https://www.facebook.com/share/p/1DpiKk1q5T/

Шеърнинг бандма-банд таҳлили: 1-банд ("Булбул гулларни узиб, қарғалар бўйнига осар...") Бу ерда қадриятларнинг тескари бўлиб кетгани рамзий ифодаланган. Гулга муносиб бўлган зотлар четда қолиб, асл гўзаллик ва ҳуқуқлар нолойиқ кимсаларга (қарғаларга) берилмоқда. Муҳаммад Юсуфнинг "Зиндонбонлар қўшиқлар ёзар" сатри эса ҳақиқий ижодкорлар сукут сақлашга мажбур бўлган, эркинликни бўғувчилар эса саҳнага чиқиб "куйлаётган" замонга ишора. 2-банд ("Оқ эдию кўкимтир пуллар...") Бу бандда жамиятдаги коррупция ва таъмагирлик мавзуси очилган. Шифокорларнинг муқаддас ва оқ халати пулнинг ранги (яшил/кўк доллар ёки йирик пуллар) таъсирида "кўкариб", ўз софлигини йўқотгани, тиббиётдаги инсофсизлик аччиқ тил билан баён қилинган. 3-банд ("Қойил қилиб кечаги шоир, ўйнаб берар кўппак ролини...") Манфаат ва пул учун ўз виждонини, ғурурини сотган зиёлилар ва ижодкорларнинг фожиаси. Кечагина халқнинг дардини куйлаши керак бўлган шоир бугун кимларнингдир ноғорасига ўйнаб, лаганбардорлик қилаётгани театр саҳнасига ўхшатилган. 4-банд ("Бугун эртак садоқат, дўстлик...") Инсоний муносабатларнинг инқирози. Садоқат ва дўстлик фақат китоблардаги эртакка айланиб қолгани, энг яқин одамлар ҳам сотиб кетиши мумкин бўлган муҳитда шоир ўз дардини одамларга эмас, фақат Худога хат қилиб ёзишини айтади. 5-банд ("Шайтон аршга қайтиб кетавер...") Бу жуда кучли киноя (сарказм). Инсонлар шу даражада бузилиб, бир-бирига ёмонлик қилишда илгарилаб кетдики, ҳатто Шайтоннинг ҳам бу ерда қиладиган иши қолмади — одамлар унинг вазифасини ўзлари аъло даражада бажаришмоқда. 6-банд ("Ўзимниям танимаяпман, кечами ё бугунги Аъзам...") Шеърнинг якуни — ички изтироб ва шахс фожиаси. Муҳит шу қадар кучли босим ўтказмоқдаки, лирик қаҳрамон (Аъзам) ўзининг асл қиёфасини йўқотиб қўйишдан, замонга мослашиб қолишдан қўрқмоқда. Бу ўз-ўзини таҳлил қилиш ва виждон азобидир. Хулоса: Шеър — замондошнинг, зиёли инсоннинг жамиятдаги адолатсизлик ва сохталикка қарши исёни ҳамда қалб изтиробидир. У ўқувчини атрофга теранроқ қарашга ва ўзлигини асраб қолишга ундайди. Агар истасангиз, шеърдаги сизга энг қаттиқ таъсир қилган бирор банд ёки иборанинг бадиий санъатлари (метафора, ташбеҳ) устида батафсилроқ тўхталишимиз мумкин. Бу ҳақда нима дейсиз?