ИНСОНГА ГУНОҲ ҚИЛМАЙ ТУРГАН ПАЙТЛАРДА ҲАМ САВОБ ЁЗИЛАДИМИ?
#ақида
❓2078-САВОЛ: Биламизки, савобли амаллар қилиб турган вақтимизда савоб ёзилиб туради. Гуноҳларни тарк қилган вақтларда ҳам савоб оламизми? Чунки гуноҳ қилмасликни Аллоҳ таоло буюрганку.
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Гуноҳ қилмаётган инсон савоб олиши учун бир қанча шартлар бор бўлиб, улар қуйидагилар:
1) нафс гуноҳни истаб, инсонни уни қилишга ундаб турган бўлиши;
2) инсон ўша гуноҳни қилишга қодир бўлиши;
3) гуноҳни Аллоҳ таолодан қўрқиб тарк этиши.
Мазкур шартлар юзага чиққанда инсон гуноҳни тарк этгани учун савоб олади. Улардан бири йўқ бўлса, савоб бўлмайди. Бунинг мисоли шуки, намоз ўқиётган инсон зино қилмаётгани учун савоб олмайди. Чунки намоз ичидаги инсонда бунга рағбат бўлмайди. Шунингдек, кўзи ожиз инсон номаҳрамларга қарамаётгани учун савоб олмайди, чунки хоҳлаган тақдирда ҳам қараш имконияти йўқ. Киши гуноҳ қилмоқчи, лекин Аллоҳ таолодан эмас, одамлардан уялиб тарк этаётган бўлса ҳам савоб олмайди. Чунки инсон бирор ибодатни бажариш ёки гуноҳлардан тийилишда Аллоҳ таоло буюргани учун қиляпман ё қайтаргани учун тарк этяпман деса, ажру савобларни қўлга киритади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Аллоҳ таоло айтади: “Агар бандам бир гуноҳ қилмоқчи бўлса, уни қилмагунча ёзмай туринглар. Бордию уни қилса, бас, унинг мислини ёзинглар. Агар уни Мен учун тарк этса, унга бир ҳасана ёзинглар. Агар у бир яхшилик қилмоқчи бўлса-ю, уни қилмаса, бас, у учун бир яхшилик ёзинглар. Бордию уни қилса, ўн баробардан етти юз баробаргача қилиб ёзинглар” (Имом Бухорий ривояти). Уламолар ушбу ҳадисдаги “Агар уни Мен учун тарк этса” деган сўзига урғу бериб, гуноҳ Аллоҳ таолодан қўрқиб, Унинг учун тарк этилса, яхшилик ёзилади, яъни савоб олади деганлар. Валлоҳу аълам.
📹 Закотимни қандай ҳисоблайман?
🎙 Саиджамол домла Масайитов
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази бош мутахассиси
Исломшунослик фанлари бўйича PhD
ЖАНОЗА НАМОЗИДАН КЕЙИН ТОБУТ БИЛАН ҚИРҚ ҚАДАМ ЮРИШ ҲАҚИДАГИ ҲАДИС
#жаноза
❓2077-САВОЛ: Жаноза намози ўқиб бўлингандан кейин тобут билан бирга қирқ қадам юриш ҳақида ҳадис борми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Ҳа, бор, лекин у тобут билан бирга қирқ қадам юриш ҳақида эмас, балки тобутни кўтариб қирқ қадам юриш ҳақида келган.
Фуқаҳоларимиз таъкидлашларича, тобутни кўтаришда дастлаб унинг бош томонидаги тутқичини ўнг елкасига олади, сўнгра оёқ томонидаги ўнг тутқичидан кўтаради. Кейин чап томонига ўтиб, аввал бош, сўнгра оёқ томонидан чап елкада кўтарилади. Ҳар томондан ўн қадамдан, жами қирқ қадам кўтариб юриш мустаҳабдир. Чунки Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Ким тобутни қирқ қадам кўтарса, қирқта катта гуноҳлари ўчирилади”, деганлар.
Айтиб ўтилганидек, бу йўсинда кўтариш мустаҳаб саналади. Қилса, савоб, қилмаса, гуноҳ бўлмайди. Одатда жанозада ва тобут кўтаришда кўпинча, тиқилинч рўй беради. Шу боис инсон тобут кўтаришда ўзига қулай ва бошқаларга озор бермайдиган тарзда кўтариши мақсадга мувофиқ бўлади. Валлоҳу аълам.