НАМОЗ ТУГАГАНДАН КЕЙИН РАКАТЛАРИ БОРАСИДА ШАККА ТУШИБ ҚОЛИШ
#намоз
❓2072-САВОЛ: Менда баъзан намоз ичида эмас, балки уни тугатганимдан кейин иккиланиш пайдо бўлиб қолади. Гоҳида “битта рукуни ташлаб кетдим” ёки “бир ракат кам ўқиб қўйдим” каби шубҳалар келиб қолади. Бу ҳолатда нима қилсам, тўғри йўл тутган бўламан?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Намозда шакка тушиш, иккинчи ракатни ўқияпманми ё учинчи ракатни ўқияпманми деган иккиланишга тушиб қолса, гумонининг ғолибига қараб юради. Гумони бир томонга юрмаса, камини олиб, шу бўйича намозини давом эттиради. Бу намоз ичидаги ҳолатга тегишли. Лекин бу каби шак-шубҳалар ташаҳҳудни ўқигандан кейин ёки салом бериб, намозни тугатгандан кейин келиб қолса, унга парво қилмайди. Айрим одамларда кўпроқ мана шундай шубҳалар учрайди.
Аммо қайсидир битта фарз амални тарк этганини аниқ (шубҳа-гумонсиз) билса-ю, лекин бу айнан қайси фарз эканини эслай олмаса ва бу нарса салом бергандан кейин эсига келса ҳамда намозга зид бирор гап ёки иш қилиб қўймаган бўлса, намозини қуйидагича тугатади: битта сажда қилади ва қаъдага ўтириб, аттаҳиётни ўқийди. Кейин туриб, бир ракат ўқийди, унинг руку ва саждаларини бажариб бўлгач қаъдага ўтириб аттаҳиётни ўқийди, сўнг саҳв саждасини қилади.
Мабодо намоздан кейин намозга зид гап ёки иш қилиб қўйган бўлса, намозини қайтадан ўқийди. Чунки у битта фарзни тарк қилгани учун намози бузилган ҳисобланади. Валлоҳу аълам.
❓2071-САВОЛ: Бир одам хаёллар билан чалғиб, аср намозини ўқийман деб пешинни ўқишни ният қилиб қўйса, намоз ичида асрни ният қилиб, давом эттирадими ёки бошлаган намозини тугатиб, кейин асрни бошидан ўқийдими?
💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Аввало шуни билиш лозимки, ният қалбнинг иши. Шунинг учун қалбдаги ният эътиборга олинади. Киши намозни бошлашда қалби асрни ният қилиб, тилида пешин намозини айтиб юборган бўлса, қалбдаги ният эътиборли бўлади ва тилда қилинган ниятнинг аҳамияти қолмайди ҳамда намози тўғри ўқилган ҳисобланади. Агар қалби ҳам пешинни ният қилган бўлса ва адашганини намоз ичида билиб қолса, намоз ичидаёқ қалбида аср ўқишни ният қилади ва такбири таҳрима айтиб, аср намозини ўқиса бўлади. Бу ҳолатда адашиб бошлаган намози бузилиб, янги намозни, яъни асрни ўқийди. Бу учун саволда айтилганидек, биринчи намозни тугатиб қўйиш шарт эмас. Чунки биринчи намозни узрли сабаб билан бузмоқда.
Масаланинг яна бир муҳим жиҳати шундаки, намоз ниятни тўғрилагандан кейин бошланади ва унгача хато ният билан ўқигани эътиборга олинмайди. Масалан, бир ракатни ўқигандан кейин адашгани ёдига тушиб, кейинги намоз (аср)га ният қилса, шу ердан бошлаб тўлиқ тўрт ракат ўқийди ва аввалги ўқиган бир ракати ҳисобга ўтмайди. Шунингдек, ният қилишнинг ўзи билан аввалги намоз тугаб қолмайди, балки такбири таҳрима ҳам айтиши лозим бўлади. Валлоҳу аълам.
1. Жума учун ғусл қилиш.
2. Хушбўй нарсалар суртиш.
3. Чиройли кийимлар кийиш.
4. Жумага виқор ва сакина билан эрта бориш.
5. Жума куни баданни тозалаб, ҳайъатни гўзал қилиш.
6. Жума куни Каҳф сурасини қироат қилиш.
7. Жума куни ва кечаси дуони кўп қилиш.
8. Жума куни ва кечаси Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга кўп салавот айтиш.
9. Имом биринчи ракъатда Фотиҳадан кейин Жумуъа сурасини ва иккинчи ракъатда Мунофиқун сурасини қироат қилиш.
10. Жума куни бомдод намозида "Ҳаа мийм сажда" ва "Ҳал атаа алалинсани" сураларини қироат қилиш суннатдир.
11. Жума намозининг фарзидан аввал ва кейин тўрт ракъатдан суннат намози ўқиш.
12. Жумада мудраган одам бошқа ерга ўтиб олиши.
«Астағфируллоҳаллазий лаа илаҳа илла ҳувал ҳаййул қоййум ва атубу илайҳ», деб уч марта айтса, Аллоҳ таоло унинг гуноҳларини денгиз кўпигича бўлса ҳам, кечириб юборади», дедилар.
(Маъноси:Ҳай ва қаййум сифатли Зотдан бошқа илоҳ йўқ ва Унга истиғфор айтаман, Унга тавба қиламан.)