Телеграм канал «Xushnudbek.uz»

24-fevral, seshanba (6-kun)
Iftorlik vaqti: 18:11 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

MASKAN ODOBLARI

«Maskan» so‘zi «sokinlik topish joyi» degan ma’noni anglatadi. Bizda insonning o‘z oilasi bilan birga yashaydigan joyi «maskan», ya’ni turar joy, hovli, haram deyiladi. Inson hayotida xavfu xatardan omonlik topish, issiq-sovuqdan pana topish, molu mulkini daxlsiz saqlash, ahli ayoli bilan farog‘atda yashash, hayotdagi mashaqqatlar va charchoqlardan dam olib, rohat topish uchun, qisqa qilib aytganda, barcha narsalardan sokinlik topish uchun bir maskanga muhtoj bo‘ladi.

Shuning uchun ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallam keng maskan musulmon kishining saodati omillaridan biri ekanini o‘z hadislarida e’lon qilganlar.

Inson dunyo hayotida yashar ekan, turli holatlarga duch keladi: charchaydi, asabiylashadi, dam olgisi keladi, uxlaydi va hokazolar. Shunday paytlarda uning o‘z uyi o‘lan-to‘shagiga aylanadi. Jamoatchilik joylari, safarda, mehmonxona yoki ijaraga turgan yerida kerakli sokinlikni topa olmaydi. O‘z uyiga esa bemalol kirib boradi, yechinadi, orom topadi, hordiq chiqaradi... Shuning uchun ham keng maskan Islomda kishi saodatining omillaridan biriga qiyoslangan.

Alloh taolo Nur surasida marhamat qiladi:

«Ey iymon keltirganlar! O‘z uylaringizdan boshqa uylarga to izn so‘ramaguningizcha va ularning ahliga salom bermaguningizcha kirmanglar. Ana shunday qilmog‘ingiz sizlar uchun yaxshidir, shoyadki, eslasangiz» (27-oyat).

Ushbu oyati karimaning hukmiga binoan, hech kim birovning maskaniga uning iznisiz kirishi mumkin emas. Kim bu ishni qilsa, inson huquqlaridan eng muhim bir haqni poymol qilgan, katta gunoh ishni sodir etgan bo‘ladi.

Ulamolarimiz birovning uyiga yashirin nazar solish haromligi haqidagi hadisga qiyos qilib, birovning gap-so‘zlarini yashirincha tinglash ham haromligiga hukm chiqarganlar. Hech kim birovning iznisiz uning gap-so‘zlariga yashirincha quloq solishi mumkin emas. Kim bu ishni qilsa, inson huquqlaridan katta bir haqni poymol qilgan bo‘ladi.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

Eshmatova Feruza Farxodovna Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman) etib qayta saylandi.


👉 @xushnudbek 👈

Shavkat Mirziyoyev o’quv markazlari ochgan yosh tadbirkorlarning “O‘quv markazlari uyushmasi”ni tashkil qilish tashabbusini qo'llab-quvvatladi.

Mazkur Uyushmaga a’zo bo’ladigan xususiy o’quv markazlariga binosini ijaraga beradigan tadbirkorlar ijaradan oladigan daromad va foyda solig’idan ozod bo’ladi.


👉 @xushnudbek 👈

☪️ Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazining omma uchun to’liq ochilishi Ramazon hayiti arafasida bo’lib o’tadi.

Bu haqda Shavkat Mirziyoyev ma’lum qildi.


👉 @xushnudbek 👈

24-fevral, seshanba (6-kun)
Saharlik vaqti: 05:47
Iftorlik vaqti: 18:11 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

SALOMLASHISH ODOBLARI

Haqiqatan, har bir ota-ona farzandiga tarbiya-odob berar ekan, eng avvalo salomlashishni o‘rgatadi.

Salom berish Payg‘ambar alayhissalomning ko‘rsatmalari (sunnat), unga alik olish esa Alloh taoloning buyrug‘i (farz) hisoblanadi.

