Телеграм канал «နိုင်စိုးနှင့် အမျိုးများ»

"သီသီလေး လွဲတဲ့ည" ------------------------ 🇺🇸 အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် စီစဉ်ပြီးကာမှ နောက်ဆုံး မိနစ်မှာ ထရမ့် ပြန်ရုတ်သိမ်း။ 🙄 ဒီည မဟုတ်ပေမယ့် နောက်တစ်ခါ ဘယ်တစ်ည လဲမျှော်။ (Andrew Soe) 15th Jan 2026

🟡 ရှင်းနေတာကို ပထမ ရှုပ်လိုက် တာက ဗိုလ်နေဝင်းပဲ။ ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်မှု အက်ဥပဒေ (၁၉၄၈) ကို (၁၉၈၂) ခုနှစ်၊ ပြည်သူ့ လွှတ်တော်ဥပဒေက ပြောင်းလဲလိုက် တဲ့အခါ မြန်မာတိုင်းရင်းသားဆိုတဲ့ စကားလုံးအစား ဗမာတိုင်းရင်းသား လို့ ပြောင်းပစ်လိုက်တာပဲ။ 🔴 ဆိုလိုတာ ယခင်က မြန်မာဆိုတာ လူမျိုး တစ်မျိုးသာ။ ဗမာဆိုမှ တိုင်းရင်း သား အားလုံး ပါဝင်တာ။ ဒါကို သူက ဆရာကြီးလုပ်ပြီး ကပြောင်းကပြန် လုပ်ပစ်လိုက်တာ။ 🟡 သူ့ထက်ဆိုးတာက ဗိုလ်သန်းရွှေ။ (၂၀၀၈) အခြေခံဥပဒေအရ မြန်မာနိုင်ငံ ဆိုပြီး ဖြစ်သွားသလို အင်္ဂလိပ်လို စာလုံးပေါင်းအနေနဲ့ `BURMA´ ကို `MYANMAR´ ဟု အဓိပ္ပာယ်မဲ့စွာ ပြောင်းပစ်လိုက်တာပဲ။ 🔴 ဗမာကို မြန်မာ၊ BURMA ကို MYANMAR လို့ ပြောင်းလိုက်တဲ့ အချိန်ကစပြီး တိုင်းပြည် ကံဇာတာ လည်း နိမ့်ကျသွားတာ ဒီကနေ့ အထိပဲ ဆိုတာ မည်သူမျှ မငြင်းနိုင်။ 🟡 အစဉ်အလာ သမိုင်းကြောင်းကောင်း တွေကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ စကား လုံးတွေကို ငါ့ခေတ် ငါလုပ်ချင်တာ လုပ်တယ်ကွာဆိုတဲ့ လူမိုက်အထာ ကလွဲ ဘာမှကို သောက်ရေးမပါဘဲ ဘလိုင်းကြီးတွေ ပြောင်းပစ်ကြတော့ အခုခေတ်လူတွေ အကုန် ရှုပ်ကုန် ကြတော့တာပေါ့။ အခုလည်း ဗိုလ်မင်း အောင်လှိုင်ခေတ်မှာ ဒါမျိုး ပေါက်ကရ တွေ မလုပ်ဖို့ ဆုသာ တောင်းနေမိပါ လေတော့သတည်း။ (Andrew Soe) 15th Jan 2026 Ref : Lin Thit.

