• چه میشد اگر نیچه و داستایفسکی با یکدیگر گفتگو میکردند؟! #S 👤

التَّكَبُرُ عَلَى الْمُتَكَبِّرِ هُوَ التَّواضُعِ بِعَيْنِهِ تکبر ؛ در برابر شخص متکبر ، عین تواضع است . #S 👤 #Quote ✍🏻

☆ اسپینوزا و کلیسای کاتولیک ✝️ اندیشه اسپینوزا درباره خدا ، که در عبارت مشهور "خدا یا طبیعت" خلاصه میشود ، یکی از بنیادیترین تلاشها برای فهم نسبت میان هستی ، طبیعت و امر الهی در تاریخ فلسفه است . از نظر اسپینوزا ، خدا موجودی در کنار سایر موجودات یا آفریننده‌ای جدا از جهان نیست ، بلکه حقیقتی نامتناهی است که تمام هستی در آن وجود دارد و بیرون از آن چیزی قابل تصور نیست . او خدا را جوهری مطلقا نامتناهی معرفی میکند که همه‌ چیز از ضرورت ذات او پدید میاید . بنابراین ؛ طبیعت صرفا مجموعه‌ای از پدیده‌ های مادی نیست ، بلکه جلوه ضروری همان حقیقت یگانه است . اسپینوزا میان "طبیعتِ طبیعت‌ زا" و "طبیعتِ طبیعت‌ پذیر" تمایز میگذارد ؛ اولی به ذات خلاق و ضروری خداوند اشاره دارد و دومی به مجموعه موجودات و تعیناتی که از آن ناشی میشوند . در چنین دستگاهی ، خدا نه بیرون از جهان ، بلکه در متن و حقیقت خود جهان حضور دارد . با این‌ حال نزدیکی این تصور به الهیات کاتولیکی ، به معنای یکسان دانستن این دو دستگاه فکری نیست . مسیحیت کاتولیک نیز بر حضور فراگیر خداوند در جهان تاکید میکند ، اما میان خالق و مخلوق تمایزی بنیادی قائل است . در الهیات کاتولیکی ، خدا علت وجود همه‌ چیز است ولی خود او با مجموع موجودات و طبیعت یکی نیست . جهان آفریده خداست و وجودش را در هر لحظه از او دریافت میکند ، نه اینکه بخشی از ذات الهی باشد . توماس آکویناس این نسبت را با مفهوم "وجود قائم به خود" توضیح میدهد ؛ یعنی خداوند صرفا موجودی برتر نیست ، بلکه بنیاد و سرچشمه اصل وجود است . از این منظر ، هر موجود به اندازه ظرفیت وجودی خود در هستی مشارکت دارد اما هیچکدام عین ذات خداوند نیستند . با وجود این اختلاف ، میان دو دیدگاه میتوان نقطه تلاقی مهمی پیدا کرد . وابستگی کامل جهان به حقیقتی بنیادی ! همانگونه که در فلسفه اسپینوزا هیچ پدیده‌ ای مستقل از جوهر نامتناهی فهمیده نمیشود ، در الهیات کاتولیکی نیز هیچ مخلوقی بدون حضور و افاضه وجود از سوی خداوند هستی پایداری ندارد . این نزدیکی را میتوان در تاکید بر حضور خدا در همه‌ چیز فهمید ، نه در این ادعا که خدا همان جهان مادی است . کاتولیسیسم از یک‌سو بر تعالی خداوند و فراتر بودن او از جهان تاکید میکند و از سوی دیگر با مفهوم حضور الهی ، رابطه‌ ای پیوسته میان خدا و تمام مراتب آفرینش برقرار میسازد . حتی در نگاه آیینی کلیسا ، طبیعت و ماده میتوانند حامل نشانه‌ها و مجراهای فیض الهی باشند بی‌ آنکه خودشان به ذات خدا تبدیل شوند . این تلقی امکان میدهد تا جهان نه واقعیتی بی‌ معنا و مستقل از امر قدسی ، بلکه آفرینشی برخوردار از نظم و قابلیت شناخت تلقی شود . برای ذهنی که به عقلانیت اسپینوزایی و جستجوی نظم ضروری در طبیعت علاقه‌ مند است ، این نقطه اشتراک اهمیت ویژه‌ای دارد . در عین حال ، باور کاتولیکی به خدای شخصی ، اراده الهی ، محبت و رابطه انسان با خدا ، فاصله آن را با اسپینوزا آشکار میکند . زیرا خدای اسپینوزا به معنای متعارف کلمه شخصی نیست و جهان را بر اساس تصمیمی آزادانه و هدفی بیرونی خلق نمیکند . اما خدای مسیحیت ، افزون بر سرچشمه وجود ، خالقی آگاه و مخاطب رابطهایمانی و اخلاقی انسان است . شاید بتوان حاصل این مقایسه را در این اندیشه خلاصه کرد که فهم طبیعت میتواند راهی برای تأمل در بنیاد هستی باشد . اما در الهیات کاتولیکی ، شناخت نظم جهان هرگز جایگزین رابطه با خالق آن نمیشود . #S 👤 #Philosophy 💭 #Religion ✝️