НАФСНИ ПОКЛАШ УЧУН ЎҚИЛАДИГАН ДУО
Нафсни поклаш учун Аллоҳдан мадад сўраб ўқиладиган дуолар кўп. Аммо қуйидаги дуода маънавий иллатларнинг аксари жамланиб, улардан йироқ бўлиш сўралади. Қалбни поклаш умидидаги инсон уни ёдлаб олиб, доим ўқиб юрса, муродига етади, ин шаа Аллоҳ.
عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: لَا أَقُولُ لَكُمْ إِلَّا كَمَا كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: كَانَ يَقُولُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ، اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا وَزَكِّهَا، أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا، أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلَاهَا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ، وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ، وَمِنْ نَفْسٍ لَا تَشْبَعُ، وَمِنْ دَعْوَةٍ لَا يُسْتَجَابُ لَهَا. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَالنَّسَائِيُّ وَأَحْمَدُ.
Зайд ибн Арқам розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади :
“Мен сизларга Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам нима деган бўлсалар ўшани айтаман. У зот :
“Ё Аллоҳ ! Ожизликдан, дангасаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан, ўта қариб (ночор аҳволда) қолишдан, қабр азобидан паноҳ беришингни сўрайман.
Ё Аллоҳ ! Нафсимга тақвосини бер, уни покла. Зеро, Сен (нафсни) покловчиларнинг энг яхшисисан, унинг валийси, хожасисан.
Ё Аллоҳ ! Фойда бермайдиган илмдан, хушуъ қилмайдиган қалбдан, тўймайдиган нафсдан, ижобат бўлмайдиган дуодан паноҳ беришингни сўрайман”, деб дуо қилардилар”
(Муслим, Насоий, Аҳмад ривояти).
Юқоридаги ривоятда келган дуонинг арабий матни, маъноси ва шарҳини қуйида кўриб чиқамиз :
اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَالْهَرَمِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ، اللهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا وَزَكِّهَا، أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا، أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلَاهَا، اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَعُ، وَمِنْ قَلْبٍ لَا يَخْشَعُ، وَمِنْ نَفْسٍ لَا تَشْبَعُ، وَمِنْ دَعْوَةٍ لَا يُسْتَجَابُ لَهَا.
Дуонинг ўқилиши.
“Аллоҳумма инний аувзу бика минал ъажзи вал касал, вал жубни вал бухл, вал ҳароми ва ъазаабил қобр. Аллоҳумма аати нафсий тақвааҳаа ва заккиҳаа, анта хойру ман заккааҳаа, анта валийюҳаа ва мавлааҳаа. Аллоҳумма инний аувзу бика мин ъилмил лаа янфаъ, ва мин қолбил лаа яхшаъ, ва мин нафсил лаа ташбаъ, ва мин даъватил лаа юстажаабу лаҳаа”.
Дуонинг маъноси.
“Ё Аллоҳ ! Ожизликдан, дангасаликдан, қўрқоқликдан, бахилликдан, ўта қариб (ночор аҳволда) қолишдан, қабр азобидан паноҳ беришингни сўрайман.
Ё Аллоҳ ! Нафсимга тақвосини бер, уни покла. Зеро, Сен (нафсни) покловчиларнинг энг яхшисисан, унинг валийси, хожасисан.
Ё Аллоҳ ! Фойда бермайдиган илмдан, хушуъсиз қалбдан, тўймайдиган нафсдан, ижобат бўлмайдиган дуодан паноҳ беришингни сўрайман”.
Дуодаги сўзлар шарҳи.
Ожизлик – тоат-ибодатга жисмоний куч-қувват етмаслиги.
Дангасалик – солиҳ амалларга эринчоқлик. Бунда моддий қувват бўлади, аммо маънавий қувват, яъни, ирода етишмайди ёки суст бўлади.
Қўрқоқлик – нафс ва шайтонга қарши курашишдан чўчиш ёки миллатини, оиласини, молини ҳимоя қилиш учун душманга йўлиқишдан қўрқиш, журъатсизлик, қатъиятсизлик.
Бахиллик – бойлигини Аллоҳ розилиги йўлида сарфламаслик, бойликни севиш, зарур жойларга ишлатмасдан мол тўплайвериш.
Ўта қариб қолиш – ёши кексайиб, жисмонан ва маънан ожиз қолиш, ўзини эплай олмаслик.
Қабр азоби – қабрдаги торлик, зулмат, ёлғизлик, илон, чаён ва шу кабиларнинг озори, қабр азобига сабаб бўладиган ғийбатдан, бавлдан покланмаслик ва ҳоказо.
Тақво – Аллоҳ буюрганларини бажариш, У Зот қайтарганларидан қайтиш.
Покланиш (тазкия) – маънавий иллатлардан тозаланиб, гўзал хулқлар билан сифатланиш.
Фойда бермайдиган илм – амал қилинмайдиган, одамларга ўргатилмайдиган, ахлоқни сайқалламайдиган, сўз ва хатти-ҳаракатларни тузатмайдиган, на динга, на дунёга фойдаси йўқ ёки шариат ўрганишдан қайтарган илм.
Хушуъ қилмайдиган қалб – ибодатда сокин бўлмайдиган, Аллоҳнинг зикри билан хотиржам бўлмайдиган, Қуръон эшитганда, илоҳий мўъжизаларни кўрганда таъсирланмайдиган қалб.