وقتی پلتفرم‌ها به بازیگران جدید کنترل جرم تبدیل می‌شوند ✍️رامین مالک، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی تا چند سال پیش، وقتی صحبت از کنترل جرم می‌شد، بیشتر نگاه‌ها متوجه پلیس، دادگاه، زندان و سایر نهادهای رسمی بود. اما امروز بخش مهمی از رفتارهای اجتماعی و اقتصادی مردم در محیط‌هایی اتفاق می‌افتد که اداره آنها در اختیار شرکت‌های فناوری است. اینستاگرام، تلگرام، دیجی‌کالا، اسنپ و سایر پلتفرم‌ها دیگر فقط ابزار ارتباط یا ارائه خدمات نیستند. آنها به محیط‌هایی تبدیل شده‌اند که در آنها رفتار افراد ثبت، ارزیابی، محدود و گاهی با واکنش‌هایی شبیه مجازات روبه‌رو می‌شود. تصور کنید حساب فروشنده‌ای در یک بازارگاه اینترنتی به دلیل شکایت مشتریان مسدود شود یا راننده‌ای به دنبال دریافت چند امتیاز منفی، امکان فعالیت خود را از دست بدهد. در شبکه‌های اجتماعی نیز ممکن است محتوای فردی حذف، دسترسی او محدود یا حسابش برای همیشه بسته شود. این تصمیم‌ها لزوماً مجازات کیفری نیستند، اما می‌توانند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی سنگینی داشته باشند. مسئله مهم این است که چه کسی چنین تصمیم‌هایی می‌گیرد، بر اساس چه معیارهایی عمل می‌کند و فرد معترض چگونه می‌تواند از حقوق خود دفاع کند. اینجاست که موضوعی با عنوان «جرم‌شناسی پلتفرم‌ها» اهمیت پیدا می‌کند. این حوزه به دنبال شناخت رابطه میان ساختار پلتفرم‌های دیجیتال و شکل‌گیری جرم، بزه‌دیدگی و کنترل رفتار است. پرسش اصلی فقط این نیست که چه جرایمی در فضای مجازی اتفاق می‌افتد، بلکه باید دید خود پلتفرم‌ها چگونه بر فرصت‌های ارتکاب جرم و شیوه‌های مقابله با آن تأثیر می‌گذارند. برای مثال، یک بازارگاه اینترنتی می‌تواند با احراز هویت فروشندگان، بررسی شکایت‌ها و شناسایی معاملات مشکوک، احتمال کلاهبرداری را کاهش دهد. در مقابل، اگر نظارت کافی بر آگهی‌ها یا حساب‌های متخلف وجود نداشته باشد، همان محیط می‌تواند فرصت مناسبی برای فعالیت کلاهبرداران فراهم کند. در شبکه‌های اجتماعی نیز شیوه نمایش و پیشنهاد محتوا ممکن است بر میزان دیده‌شدن تبلیغات فریبنده یا محتوای آسیب‌زا تأثیر بگذارد. در واقع، طراحی یک پلتفرم می‌تواند بعضی رفتارها را آسان‌تر و بعضی رفتارها را دشوارتر کند. به همین دلیل، پیشگیری از جرم دیگر صرفاً به افزایش حضور پلیس یا تشدید مجازات محدود نمی‌شود. گاهی اصلاح یک فرآیند احراز هویت، ایجاد امکان گزارش تخلف یا تغییر شیوه نمایش آگهی‌ها می‌تواند مؤثرتر از مداخله کیفری پس از وقوع جرم باشد. بااین‌حال، واگذاری بخشی از کنترل رفتار به پلتفرم‌ها مسئله تازه‌ای ایجاد می‌کند. شرکت‌های خصوصی منافع اقتصادی خود را دنبال می‌کنند و ممکن است تصمیم‌های آنها همیشه با حقوق کاربران یا منافع عمومی هماهنگ نباشد. برای نمونه، مسدودکردن حساب یک کاربر بدون ارائه دلیل روشن، می‌تواند راهی سریع برای مدیریت شکایت‌ها باشد، اما ممکن است به محرومیت ناعادلانه فرد از فعالیت اقتصادی منجر شود. در ایران نیز با گسترش خدمات اینترنتی، این پرسش اهمیت بیشتری پیدا کرده است که حدود اختیار پلتفرم‌ها در کنترل رفتار کاربران کجاست. آیا یک شرکت می‌تواند صرفاً بر اساس تصمیم الگوریتمی، فردی را از فعالیت محروم کند؟ چه سازوکاری باید برای اعتراض، رسیدگی و جبران تصمیم اشتباه وجود داشته باشد؟ مسئولیت پلتفرم در برابر جرایمی که از طریق خدمات آن اتفاق می‌افتد تا کجاست؟ پاسخ به این پرسش‌ها الزاماً در جرم‌انگاری بیشتر یا افزایش مجازات نیست. آنچه ضرورت دارد، تعیین مسئولیت متناسب پلتفرم‌ها، شفافیت تصمیم‌ها، حمایت از کاربران و ایجاد سازوکارهای مؤثر پیشگیری از جرم است. جرم‌شناسی امروز باید علاوه بر خیابان‌ها و محله‌ها، به محیط‌های دیجیتال نیز توجه کند. زیرا بخشی از فرصت‌های جرم و سازوکارهای کنترل اجتماعی، اکنون نه در نهادهای سنتی، بلکه در زیرساخت‌هایی شکل می‌گیرد که زندگی روزمره میلیون‌ها نفر به آنها وابسته شده است. https://t.me/risstudies

