#کوتاه‌نوشت 12: 💠 تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد! ▪️ نکاتی پیرامون ضرورت اجرای کارآزمایی برای سنجش آثار ادعایی حرز منسوب به امام جواد(ع) در مقایسه با حرزنما 🆔 @ali_amiry_ir •┈┈┈••✾••┈┈┈• ❁ـ﷽ـ❁ 1️⃣ گاه‌وبیگاه حکایت‌هایی عجیب و ادعاهایی غریب، درباره آثار حرز منسوب به امام جواد(ع) به گوشمان می‌رسد؛ همچون پیشگیری از امراض، مصونیت از آسیب‌های جسمی و ضربات شدید، نجات از حوادث ناگوار و حتی مرگ ناگهانی، دفع فقر، حفظ آبرو، پیروزی بر دشمنان، رفع ترس و اضطراب، رفع سحر و طلسم و شر جنیان! مع‌الأسف بخش قابل توجهی از این دعاوی، از سوی برخی حوزویان مطرح می‌شود اما آنچه مایه دریغ است، همراهی شماری از اندیشمندان و عالمان دین با این جریان است. حال آنکه انتظار می‌رود این سروران، پیشگام نقد و مقابله با ساده‌انگاری‌های معرفتی باشند، نه آنکه خود بر غلظت این غبار بیفزایند. 2️⃣ گذشته از اعتبارسنجی حرز مزبور (که عدم اعتبار آن در جای خود نشان داده شده)، پرسش این است که آیا این آثار جسمی و بالینی ادعاشده، در یک کارآزمایی تصادفیِ کنترل‌شده، به شکل تفاوتی معنادار و تکرارپذیر میان دو گروه مشاهده می‌شوند یا خیر؟ شاید تنها راه پایان دادن به این حکایت‌ها و مدعیات بی‌پشتوانه، به محک تجربه گذاشتن آن‌ها در چارچوب پژوهشی روشمند و دقیق باشد. برای ارزیابی تجربی این مدعیات، بهره‌گیری از الگوی کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده (RCT)، با طراحی سه‌سوکور (Triple-Blind) و حجم نمونه کافی، می‌تواند راهگشای داوری علمی درباره آن‌ها باشد. 3️⃣ در این الگوی پیشنهادی، ۳۰۰ نفر، به‌ صورت تصادفی به دو گروه تقسیم می‌شوند. به ۱۵۰ نفر، حرز منسوب به امام جواد(ع) با رعایت ضوابط و شرایط مورد تأیید مدعیان اثربخشی داده می‌شود و ۱۵۰ نفر دیگر، حرزنما (Placebo) دریافت می‌کنند که از نظر ظاهر، محفظه و نحوه استفاده، کاملاً مشابه حرز اصلی است، با این تفاوت که به‌جای متن حرز، کاغذی فاقد هرگونه ذکر و طلسم و دعا در آن قرار دارد. 4️⃣ برای به حداقل رساندن سوگیری‌های احتمالی، کارآزمایی با طراحی سه‌سوکور اجرا خواهد شد؛ به‌گونه‌ای که شرکت‌کنندگان، ارزیابان و تحلیلگران آماری تا زمان تعیین‌‌شده برای رفع کورسازی، از تخصیص افراد به گروه مداخله یا گروه کنترل بی‌اطلاع می‌مانند. تهیه، بسته‌بندی و کدگذاری حرز اصلی و حرزنما نیز توسط گروهی مستقل از تیم پژوهش انجام می‌شود تا امکان شناسایی نوع مداخله به حداقل برسد. پس از پایان مطالعه و رفع کورسازی، افرادی که در گروه حرزنما قرار داشته‌اند از دریافت حرزنما آگاه خواهند شد. 5️⃣ در بازه‌ای سه‌ماهه، مجموعه‌ای از شاخص‌های مشخص و از پیش تعیین‎شده، همچون ابتلا به بیماری‌ها، وقوع حوادث، آسیب‌های جسمی، تغییرات وضعیت معیشتی و رخدادهای خوشایند یا ناخوشایند، در چهار مقطع زمانی (پایان هفته نخست و پایان ماه‌های اول، دوم و سوم) بررسی می‌شود تا پیامدهای دو گروه بر پایه داده‌های تجربی مقایسه و تفاوت‌های احتمالی میان آن‌ها سنجیده شود. 6️⃣ اگر حرز منسوب