ھاوڕێیان تا ئـێرە باسی جەنگی جیھانی یەکەم بوو لە دوای ئـەمە باسی دوای جەنگی جیهانیی یەکەمە تاوەکو گەیشتنە دەسەڵاتی هیتلەر لە ساڵی ١٩٣٣ دوو هێزی گەورە و دژبەر لە ئەوروپا و بەتایبەت لە ئەڵمانیا کەوتنە کێبڕکێ و ململانێیەکی توندەوە لایەنێکیان نەتەوەپەروەرەکان بوون (کە بەرگرییان لە خاک و نەتەوە دەکرد و دژی شکانەوە و پەیماننامەکانی وەکو ڤێرسای وەستانەوە). لایەنەکەی تریان کۆمۆنیستەکان بوون (کە بە پشتگیریی دەرەکی و بە ئاراستەیەکی جیهانگیرانە هەوڵیان دەدا شۆڕش لە ئەوروپا بەرپا بکەن) ئەم ململانێ توندە دیمەنی سیاسیی ئەوکاتی جیهان و ئەڵمانیای بەڕێوەدەبرد.

حوزەیرانی ١٩١٩ ئەڵمانیا لەلایەن «پەیماننامەی ڤێرسای»ـەوە دەستدرێژیی توندی دەکرێتە سەر لە کۆنگرەی ئاشتیی پاریسەوە «پەیماننامەی ڤێرسای» نامۆ و دڕندانە دێتە کایەوە. دڕندەیی ئەم پەیماننامەیە ئەمڕۆ تەنانەت لەلایەن مێژوونووسە لیبراڵەکانیشەوە دانی پێدا دەنرێت. لە کاتێکدا ئەڵمانیا لەلایەن حکوومەتە نوێیەکەیەوە بێ چەک کرابوو جیهانگیرەکان و زایۆنیستەکان درێژە بە دەستدرێژیکردنە سەر نەتەوەی ئەڵمانیا دەدەن نەتەوەیەک کە نەیویستبوو جەنگ هەبێت و هەوڵی دا بوو خۆی لە جەنگ بە دوور بگرێت و چەندین جار دوای دەستپێکردنی جەنگیش پێشکەشی کردبوو کە ئاشتی بهێنێتە ئاراوە. پەیماننامەکە ٤٤٠ ماددە لە خۆ دەگرێت کە ٤١٤ ماددەیان تەرخان کراون بۆ سزادانی ئەڵمانیا لەسەر جەنگێک کە بەسەریدا سەپێنرابوو خاڵە سەرەکییەکان کە ئەڵمانیا و نەمسا ناچار دەکات قبووڵی بکەن بە زۆرداری و لە سایەی گەمارۆی برسێتییەوە بریتین لە: ١. دەبێت ئەڵمانیا بەرپرسیارەتیی سەد لە سەدی جەنگەکە قبووڵ بکات. ٢. هێزە چەکدارەکانی ئەڵمانیا بۆ ١٠٠,٠٠٠ سەرباز کەم دەکرێنەوە. ٣. هەرێمی پیشەسازیی ڕاینلاند لە ئەڵمانیا بۆ ماوەی ١٥ ساڵ لەلایەن سەربازانی فەرەنسییەوە داگیر دەکرێت. ٤. دەبێت قەیسەر ویلهێلمی دووەم (کە لە هۆڵەندایە) دادگایی بکرێت لەسەر «تاوان دژ بە ڕەوشتی نێودەوڵەتی». ٥. ناوچەی پرووسیای ڕۆژاوای ئەڵمانیا دەدرێتە نەتەوە نوێیەکەی پۆڵەندا. دوو ملیۆن کەس لە خەڵکی پرووسیای ڕۆژاوا بە زۆر لە ماڵ و حاڵی خۆیان دەر دەکرێن و پرووسیای ڕۆژهەڵاتیش لە باقیی ئەڵمانیا دادەبڕێت! ٦. هەرێمی سۆدیتینلاندی ئەڵمانی دەخرێتە ژێر دەسەڵاتی نەتەوە نوێیەکەی «چێکسلۆڤاکیا». ٧. دەوڵەتی نوێی نەمسا قەدەغەیە لەگەڵ براکانیان لە ئەڵمانیا یەکبگرن. ٨. کۆلۆنییە ئەفریقییەکان لە ئەڵمانیا دەسەندرێتەوە و بەریتانیا و فەرەنسا و بەلجیکا دەیبەن. ٩. هەرێمی سار کە دەوڵەمەندە بە خەڵووز لە ئەڵمانیا دەخرێتە ژێر کۆنتڕۆڵی کۆمەڵەی نەتەوەکان بۆ ماوەی ١٥ ساڵ. لە ماوەی ئەم کاتەدا خەڵووزەکەی بۆ فەرەنسا ڕواندەکرێت. ١٠. شاری بەندەری دەریای باڵتیک و دانزگ لە ئەڵمانیا جیا دەکرێتەوە و وەک «شاری ئازاد» ڕادەگەیەنرێت. ١١. ئەڵمانیا ناچار دەکرێت قەرەبوویەکی زەبەلاحی جەنگ بدات بە شێوەی پارە و سەرچاوەی سروشتی. پێدانی قەرزە ڕووخێنەرەکان (کە یەکسانە بە ١ تریلیۆن دۆلار بە دراوی سەردەم) ئابووریی ئەڵمانیا دەڕووخێنێت و بە زوویی دەبێتە هۆی داڕمانی ئابووری بەهۆی هەڵاوسانی زۆر بەرزەوە. ئـەڵمانیا بێچەک و لە ژێر گەمارۆی برسێتیدا دەهێڵرێتەوە تاوەکو ڕازی دەبێت بە مەرجە توندەکان. نزیکەی ١٠٠,٠٠٠ ئەڵمانی بەهۆی گەمارۆی خۆراکی دوای ئاگربەستەوە دەمرن. پەیماننامەی نادادپەروەر و نامرۆڤانەی ڤێرسای بۆ چەندین ساڵی داهاتوو تۆڵەسەندنەوە و تووڕەیی دەچێنێت.