Республика кинематография комиссияси, Миллий ва Бадиий кенгашлар фаолияти тугатилади
Шу йилнинг 1 сентябридан давлат буюртмаси асосида кино яратишда тарғибот ва реклама харажати учун фильм бюджетининг 30 фоизигача маблағ ажратилади, харид шартномаларини экспертизадан ўтказиш талаби бекор қилинади. Шунингдек, хорижий компанияларнинг Ўзбекистон ҳудудида кино маҳсулот яратиш билан боғлиқ фаолияти солиқлардан озод қилинади.
Давлат буюртмаси асосида яратилган фильмлар намойишидан тушган маблағнинг 50 фоизи продюсер ва ижодий гуруҳга қўшимча рағбат сифатида берилади.
Ўзбекистон киноарбоблари ижодий уюшмаси томонидан ўтказиладиган “Олтин ҳумо” миллий кино тақдимотининг нуфузини янги босқичга кўтариш мақсадида ҳар йили 5 миллиард сўмдан ажратилади.
Республика кинематография комиссияси, Миллий ва Бадиий кенгашлар ҳалигача эскича бошқарув ва самарасиз назорат тизимидан воз кеча олмаётгани қайд этилди. Шу боис, соҳада ижодий эркинлик ва соғлом рақобат муҳитини ривожлантириш мақсадида ушбу комиссия ва кенгашлар фаолияти бутунлай тугатилади.
Энди кинонинг ҳар бир жанри ва мавзусидан келиб чиқиб, ўша соҳа мутахассисларидан иборат ҳақ тўланадиган эксперт гуруҳлари ташкил қилинади.
Бунда Ўзбекистон киноарбоблари ижодий уюшмаси, Ёзувчилар уюшмаси, Бастакорлар уюшмаси томонидан тавсия этилган мутахассислар эксперт гуруҳлари таркибига киритилади. Мутасаддиларга кино соҳасида замонавий ва шаффоф тизимни йўлга қўйиш бўйича таклиф киритиш топширилди.
Hozirgi kunda muloqot qilish, axborot olish elektron platformalarga ko‘chmoqda.
Shunday sharoitda internetdagi yot g‘oyalarga qarshi ma’naviy immunitetni shakllantirish uchun ijodkor-ziyolilarning raqamli maydondagi ovozi balandroq yangrashi kerakligi ta’kidlandi.
“Shu bois, yangi tashkil qilinayotgan 21 ta ijodiy birlashma puxta tayyorgarlik ko‘rib, yiliga kamida 4 marta tanlovlar o‘tkazsa, hozir juda dolzarb bo‘lgan mahalla va jamiyatdagi birdamlik, oilani mustahkamlash, halol mehnatni ulug‘lash, tabiatni asrash, atrof-muhitni toza saqlash, sog‘lom turmush tarziga amal qilish, isrofgarchilikning oldini olish, eng asosiysi, odamlar qalbida shukronalik, islohotlarga daxldorlik, milliy g‘urur tuyg‘usini kuchaytirish kabi mavzularda ta’sirchan asarlarni ko‘paytirsalar, ulardan minnatdor bo‘lardim”,
– dedi Prezidentimiz.
El-yurtda katta hurmat va e’tibor qozongan ziyolilarimiz bu ishlarga o‘zlari bosh-qosh bo‘lib, butun xalqimizni “Men O‘zbekiston farzandiman!” degan ezgu g‘oya atrofida birlashtirishiga ishonch bildirildi.
“Jamiyatimiz taraqqiyotida juda muhim bo‘lgan bir masalaga e’tiboringizni qaratmoqchiman.
Ba’zan bizda milliy ruh yetishmaganday bo‘lyapti. Sahna asarlari bor, lekin kuchli ta’siri yo‘q. Qo‘shiqda ovoz bor, lekin xalqning o‘tkir nafasi sezilmayapti. Kinoda harakat bor, lekin xalqning dardi, g‘ururi va xarakteri ko‘rinmayapti. Ba’zi asarlarda shakl bor, lekin katta g‘oya yo‘q. Milliy o‘zligimiz va ruhiyatimizni ifodalash uchun ijod va san’atdan ta’sirliroq va kuchliroq vosita yo‘q, desam fikrimga qo‘shilasizlar.
Shu bois, bizga milliy ruhni uyg‘otadigan san’at kerak, xalqni ilhomlantiradigan adabiyot kerak, yoshlarga faxr va iftixor beradigan kino kerak, qalblarni junbishga keltiradigan musiqa kerak, odamning o‘zini anglashga undaydigan teatr kerak”,
– dedi Prezidentimiz.
Xalqimiz ko‘nglida Vatanga muhabbat, millatga sadoqat ruhini uyg‘otadigan, katta-katta islohotlarimizni odamlarga yetkazib beradigan qasida, qo‘shiq va romanlar, spektakl va filmlar yaratadigan ijodkorlar ko‘pligiga ishonch bildirildi.
Shu bois, har yili mazkur yo‘nalishda ham tanlovlar o‘tkazib boriladi. Gran-pri sohiblarining ijodini yanada qo‘llab-quvvatlash uchun grantlar ajratiladi.