به امام جواد(ع)، واقعاً دارای آثار بالینی خاصی فراتر از انتظارات ذهنی، سوگیری‌های ناشی از باورهای دینی، تلقین و اثر حرزنما باشد، طبعاً انتظار می‌رود تفاوتی معنادار میان پیامدهای گروه دریافت‌کننده حرز اصلی و گروه دریافت‌کننده حرزنما مشاهده شود. اما اگر آثار مثبت گزارش‌ شده در هر دو گروه مشابه باشد، این خود قرینه‌ای مهم بر فقدان اثربخشی اختصاصی این حرز خواهد بود. 7️⃣ البته از یک ملاحظه روش‌شناختی نباید غفلت کرد. دستورالعمل‌های معنوی و معتبر در دین ما، بی‌تردید واجد آثار واقعی و عینی نیز هستند؛ اما تحقق این آثار، همیشگی و بی‌قید و شرط و اما و اگر نیست. چه‌بسا اثر یک دعای مأثور، به اقتضای حکمت‌ها و مصالح الهی، در موردی تحقق یابد و در موردی دیگر مجال تحقق خارجی پیدا نکند. حال آنکه این کارآزمایی، قادر به تشخیص این مصالح و حکمت‌ها نیست. با این اوصاف، از کجا می‌توان دانست که مشاهده‌ نشدن اثر، ناشی از ناکارآمدی و خرافی بودن اصل دستورالعمل بوده یا از آن روست که مصلحت الهی بر عدم اثربخشی آن تعلق گرفته است؟ مادامی که این دست احتمالات قابل طرح است، لزوماً نتیجه منفی آزمایش را نمی‌توان به‌منزله ابطال مطلق اصل اثرگذاری آن دستورالعمل دینی تلقی کرد. 8️⃣ ناگفته پیداست که نگارنده، خود موافق تعلیق باورهای دینی به تأیید تجربی آنها نیست! ما به غیب ایمان آورده‌ایم و سقف باورهای‌مان را بر ستون منابع وحیانی استوار کرده‌ایم. اما! از آنجا که مدعیان اثربخشی این حرز، نوعاً آثار آن را قطعی، تکرارشونده و دائمی معرفی می‌کنند و از مصونیتی خارق‌العاده در برابر آسیب‌ها و حوادث سخن می‌گویند، این دیگر یک باور ناظر به غیب نیست، بلکه ادعایی درباره جهان خارج است که آن را می‌توان به شیوه‌ای روشمند ارزیابی نمود. هرچند این کارآزمایی نمی‌تواند اصل امکان تأثیرگذاری حرز را در تمامی شرایط ابطال کند، اما می‌تواند ادعای اثربخشی قطعی و فراگیر آن را به محک تجربه بگذارد و بر پایه شواهدی عینی و قابل‌سنجش ارزیابی کند. 9️⃣ در پایان، از دانشگاه قم، دانشکده دین و سلامت، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، مرکز فرق و ادیان حوزه و دیگر نهادهای دغدغه‌مند، دعوت می‌کنم در طراحی و اجرای این پژوهش مشارکت نمایند. نیز نیکوست که آقایان احمد عابدی، جعفر ناصری، محمدی شاهرودی، فرحزاد، عالی، سعیدی و دیگر صاحبان این دست مدعیات، در جریان این کارآزمایی قرار گیرند و سنجش روشمند دعاوی خویش را از نزدیک به نظاره بنشینند. 🔟 راقم این سطور نیز آمادگی دارد مسئولیت طراحی، مدیریت و اجرای این کارآزمایی را با مشارکت نهادهای مربوطه بر عهده بگیرد؛ باشد که سرانجام، به تعبیر نغز حافظ: خوش بُوَد گر مَحَکِ تجربه آید به میان تا سیه‌روی شود هر که در او غَش باشد ✍️ علی امیری — ۴ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ 🌐 http://ali-amiry.ir/326

#کوتاه‌نوشت 12: 💠 تا سیه‌روی شود هر که در او غش باشد! ▪️ نکاتی پیرامون ضرورت اجرای کارآزمایی برای سنجش آثار ادعایی حرز منسوب به امام جواد(ع) در مقایسه با حرزنما ✍️ علی امیری 🔹 مطالعه یادداشت کامل در سایت: 🌐 http://ali-amiry.ir/326 •┈┈┈┈••✾••┈┈┈┈• 🌐 تلگرام | ایتا | سایت

