10-mart, seshanba (20-kun)
Iftorlik vaqti: 18:28 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]
#ramazon
UYALI ALOQA VOSITASIGA OID ODOBLAR
Telefon sotib olishda uni yaxshiliklarga, dunyo va oxirat uchun manfaatli narsalarga ishlatish niyatini qilish kerak.
Ana o‘shanda undan barcha narsalar barobarida foydalaniladi va unga qo‘shimcha ravishda yaxshi niyat uchun savob ham olinadi.
Uyali aloqa jihozining o‘z ehtiyojiga yarashasini olishi kerak.
Chunki ehtiyojdan tashqari narsaga mol-pul sarf qilish isrofdir. Isrofgarchilik esa haromdir.
Bu ishda ham Islomning barcha ishlardagi shiori bo‘lmish mo‘tadillikka amal qilib, o‘rtacha ish tutgan afzaldir.
Uyali aloqa vositasi oynasiga Alloh lafzini va Qur’oni karim oyatlarini qo‘ymaslik odobdandir.
Bu ishni qilish esa mazkur narsalarga nisbatan behurmatlikka olib borishi mumkin. Chunki ushbu muqaddas lafzlar oynada ochiq turgan holda telefonni betahorat ushlash, u bilan noloyiq joylarga kirish joiz sanalmaydi. Uning oynasi qopqog‘i yopilgachgina, jihozni betahorat ushlash mumkin. O‘sha muqaddas narsalar telefon oynasida ko‘rinib turgan holatda qog‘ozda turganidek hukmda bo‘ladi. Demak, u bilan tahoratxona yoki hammom kabi joylarga kirish mumkin emas.
Uyali aloqa jihozining qo‘ng‘iroq tovushlariga Qur’on oyati, azon yoki Allohning zikrlarini qo‘yish mumkin emas.
Zero, Qur’on uni o‘qish, butun vujud bilan tinglash, ma’nolarini tafakkur qilib, ko‘rsatmalariga amal qilish uchun Alloh taolo tomonidan nozil qilingan muqaddas Kalomdir. Shunday ekan, unga shu maqsadlarga muvofiq tarzda munosabatda bo‘lish vojibdir. Qur’on musiqa yoki qo‘ng‘iroq o‘rnida ishlatilishi uchun nozil qilingan emas.
Azon esa Islomning shior-nishonlaridandir. U musulmonlarni ibodatga chorlash uchun joriy qilingan ibodatdir. Azon kabi boshqa zikrlarni ham qo‘ng‘iroq o‘rnida ishlatish mumkin emas.
Uyali aloqa jihoziga Islomda tinglash yoki tomosha qilish man qilingan narsalarni joylashtirish haromdir.
Agar bunday narsalarni jihozni ishlab chiqaruvchi korxona-tashkilot kiritib qo‘ygan bo‘lsa, ularni darhol o‘chirib tashlash lozim. Zotan, o‘sha taraf shu usul bilan ham odamlarni buzishga, ular orasida buzuqlikni tarqatishga harakat qiladi.
Uyali aloqa vositasi o‘zgaga tegishli bo‘lsa, uning ruxsatisiz olish, undan birovga qo‘ng‘iroq qilish, uning ichidagi narsalarni ochib ko‘rish mutlaqo mumkin emas.
Bunday qilinganda, o‘zgalarning sirlariga, yashirilishi lozim bo‘lgan narsalariga tajovuz qilingan bo‘ladi. Bu albatta, katta xiyonatdir. Xiyonat esa haromdir.
Uyali aloqa jihozi bilan o‘zining ruxsatisiz birovni suratga olish yoki ovozini yozish mutlaqo mumkin emas.
Chunki bu josuslikdir, xiyonatdir. Agar o‘sha narsa boshqalarga ham tarqatilsa, bundan-da ulkan xiyonat, gunohi azim bo‘lishi muqarrar.
Bolalarga uyali aloqa jihozini olib berishga shoshilmaslik, olib berganda ham, faqat zarurat yuzasidan ishlatilishini yo‘lga qo‘yish lozim.
Ko‘proq bolalarning qayerdaligini bilib turish, ba’zi ishlarga chorlash maqsadida uyali aloqa jihozi ularda ham zaruratga aylanib qolishi mumkin. Bu holda ularga faqat gaplashish imkonini beradigan jihoz olib berish kerak. Boshqa amaliyotlarni bajarish, misol uchun, qisqa maktub yuborish va qabul qilish, surat olish, ovoz yozish, internetga kirish kabilarni aralashtirmaslik muvofiqdir. Shu bilan birga, bolalarning jihozlarini nazorat qilib, ichidagilarini tez-tez tekshirib turish kerak.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉 @xushnudbek 👈