نام روستا و زادگاه من در زنده‌جان محل لنگر است، لنگر در اصطلاح اهل تصوف چیزی شبیه به خانقاه است. تفاوتش این است که لنگر بیشتر خانه و اقامت‌گاه پیر به حساب می‌رود و جای خاصی برای ماندن و اقامت مریدان نیز در آن ساخته شده است. کوچه‌ای در محل لنگر ما وجود دارد به نام دَه‌باش کریم. سال‌ها برایم پرسش بود دَه‌باش کریم یعنی چه؟ دست آخر پاسخ را پیدا کردم، دَه همان عدد ۱۰ در فارسی است و باش همان واژه‌ی سر یا سرپرست در ترکی. این اصطلاح از رتبه‌های نظامی دوران مغول گرفته شده. دَه‌باش، فرمانده ده نفر؛ یوزباش، فرمانده صد نفر؛ مینگ‌باش، فرمانده هزار نفر و امیر تومان، فرمانده صدهزار نفر. گویا در این کوچه کریم‌نامی زندگی می‌کرده و رتبه‌ی دَه‌باشی داشته. این پاسخ را سخن یکی از پیرمردان خانواده به صواب نزدیک‌تر کرد. او گفت: زمانی از مردم این محل برای نگهبانی قلعه مردانی استخدام می‌شدند. اکنون پرسشی پیش می‌آید که کدام قلعه؟ در زنده‌جان روستای بزرگی است که قلعه‌ی نو می‌نامندش. تا همین سال‌های اخیر نشان در و دیوار قلعه نمایان بود. بر خلاف محل ما آن‌ها دور و برشان را دیوار کشیده بودند و در قلعه زندگی می‌کردند. جالب است تا کنون هم آن‌ها به ما می‌گویند مردم دِه و ما به آن‌ها می‌گویم مردم قلعه. حافظه‌ی تاریخی مردم را نمی‌توان پاک کرد. گاهی دیده می‌شود که برخی رسانه‌ها به روستاها می‌روند و تولید محتوا می‌کنند، اما کم‌اند کسانی که نام درست روستاها و تاریخ‌شان را بازگو کنند، شاید هم برای‌شان جالب به نظر نمی‌رسد، مانند گردش‌گران هم‌زبان ایرانی‌مان که فقط به دنبال تالار و ماشین‌ می‌گردند، بگذریم. دیروز جایی دیدم قِزِل‌اسلام را غَزَل‌اسلام نوشته بودند. این روستا از توابع کهسان و کنار خط فخری( مرز بین ایران و افغانستان) است. قِزِل واژه‌ای است ترکی به معنای سرخ، در قزل‌باش، قزل‌آلا، قزل‌بولاق، قزل‌حصار و قزل‌سو(سرخ‌آب) نیز دیده می‌شود. خوب است که نام‌های روستاها و نواحی را که هر کدام سرنخ تاریخ کهن این سرزمین‌اند، به درستی دریابیم و درست بنویسیم. کوشک کروخ شافلان اسفزار قره‌تپه فرگرد و... @ml_rustami