Телеграм канал «Xushnudbek.uz»

24-fevral, seshanba (6-kun)
Saharlik vaqti: 05:47
Iftorlik vaqti: 18:11 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

SALOMLASHISH ODOBLARI

Haqiqatan, har bir ota-ona farzandiga tarbiya-odob berar ekan, eng avvalo salomlashishni o‘rgatadi.

Salom berish Payg‘ambar alayhissalomning ko‘rsatmalari (sunnat), unga alik olish esa Alloh taoloning buyrug‘i (farz) hisoblanadi.

🔹 Sharqona salomlashishning eng go‘zal odoblari quyidagilar:

• Oqil va odobli kishi do‘stlari va yaqinlari bilan uchrashganda, odamlar oldidan o‘tayotib, biror majlis yoki jamoat joyiga kirganda, «Assalomu alaykum», deb salom berishi zarur;

• Salomni yanada to‘liq va ma’nodor qilish uchun «Assalomu alaykum va rahmatullohi va barokatuh», ya’ni «Sizga tinchlik-omonlik, Allohning rahmati va barakoti bo‘lsin», deyiladi;

• Alik olish ham salomga yarasha chiroyli va mukammal bo‘lishi kerak;

• Har bir kishi o‘z xonadoniga kirganda ham oila a’zolariga salom beradi;

• Salom to‘liq, so‘zlarini buzmay, odob bilan beriladi, u «salom», «somalaykum» (ma’nosi: sizga o‘lim bo‘lsin), «salom berdik», «privet», «xayrli kun» kabi buzuq shakllarda bo‘lmasligi lozim;

• Ulov (ot, eshak, mashina kabilar)dagi kishi — piyodaga, piyoda ketayotgan odam — o‘tirganga, ozchilik — ko‘pchilikka, kichiklar — kattalarga, yuqori mavqedagi kishi pastroq mavqedagi odamga birinchi bo‘lib salom beradi;

• Ko‘pchilik o‘tirgan joy yoki izdihomga kirib borgan kishi bir odamni xoslamay, hammaga salom beradi, ammo o‘tirganlarning ichidan bir kishi alik olsa kifoya qiladi. Salom berilsayu, ammo biror kishi ham alik olmasa, o‘tirganlarning hammasi farzni tark qilgan gunohkorlardan bo‘ladi;

• Haddan tashqari engashib, yerga bukilib salom berish odobimizda man etilgan. Xiyol egilib salom berish mumkin;

• Notanish kishilarga, yosh bolalarga ham salom beriladi;

• Agar biror kishi birov orqali sizga salom aytib yuborgan bo‘lsa, buning javobini («Assalomu alayka va alayhi», deb) darhol qaytarishingiz lozim;

• Salom maktub orqali yuborilgan bo‘lsa, dilingizda yoki xat orqali yozma ravishda «Vaalaykum assalom», deyiladi;

• Salomga alik olish maqbul bo‘lmagan o‘rinlarda salom berish makruh sanaladi. Qur’on o‘qiyotganga, namoz o‘qiyotganga, azon yoki takbir aytayotganga, hammomda yuvinayotgan kishiga, hojatxonada o‘tirganga, nomahram ayollarga, og‘zida taom bo‘lgan kishiga, uxlayotganga, duo, xutba o‘qiyotganga, hajda «Labbayka» aytayotgan ehromli kishiga salom berib bo‘lmaydi;

• Qo‘l berib ko‘rishganda, kaftni kaftga qo‘yib, ikki qo‘llab ko‘rishiladi, uzrli holatlardagina bir qo‘llab ko‘rishsa bo‘ladi;

• Uzoq ko‘rishmaganda yoki yaqin kishilarnikiga mehmonga borganda, erkaklarning quchoqlashib ko‘rishishlari maqbul. Bunda bir-birini avval o‘ng ko‘krakka, keyin chap ko‘krakka bosiladi. So‘ngra qo‘l berishib, hol-ahvol so‘raladi.
Ammo ayrim kishilar o‘rtasida urfga kirganidek, og‘iz-burun o‘pishib ko‘rishish odobimizga mutlaqo ziddir. Ko‘p zamonlar ko‘rishmaganda peshona yoki boshdan o‘psa bo‘ladi.