"ဗမာ - မြန်မာ" ---------------- 🔴 အမေး နွားကျောင်းသား အဖြေ ဘုရားလောင်း ဆိုသလို မေးတာက တစ်ခွန်းထဲ ဒါပေမဲ့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဖြေရလျှင် ကျမ်း တစ်အုပ်စာလောက်ကို ဖြေမှ ရမယ်။ 🟡 ဗမာ - မြန်မာ သုံးစွဲပုံကို နားမလည် အတွေးရှုပ်နေသူ တစ်ဦး မေးထားတဲ့ ကိစ္စပါ။ 🔴 ဇာတ်လမ်းအစက (၁၉၈၂) ခုနှစ် နိုင်ငံသား ဥပဒေမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း က `ဗမာ´ အစား `မြန်မာ´ ဆိုပြီး စတင် ပြောင်းလဲလိုက်ကတည်းကစပြီး ရှုပ်ကုန် တော့တာပဲ။ ထိုစဉ်ကလည်း ပြည်သူ အများစုက လက်မခံပါ။ 🟡 ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာ အိန္ဒိယတိုက်က ဆင်းသက်တယ်။ အိန္ဒိယတိုက်မှာ ဗုဒ္ဓဝါဒ မပေါ်ခင်က ဟိန္ဒူဝါဒ ကြီးစိုး ပါတယ်။ ဟိန္ဒူ ယုံကြည်မှုမှာ ဗြဟ္မာ ဆိုတာ ရှိတယ်။ မြန်မာတွေကလည်း သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဗြဟ္မာကြီးတွေကနေ ဆင်းသက်လာတယ်လို့ ယူဆခဲ့ကြတာ ကြောင့် `ဗြဟ္မာ´လို့ပဲ ခေါ်ဆိုကြတယ်။ 🔴 ဗြဟ္မာဆိုတာ ပါဠိ စကား။ ထိုဝေါဟာရကနေ ဗြမ္မာ - မြမ္မာ - မြန်မာ အဖြစ် ပြောင်းလဲလာတာဖြစ်တယ်။ 🟡 မြန်မာဆိုတာ လူမျိုးတစ်မျိုးတည်း ကိုပဲ ကိုယ်စားပြု၍ ဒီကနေ့ခေတ် သတ် မှတ်ထားကြသလို ကချင်၊ ကယားကစပြီး တိုင်းရင်းသား အကုန်ပါဝင်တဲ့ ဝေါဟာရ မဟုတ်သလို တိုင်းရင်းသားအားလုံးကို ကိုယ်စားမပြုပါ။ မြန်မာဆိုတဲ့ ဝေါဟာရ ဟာ ပုဂံခေတ်ကတည်းက ပေါ်ပေါက် လာခဲ့တာဖြစ်တယ်။ 🔴 `ဗမာ´ ဆိုတဲ့အသုံးရဲ့ မူလ ဆင်းသက်လာတာကလည်း ဗြဟ္မာ ပါပဲ။ 🟡 ဗြဟ္မာ - ဗြမ္မာ - မြမ္မာ - မြန်မာ ဆင်းသက်လာသလို..... ဗြဟ္မာ - ဗမ္မာ - ဗမာ ဖြစ်လာပါ တယ်။ နှစ်ခုစလုံး ဗြဟ္မာကနေ ဆင်းသက်တယ်။ 🔴 အင်္ဂလိပ်တွေက အိန္ဒိယကို သိမ်းပိုက်ပြီးမှ မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ခဲ့တဲ့အတွက်။ အိန္ဒိယ သားတွေက မြန်မာ/ ဗမာလူမျိုး ကို ဗြဟ္မာ (အသံထွက်အားဖြင့် ဗရမာ)၊ ဗမာစာကို ဗြဟ္မီ (အသံ ထွက်အားဖြင့် ဗရမီ) လို့ ခေါ်ဝေါ် သုံးနှုန်းတာကို အင်္ဂလိပ်က ဒီအသံ ထွက်ကိုယူပြီး မြန်မာ/ ဗမာကို အင်္ဂလိပ်လို စာလုံးပေါင်းတဲ့အခါ `Burma, Burmese (ဘားမား - ဗမာလူမျိုး)´ ဆိုပြီး `R´ ထည့်ပြီး ပေါင်းခဲ့တာဖြစ်တယ်။ 🟡 ဒါကြောင့် အင်္ဂလိပ်အစိုးရ မှတ်တမ်းတွေကို ပြန်ကြည့်ရင် `Myanmar´ ဆိုပြီး အင်္ဂလိပ်လို စာလုံးပေါင်းကို မတွေ့ရဘဲ `Burma´ ဟုသာ တွေ့ရတာ ဖြစ်သလို အင်္ဂလိပ်ခေတ် အဖွဲ့ အစည်း အသင်းအပင်းတွေမှာ လည်း `ဗမာ´ ဆိုပြီးပဲ ရှိတယ်။ 🔴 အင်္ဂလိပ်ခေတ် ဗမာ စကားလုံး အသုံးတွေကို နမူနာထုတ်နုတ်ပြရရင်၊ `ဒို့ဗမာ အစည်းအရုံး´၊ `ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီ´၊ `ကွန်မြူနစ်ပါတီ (ဗမာပြည်)´၊ `ဒို့ဗမာသီချင်း´၊ `ဗမာစာသည် - ဒို့စာ´၊ `ဗမာစကား