🔹 Sharqona salomlashishning eng go‘zal odoblari quyidagilar:

• Oqil va odobli kishi do‘stlari va yaqinlari bilan uchrashganda, odamlar oldidan o‘tayotib, biror majlis yoki jamoat joyiga kirganda, «Assalomu alaykum», deb salom berishi zarur;

• Salomni yanada to‘liq va ma’nodor qilish uchun «Assalomu alaykum va rahmatullohi va barokatuh», ya’ni «Sizga tinchlik-omonlik, Allohning rahmati va barakoti bo‘lsin», deyiladi;

• Alik olish ham salomga yarasha chiroyli va mukammal bo‘lishi kerak;

• Har bir kishi o‘z xonadoniga kirganda ham oila a’zolariga salom beradi;

• Salom to‘liq, so‘zlarini buzmay, odob bilan beriladi, u «salom», «somalaykum» (ma’nosi: sizga o‘lim bo‘lsin), «salom berdik», «privet», «xayrli kun» kabi buzuq shakllarda bo‘lmasligi lozim;

• Ulov (ot, eshak, mashina kabilar)dagi kishi — piyodaga, piyoda ketayotgan odam — o‘tirganga, ozchilik — ko‘pchilikka, kichiklar — kattalarga, yuqori mavqedagi kishi pastroq mavqedagi odamga birinchi bo‘lib salom beradi;

• Ko‘pchilik o‘tirgan joy yoki izdihomga kirib borgan kishi bir odamni xoslamay, hammaga salom beradi, ammo o‘tirganlarning ichidan bir kishi alik olsa kifoya qiladi. Salom berilsayu, ammo biror kishi ham alik olmasa, o‘tirganlarning hammasi farzni tark qilgan gunohkorlardan bo‘ladi;

• Haddan tashqari engashib, yerga bukilib salom berish odobimizda man etilgan. Xiyol egilib salom berish mumkin;

• Notanish kishilarga, yosh bolalarga ham salom beriladi;

• Agar biror kishi birov orqali sizga salom aytib yuborgan bo‘lsa, buning javobini («Assalomu alayka va alayhi», deb) darhol qaytarishingiz lozim;

• Salom maktub orqali yuborilgan bo‘lsa, dilingizda yoki xat orqali yozma ravishda «Vaalaykum assalom», deyiladi;

• Salomga alik olish maqbul bo‘lmagan o‘rinlarda salom berish makruh sanaladi. Qur’on o‘qiyotganga, namoz o‘qiyotganga, azon yoki takbir aytayotganga, hammomda yuvinayotgan kishiga, hojatxonada o‘tirganga, nomahram ayollarga, og‘zida taom bo‘lgan kishiga, uxlayotganga, duo, xutba o‘qiyotganga, hajda «Labbayka» aytayotgan ehromli kishiga salom berib bo‘lmaydi;

• Qo‘l berib ko‘rishganda, kaftni kaftga qo‘yib, ikki qo‘llab ko‘rishiladi, uzrli holatlardagina bir qo‘llab ko‘rishsa bo‘ladi;

• Uzoq ko‘rishmaganda yoki yaqin kishilarnikiga mehmonga borganda, erkaklarning quchoqlashib ko‘rishishlari maqbul. Bunda bir-birini avval o‘ng ko‘krakka, keyin chap ko‘krakka bosiladi. So‘ngra qo‘l berishib, hol-ahvol so‘raladi.
Ammo ayrim kishilar o‘rtasida urfga kirganidek, og‘iz-burun o‘pishib ko‘rishish odobimizga mutlaqo ziddir. Ko‘p zamonlar ko‘rishmaganda peshona yoki boshdan o‘psa bo‘ladi.

• Olimlar, fazilatli kishilar, ulug‘ ustozlarning qo‘lidan o‘pish mumkin. Yosh bolalarni bag‘riga bosib, erkalatib, peshona yoki boshidan o‘psa bo‘ladi.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

❗️Shavkat Mirziyoyev Rossiyada 7-qavatdan tushib ketgan bolani qutqarib qolgan o’zbekistonlikni “Jasorat” medali bilan taqdirladi

Prezident farmoni bilan Rossiya Federatsiyasining Sankt-Peterburg shahrida sodir bo‘lgan favqulodda va murakkab vaziyatda o‘z joni va salomatligini xavf ostiga qo‘yib, ko‘p qavatli uyning yuqori qismidan qulab tushayotgan yosh bolaga amaliy yordam ko‘rsatgani va uning hayotini saqlab qolgani, xalqimizga xos yuksak jasorat, qahramonlik va fidoyilik fazilatlarini yaqqol namoyon etgani uchun yurtdoshimiz Ibadullayev Xayrullo Saydullayevich «Jasorat» medali bilan mukofotlandi.


👉 @xushnudbek 👈

Narmatov Bexzot Raxmatullayevich Prezident Administratsiyasining Neft-gaz sohasidagi islohotlarni jadallashtirish boʻyicha loyiha ofisi shoʻba mudiri lavozimiga tayinlandi.

U 2020-2021-yillarda energetika vaziri o’rinbosari, 2021-2023-yillarda “O’ztransgaz” AJ boshqaruv raisi lavozimida ishlagan edi.


👉 @xushnudbek 👈