• Olimlar, fazilatli kishilar, ulug‘ ustozlarning qo‘lidan o‘pish mumkin. Yosh bolalarni bag‘riga bosib, erkalatib, peshona yoki boshidan o‘psa bo‘ladi.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

❗️Shavkat Mirziyoyev Rossiyada 7-qavatdan tushib ketgan bolani qutqarib qolgan o’zbekistonlikni “Jasorat” medali bilan taqdirladi

Prezident farmoni bilan Rossiya Federatsiyasining Sankt-Peterburg shahrida sodir bo‘lgan favqulodda va murakkab vaziyatda o‘z joni va salomatligini xavf ostiga qo‘yib, ko‘p qavatli uyning yuqori qismidan qulab tushayotgan yosh bolaga amaliy yordam ko‘rsatgani va uning hayotini saqlab qolgani, xalqimizga xos yuksak jasorat, qahramonlik va fidoyilik fazilatlarini yaqqol namoyon etgani uchun yurtdoshimiz Ibadullayev Xayrullo Saydullayevich «Jasorat» medali bilan mukofotlandi.


👉 @xushnudbek 👈

Narmatov Bexzot Raxmatullayevich Prezident Administratsiyasining Neft-gaz sohasidagi islohotlarni jadallashtirish boʻyicha loyiha ofisi shoʻba mudiri lavozimiga tayinlandi.

U 2020-2021-yillarda energetika vaziri o’rinbosari, 2021-2023-yillarda “O’ztransgaz” AJ boshqaruv raisi lavozimida ishlagan edi.


👉 @xushnudbek 👈

❗️9-mart (dushanba) barcha uchun dam olish kuni bo’ladi

Bu yil 8-mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni bayrami yakshanba – dam olish kuniga to’g’ri kelmoqda. Mehnat kodeksining 208-moddasiga binoan, agar bayram kunlari dam olish kuniga to’g’ri kelib qolsa, unda dam olish kuni bayramdan keyingi ish kuniga ko’chiriladi.

Shu sababli, 2025-yil 24-dekabrdagi PF-257-sonli Prezident farmoniga ko’ra, yakshanbadagi dam olish kuni mos ravishda 9-mart — dushanbaga ko’chirildi.

Boshqacha aytganda, 9-mart, dushanba barcha uchun dam olish kuni bo’ladi.

✅❌ 7-mart, shanba — 5 kunliklarga dam, 6 kunliklarga ish;

✅✅ 8-mart, yakshanba — bayram;

✅✅ 9-mart, dushanba — barcha uchun ko’chirilgan dam olish kuni.


👉 @xushnudbek 👈

23-fevral, dushanba (5-kun)
Iftorlik vaqti: 18:10 (Toshkent vaqti) [hududlar farqi]

#ramazon

KALOM ODOBLARI

Gapirayotgan odamga yuzlanib, uning so‘zlarini diqqat bilan eshitish lozim.

Ikki kishi suhbatlashayotganida, eshituvchi kishi so‘zlayotganning yuziga boqib, uning gaplarini diqqat va e’tibor bilan tinglashi, zarurat tug‘ilmasa, uning so‘zini bo‘lmasligi ham suhbat odoblaridandir. Bir odam gapirayotganida, boshqa yoqqa qarab turish so‘zlovchiga nisbatan hurmatsizlik, odobsizlik bo‘ladi.

Uchinchi odam huzurida ikki kishi undan yashirib gaplashmaydi.

Majlis-davralarda ikki kishi bir-birining qulog‘iga shivirlab, pinhona gaplashmaydi, majlis ahlining ba’zilari bilib, boshqalari bilmaydigan tilda so‘zlashilmaydi. Ikki kishi bir-biriga sir aytsa, ularning o‘rtasiga kirib, gapiga quloq solinmaydi.

Abdulloh roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:
«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Agar uch kishi bo‘lsa, ikkitasi uchinchini qo‘yib, pichirlashmaydi», dedilar».

Buxoriy rivoyat qilgan.

Uchinchi kishidan yashirib, unga eshittirmaslik maqsadida gapirilgan gapdan o‘sha kishining ko‘ngliga ozor yetadi. Shayton vasvasa qilib, uning xayoliga turli bo‘lmag‘ur fikrlarni soladi. Natijada mo‘min kishiga ozor yetadi, mo‘minga ozor berish esa haromdir.

Birovning gapi sir bo‘lsa, boshqalarga aytmaslik kerak.

Gapning sirligi uning egasi «Hech kimga aytmang», deyishi yoki ishora qilishi bilan bilinadi. Misol uchun, gapni gapirayotib yoki gapirib bo‘lgach, atrofga qarab qo‘yishiga o‘xshash holatlarda eshitilgan gaplar sir bo‘lgani uchun boshqaga aytilmaydi.