သည် ဒို့စကား´ ဒီလိုတွေပဲ ရှိတယ်။ 🟡 ဒါကြောင့် အနှစ်ချုပ်ရင် ဗမာ ဆိုတာဟာ အိန္ဒိယက ဗရမာ လို့ ခေါ်တာကို အင်္ဂလိပ်က လိုက်ခေါ် တာမျိုးဖြစ်တယ်။ ဒီလိုနည်းနဲ့ပဲ ဗမာ ဆိုတဲ့အသုံးကို အင်္ဂလိပ်ခေတ် မှာ စတင်တွေ့ရတာဖြစ်တယ်။ 🔴 ဘာသာဗေဒနည်းအရ လူတွေမှာ အပြောက အရင်ပေါ်ပြီးမှ အရေးက နောက်မှ ပေါ်တာ ဖြစ်တယ်။ ဗမာ ဆိုတာက အရင်ပေါ်ပြီး မြန်မာက နောက်မှ ပေါ်တာ။ ကျောက်စာတွေ မှာ ဗမာလို့ မတွေ့ကြတာက အပြော စကား ဖြစ်နေလို့ အပြောစကားကို ကျောက်စာမှာ ရေးထိုးကြတဲ့အခါ မသုံးခဲ့ကြလို့ဖြစ်တယ်။ 🟡 ရေးတော့ အမှန်၊ ဖတ်တော့ အသံဆိုပြီး ရှိတယ်။ အသံထွက် တော့ ဗမာ၊ စာနဲ့ရေး ကျောက်စာ မှာ ခန့်ခန့်ညားညား၊ တည်တည် တံ့တံ့ ရေးထိုးကြရတာမို့အရေး စကားအနေနဲ့ “မြန်မာ”ဆိုပြီး ရေးခဲ့ကြတာ။ အပြောအနေနဲ့ ကတော့ “ဗမာ” လို့ပဲ ပြောခဲ့ကြ တယ်။ ဒါ့ကြောင့် ပဒေသရာဇ်ခေတ် ကျောက်စာတွေမှာ “ဗမာ” ဆိုတဲ့ အသုံးကို မတွေ့ခဲ့ရတာပဲ။ 🔴 "တို့ဗမာအစည်းအရုံး သမိုင်း ကျမ်း" အရ မြန်မာဆိုတာ ပဒေသ ရာဇ် ဘုရင်တွေပေးတဲ့နာမည်။ မြန်မာဆိုတာက လူမျိုး (တိုင်းရင်း သား တစ်မျိုး)။ ဗမာဆိုတာကမှ တိုင်းရင်းသားတွေ စုပေါင်းနေထိုင် တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရတာ။ 🟡 တို့ဗမာအစည်းအရုံးသည် မူလတည်ထောင်စဉ်မှစ၍ သမိုင်း တလျှောက်လုံး လူမျိုးစုအားလုံး၏ ညီညွတ်ရေးကို အလေးပေးခဲ့ကြောင်း၊ "တို့" ဟူသောစကား၊ "ဗမာ" ဟူသော စကား၊ "ဗမာနိုင်ငံ၊ ဗမာပြည်" ဟူသော စကားတို့ကို တီထွင်၍ တိုင်းရင်းသား စစ်စစ်ဟူသော အမည်နာမ တပ်ဆင် ခဲ့ခြင်းဖြင့် သိသာထင်ရှားပေသည်။ သခင်များက မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြန်မာပြည် ဆိုသော စကားမှာ မြန်မာလူမျိုးများနေ ထိုင်သော မြန်မာနိုင်ငံဟု အဓိပ္ပါယ် ရောက်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံဆိုသည်မှာ မြန်မာပဒေသရာဇ်များက ပေးသော နာမည်ဖြစ်သည်။ ဗမာနိုင်ငံသည် မြန်မာလူမျိုးတမျိုးတည်း နေထိုင်သော နိုင်ငံမဟုတ်။ ကချင်၊ ကရင်၊ ကယား၊ ချင်း၊ တောင်သူ၊ ပအို့၊ ပလောင်၊ မွန်၊ မြန်မာ၊ ရခိုင်၊ ရှမ်းစသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးပေါင်းစုံနေထိုင်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မြန်မာပြည်ဟု မသုံး၊ ဗမာနိင်ငံ၊ ဗမာပြည်ဟု သုံးသည်။ သို့မှသာ ညီညွတ်မှန်ကန်မည်။ ဗမာနိုင်ငံ တွင် နေထိုင်ကြကုန်သော တိုင်းရင်းသား အားလုံးကို "ဗမာ" ဟုခေါ်သည်။ 🔴 အနီးစပ်ဆုံး ဥပမာ ပြရလျှင် ယနေ့ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ မဟုတ်တာ လုပ်သူ မှန်သမျှ အများစုကို ဖမ်းမိတဲ့အခါ `ဖမာ (ဗမာ)´ လို့ပဲ ပြောတယ်။ ကရင်လို့ ပြောတာ၊ ရှမ်း၊ ချင်း၊ ကရင်၊ မွန်လို့ သီးသန့် ပြောတာ ကြားဖူးလား။ အားလုံးကို ဗမာလူမျိုးလို့ပဲ သိတယ်။

