Телеграм канал «Xushnudbek.uz»

7-mart, shanba (17-kun)
Iftorlik vaqti: 18:24 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

NAQLIYOT (TRANSPORT) VOSITALARI ODOBLARI

Naqliyot vositasini minishda ko‘rsatilgan duoni o‘qishni zinhor unutmaslik kerak.

Chunki inson boshqa barcha holatlarda bo‘lgani kabi, naqliyot vositasini minishda ham Parvardigorining madadi va himoyasiga hamisha muhtojdir.

Alloh taolo Zuxruf surasida marhamat qiladi:
(Qur’oniy oyat matni)

«U barcha juftlarni yaratgan va sizga kemalar hamda chorva hayvonlaridan minadigan narsalaringizni qilgan Zotdir. Toki, siz ular ustiga o‘rnashgaysizlar, so‘ngra, ularning ustiga o‘rnashib olgach, Robbingizning ne’matini eslab: «Bizga buni xizmatkor qilib qo‘ygan Zot pokdir. Bunga qodir emas edik. Va, albatta, biz Robbimizga qaytguvchilardirmiz», degaysiz» (12-14-oyatlar).

Inson markabga minganda, o‘zida allaqanday bir ko‘tarinkilik, g‘urur va manmanlik paydo bo‘lganini sezadi. Ana shunday holatda darhol unga markab minish imkonini bergan Zotni, ya’ni Alloh taoloni eslasa, Unga shukrona o‘laroq yuqoridagi oyatda kelgan duoni o‘qisa, hamma narsa o‘rniga tushadi.

Ibn Umar roziyallohu anhumodan rivoyat qilinadi:

«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam safarga chiqib, tuyalariga minganlarida uch marta takbir aytar va:

«Subahanallazii saxxoro lanaa haaza. Va maa kunnaa lahu muqriniyn va innaa ila robbinaa lamunqalibun. Allohumma! Innaa nas’aluka fii safarinaa haaza al-birra vat-taqva va minal amali maa tarzo. Allohumma! Havvin alaynaa safarana haaza vatvi’ annaa bu’dahu. Allohumma! Antas-sohibu Fis-safar val xalifatu fil ahl. Allohumma! Innii a’uuzu bika min va’sais safari va kaobatil manzari va su’il munqalabi fil mali val ahli», der edilar.

Muslim, Abu Dovud, Termiziy va Nasaiy rivoyat qilganlar.

Duoning ma’nosi: «Bizga buni bo‘ysundirgan Zot pokdir. Biz bunga qodir emas edik. Va albatta, biz Robbimizga qaytguvchilardirmiz». Allohim! Albatta, biz ushbu safarimizda yaxshilikni, taqvoni va O‘zing rozi bo‘ladigan amalni so‘raymiz. Bizlarga bu safarimizni oson qilgin. Allohim! Sen safarda sohibsan va ahlda xalifa – o‘rinbosarsan. Allohim! Sendan safarning mashaqqatidan, ahl va molda mahzun bo‘lib qaytishdan hamda yomon manzara bo‘lishidan panoh so‘rayman!»

Naqliyot vositasini minib borayotgan kishi Alloh taoloning zikrini qilib borishi yuksak odobdir.

Alloh taoloni zikr qilishni hech qachon tark etmaslik kerak. Ammo naqliyot vositalarida ketayotgan kishilar uchun zikr alohida ahamiyat kasb etadi.

Naqliyot vositasining egasi uni layoqatsiz kishilarga va yosh bolalarga bermasligi kerak.

Naqliyot vositasini mazkur toifadagi kishilarga berish oqibatida jon yoki mol talofatiga uchrab qolish ehtimoli va xavfi ko‘p.

Naqliyot vositasiga yuk ortganda, boshqalarga ziyon yetmasligi chorasini ko‘rish lozim.

Agar bu ma’noda yo‘l qo‘yilgan e’tiborsizlik oqibatida biror kishiga va narsaga zarar yetsa, naqliyot vositasining egasi to‘lab beradi.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

Tashqi ishlar vazirligi:

Bugun, 7-mart kuni soat 07:00 holatiga koʻra, Yaqin Sharq mamlakatlaridan Oʻzbekistonga jami 17 ming 152 nafar fuqaro olib kelingan.

Jumladan:

🇸🇦Saudiya Arabistonidan – 14 ming 502 nafar;
🇦🇪BAAdan – 2 ming 356 nafar;
🇶🇦Qatardan – 218 nafar;
🇮🇷Erondan – 42 nafar;
🇧🇭Bahrayndan – 27 nafar;
🇴🇲Oʻmondan – 7 nafar.