Bunday paytda o‘sha gap sohibining «Gapimni birovga aytma», deb ta’kidlashining keragi yo‘q. O‘sha, birov eshitib qolmadimi, degan ma’noda alanglab qarab qo‘yishining o‘zi yetadi. Kim mazkur holdagi gapni boshqalarga aytsa, omonatga xiyonat qilgan bo‘ladi.

So‘zlayotgan paytda ortiqcha harakatlar qilmaslik lozim.

Bunga ko‘z, qosh, qo‘l va boshqa a’zolarning harakati ham kiradi. Suhbatlashayotganda suhbatdoshini turtib, qo‘lidan tutib yoki kiyimidan tortqilab gapiradiganlar ham bor. Ushbu narsalar ham odobsizlikka kiradi va bu ishlar kishi odobidagi nuqsonlardir.

***

XULOSA: Til ofatlaridan saqlanishning eng yaxshi yo‘li turli bema’ni o‘tirish-ziyofatlar, g‘iybat-xusumat majlislari, nodon, axloqsiz kishilar suhbati kabilardan uzoqroq yurishdir.

Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.


👉 @xushnudbek 👈

❗️DXX: Toshkentda 2 gektar yerni 9 mln dollarga sotmoqchi bo’lganlar ushlandi

Poytaxtda muqaddam bir necha bor sudlangan ayol tanishi bilan til biriktirib, Yunusobod tumanidagi tadbirkorlik subyektiga tegishli bo‘lgan, lekin hozirda taqiqda turgan 2 gektar noturar yer maydonini xaridorga 9 mln AQSh dollariga sotishga kelishgan.

Ular tanishlari orqali barcha hujjatlarni tayyorlab, yer maydonini turar joy toifasiga o‘tkazib berish evaziga oldindan 200 ming dollar olgan vaqtlarida ushlandi.

Hozirda ushbu shaxslarga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-moddasi 4-qismi “a” bandi va 28,211-moddasi 1-qismi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov harakatlari olib borilmoqda.


👉 @xushnudbek 👈

❗️Oliy toifali pedagoglarga uy-joy sotib olish uchun subsidiya beriladi

Bu bo’yicha Vazirlar Mahkamasining qarori qabul qilindi.

💰 Unga ko’ra, 2026-yildan boshlab kamida 15 yil ish staji va oliy malaka toifasiga (bosh o‘qituvchi lavozimiga) ega, 60 yoshgacha bo’lgan pedagoglarga qayta moliyalashtiriladigan ipoteka krediti uchun boshlang‘ich to‘lovning 25 foizini byudjetdan qoplab berish tartibi joriy etiladi.

ℹ️MUHIM MA’LUMOT: ta’limning barcha bosqichidagi tashkilotlarda, jumladan, maktab, akademik litsey, texnikum, kollej, kasb-hunar maktablari, oliy ta’lim tashkilotlarida ishlayotgan pedagoglar subsidiya olishi mumkin.

🏡 Subsidiya birlamchi uy-joy bozoridan kvartira sotib olish uchun ajratiladi. Buning uchun byudjetdan har yili 200 mlrd so‘mgacha mablag‘ yo‘naltiriladi.

📍Bunda subsidiya ariza beruvchining doimiy yashash joyidagi uy-joylarni xarid qilish uchun ajratiladi. Yagona istisno: Toshkent shahrida yashovchilarga Toshkent viloyatidagi uylarni xarid qilishga ham subsidiya beriladi.

📥 Arizalar Davlat xizmatlari markazlari va Yagona portal (my.gov.uz) orqali bepul qabul qilinadi.

🔍 Ariza beruvchining quyidagi ma’lumotlari tekshiriladi:

🔹 ariza beruvchi va uning turmush o‘rtog‘i o‘rtasida rasmiy nikoh tuzilgani;
🔹 ular nomida ikki va undan ortiq mulk huquqi bilan turar joy mavjud emasligi;
🔹 kamida 15 yil ish stajiga egaligi va ayni vaqtda faoliyat yuritayotgani;
🔹 oliy malaka toifasiga egaligi;
🔹 kredit tarixi banklar talablariga mosligi;
🔹 avval er-xotindan biri uy-joy uchun subsidiya olmagani.


👉 @xushnudbek 👈