❗️Sud qararın orınlamaǵan lawazımlı shaxs járiyma tólep te qutılmaydı
Endi lawazımlı shaxs hákimshilik sudtıń qararın orınlamasa, sud aldın járiyma qollanadı, keyin ala nızamlı shara kóriw ushın prokurorǵa xabar beredi. Maqset - sud qararı qaǵazda qalıp ketpey, puqaranıń huqıqı ámelde tikleniwin támiyinlew bolıp esaplanadı.
____________
❗️Sud qarorini bajarmagan mansabdor jarima to'lab ham qutilmaydi
Endilikda mansabdor shaxs ma'muriy sudning qarorini ijro qilmasa, sud avval jarima qo'llaydi, keyinchalik esa qonuniy chora ko'rish uchun prokurorga xabar beradi. Maqsad – sud qarori qog'ozda qolib ketmasdan, fuqaroning huquqi amalda tiklanishini ta'minlash hisoblanadi.
Mámleketlik uyımnıń puqara yamasa isbilermenge qollanǵan shara gózlengen nızamlı maqsetke sáykes hám salıstırmalı kerek. Endi hákimshilik sudlarǵa mámleketlik uyım bir neshe qarardan birin tańlaw wákilliginen nızamlı hám tiykarlı paydalanǵanın tekseriw wákilligi berilmekte. Bunda sud qollanılǵan tásir ilajı zárúr shegaradan shıǵıp ketpegenligin bahalaydı.
_____________
❗️Davlat idorasi o'zi bilganicha ta'sir chorasini qo'llay olmaydi
Davlat idorasining fuqaro yoki tadbirkorga nisbatan qo'llagan chorasi ko'zlangan qonuniy maqsadga mos va mutanosib bo'lishi kerak. Endilikda ma'muriy sudlarga davlat idorasi bir nechta qarordan birini tanlash vakolatidan qonuniy va asosli foydalanganini tekshirish vakolati berilmoqda. Bunda sud qo'llangan ta'sir chorasi zarur chegaradan chiqib ketmaganligiga baho beradi.
Hákimiyat qabıl etken nızamsız normativlik-huqıqıy hújjet sol aymaqtaǵı kóplegen puqaralardıń huqıqların buzıwı múmkin. Házir bunday hújjet ústinen hákimshilik sudqa shaǵım etiw imkaniyatı joq. Endi puqaralarǵa bunday hújjetler ústinen tikkeley sudqa shaǵım etiw huqıqı beriledi.
_____________
❗️Endilikda hokimlar noqonuniy chiqargan normativ hujjati uchun sudda javob beradi
Hokimiyat qabul qilgan noqonuniy normativ-huquqiy hujjat o'sha hududdagi ko'plab fuqarolarning huquqlarini buzishi mumkin. Hozir bunday hujjat ustidan ma'muriy sudga shikoyat qilish imkoniyati mavjud emas. Endilikda fuqarolarga bunday hujjatlar ustidan bevosita sudga shikoyat qilish huquqi beriladi.
Nızambuzıwshılıqtı tán alıw ushın sudqa múddetsiz múrájat etiw usınıs etilmekte. Mámleketlik uyım tárepinen qopal nızambuzıwshılıq islengenin moyınlawdı sorap, sudqa múddetsiz múrájat etiw imkaniyatı jaratıladı. Bul imkaniyat adamlardı jıllar dawamında qıynap kiyatırǵan "dawa múddeti" mashqalasınıń sheshiliwine xızmet etedi.
____________
❗️Davlat organi huquqingizni buzgan, ammo sudga murojaat qilish muddati o'tib ketganmi? Endi buning yechimi bor...
Qonunbuzilishni tan oldirish uchun sudga muddatsiz murojaat qilish taklif etilmoqda. Davlat organi tomonidan qo'pol qonunbuzilish sodir etilganini tan olishni so'rab, sudga muddatsiz murojaat qilish imkoniyati yaratiladi. Bu imkoniyat odamlarni yillar davomida qiynab kelayotgan “da'vo qilish muddati” muammosining hal qilinishiga xizmat qiladi.