САЛАМ САВДОСИДАГИ БИТИМНИ ЗИММАДА ТУРГАН ҚАРЗ ЭВАЗИГА ТУЗИШ МУМКИНМИ?
#савдо
❓2074-САВОЛ: Бир одамнинг мендан 10 млн. қарзи бор. Шу одам билан мазкур маблағ эвазига июль ойида буғдой беришга келишсак бўладими? Яъни, сендаги 10 млн. ҳақим ўрнига ана шу ойда буғдой олиб берасан, десам бўладими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Келишувнинг бундай шаклда тузиш мумкин эмас. Лекин шариатда салам деб аталадиган ва кўринишидан сиз айтган савдога ўхшаб кетадиган байъга мувофиқлаштирган ҳолда сизларнинг ўрталарингиздаги битимни тўғрилаш мумкин. Саламда ҳали мавжуд бўлмаган маҳсулотга аввалдан пул берилади ва муддати келганида келишилган маҳсулот олинади. Фақат буни жоиз бўлиши учун унинг шартлари тўлиқ топилиши лозим. Ана шу шартларидан бири битим вақтида келишилган пулни нақд ҳолда берилишидир. Агар келишув насияга ёки саволдаги каби қарз эвазига бўлса, бу савдо ножоиз ҳисобланади.
Шунинг учун сиз буғдой олмоқчи бўлсангиз, аввал ўша одамдан ҳақингизни олинг ва пулингизга буғдой сотиб олинг. Ёки ўрим-йиғим пайтида унинг қўлида буғдой бўладиган бўлса, икки томон ўртадаги қарз эвазига ўша кунги нархда ҳосилдан беришга келишиб олсалар ҳам бўлади. Бу ҳолатда қарздор шахс қарзини буғдой билан адо этган бўлади. Валлоҳу аълам.
МАЛҲАМ СУРТИЛГАН ТАНА АЪЗОЛАРИНИ ТАҲОРАТДА ҚАНДАЙ ЮВИЛАДИ?
#таҳорат
❓2073-САВОЛ: Оёғим оғрийди. Шифокорга борсам, суртиладиган маз ёзиб берди. Ушбу маз бирор аъзога сурилганда остига сув ўтказмас экан. Мен уни ишлатганимдан кейин қилган таҳоратим чала бўлиб қолмайдими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Агар сиздаги малҳам ҳақиқатда ўзидан сув ўтказмайдиган бўлса, уни имкон қадар суриш билан оёқ ювиш орасини узоқ бўладиган қилиб қўлланг, масалан, хуфтондан кейин суртиб, бомдоддан олдин ювиб ташланг. Чунки ана шунда дори оёққа ўз таъсирини ўтказиши учун етарли вақт бўлади. Ундан кейин бемалол таҳоратни олаверасиз.
Агар суртилган маз бундан ҳам узоқ вақт танада туришни талаб этса, у ҳолатда малҳамнинг устидан оёғингизни юваверасиз, бу нарса даво мақсадида бўлгани учун суртилган малҳам жабира (жароҳат устига қўйилган дори, бинт, гипс каби нарса) ҳукмида бўлади ва уни ювиш остидаги танани ювиш ҳисобланади. Валлоҳу аълам.