👉 @xushnudbek 👈

7-mart, shanba (17-kun)
Saharlik vaqti: 05:31
Iftorlik vaqti: 18:24 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

NAQLIYOT VOSITALARI ODOBLARI

Naqliyot (transport) vositalari Alloh taoloning bandalariga bergan ne’matlaridan hisoblanadi. Alloh taoloning kalomi Qur’oni karimda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlarida va shariatimiz ta’limotlarida bu mavzuga oid bir qancha ma’lumotlar kelgani dinimizda bu vositalarga qanchalar e’tibor berilganining dalilidir.

Shuningdek, Alloh taolo inson uchun suvda cho‘kmaydigan turli vositalarni yaratib, ularga ma’lum shakllarni berishni odamlarga ilhom etib, dengizlarda suzib yuradigan kemalarni O‘zi joriy qilgan qonun-qoidalar asosida harakatlanadigan etib qo‘ydi. Bu ham Allohning Odam bolasini azizu mukarram qilganidandir.

Alloh taolo Isro surasida marhamat qiladi:

«Robbingiz Uning fazlidan talab qilishingiz uchun dengizda kemani yurgizib qo‘ygan Zotdir. Albatta, U sizga o‘ta rahmlidir» (66-oyat).

Naqliyot vositalaridan foydalanish odoblari bir necha qismga bo‘linadi.

Naqliyot vositasi halol yo‘l bilan qo‘lga kiritilgan bo‘lishi kerak.

Boshqacha qilib aytganda, ulov o‘z puliga sotib olingan, egasi rozi bo‘lib bergan yoki uni haydovchilik ishiga olgan shaxs yoki muassasa ruxsat bergan bo‘lishi lozim.

Naqliyot vositasini haydashdan maqsad shariat ruxsat bergan ish bo‘lishi lozim.

Bunda harom-harish, dushmanchilik, buzg‘unchilik, gunoh ishlarni qilish niyati bo‘lmasligi kerak.

Naqliyot vositasi rasmiy texnik ko‘rikdan o‘tgan bo‘lishi lozim.

Bu ish haydovchining o‘zi va boshqa insonlar salomatligi hamda naqliyot vositasi talofatga uchramasligi uchun zarurdir.

Naqliyot vositasini boshqarishda yo‘l harakati qoidalariga rioya qilish.

Yo‘l harakati qoidalariga rioya qilmaslik kishilarga, molu mulkka zarar yetkazishi mumkin. O‘ziga va o‘zgalarga zarar yetkazish esa Islomda harom qilingan.

Naqliyot vositasini sotib olishda niyatni yaxshi qilish.

Bunda mazkur vositani sotib olishda Alloh taoloning ibodatiga, yaxshi, savobli ishlarga, oila va yaqinlarning xizmatiga ishlataman, degan go‘zal niyatni qilish kerak. Shunda naqliyot sotib olgan kishi savob ham oladi, maqsadiga ham erishadi.

Naqliyot vositasini sotib olayotganda foydalisini, yaxshisini, tejamlisini sotib olish kerak.

Manmanlik, maqtanish va odamlarga ko‘z-ko‘z qilish kabi shariatga xilof niyat va amallarni ko‘zlamaslik lozim.

Naqliyot vositasini Alloh taoloning ne’mati deb bilish va uning shukrini qilish zarur.

Zotan, musulmon insonga yetgan har bir yaxshi narsa Alloh taoloning ne’matidir. Naqliyot vositasi ham o‘sha ne’matlardan biridir. Bu ne’matning shukri uni to‘g‘ri yo‘lda ishlatish bilan yuzaga keladi.

Naqliyot vositasini pokiza, yaroqli va bo‘lar-bo‘lmasga urintirmagan holda tutish.

Shunda mazkur vosita ko‘pga yetadi, uning xizmatidan unumli foydalaniladi. Aks holda, u tezda yaroqsiz holga kelishi, egasi undan mahrum bo‘lishi mumkin.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

🏆🥇Nodirbek Abdusattorov yana bir nufuzli turnirda chempion bo’ldi

Nodirbek Praga shahrida o’tgan an’anaviy xalqaro shaxmat festivalining Masters guruhida chempionlikni qo’lga kiritdi. Bu orqali u mazkur yirik turnirda ikki marta chempion bo’lgan ilk shaxmatchiga aylandi. Nodirbek 2024-yilda ham chempion bo’lgandi.

Umuman olganda Nodirbek Abdusattorov ketma-ket uchinchi super turnirda chempion bo’lyapti. Dekabr oyida London Chess Classic (>>>), yanvar oyida Tata Steel Chess (>>>), mart oyida Prague International Chess Festival turnirida g’olib bo’ldi.

Shuningdek, hamyurtimiz live reytingda 2780 ball bilan dunyoning TOP-4 shaxmatchisi sifatidagi o’rnini yanada mustahkamlab oldi.

Barakalla, Nodirbek! Qoyil, o’zbek o’g’loni! O’sishdan to’xtama!


