✈️ Toshkentning yangi xalqaro aeroporti qurilishi iyun oyida boshlanishi kutilmoqda
Transport vaziri Ilhom Mahkamovning aytishicha, ayni paytda barcha tayyorgarlik jarayonlari: loyiha ishlari va ekologik ekspertiza yakunlangan. Prezident loyihani amalga oshirishni boshlash bo’yicha topshiriq bergan.
2 mlrd dollarlik DXSh loyihasi uchun xususiy sheriklar sifatida Vision Invest (🇸🇦Saudiya Arabistoni), Sojitz Corporation (🇯🇵Yaponiya) va Incheon International Airport Corporation (🇰🇷Janubiy Koreya) kompaniyalari tanlangan.
Qabul jarayonlari “avval test, so‘ng tanlov” tamoyiliga muvofiq quyidagi ikki bosqichda amalga oshiriladi:
1️⃣ Birinchi bosqich:
abituriyentlar 5-iyundan 25-iyunga qadar (25-iyun kuni ham) test sinovi topshirish uchun ro‘yxatdan o‘tadi. Bunda abituriyentlar faqat test sinovi topshiriladigan fanlar majmuasi, ta’lim tili va test topshirish hududini hamda kirish imtihonlari tarkibida kasbiy (ijodiy) imtihon bo‘lsa, ushbu imtihonni topshiradigan oliygohni tanlaydi;
Ya’ni birinchi bosqichda universitet yoki institut tanlanmaydi. Abituriyentlar faqat qaysi fandan, qaysi tilda, qaysi hududda test topshirishini belgilaydi xolos. "Men Yuridik universitetga topshirdim, men Tibbiyot universitetiga topshirdim" degan gaplar birinchi bosqichda bo‘lmaydi.
✅ Imtihonlar iyul–avgust oylarida o‘tkaziladi.
2️⃣ Ikkinchi bosqich:
abituriyentlar test sinovlari to‘liq yakunlanganidan so‘ng 15 kun davomida oliy ta’lim muassasasi, bakalavriat ta’lim yo‘nalishi va ta’lim shaklini tanlaydi.
Ya’ni o‘zining olgan baliga qarab, testlar o‘tib bo‘lgandan keyin, qaysi oliygohning qaysi yo‘nalishiga topshirishini tanlaydi. O‘ylab olish, tahlil qilish uchun 15 kun vaqt bo‘ladi.
❓O‘qishga kira olmaganlar nima qiladi?
Mabodo abituriyentlar oliygohlarga kira olmasa, o’tgan yildan boshlab oltinchi yo’nalishni tanlash imkoni ham beriladi. Bunda tanlagan beshta yo’nalishiga o’qishga tavsiya etilmagan yoki testga kirib, yo’nalish tanlash esidan chiqqan abituriyentlar fanlar majmuasi to’g’ri keladigan va bali yetadigan oltinchi yo’nalishni ham tanlashi mumkin bo’ladi.
Shuningdek, o’qishga kira olmagan abituriyentlar testda to‘plagan bali bilan kollej va (yoki) texnikumni tanlashi mumkin. O‘qishga kira olmaganlar uchun kollej yoki texnikum tanlashga OTMlarga qabulning yakuniy natijasi (mandat) e’lon qilinganidan so‘ng yana 10 kun muddat beriladi.
❗️O‘zbekistonda 2027−2030-yillarda beshta sel-suv ombori quriladi
Prezident qaroriga ko‘ra, Toshkent, Samarqand va Jizzax viloyatlarida sel-suv omborlari barpo etiladi. Yangi loyihalar hisobiga 9,3 ming gektar yerning suv ta’minoti yaxshilanib, 3,6 ming gektar yangi maydon o‘zlashtiriladi.
Omborlar Samarqandning Urgut va Qo‘shrabot, Jizzaxning Baxmal hamda Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanlarida quriladi. Mamlakat bo‘yicha kichik suv zaxiralarini yaratish mumkin bo‘lgan yana 60 ta hudud ham aniqlangan.
Ayrim loyihalar davlat-xususiy sheriklik asosida amalga oshiriladi. Omborlar atrofida turistik zonalar va baliqchilik xo‘jaliklarini tashkil etish ham rejalashtirilgan.
❗️Toshkent va Namangan viloyatlarida 26,5 kg giyohvandlik vositasi to’xtatib qolindi
Toshkent viloyati Qibray tumanida transmilliy jinoiy uyushmaning ikki nafar a’zosi dalaga yashirilgan 21,5 kg giyohvandlik vositasi (gashish, opiy va metamfetamin)ni yetkazib bermoqchi bo’lganda, ushlandi.
