ТОБУТНИ ҚАБРИСТОНГА ОЛИБ БОРИШДА БАЛАНД ОВОЗДА ЗИКР ҚИЛИБ БОРИШ МУМКИНМИ?
#жаноза #қабристон
❓2122-САВОЛ: Биз томонларда жанозадан кейин тобутни қабристонга олиб кетишда одамлар жўр бўлиб, ла илаҳа иллаллоҳни айтиб кетишади. Бу иш тўғрими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Тўғри эмас. Фиқҳий манбаларда маййитни қабристонга олиб борувчиларнинг мажбуриятлари бирма-бир баён этилган. Ана шу мажбуриятлардан бири бораётган одам сокин-жим ҳолатда бориши, баланд овозда гапирмаслик ҳатто, зикр ва қироат ҳам қилмаслик, агар зикр қилмоқчи бўлса, ичида қилиши айтилган ва бунга далил ўлароқ Қайс ибн Саъд ибн Убодадан келган ушбу ривоятни келтирганлар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари аҳли китобларга ўхшаб қолмаслик учун овозни баландлатишни макруҳ кўришар эди. Ҳолбуки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким ўзини бир қавмга ўхшатса, у ўшалардандир”, деб айтганлар”. Лекин ичида зикр қилиб кетаман деган одамга монелик йўқ. Валлоҳу аълам.
ТОШ ОТИШГА ВАКИЛ БЎЛГАН ҲОЖИ АВВАЛ БОШҚАНИНГ КЕЙИН ЎЗИНИНГ ТОШИНИ ОТГАН БЎЛСА, НИМА БЎЛАДИ?
#Ҳаж_умра
❓2121-САВОЛ: Мен бир кекса отахоннинг номидан вакил бўлиб, унинг тошларини олиб шайтонга тош отгани бордим. Тош отишда аввал у кишининг номидан тошларни отиб қўйибман. Ундан кейин ўзимнинг тошларимни отдим. Бу ҳолатда бирор жарима тўлашим керакми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Фиқҳий манбаларда маълум шартлар асосида бировнинг номидан шайтонга тош отишга рухсат берилганлиги айтилган. Тош отишга вакил бўлган инсон аввал ўзининг тошини отиб, кейин унга буюрган ҳожининг номидан тош отади, тош отишдаги афзал амал мана шу. Борди-ю, адашиб, аввал буюрган одамнинг номидан отиб, кейин ўзининг номидан тош отса, унга бирор жарима лозим бўлмайди, аммо афзал бўлмаган ишни қилган бўлади. Валлоҳу аълам.
УЧИНЧИ КУНДАГИ ТОШНИ ОТГАЧ, ЯРИМ ТУНГАЧА МИНОДА ҚОЛИБ КЕТГАН ҲОЖИ ЭРТАСИ КУНИ ҲАМ ТОШ ОТИШИ КЕРАКМИ?
#Ҳаж_умра
❓2120-САВОЛ: Биз учинчи куни тош отганимиздан кейин автобусга ўтириб, меҳмонхонага йўл олдик. Аммо ҳеч қанча юрмасдан, автобусда муаммо чиқиб, ярим тунгача ўша ерда туриб, кейин меҳмонхонага бордик. Бу ҳолатда бизга кейинги кундаги тошни отиш вожиб бўлиб қолмаганми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Агар сизлар бомдод вақти кирмасдан туриб Минодан чиқиб кетган бўлсангизлар, тўртинчи кундаги тош отиш зиммангизга тушмаган бўлади. Агар бомдод вақти киргандан кейин кетган бўлсангизлар, бу ҳолатда заволдан кейин тўртинчи куннинг тошини ҳам отиш лозим бўлади. Валлоҳу аълам.
ШАЙТОНГА ЕТТИДАН КЎП ТОШ ОТИБ ҚЎЙСА, БИРОР ЖАРИМА ТЎЛАНАДИМИ?
#Ҳаж_умра
❓2119-САВОЛ: Маълумки, ҳайит куни шайтонга бир жойда етти марта тош отилади. Шу ўринда еттитадан кўп, саккиз ё тўққизта отиб қўйса, қандай жарима тўланади?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Шайтонга тош отиш ҳажнинг вожиб амалларидан бири ҳисобланади. Агар била туриб еттитадан кўп отса, жарима тўламайди, бироқ макруҳ ишни қилган бўлади. Чунки тош отиш еттита билан адо бўлади. Лекин нечта отганини билмай, олтинчисини отдимми ё еттинчисиними деган шакка тушиб отган бўлса, макруҳ бўлмайди. Валлоҳу аълам.