Телеграм канал «Светлана Тихановская»

Галоўны дарадца Святланы Ціханоўскай Франак Вячорка пракаментаваў для «Радыё Свабода» вяртанне Анджэя Пачобута ў Беларусь, магчымыя рызыкі для іншых беларусаў і ўплыў гэтай сітуацыі на атрыманне міжнароднай абароны.

Пра бяспеку іншых беларусаў:
«Гэта ніякім чынам пакуль не сведчыць аб адмене рэпрэсій, што іншыя могуць таксама спакойна вяртацца. Усё-такі ў Пачобута ёсць вельмі вялікая міжнародная падтрымка, абарона ад амерыканскай адміністрацыі, у яго неўзабаве будзе сустрэча ў Вашынгтоне, сустрэча з Папам Рымскім прайшла некалькі дзён таму. Гэта ўсё яго бароніць. Але гэта не значыць, што такая самая абарона будзе там у кожнага чалавека, які вырашыць, напрыклад, цяпер пайсці па ягоных слядах, скарыстацца ягоным прыкладам».

Пра міжнародную абарону:
«Людзі ў розных краінах, у Нямеччыне, напрыклад, атрымалі адмовы ў абароне па прычыне таго, што Ціханоўскага ж выпусцілі, рэпрэсій ужо няма. Таму вельмі важная праца праваабаронцаў, грамадзянскай супольнасці, дэмакратычных сілаў, каб тлумачыць, што пакуль павароту, сістэмнай змены няма. Але трэба імкнуцца, каб маштабаваць гэты прыклад, каб не толькі Анджэй мог вяртацца на тыдзень, а каб усе беларусы маглі вярнуцца і маглі застацца там без страху за сваё жыццё, свабоду і здароўе».

Калі ласка, ацэньвайце рызыкі для сваёй бяспекі. Калі ў Беларусі вам можа пагражаць пераслед, затрыманне ці іншая небяспека, не вяртайцеся ў краіну.

Расія ўцягвае беларускую моладзь у сваю вайну

Сёння ў Прадстаўніцтве беларускіх дэмакратычных сіл у Эстоніі прайшоў дыпламатычны брыфінг «Уплыў Расіі на беларускую моладзь». У сустрэчы ўзялі ўдзел прадстаўнікі дыпламатычнага корпусу, міністэрстваў і дзяржаўных інстытуцый Эстоніі.

Дарадца Святланы Ціханоўскай па моладзевай палітыцы Маргарыта Ворыхава прадставіла даныя пра тое, як Расія разам з рэжымам Лукашэнкі выбудоўвае сістэму мілітарызацыі беларускай моладзі і паступова ўцягвае маладых беларусаў у расійскую ваенную машыну.

«Дзяржава з падлеткавага ўзросту прывучае маладога чалавека да таго, што служба — норма, а пытанні задаваць не трэба. Потым яго накіроўваюць вучыцца ў Расію, бо іншых даступных варыянтаў у яго амаль няма. А там ім займаюцца ўжо вярбоўшчыкі.

Гаварыць пра гэта важна, бо большасць з тых трынаццаці тысяч яшчэ нічога не падпісала. Гэта гісторыя пра тых, хто будзе выбіраць універсітэт наступнай вясной. Пакуль з імі размаўляе толькі вярбоўшчык, выйграе ён.

Такія брыфінгі мы праводзім дзеля рашэнняў ад партнёраў: візы для маладых беларусаў, стыпендыі, якія ідуць за студэнтам, прававая дапамога тым, хто ўжо ў Расіі. Еўропа мае для гэтага ўсе інструменты, новых законаў прымаць не трэба. Патрэбны палітычны выбар і час, пакуль гэтая моладзь яшчэ не вырашыла, куды ехаць — у Еўропу ці на фронт»,
— Маргарыта Ворыхава.

Падрабязнасці — па спасылцы.

«Наш адказ на “рускі мір” — гэта мова, культура, гісторыя і разуменне сябе як асобнага еўрапейскага народа»

У інтэрв’ю Честнок-Live дарадца Святланы Ціханоўскай па пытаннях навукі і адукацыі Павел Церашковіч распавёў пра тое, як Расія ўплывае на Беларусь і чаму важна ўмацоўваць беларускую ідэнтычнасць.