ترمیم شکاف طبقاتی؛ ضرورت راهبردی در دوران پساجنگ ✍️رسول صادقی، پژوهشگر مسائل سیاسی هرچند ممکن است دشمن بار دیگر درصدد تجاوز به کشور برآید و خسارت‌هایی را به ما تحمیل کند، اما بی‌تردید، همانند گذشته، در تحقق اهداف خود ناکام خواهد ماند. شواهد تاریخی نیم‌قرن اخیر و تجربیات حاصل از سه جنگ تحمیلی پیشین، گواه این مدعاست. حضور گسترده ملت بزرگ ایران در صحنه، آمادگی بی‌وقفه نیروهای نظامی و امنیتی، ظرفیت نیروهای جبهه مقاومت در سراسر منطقه و مجموعه‌ای از عوامل دیگر، از جمله مؤلفه‌هایی هستند که نشان می‌دهد هرگونه تجاوز مجدد، بار دیگر با شکست دشمن همراه خواهد شد. ازاین‌رو، مسئله‌ای که باید از هم‌اکنون مورد توجه جدی قرار گیرد، چگونگی مدیریت شرایط و ترسیم چشم‌انداز آینده کشور پس از جنگ، چه در عرصه داخلی و چه در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی است. در این میان، یکی از مهم‌ترین ضرورت‌ها، اولویت‌بندی مسائل داخلی و تعیین راهبردهای بازسازی و ترمیم آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی پس از جنگ است. تجربه تنش‌آفرینی‌ها و درگیری‌های تحمیلی دشمن در چند دهه گذشته نشان می‌دهد که این تنش‌ها، بیشتر زیرساخت‌ها و اقتصاد کشور را هدف قرار داده‌اند. از سال ۱۳۹۲ و هم‌زمان با تشدید تحریم‌ها، شکاف طبقاتی در کشور وارد مرحله‌ای متفاوت شد. در یک سوی این شکاف، گروهی از افراد جامعه قرار گرفتند که پیش‌تر با برخورداری از دارایی‌هایی همچون مسکن، خودرو و سایر سرمایه‌ها، توانستند ارزش دارایی‌های خود را حفظ یا تقویت کنند. در سوی دیگر، بخش قابل‌توجهی از جامعه، به‌ویژه اقشار کم‌درآمد و نسل متولد دهه ۱۳۷۰ به بعد، قرار دارند که در دوران ورود به جوانی و آغاز مسیر زندگی مستقل، با شرایط دشوار اقتصادی، کاهش قدرت خرید و افزایش موانع دسترسی به حداقل‌های زندگی مواجه شدند. به این ترتیب، فاصله میان برخورداران از دارایی و افرادی که عمدتاً متکی بر درآمد حاصل از کار و دستمزد هستند، به‌تدریج عمیق‌تر شده است. در نتیجه، اصلی‌ترین مأموریت راهبردی کشور پس از شکست دشمن، مدیریت و ترمیم شکاف طبقاتی است؛ شکافی که با ترمیم آن، سایر گسست‌ها و آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی ناشی از اقدامات دشمن نیز تا حد زیادی قابل اصلاح و بازسازی خواهند بود. https://t.me/risstudies

#معرفی_کتاب اصول کشورداری(مدیریت سیاسی فضای ملی) تألیف: محمدرضا حافظ نیا، مراد کاویانی راد ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی نوبت چاپ: اول ۱۴۰۱ مبلغ:۴۰۰هزارتومان جغرافیای سیاسی در جایگاه علم کشورداری به‌دنبال برآوردن نیازهای زندگی شرافتمندانه شهروندان و مصالح آحاد ملت، فارغ از شناسه‌ها و ویژگی‌های فرهنگی-زیستی، ساختار اجتماعی، فضا و زیست‌بوِم جغرافیایی آن‌ها و کارآمدسازی نظام سیاسی است. از دید جغرافیای سیاسی، حق حکمرانی حاکمان و بازیگران سیاسی به‌عنوان پدیده‌ای وکالتی از سوی شهروندان و ملت، تنها زمانی رسمیت و مشروعیت دارد که این اهداف تأمین شوند. این کتاب کوششی برای پاسخ به نگرانی‌ها و نیازهای ملی و دانشگاهی در این زمینه است. هرچند بخش اعظم کتاب دربارهٔ جستارهای بنیادی است، اما درون‌مایهٔ برخی از فصول کتاب بر پایه چالش‌های حوزه کشورداری و طرح پیشنهاد و رهنمود برای راه‌کاریابی تنگناهای مدیریت سیاسی فضای ملی در ایران تدوین شده است. 📍سفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸* خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها) https://t.me/risstudies