❓2083-САВОЛ: Мен мусофир юртдаман. Шерикларим намоз ўқишда “мусофирнинг тўрт томони қибла” деб ўзларига қулай тарафга қараб намоз ўқишаверади. Шу масалага ойдинлик киритиб берсангизлар.
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Мусофирнинг тўрт томони қибла деган гаплари нотўғри. Чунки қиблага юзланиш намознинг асосий шартларидан бири ҳисобланади. Шу сабабли намоз ўқимоқчи бўлган инсон қибла томонга юзланиши лозим бўлади. Агар қибла қайси тарафда эканини билмаса, ўша ердаги намозхонлардан сўрайди ёки бугунги кунда оммалашиб кетган қиблани аниқлайдиган иловалардан фойдаланади. Буларнинг ҳам иложи бўлмаса, таҳаррий қилади, яъни турли аломатларни кузатиш орқали изланиб, тахмин қилиб, гумони қибла эканлигига ғолиб келган томонни қибла деб қасд қилиб, намозини ўқийди. Ушбу йўл билан таҳаррий қилиш бошқа бирор усул билан қиблани аниқлаш имкони бўлмагандагина жоиздир. Агар бирор кишидан сўраш имкони бўла туриб сўрамасдан ўзбошимчалик билан таҳаррий қилса, бундай ҳолатда қибла тўғри топилган бўлса, намоз дуруст бўлади. Аммо таҳаррий хато бўлиб чиқса, намози дуруст бўлмайди.
Шу сабабли шерикларингиз қибла қаёқда экани аниқ бўла туриб ёки биладиган одамдан сўраш имкони бўла туриб, сўрамасдан, ўзларича қибла шу ёқда деб бошқа томонга қараб намоз ўқиётган бўлсалар, намозлари дуруст бўлмайди, уларни қазосини ўқиб қўйишлари лозим бўлади. Валлоҳу аълам.
ЗАКОТ БЕРГАННИНГ ҲАЙИТ КУНЛАРИДАГИ МАБЛАҒИ НИСОБДАН КАМАЙИБ ҚОЛСА ҲАМ ҚУРБОНЛИК ҚИЛИШ ВОЖИБ БЎЛАДИМИ?
#қурбонлик #закот
❓2082-САВОЛ: Менда 150 млн сўм атрофида жамғарилган маблағим бор эди ва ҳар йили уни закотини бериб, қурбон ҳайитида қурбонлик қилар эдим. Аммо бу йил закот берганимдан кейин акамга уй олиш керак бўлиб қолди ва пулларимни акамга уй олинглар, деб отамга бериб қўйдим. Шу ҳолатимда менга қурбонлик вожибми?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Агар сизда нисоб миқдоридаги бошқа бойлигингиз йўқ бўлса, сизга закот вожиб эмас. Тўғри, закот берган киши қурбонлик қилади, деган гап ҳам бор. Лекин бу гап закот берувчи шахсда кўпинча, нисобга етган маблағ ва шу каби бойликлар мавжуд бўлгани боисидан айтилгандир. Шу сабабли бундай инсоннинг бойликлари қурбон ҳайити кунларида нисобдан тушмаган миқдорда бўлса, унга қурбонлик сўйиш лозим бўлади. Лекин нисобдан камайиб қолган бўлса, қурбонлик вожиб бўлмайди.
Шунинг учун сизнинг ҳолатингизда закот берганингиздан кейин жамғармангизни отангизга бериб қўйганингиз учун пулларингиз уларнинг мулкига ўтиб кетди. Энди сизда қурбон ҳайити кунлари ундан бошқа нисоб миқдорига етадиган қўшимча уй, машина ёки бошқа бирор моддий бойлик бўлмаса, сизга қурбонлик қилиш вожиб бўлмайди