ШАЪБОННИНГ ЯРМИДАН КЕЙИН РЎЗА ТУТИШ
#рўза
❓2032-САВОЛ: Шу кунларда одамлар орасида шаъбоннинг ярмидан кейин рўза тутиб бўлмайди, бу ҳақида ҳадис бор деган гап юрибди. Ҳақиқатда ҳам шундайми?
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Шаъбоннинг ярмидан кейин рўза тутиб бўлмайди, деган гап тўғри эмас. Балки, бу муддатда истаганча қазо, назр ёки нафл рўзалар тутиш мумкин. Фақат шак кунида, яъни Шаъбоннинг ўттизими ёки Рамазоннинг биринчи куними деб шак қилинган кунда нафл рўзадан бошқа рўзаларни тутиш макруҳ саналади.
Мазҳабимиздаги фиқҳий китобларда рўза тутиш макруҳ саналган кунлар қаторида Шаъбон ойининг иккинчи ярми зикр қилинмаган.
Тўғри, айрим ҳадисларда Шаъбон ойининг ярмидан кейин рўза тутишдан қайтарилган. Жумладан, Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Шаъбоннинг ярми бўлгач, то Рамазон киргунча рўза тутманг”, дедилар”. Имом Аҳмад, Абу Довуд, Термизий ва Насоийлар ривоят қилганлар.
Мазкур ҳадисни Имом Термизий саҳиҳ деган бўлсалар, Имом Аҳмад ва Ибн Маҳдийлар заиф дейишган. Айрим олимлар ушбу ҳадисга асосланиб: “Шаъбоннинг ярмидан кейин нафл рўза тутилмайди”, деганлар.
Аммо жумҳур уламолар, жумладан ҳанафий мазҳаби олимлари Шаъбоннинг ярмидан кейин ҳам нафл рўза тутиш дуруст деб айтганлар ва бунга бир қатор ҳадисларни далил қилиб келтирганлар:
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: “Расулулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Рамазондан бошқа бирор ойнинг рўзасини тўлиқ тутганларини кўрмадим. Шаъбонда тутганчалик кўп рўза тутганларини ҳам кўрмадим”. (Имом Бухорий ва Муслим ривояти).
Бухорийнинг ривоятида мана бу қўшимчаси бор: “Шаъбоннинг ҳаммасида рўза тутардилар”.
Муслимнинг ривоятида эса мана бу зиёдаси бор: “Шаъбоннинг фақат озгинасида рўза тутмасдилар”.
Ҳофиз Ибн Ҳажар Асқалоний “Фатҳул борий”да айтадилар: “Жумҳур уламолар Шаъбоннинг ярмидан кейин ҳам нафл рўза тутиш жоиз деганлар ва бу ҳақда қайтариқ келган ҳадисни заиф деганлар. Имом Аҳмад ва Ибн Маъинлар буни мункар ҳадис дейишган”. Кейин Ибн Ҳажар бу ҳадисларнинг орасини жамлаб: “Шаъбоннинг ярмидан кейин рўза тутишдан қайтарилган ҳадис рўза тутса, заифлашиб Рамазон рўзасига тоқати етмай қоладиган кишиларга тегишли”, деганлар. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
👍YouTube 👍Instagram 👍Facebook 👍Ummalife
✔️ Улашинг: @diniysavollar