بگویم مثالی ازین عشق سوزان یکی آتشی در نهانم فروزان اگر می‌بنالم وگر می‌ننالم به کارست آتش به شب‌ها و روزان همه عقل‌ها خرقه‌دوزند لیکن جگرهای عشاق شد خرقه‌سوزان مولانا، غزل ۲۰۸۷.

طرفِ ما شب نیست صدا با سکوت آشتی نمی‌کند کلمات انتظار می‌کشند من با تو تنها نیستم، هیچ‌کس با هیچ‌کس تنها نیست شب از ستاره‌ها تنهاتر است... طرفِ ما شب نیست چخماق‌ها کنارِ فتیله بی‌طاقت‌اند خشمِ کوچه در مُشتِ توست در لبانِ تو، شعر صیقل می‌خورد من تو را دوست می‌دارم، و شب از ظلمتِ خود وحشت می‌کند. احمد شاملو، ۱۳۳۴، شعر «تو را دوست می‌دارم»، از دفتر «هوای تازه»

مقوله‌ی کلیت نه فقط موضوع بل‌که فاعل شناخت را نیز تعیین می‌کند. علم بورژوایی ـ آگاهانه یا ناآگاهانه، ساده‌اندیشانه یا زیرکانه ـ همواره از دیدگاهِ فرد به پدیده‌‌های اجتماعی می‌نگرد. و دیدگاه فرد نمی‌تواند به هیچ کلیتی برسد، و در نهایت ممکن است به جنبه‌هایی از عرصه‌ئی جزئی و غالباً به چیزی صرفاً تکه‌تکه بیانجامد: به «امور واقعِ» بی‌ارتباط باهم یا به قوانینِ جزئیِ انتزاعی. کلیت فقط در صورتی طرح‌پذیر است که فاعل طرح آن نیز خود نوعی کلیت باشد و در نتیجه برای شناخت خود، موضوع شناخت را نیز به ناگزیر به صورت کلیت در نظر گیرد. در جامعه‌ی مدرن این دیدگاه کلیت به مثابه فاعل [شناخت و عمل] را فقط طبقات اجتماعی نمایندگی می‌کنند. گئورگ لوکاچ، از «مارکسیسمِ رزا لوکزامبورگ»، کتاب «تاریخ و آگاهی طبقاتی»، ترجمهٔ پوینده.