Телеграм канал «IRON ARGHAW»

⚜Рыны бардуаг

⚜Хæцгæ низты бардуаг. Раджы заманты ирон адæмыл хæцгæ низты азарæй стыр бæллæхтæ цыд. Уымæн æвдисæн сты нæ хæхбæсты бирæ зæппадзты гуыппартæ.

⚜Æмæ ирон мифологийы фæзынд, адæм æмризæджы кæмæй рызтысты, ахæм бардуаг — Рыны бардуаг.

⚜Рыны бардуагæн кодтой куывдтæ, уыдис ын кувæндæттæ. Кувæндон ма йын абон дæр ис Джызæлы.

⚜Æрвылаз дæр Рыны бардуагæн кæнынц нывондаг æмæ йæ бæрæгбоны рæсугъд фæлыстæй хъæуы уынгты заргæ æмæ фæндырдзæгъдгæ кувæндоны бынмæ бакæнынц.

⚜Фыццаг, дам, нывондимæ заргæ æмæ фæндырæй цæгъдгæ нæ цыдысты. Уыцы зæрдæйы уаг сæм нæ уыд — тарст æмæ фыдох уыдысты. Ныр уавæр аивта, æмæ циндзинадæн ныккæнæн нал вæййы хъæубæсты иумæйаг куывды.

⚜Рыны бардуаг (букв. «повелитель эпидемии») – в осетинской мифологии божество, имеющее власть над эпидемиями, которые в прошлом были частым явлением в Осетии.

⚜ По представлениям осетин, Рыны бардуаг – страшное чудовище, не имеющее конкретного облика.

⚜В силу своей «специфичности» Рыны бардуаг не имел определенного дня для отправления культа, хотя некоторые селения Осетии и имели святилища в его честь (исключение составляли жители селения Цамат Алагирского ущелья, которые ежегодно устраивали праздник в честь Рыны бардуаг с приношением ему в жертву барана в святилище близ селения).

⚜В целом по Осетии жертвоприношения Рыны бардуаг, сопровождаемые определенными магическими обрядами и соответствующими молитвами, устраивались главным образом только тогда, когда вспыхивали эпидемии.

📆ОСЕТИНСКИЙ КАЛЕНДАРЬ. ИРОН БÆРÆГБÆТТÆ

⚜Рыны бардуаг
(Майрæмы мæй, 16 бон хуыцаубоны (Джызæлы)
📷Святилище Рыны бардуаг, с. Даргавс. Адольф Дирр 1911г.

КОЧЫСАТЫ Мухарбеджы ӕмдзӕвгӕ "Сау цӕстытӕ" кӕсы ГӔЗДӔНТЫ Булат.

Æз уарзтон сау цæстытæ, уарзтон,
Рæсугъддæр уыдонæй кæм уыд?
Æхсæв цæ стъалытимӕ барстон,
Уыдтæн сæ аллы бон рæвдыд.

Фæлæ мæ иунæгæй ныууагътой,
Мæнæй фæлыгъдысты тæргай,
Æмæ мын афтæ дæр нæ загътой:
"Хæрзӕбон! Хорз амонд дæ хай!"

Æмæ кæд уыдонæй фæцух дæн,
Æмæ кæд ферох кодтой мæн,
Уæддæр сæ райдзаст хуыз рæсугъдæй
Мæ зæрды баззади мæнæн.

Тæхуды, абон та кæй тавынц
Сæ хъармæй рухс хурау фæлмæн,
Тæхуды, афтæ тынг кæй уарзынц,
Куыд уарзтой цард-уалдзæджы мæн!

Дикая природа Осетии. (@ossetia_travels)

Цӕгӕраты Созырыхъо, Хидыхъус, 1982 г. (@zaervatykk)

Фыры хъулы хуызæн.
Рæсугъд, хæрзконд. Хъултæй хъазынæн алыхаттдæр æвзæрстой фыры хъултæ, уымæн æмæ иннæ хъулты уæлдай уыдон уыдысты рæсугъддæр, иннæ хъулты та хуыдтой «хъазæн хъултæ». Уымæ гæсгæ хæрзконд, гуырвидыцджын лæппуйæ фæзæгъынц «фыры хъулы хуызæн».

#фразеологизм