Aniqlanishicha, ular transmilliy jinoiy uyushmaning O‘zbekistondagi tashkilotchilaridan biri topshirig‘i bilan harakat qilgan.
Namangan viloyati Uychi tumanida esa narkojinoiy guruhning yana bir a’zosi, muqaddam sudlangan 63 yoshli shaxs dalaga ko’mib ketilgan 5 kg gashishni olayotgan vaqtida qo’lga olindi.
Ularga nisbatan Jinoyat kodeksining 273-moddasi 5-qismi bilan jinoyat ishi qo’zg’atildi.
✅ Kimlar uchun: asosiy faoliyat turi umumiy ovqatlanish, savdo yoki xizmat ko‘rsatish sohasi bo‘lgan tadbirkorlik subyektlariga;
✅ Kimlarga tatbiq etilmaydi: davlat ulushi 50 foiz va undan yuqori bo‘lgan korxonalar hamda yirik soliq to‘lovchilar mustasno;
✅ Qanday huquq berilmoqda: ixtiyoriy ravishda qo‘shilgan qiymat solig‘ini hisoblab chiqarish va to‘lashning soddalashtirilgan tartibini tanlash huquqi.
❓Soddalashtirilgan tartib nima degani?
Bunda:
➖QQS stavkasi 12 foizdan 6 foizga tushiriladi (tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha barcha aylanmalarga nisbatan);
➖foyda solig‘i stavkasi 0 foiz etib belgilanadi;
➖soliq hisobotini taqdim etish majburiyati bekor qilinadi;
➖sotib olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan QQS summasini hisobga olish huquqi berilmaydi.
2026-yil 1-iyundan boshlab soliq solishning umumbelgilangan tartibiga o‘tish uchun belgilangan chegaraviy miqdor bazaviy hisoblash miqdorining o‘n ikki ming baravari (4 mlrd 944 mln so‘m) etib belgilandi.
❓Bu nima degani?
Bunga qadar kichik biznes subyektlarining tushumi 1 milliard so‘mgacha bo‘lganda soddalashtirilgan soliq rejimida ishlaydi. Ushbu chegaradan oshganda esa QQS va foyda solig‘i to‘lashga o‘tar edi.
Mazkur chegaraviy summa 2019-yilda belgilangan bo‘lib, o‘tgan davrda narxlar sezilarli ravishda oshgan. Natijada ayrim tadbirkorlar 1 milliard so‘mlik chegaraga yaqinlashganda aylanmani yashirish, chek bermaslik yoki biznesni bir nechta subyektga bo‘lish amaliyotiga o‘tmoqda. Bitta biznes uchun bir nechta YTT ochilgan holatlar juda ko‘p.
Ya’ni baribir tadbirkorlar ushbu miqdorni aylanib o‘tish yo‘llarini qilishayotgan edi.
Endi 1-iyundan boshlab ushbu chegaraviy miqdor salkam 5 mlrd so‘mgacha oshirildi. Bu degani, tadbirkorlar 4-5 ta YTT ochgan bo‘lsa, shularning 1 ta asosiysini olib qolib, qolganini bemalol yopib yuborsa ham bo‘ladi. Soliq yukidan qochib, aylanma yo‘llar qidirishga hojat yo‘q.
📈 O‘zgaruvchan va oshib boruvchi chegara
Bundan tashqari, mazkur chegaraviy miqdor aniq summa bilan emas, balki bazaviy hisoblash miqdori bilan belgilandi. Bu degani inflyatsiyani hisobga olib, bazaviy miqdorlar oshirilganda chegaraviy miqdor ham oshib boraveradi.
Ya’ni 2019-yilda chegaraviy miqdor konkret 1 mlrd so‘m etib belgilangan. Lekin yillar davomida inflatsiya bo‘lganiga qaramay 1 mlrd so‘mlik chegara saqlanib qolavergan.
Hozir esa BHMning 12 ming baravari etib belgilandi. Bu shuni anglatadiki, chegaraviy miqdor dogma emas, u qotib qolmaydi, deyarli har yili oshib boraveradi.
Masalan, hozir BHM miqdori 412 ming so‘m.
Aytaylik, avgust oyida oyliklar oshib, BHM miqdori taxminan ham 10% ga oshirilib, 453 ming so‘m etib belgilandi deylik. Bunda kichik tadbirkorlik subyektlari uchun chegaraviy miqdor ham oshadi va 5 mlrd 436 mln so‘m bo‘ladi. Ya’ni har safar 10% ga oshganda, chegaraviy miqdor ham taxminan 500-600 mln so‘m atrofida oshib boraveradi.
Bejizga mutaxassislar va iqtisodchilar ushbu farmonni tadbirkorlar uchun hayitga haqiqiy sovg‘a deyishmadi.