👉 @xushnudbek 👈

6-mart, juma (16-kun)
Iftorlik vaqti: 18:23 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

YO‘L ODOBI

Yo‘l odoblarining eng muhimlaridan biri yo‘l qoidalariga rioya qilishdir.

Har bir jamiyatda kishilarning o‘zaro munosabatlarini to‘g‘ri yo‘lga solish, insonlarni turli zarar va ko‘ngilsizliklardan saqlash maqsadida yo‘l qoidalari joriy qilinadi. Hozirgi paytda bular xalqaro qoidalar darajasiga yetgan. Ushbu qoidalarga amal qilish hamma uchun zarur va majburiydir. Mazkur qoidalar shariatimiz ta’limotlariga ham to‘g‘ri keladi. Demak, musulmonlar bu qoidalarga hammadan ko‘ra yaxshiroq amal qilishlari kerak.

Agar barchamiz ushbu yo‘l odoblariga va qoidalariga og‘ishmay amal qilsak, juda katta va savobli ishni amalga oshirgan bo‘lamiz. Hammamiz yo‘llarning moddiy va ma’naviy obodligi, pokizaligi, go‘zalligi uchun harakat qilaylik!

Yo‘l odoblaridan biri ahli fazl va keksa kishilarning hurmatini joyiga qo‘yishdir.

Bu odobga barcha joylarda rioya qilinadi. Ammo yo‘lda ushbu odobning ahamiyati yana ham oshadi.

Yo‘l odoblaridan biri har tomonga alanglamay, to‘g‘ri qarab yurishdir.

Ulug‘larimiz yo‘lda har tomonga alanglab qarashni beodoblikning qattalaridan deb bilishgan.

Yo‘l odoblari doirasiga diniy adabiyotimizda «yo‘l haqlari» deb atalgan quyidagi odoblar ham kiradi:

Yo‘l haqlaridan biri yo‘lovchilar bilan salomlashishdir.

Xususan, salom berganlarga alik olishdir. Zotan, Islomda tanigan va tanimagan har bir kishi bilan salomlashishga katta e’tibor berilgani hammaga ma’lum.

Yo‘l haqlaridan yana biri kishilarni yaxshilikka chaqirib, yomonlikdan qaytarishdir.

Bu ish doimo qilinishi lozim bo‘lgan ishlardan ekanini yaxshi bilamiz. Jumladan, yo‘lda jamiyat a’zolarini yaxshilikka chaqirib, yomonlikdan qaytarishga ehtiyoj juda ham kuchli bo‘ladi.

Yo‘l haqlaridan biri adashgan yo‘lovchiga yo‘l ko‘rsatishdir.

Yo‘lda boradigan joyini topa olmay, yordamga muhtoj bo‘lib yurgan kishilar tez-tez uchrab turadi. Ularga yo‘l ko‘rsatib qo‘yish boshqalarning burchidir.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

👩‍🎓 Xotin-qizlar ta’limi uchun yangi imtiyozlar:

➖ Yangi o‘quv yilidan boshlab ehtiyojmand oilalardagi ayollar uchun davlat granti kvotasi 2 karra oshirilib, 4 mingga yetkaziladi;

➖ Top 300 talikdagi oliygohlar bilan qo‘shma ta’lim asosida magistratura bosqichida ta’lim olayotgan talaba-qizlarning kontrakt pullari ham davlat tomonidan to‘lab beriladi;

➖ Endilikda har yili xotin-qizlarning innovatsion g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlash uchun kamida 10 ta yo‘nalish bo‘yicha startap tanlovlari o‘tkaziladi. Bunda har bir yo‘nalish g‘olibiga Innovatsiya jamg‘armasidan 500 million so‘mgacha grant beriladi;

➖ Maktabning 11-sinfini bitirib, davlat texnikumlariga kirgan qizlarni kasbga o‘qitish to‘liq davlat granti asosida bo‘ladi.


👉 @xushnudbek 👈

❗️Mahkumalarga jazoni ijro etish muassasasining o’zida imtihon topshirib, OTMda masofadan o’qish imkoni beriladi

Bu haqda Shavkat Mirziyoyev Ko’ksaroy qarorgohida 8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan o’tkazilayotgan tantanali tadbirda ma’lum qildi.

Unga ko’ra, “Yangi hayot” dasturi boshlanadi. Jazoni o’tayotgan ayollar 3-6 oy kasb dasturlarida o‘qitilib, sertifikat oladi.

Shuningdek, mahkumalarga muassasalarning o‘zida imtihon topshirib, oliygohlarga kirish va masofaviy o‘qish imkoniyati yaratib beriladi. Kontrakt asosida o‘qishga qabul qilinganlarga jazoni o‘tab, ishga joylashgandan keyin qaytarish sharti bilan foizsiz ssuda ajratiladi.


👉 @xushnudbek 👈