Пра ўплыў Расіі ў Беларусі
«Беларусь пакуль нельга назваць часткай “рускага міру”, але спробы дакапацца да яе становяцца ўсё мацнейшымі. “Россотрудничество” прасоўвае рускую мову і культуру, і ў Беларусі дзейнічаюць чатыры “рускія дамы”, плюс кансультацыйны пункт у Магілёве. Ёсць Дом Масквы ў Мінску з вялікім бюджэтам, фонд “Рускі мір”, які абвясціў пра стварэнне новага цэнтра ў Гомельскім універсітэце, фонд імя Гарчакова, які дае стыпендыі маладым навукоўцам. І гэта асабліва важна цяпер, калі многія заходнія грантавыя магчымасці для беларускіх навукоўцаў закрытыя. Расія пашырае сваю дыпламатычную прысутнасць: акрамя амбасады ў Мінску і генеральных консульстваў у Брэсце і Гродне, плануецца адкрыццё аддзяленняў у Віцебску, Магілёве і Гомелі. Калі паглядзець, чым займаюцца гэтыя структуры, там ёсць і курсы рускай мовы, і культурныя мерапрыемствы, але адначасова вельмі шмат матэрыялаў, прысвечаных вайне ва Украіне».

Як Беларусь можа аднавіцца нават пасля самых цяжкіх перыядаў?
«У беларускай гісторыі ўжо не раз здавалася, што ўсё знішчана і аднаўленне немагчымае. Пасля рэпрэсій 1930-х гадоў Беларусь страціла вялікую частку сваёй інтэлігенцыі, пасля вайны стала фактычна інтэлектуальнай пустэльняй. Але ў 1970-я і 1980-я зноў з'явіліся маладыя людзі, якія займаліся фальклорам, стваралі гурткі, Майстроўню, шукалі беларускую культуру. І калі б гэтага руху не было, Беларусь, магчыма, не стала б незалежнай у 1991 годзе — проста не было б каму сказаць гэтае слова “незалежнасць”. Гэта мяне і натхняе: сітуацыя можа змяніцца ў адзін момант. Здавалася б, Беларусь павінны былі знішчыць яшчэ ў XVII, XVIII ці XIX стагоддзі. Але мы засталіся. І засталіся не выпадкова».

Што павінна стаць асновай беларускай будучыні?
«Адзінае, што мы можам рабіць, — умацоўваць беларускую ідэнтычнасць і дэманстраваць, што мы еўрапейскі народ. Адзін з галоўных міфаў, які трэба разбурыць ужо сёння, — гэта якраз міф пра “трыадзіны народ”. У XIX стагоддзі, калі ўжо было немагчыма не прызнаваць існаванне беларусаў і ўкраінцаў, але пры гэтым не хацелася прызнаваць іх асобнымі народамі, была прыдуманая гэтая канцэпцыя. Нам важна ведаць уласную гісторыю і разумець, што беларуская нацыя не ўзнікла ўчора. Яе фармаванне мае доўгую гісторыю, а беларуская нацыянальная ідэя была выразна сфармуляваная яшчэ ў XIX стагоддзі. Таму наш адказ на “рускі мір” — гэта мова, культура, гісторыя і разуменне сябе як асобнага еўрапейскага народа».

У Італіі пачаўся двухтыднёвы аздараўленчы праект для былых палітвязняў, добраахвотнікаў і іх сем’яў 

Удзельнікамі праграмы сталі 26 чалавек з Беларусі і Украіны. Для іх падрыхтавалі асаблівую праграму адпачынку і аднаўлення: дні на моры, шпацыры і экскурсіі па Фларэнцыі, майстар-класы і цёплае знаёмства з маляўнічай Тасканай. Арганізатары пастараліся стварыць бяспечную і сяброўскую атмасферу, дзе кожны ўдзельнік можа адчуць клопат і супакой.

