«من که میگم: نه قبلاً و نه در حال حاضر دوست دختر ندارم، منظورم این نیست که دختر دوست ندارم! اتفاقاً دختر خیلی دوست دارم.
امروز هم با دوست دخترم رفتیم بیرون؛ از صبح تا همین حالا با هم بودیم و تازه از همین امروز رابطه و ارتباطاتمون جدیتر شده.
اولش کمی نگران بودم، ولی هرچی بیشتر باهاش وقت گذروندم، بیشتر مطمئن شدم که مرد خوبیه و میتونه انتخاب مناسبی باشه.
بااینحال، هرچی بقیه بگن، بالاخره خود شما هم شاید دوست دختر داشتی که دختر خوبی باشه، ولی من باز هم میگم: من هنوز هم دوست دختر ندارم!»
.
«من که میگم: نه قبلاً و نه در حال حاضر دوست دختر ندارم، منظورم این نیست که دختر دوست ندارم! اتفاقاً دختر خیلی دوست دارم.
امروز هم با دوست دخترم رفتیم بیرون؛ از صبح تا همین حالا با هم بودیم و تازه از همین امروز رابطه و ارتباطاتمون جدیتر شده.
اولش کمی نگران بودم، ولی هرچی بیشتر باهاش وقت گذروندم، بیشتر مطمئن شدم که مرد خوبیه و میتونه انتخاب مناسبی باشه.
بااینحال، هرچی بقیه میگن، بالاخره خود تو هم شاید دوست دختر داشتی که دختر خوبی باشه، ولی من باز هم میگم: من هنوز هم دوست دختر ندارم!»
.
«من که میگم: نه قبلاً و نه در حال حاضر دوست دختر ندارم، منظورم این نیست که دختر دوست ندارم! اتفاقاً دختر خیلی دوست دارم.
امروز هم با دوست دخترم رفتیم بیرون؛ از صبح تا همین حالا با هم بودیم و تازه از همین امروز رابطه و ارتباطاتمون جدیتر شده.
اولش کمی نگران بودم، ولی هرچی بیشتر باهاش وقت گذروندم، بیشتر مطمئن شدم که مرد خوبیه و میتونه انتخاب مناسبی باشه.
بااینحال، هرچی بقیه میگن، بالاخره خود تو هم شاید دوست دختر داشتی که دختر خوبی باشه، ولی من باز هم میگم: من هنوز هم دوستدختر ندارم!»
.
«من که میگم: نه قبلاً و نه در حال دوست دختر ندارم، منظورم این نیست که دختر دوست ندارم! اتفاقاً دختر خیلی دوست دارم.
امروز هم با دوست دخترم رفتیم بیرون؛ از صبح تا همین حالا با هم بودیم و تازه از همین امروز رابطه و ارتباطاتمون جدیتر شده.
اولش کمی نگران بودم، ولی هرچی بیشتر باهاش وقت گذروندم، بیشتر مطمئن شدم که مرد خوبیه و میتونه انتخاب مناسبی باشه.
بااینحال، هرچی بقیه میگن، بالاخره خود تو هم شاید دوست دختر داشتی که دختر خوبی باشه، ولی من باز هم میگم: من هنوز هم دوستدختر ندارم!»
.
«من که میگم: نقش قبلاً و نه در حال دوست دختر ندارم، منظورم این نیست که دختر دوست ندارم! اتفاقاً دختر خیلی دوست دارم.
امروز هم با دوست دخترم رفتیم بیرون؛ از صبح تا همین حالا با هم بودیم و تازه از همین امروز رابطه و ارتباطاتمون جدیتر شده.
اولش کمی نگران بودم، ولی هرچی بیشتر باهاش وقت گذروندم، بیشتر مطمئن شدم که مرد خوبیه و میتونه انتخاب مناسبی باشه.
بااینحال، هرچی بقیه میگن، بالاخره خود تو هم شاید دوست دختر داشتی که دختر خوبی باشه، ولی من باز هم میگم: من هنوز هم دوستدختر ندارم!»
.
اگر مرد پس از ازدواج مالک همسرش میشود، چرا خداوند به رسول اسلام فرمان میدهد به همسرانش بگوید: اگر زندگی دنیا را میخواهید، بیایید تا بهرهای به شما بدهم و شما را به نیکی رها کنم؟
اگر زن دارایی شوهر است، آیا مهریه بهای خرید اوست و مرد پس از ازدواج مالک بدن و اختیارش میشود؟ یا ازدواج پیوندی متقابل است که بهجای مالکیت، حقوق و مسئولیتهایی برای هر دو طرف ایجاد میکند؟
پژوهش و بررسی
۱. اختیار جدایی؛ نشانهای در برابر تصور مالکیت
خداوند در احزاب-۲۸ به رسول خود میفرماید:
«ای پیامبر! به همسرانت بگو: اگر زندگی دنیا و زینت آن را میخواهید، بیایید تا بهرهای به شما بدهم و شما را به نیکی رها کنم.»
