МАЙЙИТ ЧИҚАРИЛГАЧ, ХОНАДОНДА ҚОЛИБ ҚУРЪОН ТИЛОВАТ ҚИЛИШ
#Қуръон
❓САВОЛ: Самарқанд вилоятининг айрим ҳудудларида жаноза намози ўқилиб, маййит дафн қилиш учун қабристонга олиб кетилгач, жанозада иштирок этган одамларнинг бир қисми хонадонда қолиб, Қуръони карим тиловат қилишади. Ушбу ҳолат айрим жойларда одат тусига кирган, аммо вилоятнинг бошқа ҳудудларида бундай одат учрамайди. Бунинг шаръий асоси борми?
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Қуръони каримни тиловат қилиб, савобини ўтган мўмин-мусулмонларга бағишлаш шариатда бор ва фазилатли амал ҳисобланади. Буни хоҳлаган жойда ва хоҳлаган вақтда бажариш мумкин. Чунки шариатимизда Қуръонни фақат фалон вақтда ёки фалон жойда ўқилсин, деган қатъий талаб йўқ. Бу борада инсонлар ихтиёрлидирлар.
Саволда тилга олинган ҳолатга келсак, жанозадан кейин қабристонга бора олмайдиган одамлар хонадоннинг ўзида тиловат қилиб, қайтишлари мумкин. Бунга монелик йўқ. Аммо бир қанча одамлар қабристонга бормасдан хонадонда қолиб, тиловат қилиши одат тусига кирган бўлса, бундан сақланиш афзал. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам жанозадан кейин қабристонга бориб, дафнда иштирок этиш савобнинг икки ҳисса кўпайишига сабаб бўлишини айтганлар:
📗 “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким иймон ва савоб умиди ила бир мусулмоннинг жанозасига қатнашса, жанозаси ўқилиб дафнидан фориғ бўлингунча турса, икки қийрот ажр билан қайтади. Ҳар бир қийрот Уҳуд тоғичадир. Ким жанозани ўқиса ва дафн қилинмай туриб қайтса, бир қийрот билан қайтади”
(✍️ Имом Бухорий ривояти).
Агар бир жамоат уйда қолса, гарчи хайрли мақсад учун бўлса ҳам, иккинчи қийротдан маҳрум бўлиб қоладилар. Ундан ташқари қабристоннинг ўзида ҳам дафндан кейин Қуръони карим тиловати бўлади. Бизнинг юртларда кўпинча “Мулк” сураси тўлиқ ўқилиб, марҳумга бағишланади.
Шунинг учун саволда айтилган одат тусига айланиб бораётган ишни тўхтатиб, савоби кўпроқ бўлган амалга ўтсалар, мақсадга мувофиқ иш тутган бўладилар. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво ҳайъати(Fatvo uz).
❓САВОЛ: Ассалому алайкум! Янги савдо қилиш учун олинган жойда қон чиқариб, яқинларимиз учун ош қилиб, Қуръон тиловат қилиб кeйин иш бошлашимиз яхшими? Ёки бошқа маслаҳат бeрингсизлар.
💬 ЖАВОБ: Ва алайкум ассалом! Шариатимизда қурбонлик ва ақийқадан бошқа ҳеч қандай жонлиқ сўйиш маросими йўқ. Агар сўймасдан ош бериб, дуо олсаларингиз ўзларингиздан бошқа одамларни “қон чиқариш” деб аталган бемаъни бидъатни ривожига ҳисса қўшишдан сақланган бўласиз.
Валлоҳу аълам!