"ဗမာ - မြန်မာ" ----------------

"ကာလံ ဒေသံကိုကြည့်" ------------------------ 🔴 မင်းအောင်လှိုင်ကို တစ်တိုင်းပြည်လုံး ပက်ပက်စက်စတ် ကလော်တုတ် ဝိုင်းဆဲ နေတာ (၄) နှစ် ကျော် သွားပြီ။ 🟡 သူကတော့ စပ်ဖြဲဖြဲ ငါးခူပြုံး မပျက်။ 🔴 ဆဲဆိုတာကိုတောင် အေးဆေးတဲ့သူ ဝေဖန်တာ လောက်ကတော့ စာရင်းထဲကို မထည့်ဘူး။ သူလုပ်ချင်တာ အတိအကျ ဖရိမ် ချပြီးသားလေ ဘာဂရုစိုက်လိမ့်မလဲ။ သူကနေ တဲ့ဇာတ် ဂျိုမထောင်နဲ့။ ဗိုလ် ခင်ရီတောင် ဇက်ပု နေရတယ်။ 🟡 အဲ...ဒါပေသိ စစ်ခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက် ကြောက်တာက နိုင်ငံခြားသား။ အထူးသဖြင့် အနောက်နိုင်ငံသား။ 🔴 အနောက်နိုင်ငံသားနဲ့ တကုတင်ထဲ အိပ်လာခဲ့တဲ့ ဟိုဟာမကြီးက မကြောက်ဘူး၊ ဘာညာ လာမလုပ်နဲ့။ ဒါက သူ့မွေးရာပါ ရွစိ ဝသီစရိုက်။ 🟡 ရွေးကောက်ပွဲကို သက်သက်ခိုင် ဝေဖန်လို့ ဖြစ်တယ်လို့ပဲ လူတိုင်း ယူဆကြပြီး သူပြောခဲ့တာတွေ တခမ်းတနား ဖော်ပြနေကြတာ၊ ဝက်ဝက်ကွဲကုန်တယ်။ 🔴 မထင်မှတ်တဲ့ အကွက်က ဒီအကြောက်တရားဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ ညစာစားယင်း ရင်ဖွင့်မိတယ်လို့ ကြိုသိထား ပေမဲ့ နိုင်ငံခြားသား သံတမန် လို့ မထင်ခဲ့ပါ။ 🟡 အခုလည်း ဘယ်တိုင်းပြည် သံရုံးလဲ ဖော်ပြခြင်း မရှိသေးပါ။ 🔴 ဖြစ်နိုင်တာ အနောက်နိုင်ငံ တစ်ခုခုက သံရုံးမို့ ဆတ်ဆတ် ခါသွားတာ။ 🟡 ဒီလိုဆိုရင်ဖြင့် သက်သက်ခိုင် မှားတယ်။ လုံးဝမှားတယ်။ ကာလံဒေသံ အချိန်အခါအရကို မှားတယ်။ ဒီအချိန်မှာ ဘယ်လို နိုင်ငံခြားသားနဲ့မှ သူတို့ကို အသိ မပေးဘဲ မတွေ့ရဘူး။ 🔴 ဗမာမ ပူစီမဲမဲကိုကြိုက်လို့ မိန်းမ လာယူတဲ့ အစုတ်ပလုတ် အဖြူကောင်မျိုးနဲ့တောင် အသိ အကျွမ်းဖြစ်လို့ဆိုပြီး စကားစမြည် ပြောလို့ မရဘူး။ သံသယ အဝင် ခံရမယ်။ 🟡 အချုပ်ပြောရရင် သက်သက်ခိုင်က အသွားမတော် တစ်လှမ်း၊ အစားမတော် တစ်လုတ်၊ အတွေ့မတော် တစ်ကွေ့ ဝင်သွားတာ။ (Andrew Soe) 14th Jan 2026

"ထိုင်းလဲဂန့်" -------------- 🇺🇸 အမေရိကန် ပြည်ဝင်ခွင့်အတွက် နိုင်ငံ ပေါင်း (၇၅) နိုင်ငံကို ရက် အကန့်အသတ်မရှိ ပိတ် လိုက်ပါပြီ။ ⚠️ ဗမာ၊ ဆိုမာလီတို့က မပါမဖြစ် ပါရတာ မအံ့ဩ ပေမယ့် ဒီတစ်ခါ ထူးထူးခြား ခြား ထိုင်းကိုပါ ဆော်ပလော် တီးတာတော့ မှင်သက်မိတယ်။ (Andrew Soe) 14th Jan 2026

"၄၈ - နာရီအတွင်း" --------------------- 🇺🇸 အလွန်နီးကပ်နေပြီလို့ ထရမ့်က ပြောတယ်။ 🌍 ကိုနေကိုတိုးကလဲ မျှော်လင့်နေတယ်။ 🇺🇸 တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက အမေရိကန် စစ်စခန်း တွေ စစ်ပြင်နေတယ်။ (Andrew Soe) 14th Jan 2026