Праект размяшчэння 100 школ у гонар Пілсудскага на Віленшчыне.
Праграма пабудовы 100 школ распачалася ў Другой Рэчы Паспалітай недзе ў 1935 годзе, да 1939 года было рэалізавана не ўсё.
Цікава, што прыкладна ў гэты ж час ў БССР была распачата праграма пабудовы так званых "сталінскіх школ", праўда, ў адрозненні ад польскай праграмы, школы тут будаваліся ў асноўным у гарадах і былі даволі вялікімі і будаваліся па агульнасавецкіх тыповых праектах.
На гэтай мапе пазначаныя і населеныя пункты Вялейскага павета, дзе павінныя быць пабудаваныя школы: Талуць, Ілішчавічы, Касцяневічы, Малявічы, Карпавічы, Жары.
Як жыхары Вілейкі і вескі Асіпавічы дапамагалі ўкраінцам у 1927 годзе
У жніўні 1927 года катастрафічная паводка прынесла шкоды жыхарам 24 паветаў ва ўсходняй Галіцыі, якія былі заселеныя пераважна ўкраінцамі. У старых газетах знайшліся весткі пра тое, што на бяду адгукнуліся беларусы з Вілейкі і вёскі Асіпавічы. Тамтэйшыя гурткі Таварыства Беларускай Школы – беларускай культурна-асветніцкай арганізацыі - наладзілі збор сродкаў, а таксама спектаклі, даход з якіх пераслалі на дапамогу пацярпелым ад паводкі ўкраінцам.
Газета “Наша Праца” №8 за 28 кастрычніка 1927 года, змясціла нататку: “На дапамогу захопленых паводкай. Ад Асіпоўскага гуртка Т-ва Беларускае Школы атрымана 20 зл. 63 гр. для пацярпеўшых ад паводкі на Украіне. Грошы перасланы па назначэньню”.
Газета “Права Працы”, №5, 21 снежня 1927 года, паведамляла: “Вялейскім тэатрам 20 кастрычніка с. г. быў наладжаны спэктакль. Гулялі другі раз у Вялейцы “Апошняе спатканьне” і “Лекары і лекі”. Чысты даход у суме 70 злот. пашоў на карысьць павадзян у Галіцыі”.
Гісторык, краязнаўца Кастусь Шыталь.
Фота: заліты паводкай горад Стрый каля Львова, Narodowe Archiwum Cyfrowe.