ЗУЛҲИЖЖА ОЙИ БОШЛАНДИ, БУ ОЙДА ҚАНДАЙ АМАЛЛАР БАЖАРИЛАДИ?
Фалакий ҳисобга кўра, ҳижрий 1447-йил Зулҳижжа ойининг 1 куни 2026-йил 18-май душанба кунига тўғри келмоқда.
Зулҳижжа сўзи қандай маънони англатади?
“Ҳаж эгаси” деган маънони билдиради.
Зулҳижжа ойи қандай ой?
Бу ой Аллоҳ таоло уруш, қон тўкишни ҳаром қилган (Зулҳижжа, Зулқаъда, Муҳаррам, Ражаб) тўрт ойнинг бири, ҳижрий-қамарий тақвимнинг охирги ойидир.
Зулҳижжа ойи қандай фазилатларга эга?
Ҳаж ибодати адо этиладиган, қурбонлик қилинадиган, Арафа ва Қурбон ҳайити нишонланадиган ой. Бу ойда, айниқса унинг дастлабки ўн кунида қилинган ибодатлар Аллоҳ таоло учун энг севимли амаллардан саналади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Зулҳижжа ойининг ўн кунидаги амалдан кўра афзалроқ амал йўқдир", деганлар (Имом Ибн Ҳиббон ривояти).
Бу ойда тутилган рўза икки йиллик гуноҳларга каффорот бўлади.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Арафа кунининг рўзаси ўзидан аввалги бир йил ва ўзидан кейинги бир йилнинг гуноҳларига каффорат бўлишини Аллоҳдан умид қиламан", деганлар (Имом Муслим ривояти).
Зулҳижжа ойини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қандай ўтказардилар?
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Зулҳижжа ойининг дастлабки тўққиз кунида, Ашуро кунида ва ҳар ойдан уч кунда – ойнинг аввалги душанбаси билан икки пайшанбасида – рўза тутардилар (Имом Аҳмад ривояти).
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам янада кўпроқ зикр қилардилар ва: “...Бу кунларда таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ Муҳаммадур Расулуллоҳ), такбир (Аллоҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтишни кўпайтиринглар!” дердилар (Имом Аҳмад, Имом Байҳақий ривояти).
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ушбу дуони кўп айтардилар: "Лаа илаҳа иллаллоҳу ваҳдаху лаа шарийка лаҳу, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду ва ҳува ъала кулли шайьин қодийр" (Имом Термизий ривояти).
❓2096-САВОЛ: Дадам бир дона катта қўчқорни учта кичикроқ қўйга алмаштирдилар. Яъни, бир дона катта қўчқор эвазига икки дона кичикроқ қўчқор ва яна бир дона улардан ҳам кичикроқ бўлган қўй олдилар. Савдо ўша вақтнинг ўзида амалга оширилди. Ушбу савдонинг ҳукми қандай? Бир турдаги жонзотларни (қўйни қўйга) вазни ва сони турлича ҳолатда айирбошлаш жоизми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Саволда айтилган ҳолатда рибо амалиёти вужудга келмаган. Чунки бир қўйни икки қўйга, бир кийимни иккита кийимга алмаштириш жоиз саналади. Лекин бу айрибошлаш қўлма-қўл бўлиш шартдир. Чунки қўйлар ўлчанадиган маҳсулотлар сирасига кирмагани билан жинси бирдир. Шу боис ададида турлича бўлса ҳам насия бўлмаслиги шарт. Валлоҳу аълам.
🗣 Буюк мутафаккир ва фақиҳ Бурҳониддин Марғинонийнинг етук шогирди, ҳанафий олим Имом Зарнужий раҳимаҳуллоҳнинг "Таълимул мутаъаллими ториқот таъаллуми" китоби асосида илм олишнинг фойдалари, одоблари, инсон ва жамият тараққиётида илм-фаннинг ўрни ҳақида сўз боради.
😄 Саккиз асрдан бери илм аҳли, талабалар ва зиёлилар орасида кенг фойдаланиб келинаётган мазкур асар ҳақида Аллома Лакнавий раҳимаҳуллоҳ ҳақида "Кўп фойдаларга эга, нафис, манфаатли китоб", дея таъриф берган.
❓2095-САВОЛ: Биламизки, иккинчи ва учинчи кунлари учта жойда шайтонга еттитадан, жами ҳар куни йигирма биттадан тош отилади. Ўтган йили ҳажда аёлим бир иш сабаб бўлиб, ҳайитнинг иккинчи куни учинчи жойдаги тошни ота олмабди. Бу нарсани яқинда айтиб қолди. Шунга қандай жарима тўланади?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Аёлингиз иккинчи кундаги отмаган еттита тошнинг ҳар бири учун 2 килодан жами 14 кг буғдойнинг қийматини садақа қилса, жаримадан қутулади. Садақани шу ерда, ўз юртида бирорта муҳтож одамга берса ҳам бўлади.
Чунки тош отишнинг иккинчи ва учинчи кунларида 21 тадан тош отилади. Уларнинг аксарини тарк этиш сабабли жонлиқ, камроқ қисмини тарк этиш билан эса садақа вожиб бўлади. Аёлингиз тарк этган еттита тош 21 танинг ярмидан оз бўлгани учун унинг зиммасига юқорида айтилган миқдорда садақа вожиб бўлган холос. Валлоҳу аълам.