در آیه بعد، یعنی احزاب-۲۹، راه دیگر را نیز بیان میکند: اگر خدا و رسول او و سرای آخرت را میخواهند، برای نیکوکارانشان پاداش بزرگی آماده است.
این آیات، دو انتخاب را پیش روی همسران رسول قرار میدهند. اگر زندگی دنیا را میخواستند، امکان جدایی همراه با بهرهمندشدن از مالی که رسول به آنان میداد مطرح بود؛ و اگر خدا و سرای آخرت را میخواستند، میتوانستند زندگی مشترک را ادامه دهند.
نکته مهم این است که خداوند به رسول فرمان میدهد با همسرانش سخن بگوید و در صورت انتخاب جدایی، آنان را به نیکی رها کند؛ نه اینکه آنان را همچون اموال خود در اختیار داشته باشد.
البته این آیات بهتنهایی تمام جزئیات حقوقی طلاق را بیان نمیکنند، اما همسر را بهعنوان دارایی و ملک شوهر معرفی نمیکنند. برعکس، از انتخابی سخن میگویند که باید با رفتار شایسته همراه باشد.
۲. مهریه؛ بهای خرید زن یا حق مالی او؟
خداوند در نساء-۴ میفرماید:
«و مهر زنان را به آنان بدهید؛ پس اگر با رضایت خاطر چیزی از آن را به شما بخشیدند، آن را گوارا و خوشایند بخورید.»
اگر مهریه بهای خرید زن و وسیله انتقال مالکیت او به مرد بود، چرا خداوند آن را حق خود زن معرفی میکند و دریافت بخشی از آن را به بخشش و رضایت او وابسته میسازد؟
مهریه تعهدی مالی در ازدواج است؛ اما پرداخت مال به یک انسان، بهخودیخود به معنای مالکشدن بر شخصیت، اراده و بدن او نیست. در این آیه نیز مهریه بهعنوان بهای مالکشدن زن معرفی نشده است.
۳. رفتار شایسته با همسر؛ مسئولیت بهجای تملک
خداوند در نساء-۱۹ میفرماید:
«با آنان به شایستگی زندگی کنید.»
در همین آیه، مردان از بهارثبردن اجباری زنان و تحت فشار قراردادن آنان برای بازپسگرفتن بخشی از اموالشان منع شدهاند.
این دستور، زن را انسانی میداند که باید با او به شایستگی رفتار شود؛ نه مالی که شوهر بتواند هرگونه که خواست با آن رفتار کند.
خداوند در روم-۲۱ نیز ازدواج را از نشانههای خود معرفی میکند و میگوید همسرانی آفریده تا انسانها در کنار آنان آرامش یابند و میانشان محبت و رحمت قرار دهد.
همچنین در بقره-۱۸۷ درباره زن و شوهر میفرماید:
«آنان لباس شما هستند و شما لباس آنان هستید.»
این تعبیر، رابطهای متقابل را بیان میکند. همانگونه که زن در برابر همسرش مسئولیتهایی دارد، مرد نیز مسئولیتهایی دارد؛ اما هیچیک صرفاً به دلیل ازدواج، مالک شخصیت و وجود دیگری نمیشود.
۴. آیا قرآن زن را دارایی شوهر معرفی میکند؟
آیه دیگری که برای بررسی این موضوع اهمیت دارد، نساء-۱۹ است؛ همان آیهای که مردان را از بهارثبردن اجباری زنان منع میکند. این منع نشان میدهد که وجود پیوند زناشویی نباید بهانهای برای رفتار مالکانه و سلب اختیار زن باشد.
همچنین در بقره-۲۲۹، خداوند درباره زندگی مشترک و پایاندادن به آن میفرماید:
«پس یا به شایستگی نگهداشتن یا به نیکی رهاکردن.»
این بیان، ادامه زندگی و جدایی را با معیار رفتار شایسته پیوند میدهد. رابطه زناشویی دارای حقوق و تعهدات است، اما این حقوق را نباید بدون دلیل به مالکیت بر انسان تبدیل کرد.
🔬 جمعبندی
آیات قرآن ازدواج را به معنای خریدن انسان یا مالکشدن بر بدن و اراده او معرفی نمیکنند. مهریه، حق مالی زن است؛ نه بهای خرید او. زندگی مشترک، پیوندی همراه با حقوق و مسئولیتهای متقابل است.
آیه ۲۸ سوره احزاب نکتهای مهم را روشن میکند: رسول اسلام مأمور میشود به همسرانش بگوید اگر زندگی دنیا را میخواهند، بهرهای به آنان بدهد و با نیکویی رهایشان کند. این بیان، همسر را همچون دارایی و ملک شوهر معرفی نمیکند.
ازدواج، انسان را به مالک شخص دیگری تبدیل نمیکند؛ بلکه رابطهای ایجاد میکند که باید در آن حقوق، تعهدات و رفتار شایسته رعایت شود.
M.G as ✍
عضویت در گروه و بیان دیدگاه
📓 @qoran_alive
.