7-mart, shanba (17-kun)
Saharlik vaqti: 05:31
Iftorlik vaqti: 18:24 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]
#ramazon
NAQLIYOT VOSITALARI ODOBLARI
Naqliyot (transport) vositalari Alloh taoloning bandalariga bergan ne’matlaridan hisoblanadi. Alloh taoloning kalomi Qur’oni karimda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlarida va shariatimiz ta’limotlarida bu mavzuga oid bir qancha ma’lumotlar kelgani dinimizda bu vositalarga qanchalar e’tibor berilganining dalilidir.
Shuningdek, Alloh taolo inson uchun suvda cho‘kmaydigan turli vositalarni yaratib, ularga ma’lum shakllarni berishni odamlarga ilhom etib, dengizlarda suzib yuradigan kemalarni O‘zi joriy qilgan qonun-qoidalar asosida harakatlanadigan etib qo‘ydi. Bu ham Allohning Odam bolasini azizu mukarram qilganidandir.
Alloh taolo Isro surasida marhamat qiladi:
«Robbingiz Uning fazlidan talab qilishingiz uchun dengizda kemani yurgizib qo‘ygan Zotdir. Albatta, U sizga o‘ta rahmlidir» (66-oyat).
Naqliyot vositalaridan foydalanish odoblari bir necha qismga bo‘linadi.
Naqliyot vositasi halol yo‘l bilan qo‘lga kiritilgan bo‘lishi kerak.
Boshqacha qilib aytganda, ulov o‘z puliga sotib olingan, egasi rozi bo‘lib bergan yoki uni haydovchilik ishiga olgan shaxs yoki muassasa ruxsat bergan bo‘lishi lozim.
Naqliyot vositasini haydashdan maqsad shariat ruxsat bergan ish bo‘lishi lozim.
Bunda harom-harish, dushmanchilik, buzg‘unchilik, gunoh ishlarni qilish niyati bo‘lmasligi kerak.
Naqliyot vositasi rasmiy texnik ko‘rikdan o‘tgan bo‘lishi lozim.
Bu ish haydovchining o‘zi va boshqa insonlar salomatligi hamda naqliyot vositasi talofatga uchramasligi uchun zarurdir.
Naqliyot vositasini boshqarishda yo‘l harakati qoidalariga rioya qilish.
Yo‘l harakati qoidalariga rioya qilmaslik kishilarga, molu mulkka zarar yetkazishi mumkin. O‘ziga va o‘zgalarga zarar yetkazish esa Islomda harom qilingan.
Naqliyot vositasini sotib olishda niyatni yaxshi qilish.
Bunda mazkur vositani sotib olishda Alloh taoloning ibodatiga, yaxshi, savobli ishlarga, oila va yaqinlarning xizmatiga ishlataman, degan go‘zal niyatni qilish kerak. Shunda naqliyot sotib olgan kishi savob ham oladi, maqsadiga ham erishadi.
Naqliyot vositasini sotib olayotganda foydalisini, yaxshisini, tejamlisini sotib olish kerak.
Manmanlik, maqtanish va odamlarga ko‘z-ko‘z qilish kabi shariatga xilof niyat va amallarni ko‘zlamaslik lozim.
Naqliyot vositasini Alloh taoloning ne’mati deb bilish va uning shukrini qilish zarur.
Zotan, musulmon insonga yetgan har bir yaxshi narsa Alloh taoloning ne’matidir. Naqliyot vositasi ham o‘sha ne’matlardan biridir. Bu ne’matning shukri uni to‘g‘ri yo‘lda ishlatish bilan yuzaga keladi.
Naqliyot vositasini pokiza, yaroqli va bo‘lar-bo‘lmasga urintirmagan holda tutish.
Shunda mazkur vosita ko‘pga yetadi, uning xizmatidan unumli foydalaniladi. Aks holda, u tezda yaroqsiz holga kelishi, egasi undan mahrum bo‘lishi mumkin.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉 @xushnudbek 👈