Ashula va raqs ansambllarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida 1-sentabrdan boshlab ulardagi barcha xodimlarning ish haqi 2 karra oshiriladi.
Raqs ustalariga pensiya uchun talab etiladigan raqs staji 20 yildan 15 yilga qisqartirilib, qolgan 5 yilini baletmeyster, repetitor va pedagog sifatida davom ettirishiga ruxsat beriladi.
Prezidentimiz Yangi Toshkentda qurilishi boshlangan Maqom markazi yonida zamonaviy va muhtasham Raqs saroyini barpo etishni taklif qildi. Mutasaddilarga raqs san’atini rivojlantirish bo‘yicha katta dastur ishlab chiqish topshirildi.
Kompozitor va bastakorlar faoliyatini moliyalashtirish, ularni moddiy rag‘batlantirish tizimi ham to‘liq qayta ko‘rib chiqilishi qayd etildi.
Har yili ularga opera, simfoniya kabi mumtoz va zamonaviy janrlar bo‘yicha kamida 20 ta yangi asar yaratish uchun davlat buyurtmasi berib boriladi.
Aeroport, vokzal, metro, park, yirik savdo-servis obyektlari, kafe va restoranlarda milliy kuy va qo‘shiqlarimiz doim yangrab turishi kerakligi ta’kidlandi.
Endilikda har yili 1 ming nafar shoir va yozuvchilar, madaniyat va san’at vakillari, muzey xodimi va rassomlarga uy-joy olish uchun ipoteka krediti dastlabki to‘lovining 50 foizi qoplab beriladi.
Ijodiy tashkilotlar, madaniyat va san’at muassasalariga boshqa hududdan kelib ishlayotgan soha vakillari ham ko‘p. Bugundan boshlab ularga uy-joy ijarasi uchun Toshkent shahrida oyiga 2,5 million so‘mgacha, viloyatlarda 1 million 600 ming so‘mgacha xarajatini qoplab berish yo‘lga qo‘yiladi.
Har yili faoliyatida yaxshi natijaga erishgan 1 ming nafar soha xodimi davlat tibbiy sug‘urta jamg‘armasi hisobidan bepul davolanadi. Yana 2 ming nafar ijodkorga davlat tomonidan tibbiy sug‘urta paketi taqdim etiladi. Kamida 10 yil ishlagan xodimlarga sanatoriylariga bepul yo‘llanma beriladi.
15-iyundan xalq artisti, xalq shoiri, xalq yozuvchisi kabi yuksak faxriy unvonga ega ijodkorlarning aeroport va vokzallardagi VIP zallardan bepul foydalanishi ta’minlanadi.
Adabiyot sohasi vakillari uchun munosib ijodiy muhit, sharoit yaratish va rag‘batlantirish bo‘yicha ham yangi imkoniyatlar taqdim etiladi.
Shoir va yozuvchilarga yiliga kamida 50 ta eng sara asar uchun ijodiy buyurtma berish yo‘lga qo‘yiladi. Har yili o‘zbek adabiyotining eng yaxshi 10 ta asari xorijiy tillarga tarjima qilinadi va mualliflar ishtirokida chet ellarda taqdimotlar o‘tkaziladi.
Bundan buyon Yozuvchilar uyushmasi tavsiyasi asosida chop etiladigan kitoblarning qog‘oz bilan bog‘liq xarajati davlat tomonidan qoplanadi.
Shuningdek, yosh iste’dodlarning she’riyat bilan san’atni uyg‘unlashtirgan she’riy konsertlar tashkil etish tashabbuslari qo‘llab-quvvatlandi. Ushbu yo‘nalishda taqdim etiladigan eng sara 100 ta loyiha davlat hisobidan moliyalashtiriladi.
O‘n kun avval Milliy kitobxonlik harakatiga start berildi. Bu harakatga yoshlarni keng jalb qilish uchun joylarda kitob do‘konlari, kutubxona va “buk-kafe”lar yanada ko‘paytiriladi.
Har bir viloyat hokimiga yil yakunigacha chekka va olis hududlardagi 50 tadan 100 tagacha mahallada namunali mahalla kutubxonasi va kitob do‘konlarini tashkil qilish topshirildi.
Adabiyot, madaniyat va san’at sohasida yaratilgan har bir mahsulot – ijodkorning intellektual mulki.
Lekin uni himoya qilish borasidagi ishlar ahvolidan ijodkorlar mutlaqo norozi ekani ko‘rsatib o‘tildi.
“Har bir badiiy asar, musiqa, qo‘shiq muallifga daromad keltirishi kerak. Lekin mualliflik huquqi to‘liq himoya qilinmas ekan, ijod mahsulidan noqonuniy foydalanish va tarqatish holatlari to‘xtamaydi”,
– dedi davlatimiz rahbari.
Raqamli texnologiya va sun’iy intellekt juda tez rivojlanyapti. Har bir asarning raqamli izini yaratib, bu orqali ijodkorlar huquqini kafolatli himoya qilish mumkinligi qayd etildi.
Mutasaddilarga mazkur masalaga aniq yechim topish va ijodkorlar rozi bo‘ladigan tizim qilish topshirildi.