БИРОВ УЧУН ҲАЖЖИ БАДАЛ ҚИЛАЁТГАН ШАХС ШУКР ҚУРБОНЛИГИНИ КИМНИНГ НОМИДАН СЎЯДИ?
#Ҳаж_умра
❓2124-САВОЛ: Ҳаж ибодати якунида ҳожи шукрона қурбонлигини қилади. Ҳажжи бадал қилаётган ҳожи шукрона қурбонлигини ўзининг номидан сўядими ёки буюрувчининг номиданми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Уч хил ҳаж тури бор: ифрод, таматтуъ ва қирон. Ифродда фақат ҳаж қилингани учун шукрона жонлиғи сўйилмайди. Кейинги икки турда икки ибодат, яъни умра ва ҳажни жамлангани учун жонлиқ сўйилади. Бировнинг номидан ҳажжи бадал қилувчи шахс мазкур қурбонликни ўзининг номидан ва шахсий маблағидан сўяди. Чунки икки ибодатни бажариш неъматига у сазовор бўлмоқда. Валлоҳу аълам.
❓2123-САВОЛ: Рўза тутиб бўлмайдиган кунлар борми? Масалан, айрим одамлар ҳайит кунлари рўза тутиб бўлмайди, дейишади, баъзилар рўза тутиб, намоздан кейин очилади дейишади. Шунга батафсил жавоб берсангиз.
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ҳа, рўза тутиш тақиқланган кунлар бор. Йил давомида жами беш кун: икки ҳайит ҳамда Қурбон ҳайитидан кейинги уч кунда рўза ҳаром саналади. Баъзи уламолар ҳаромга яқин макруҳ ҳам дейишган.
Бу кунларда рўза тутишдан қайтарилишининг сабаби — бу кунлар бандалар учун Аллоҳ таолонинг зиёфати-меҳмондорчилиги ҳисобланади. Рўза тутиш эса ушбу илоҳий зиёфатдан юз ўгириш деб талқин қилинади.
Ҳайит куни рўза тутиб, кейин очиб юборилади деган гап нотўғри. Рамазон ҳайитида хурмо каби бирор ширинлик еб намозга бориш, Қурбон ҳайитида эса ҳеч нарса емасдан намозга бориб, қайтиб келгандан кейин қилган қурбонлигининг гўштидан ейиш мустаҳаб саналади. Айрим одамлар ана шу ҳеч нарса емасдан чиқиш деган гап рўза тутиш деб тушуниб олишган. Бу хато тушунча. Валлоҳу аълам.
ТОБУТНИ ҚАБРИСТОНГА ОЛИБ БОРИШДА БАЛАНД ОВОЗДА ЗИКР ҚИЛИБ БОРИШ МУМКИНМИ?
#жаноза #қабристон
❓2122-САВОЛ: Биз томонларда жанозадан кейин тобутни қабристонга олиб кетишда одамлар жўр бўлиб, ла илаҳа иллаллоҳни айтиб кетишади. Бу иш тўғрими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Тўғри эмас. Фиқҳий манбаларда маййитни қабристонга олиб борувчиларнинг мажбуриятлари бирма-бир баён этилган. Ана шу мажбуриятлардан бири бораётган одам сокин-жим ҳолатда бориши, баланд овозда гапирмаслик ҳатто, зикр ва қироат ҳам қилмаслик, агар зикр қилмоқчи бўлса, ичида қилиши айтилган ва бунга далил ўлароқ Қайс ибн Саъд ибн Убодадан келган ушбу ривоятни келтирганлар: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари аҳли китобларга ўхшаб қолмаслик учун овозни баландлатишни макруҳ кўришар эди. Ҳолбуки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким ўзини бир қавмга ўхшатса, у ўшалардандир”, деб айтганлар”. Лекин ичида зикр қилиб кетаман деган одамга монелик йўқ. Валлоҳу аълам.
ТОШ ОТИШГА ВАКИЛ БЎЛГАН ҲОЖИ АВВАЛ БОШҚАНИНГ КЕЙИН ЎЗИНИНГ ТОШИНИ ОТГАН БЎЛСА, НИМА БЎЛАДИ?
#Ҳаж_умра
❓2121-САВОЛ: Мен бир кекса отахоннинг номидан вакил бўлиб, унинг тошларини олиб шайтонга тош отгани бордим. Тош отишда аввал у кишининг номидан тошларни отиб қўйибман. Ундан кейин ўзимнинг тошларимни отдим. Бу ҳолатда бирор жарима тўлашим керакми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Фиқҳий манбаларда маълум шартлар асосида бировнинг номидан шайтонга тош отишга рухсат берилганлиги айтилган. Тош отишга вакил бўлган инсон аввал ўзининг тошини отиб, кейин унга буюрган ҳожининг номидан тош отади, тош отишдаги афзал амал мана шу. Борди-ю, адашиб, аввал буюрган одамнинг номидан отиб, кейин ўзининг номидан тош отса, унга бирор жарима лозим бўлмайди, аммо афзал бўлмаган ишни қилган бўлади. Валлоҳу аълам.