МУЗОРАБА МАБЛАҒИГА МЕҲНАТ ҚИЛУВЧИ ТОМОН ШАХСИЙ МАҲСУЛОТИНИ СОТИШИ МУМКИНМИ?
#савдо
❓2126-САВОЛ: Мен дўстим билан бир одамнинг маблағини айлантирамиз. Яъни ўша одам ишга тиккан маблағга турли хилдаги товарлар олиб сотамиз. Дўстим тикилган маблағнинг бир қисмига ўзининг шахсий товарларини ўртадаги иш учун сотиб олмоқчи. Бу ҳолатда у табиийки бозор нархидан қимматга сотиб, ҳам ўртадаги фойдани, ҳам товарига қўйган фойдани олмоқчи бўляпти. Унинг бу иши тўғри ҳисобланадими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Йўқ, бу иши тўғри эмас. Мазкур шерикчилик музораба деб аталади. Унда бир томондан маблағ, бошқа томондан меҳнат бўлади. Музорабада иш бажараётган томон сармоядорнинг вакили ҳисобланади. Савдо-сотиқда эса бир одам бир вақтнинг ўзида ҳам сотувчи, ҳам сотиб олувчи бўла олмайди. Чунки сотувчи ҳам, харидор ҳам ўзининг манфаатини кўзлайди. Бир киши битта савдода ҳар икки томоннинг манфаатини кўзлаб савдо қилиши мумкин бўлмаган ишдир. Шунинг учун бу ножоиз амалиёт ҳисобланади. Валлоҳу аълам.
БИРОВ УЧУН ҲАЖЖИ БАДАЛ ҚИЛАЁТГАН ШАХС ШУКР ҚУРБОНЛИГИНИ КИМНИНГ НОМИДАН СЎЯДИ?
#Ҳаж_умра
❓2124-САВОЛ: Ҳаж ибодати якунида ҳожи шукрона қурбонлигини қилади. Ҳажжи бадал қилаётган ҳожи шукрона қурбонлигини ўзининг номидан сўядими ёки буюрувчининг номиданми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Уч хил ҳаж тури бор: ифрод, таматтуъ ва қирон. Ифродда фақат ҳаж қилингани учун шукрона жонлиғи сўйилмайди. Кейинги икки турда икки ибодат, яъни умра ва ҳажни жамлангани учун жонлиқ сўйилади. Бировнинг номидан ҳажжи бадал қилувчи шахс мазкур қурбонликни ўзининг номидан ва шахсий маблағидан сўяди. Чунки икки ибодатни бажариш неъматига у сазовор бўлмоқда. Валлоҳу аълам.
❓2123-САВОЛ: Рўза тутиб бўлмайдиган кунлар борми? Масалан, айрим одамлар ҳайит кунлари рўза тутиб бўлмайди, дейишади, баъзилар рўза тутиб, намоздан кейин очилади дейишади. Шунга батафсил жавоб берсангиз.
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ҳа, рўза тутиш тақиқланган кунлар бор. Йил давомида жами беш кун: икки ҳайит ҳамда Қурбон ҳайитидан кейинги уч кунда рўза ҳаром саналади. Баъзи уламолар ҳаромга яқин макруҳ ҳам дейишган.
Бу кунларда рўза тутишдан қайтарилишининг сабаби — бу кунлар бандалар учун Аллоҳ таолонинг зиёфати-меҳмондорчилиги ҳисобланади. Рўза тутиш эса ушбу илоҳий зиёфатдан юз ўгириш деб талқин қилинади.
Ҳайит куни рўза тутиб, кейин очиб юборилади деган гап нотўғри. Рамазон ҳайитида хурмо каби бирор ширинлик еб намозга бориш, Қурбон ҳайитида эса ҳеч нарса емасдан намозга бориб, қайтиб келгандан кейин қилган қурбонлигининг гўштидан ейиш мустаҳаб саналади. Айрим одамлар ана шу ҳеч нарса емасдан чиқиш деган гап рўза тутиш деб тушуниб олишган. Бу хато тушунча. Валлоҳу аълам.