🔰 حمایت تمام‌قد از محمدعلی و فعالیت‌های روشنگرانه او 🔸 در روزگاری زندگی می‌کنیم که نهادهای فرهنگی، با آن بودجه‌های کلان و امکانات گسترده، خروجی چندان ملموس و اثرگذاری در مواجهه با فرقه‌ها و جریان‌های شبه‌معنوی ندارند؛ اما جوانی به نام «محمدعلی»، با کمترین امکانات و به معنای واقعی کلمه با «دست خالی»، فعالیت‌هایی را پیش می‌برد که بسیاری از این مجموعه‌ها، با آن همه دبدبه و کبکبه و ادعاهای پرطمطراق، از انجامش عاجزند! 🔹 محمدعلی در «رادیو محمدعلی»، در بستر اینستاگرام، تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی، نشان داده که برای تأثیرگذاری فرهنگی، پیش از بودجه و تشکیلات رسمی و عناوین پرطمطراق، باید دغدغه داشت! باید دانش داشت و اصول تحقیق را شناخت! باید اهل مطالعه، تتبع و پژوهش بود! باید قدرت تحلیل و جسارت نقد داشت! باید مستقل اندیشید و صریح سخن گفت! باید از هیاهوها و هجمه‌ها نهراسید! باید شجاعت ورود به میدان‌های دشوار و به‌چالش‌کشیدن مدعیان را داشت! باید حقیقت را بر مصلحت‌اندیشی‌های بی‌وجه ترجیح داد! باید اهل عمل بود، نه صرفاً مدعی کار فرهنگی! و البته ده‌ها «باید» دیگر که محمدعلی نشان داده است تحقق بسیاری از آن‌ها، بیش از آنکه محتاج بودجه و امکانات باشد، نیازمند دانش، دغدغه، همت و شجاعت است! 🔸 یک تار موی محمدعلی و امثال او می‌ارزد به آن نهادهای فرهنگی عریض‌ و طویلی که تمام هنرشان به تولید گزارش عملکرد، برگزاری همایش‌های تشریفاتی و تشکیل جلسات بی‌حاصل محدود شده است! درد و بلای امثال محمدعلی، آن هم با قید سه فوریت، بخورد بر فرق سرِ آن روحانی‌نمایانِ بی‌سوادِ شبه‌صوفیِ اخباری‌مسلکِ حرزبازِ شبه‌علم‌فروشِ خرافه‌پرورِ جن‌هراسِ دکان‌دارِ کفِ فجازی؛ که از دین و دیانت و تبلیغ، جز بساطی برای عوام‌فریبی و کاسبی با جهل و خرافه نساخته‌اند! 🔹 طبیعی است که هیچ غیرمعصومی از خطا و اشتباه مصون نیست! ما ضمن به‌ رسمیت‌ شناختن حق نقد علمی و منصفانه نسبت به هر شخصی، تمام‌قد از محمدعلی، فعالیت‌های روشنگرانه او در نقد فرقه‌ها و جریان‌های شبه‌معنوی و به‌ویژه افشاگری‌هایش علیه خرافه‌فروشان و دکان‌داران فضای مجازی، خصوصاً آن دسته از معممینی که محمدعلی به‌ درستی یقه‌شان را گرفته و بساط ادعاهای‌شان را به چالش کشیده است، حمایت می‌کنیم! 🔸 در واقع، حمایت ما، حمایت از دغدغه‌مندی، استقلال، نقد محققانه و اصولی، شفافیت و صراحت در بیان و بنان است؛ به این امید که شاید متولیان آن مؤسسات و نهادهای فرهنگی بی‌خاصیت، دست از فرهنگ‌کاری‌های نمایشی و کم‌ثمر خود بردارند، به خود آیند و لختی بجنبند و پیش از آنکه درد و بلای امثال محمدعلی بر فرق سرشان نازل شود، خود به اصلاح مسیرشان همت گمارند و ایضاً آن بودجه‌های بی‌زبان فرهنگی را به‌جای هدر دادن در فعالیت‌های تشریفاتی و بی‌حاصل، در مسیر کارآمدی و اثرگذاری واقعی به کار گیرند! •┈┈┈┈••✾••┈┈┈┈• ⏮️ مؤسسه طِبُنا 🌐 تلگرام | ایتا | سایت