Isloh qilmoqchimizmi yoki obro‘sizlantirmoqchimizmi? Bir ishni boshlash, oyoqqa turg‘azish qiyin. Uni yillar davomida rivojlantirish, odamlarning ishonchini qozonish va saqlab qolish undan ham qiyin. Ammo shu ishonchni yo‘qqa chiqarishga ba’zan bir necha og‘iz gap kifoya. Xato hammada bo‘ladi. Xato bo‘lsa, aytilsin. Kamchilik bo‘lsa, tuzatilsin. Birovning haqqi bo‘lsa, tiklansin. Lekin maqsad xatoni tuzatishmi yoki xato qilgan odamni yiqitishmi? Qur’onda hatto er-xotin o‘rtasida nizo chiqqanda ham ikki tomondan hakam tayinlab, yarashtirishga urinish buyurilgan (Niso, 35). Shunday ekan, ortida minglab insonlarning omonati, rizqi va ishonchi turgan ishda nega shu yo‘l izlanmasligi kerak? Avval yuzma-yuz nasihat qiling. Eshitishmasa, ikki tomon ham hurmat qiladigan, manfaatdor bo‘lmagan xolis insonlarni o‘rtaga qo‘ying. Kerak bo‘lsa, boshqa ulamolar va mustaqil mutaxassislarni jalb qiling. Xatolarni hujjatlar asosida tekshirtiring, tuzatish uchun aniq muddat belgilang va natijani talab qiling. Shunda ham isloh bo‘lmasa, dalillar bilan ommaga chiqing. Albatta, odamlarning haqqi bevosita xavf ostida bo‘lsa, ogohlantirishni kechiktirish ham to‘g‘ri emas. Mikrofon oldida ayblash oson. Ikki tomonni bir stolga o‘tqazib, muammoni hal qilish qiyin. Ayniqsa, bir vaqtlar o‘sha ishning ichida bo‘lgan, undan manfaat ko‘rgan inson keyinchalik uni tanqid qilayotgan bo‘lsa, o‘z niyati va xolisligini ham taftish qilishi kerak. Xolislik — o‘zini xolis deb atash emas. Xolislik — shaxsiy manfaat, ranjish va adovatdan ustun tura olishdir. Biror ishni yaratganlik uning xatolarini oqlamaydi. Xatoni topganlik esa birovni istalgan usulda badnom qilishga haq bermaydi. Bir xatoni tuzataman deb, yuzlab boshqa insonlarning haqqiga zarar yetkazib qo‘ymaylik. Haqiqatni yashirish ham adolat emas. Isbotlanmagan da’volarni qat’iy hukmga aylantirish ham. Doim ham ovozi baland chiqqan tomon haq bo‘lavermaydi. Musulmonning maqsadi kimnidir yiqitish emas, haqni tiklash va isloh qilish bo‘lishi kerak. Zero, birovdan adolat, to’g’rilik talab qilgan odam, avvalo, o‘zi adolatli, to’g’ri bo‘lishi shart. https://t.me/negizz