БИРОВНИНГ ЕРИГА БИНО ҚУРИБ БЕРИШНИНГ ХАРАЖАТ ВА ХИЗМАТЛАРИ ЭВАЗИГА ЎША БИНОДАН МАЪЛУМ МУДДАТ ФОЙДАЛАНИБ ОЛИШ МУМКИНМИ?
#савдо
❓2080-САВОЛ: Менда дўкон, ошхона каби хизмат кўрсатиш биносини қуриб, у орқали даромад топиш мумкин бўлган ер бор. Бир танишимга шу еримга дўкон ва шу каби бинолар қурдириб, эвазига пул эмас, балки ўзи қурган ўша бинолардан маълум муддат фойдаланиб оласан, деб таклиф қилсам бўладими? Чунки менда уни қуришга имкон йўқ.
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ушбу келишувда танишингиз, барча хом ашё ва қурилиш материалларини ўзи олиб келиб, усталарни ҳам ўзи ёллаб қурдирса, бу динимизда жоиз ҳисобланган истисноъ савдосига тўғри келгани учун мумкин бўлади. Ҳозирги кунда халқаро миқёсда B.O.T (Build, Operate and Transfer), яъни, “Қур, бошқар ва топшир” атамаси билан юритилаётган бу амалиёт фиқҳий жиҳатдан истисноъ савдосига киради. Шу сабабли бу амалиётда мазкур савдонинг шартлари тўла тўкис топилиши зарур бўлади. Унга кўра икки томон – буюртмачи ва қурувчи қурилиш борасидаги барча талаб (қандай сифатда, неча қават, неча хона, қанча муддатда топширилиши керак, унга бериладиган тўлов каби)ларни битим тузиш вақтида келишиб олади. Саволда айтилган ҳолатда бериладиган тўлов/бадал фойдаланиш бўлгани боис, фойдаланиш муддатини ҳам битим вақтида келишиб олади. Бино битгач, қурувчи келишилган муддат ичида ижара ва шу каби йўллар билан фойда кўради. Валлоҳу аълам.
ТИЛЛА ТАҚИНЧОҚЛАРНИНГ ЗАКОТИ ҚАНДАЙ ҲИСОБЛАНАДИ?
#закот
❓2079-САВОЛ: Тилла тақинчоқлардан закот чиқаришни тушунтириб берсангиз. Айрим танишларим тақинчоқлардаги соф тилладан чиқарилади дейишмоқда. Улар ChatGPT дан олган жавобларида 585 пробали тилла занжирнинг ҳаммаси ҳам тилла эмас. Унинг 58,5 % тилла, қолгани эса, бошқа металл бўлади. Ундаги соф тилла ҳисобланиб закоти берилади, дейилган экан. Бу жавоб қанчалик асосли?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Аввало, шаръий масалалар сунъий интеллектдан сўралмайди, балки шу соҳани яхши билувчи аҳли илмдан сўралади. Бу ҳақда ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимизда батафсил жавоблар қўйилган.
Тилладан ясалган тақинчоқлардаги закот беришнинг шаръий қоидаси шуки, улардаги тилла миқдорининг оз ёки кўплигига қаралади. Агар тақинчоқ таркибининг кўп қисми (50% дан зиёди)ни тилла ташкил этса, тақинчоқ бутунлай тилла деб эътиборга олинади ва унинг умумий вазнидан закот чиқарилади. Масалан, 585 пробали, 85 гр тилла занжири бор мусулмонга мазкур тақинчоқдан закот бериш фарз бўлади. Чунки тақинчоқдаги тилла миқдори бошқа металларга қараганда кўп (58,5%) бўлгани учун тўлиғича тиллага ҳукм қилинади. Валлоҳу аълам.