Телеграм канал «روستاپژوهی، توسعه و ایران شناسی»

📘 «نان سنگک» در فهرست میراث ناملموس ایران ثبت شد.

📕سنگک از نان‌های سنتی ایران است که ویژگی اصلی آن، پخت خمیر بر بستری از سنگ‌ریزه‌های داغ در تنور است. حتی نام آن نیز به همین شیوهٔ پخت مربوط دانسته شده است.

قدیمی‌ترین سند مکتوب شناخته‌شده‌ای که از «سنگک» با همین معنا یاد می‌کند، برهان قاطع، فرهنگ لغت فارسیِ محمدحسین خلف تبریزی در سدهٔ یازدهم هجری است. در این کتاب آمده است:

«نوعی از نان است که روی سنگریزه‌های گرم بپزند.»

البته دربارهٔ قدمت سنگک روایت‌هایی بسیار قدیمی‌تر نیز وجود دارد. در پروندهٔ ثبت ملی این نان، مجموعه‌ای از روایت‌های تاریخی و شفاهی، پیشینهٔ شیوهٔ پخت آن را تا دورهٔ ساسانی و حتی پیش از اسلام نسبت داده‌اند.

یکی دیگر از روایت‌های مشهور، سنگک را به شیخ بهایی و روزگار شاه عباس صفوی نسبت می‌دهد. بر اساس این داستان، شیخ بهایی برای حل مشکل پخت نان برای سپاهیان، شیوه‌ای برای ساخت تنور و پخت نان روی سنگ‌ریزه‌ها پیشنهاد کرد.

استاد رسول جعفریان: علقه های مردم شناسی و عشائر پژوهی آقای صفی نژاد بسیار جدی، عمیق و مبتکرانه است. کتاب نان سنگک ایشان که خاطرات شاطر داود (1301 ـ 1357) است که چهل سال نان سنگکی داشته، یکی از کارهای شگفت در نوع خود به حساب می آید. این کتاب در سال 85 توسط نشر اختران منتشر شد. جالب است که در یکی از دیدارها گفتند: زمانی به یکی از پاساژهای کتاب رفتم و سراغ نسخه ای از این کتاب را گرفته و گفتم: نان سنگک دارید؟ جوانکی که آنجا بوده تکه ای نان سنگگ از پشت مغازه آورد و عذر خواسته که بیش از این ندارد!
فکر کنید! بیش از سیصد صفحه در باره نان سنگک و مسائل حاشیه ای آن. اثری حاوی آگاهی های ارزشمندی از فرهنگ و تمدن این مرز و بوم است که کمتر کسی به آن توجه دارد.


روستاپژوهی، توسعه و ایران شناسی telemetr.me/RURALRESEARCHS

☀️ ۱۰ کشور با سریع‌ترین رشد انرژی خورشیدی و بادی

🟢 گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر فقط یک هدف آینده‌نگرانه نیست؛ بعضی کشورها در سال‌های گذشته نشان داده‌اند که می‌توان خورشید و باد را با سرعت بسیار زیادی وارد شبکه برق کرد.

🟢 مرکز World Resources Institute (WRI) و Systems Change Lab، سریع‌ترین دوره‌های پنج‌ساله رشد سهم انرژی خورشیدی و بادی در تولید برق کشورها را بررسی کرده است.


🟢 ۱۰ کشور صدر این فهرست عبارت‌اند از:

🇺🇾 اروگوئه
🇳🇦 نامیبیا
🇳🇱 هلند
🇩🇰 دانمارک
🇱🇹 لیتوانی
🇸🇻 السالوادور
🇨🇱 شیلی
🇬🇷 یونان
🇭🇺 مجارستان
🇯🇴 اردن

🔹یک نکته مهم:

این فهرست به معنی آن نیست که این کشورها به هدف اقلیمی ۱.۵ درجه رسیده‌اند. WRI می‌گوید در سال ۲۰۲۵ خورشید و باد مجموعاً حدود ۱۷.۴٪ برق جهان را تأمین کردند، در حالی که برای قرار گرفتن در مسیر اهداف اقلیمی، این سهم باید تا ۲۰۳۰ به دست‌کم حدود ۵۷٪ برسد. حتی هیچ‌یک از این کشورها در یک دوره پنج‌ساله به سرعتی بالاتر از نرخ موردنیاز کنونی جهان نرسیده‌اند؛ هرچند چند کشور بسیار به آن نزدیک شده‌اند.

📌منبع: World Resources Institute (WRI) – Systems Change Lab

بازگشت به روستاها و مهاجرت معکوس افزایش یافته

معاون رئیس جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور:

▫️علت اصلی حاشیه‌نشینی در کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد، کرمانشاه و تبریز، نبود اقتصاد پایدار و وجود بیکاری فصلی در روستاهاست.

▫️اگر بتوانیم اقتصاد روستاها را تقویت کنیم، زمینه ماندگاری جمعیت و بازگشت مردم به مناطق روستایی فراهم خواهد شد.

❇️ ایران، کشورِ شهریِ نامتوازن

✍️ دکتر حسین ایمانی جاجرمی، رییس موسسه و عضو هیئت علمی گروه توسعه اجتماعی دانشگاه تهران

ایران دیگر کشوری در آستانه شهرنشینی نیست؛ ایران یک کشورِ شهری شده است. پیش‌بینی‌های جمعیتی نیز نشان می‌دهد که این روند در سال‌های آینده ادامه خواهد یافت: جمعیت شهری کشور در حال افزایش است، در حالی که جمعیت روستایی روندی کاهشی دارد. بنابراین، مسئله اصلی سیاست‌گذاری دیگر نمی‌تواند جلوگیری از مهاجرت به شهرها یا معکوس کردن روند شهرنشینی باشد. مسئله مهم‌تر این است که چگونه باید جامعه‌ای را اداره کرد که بخش عمده جمعیت آن شهری است و زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن نیز بیش از پیش ماهیتی شهری پیدا کرده است. این تحول را بهتر است «گذار شهری» بنامیم. در این گذار فقط تعداد شهرنشینان افزایش نمی‌یابد؛ اقتصاد، خانواده، سبک زندگی، فرهنگ، سیاست و روابط اجتماعی نیز به تدریج تحت تأثیر منطق زندگی شهری قرار می‌گیرند. بنابراین، سیاست عمومی نیز باید خود را با واقعیت یک جامعه شهری سازگار کند.

📎 مطالعه ادامه یادداشت
https://isr.ut.ac.ir/fa/article/264463774

این روستا که امروز به عنوان پایتخت فلفل ایران شناخته می‌شود، داستانی ۲۰۰ ساله دارد؛ مردمی که نسل به نسل، هنر کشت فلفل قرمز بومی را پاس داشته‌اند و توانسته‌اند این محصول را به نمادی از هویت منطقه تبدیل کنند
ادامه این گزارش را در لینک زیر در خبرگزاری ایسنا بخوانید 👇

https://isna.ir/xdWMP7

https://isna.ir/xdWMP7