Прадстаўніца дыяспары беларусаў у Італіі і кіраўніца цэнтра беларускай супольнасці ў Фларэнцыі Юлія Юхно распавяла, што ідэя гэтага праекта нарадзілася з прагнення дапамагчы тым, хто прайшоў праз найбольш цяжкія выпрабаванні. Першы такі досвед быў паспяхова рэалізаваны ў Венецыі, а цяперашні адпачынак праходзіць у маляўнічым запаведніку Тасканы, дзе спакойнае асяроддзе спрыяе душэўнаму і фізічнаму аднаўленню.

Юлія Юхно: 
«Мы сабралі і былых палітзняволеных, і родных палітзняволеных, і таксама былых добраахвотнікаў і арганізавалі ім такую рэкрэацыйную паездку на два тыдні для таго, каб людзі адпачылі, каб аднавіліся, каб пабылі са сваімі сем'ямі і не думалі ў гэты час пра нейкія праблемы. 

Як прадстаўніца Народнай амбасады і асацыяцыі «Талака», я, мая каманда і валанцёры ў розных ініцыятывах будзем рабіць усё магчымае, каб гэтыя праграмы працягнуліся і ў наступным годзе».

Ініцыятыву рэалізуе асацыяцыя «Talaka». Правядзенне праекта стала магчымым дзякуючы фінансавай і практычнай падтрымцы вялікай колькасці партнёраў. Сярод іх: Regione Toscana, Consiglio Regionale della Toscana, тэрытарыяльныя структуры CISL у розных правінцыях Тасканы і ISCOS Toscana. Таксама да арганізацыі далучыліся Цэнтр беларускай салідарнасці, фонд «Краіна для жыцця», «Народныя Амбасады» і Міжнародны гуманітарны фонд.

Як у будучай Беларусі будуць змагацца з карупцыяй?

8 верасня ў Таліне прайшоў экспертны круглы стол па этыцы дзяржаўнай службы і супрацьдзеянні карупцыі. У ім удзельнічалі эксперты, прадстаўнікі Офіса Святланы Ціханоўскай, Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, палітычных партый, а таксама эстонскія і міжнародныя спецыялісты.

Падчас мерапрыемства абмеркавалі: 
- прадухіленне карупцыі і канфлікт інтарэсаў;
- этыку дзяржаўных службоўцаў і дэклараванне інтарэсаў;
- абарону інфарматараў;
грамадскі і парламенцкі кантроль;
- расследаванне карупцыйных злачынстваў;
- незалежнасць і падсправаздачнасць антыкарупцыйных інстытутаў;
- будучую мадэль Камітэта па этыцы дзяржаўнай службы і супрацьдзеянні карупцыі, яго паўнамоцтвы і ўзаемадзеянне з іншымі дзяржаўнымі органамі.

Вынікі дыскусіі выкарыстаюць пры падрыхтоўцы канцэпцыі будучага беларускага заканадаўства ў гэтай сферы.

Навошта рыхтаваць законы ўжо цяпер, у відэа распавядаюць дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька і прадстаўнік дэмакратычных сіл у Эстонскай і Латвійскай Рэспубліках Віталь Малчанаў.

Мерапрыемства прайшло пры супрацоўніцтве з МЗС Эстоніі і ESTDEV.

Святлана Ціханоўская: «Анджэй Пачобут вярнуўся ў Беларусь. І, думаю, кожны, хто ведае яго гісторыю, разумее, колькі мужнасці стаіць за гэтым рашэннем.

Часам нават ва ўмовах дыктатуры чалавек часам можа адваяваць для сябе маленькую прастору свабоды — дзякуючы ўласнай стойкасці і міжнароднай падтрымцы. Я вельмі рада, што Анджэй цяпер у Беларусі і можа быць дома.

Але важна не рабіць з гэтага выснову, што ў краіне нешта змянілася для ўсіх. Рэпрэсіі працягваюцца: людзей затрымліваюць, заводзяць крымінальныя справы, ціснуць на родных, выклікаюць у КДБ. Для тых, хто мае рызыку пераследу, вяртанне па-ранейшаму можа быць небяспечным.

Гісторыя Анджэя — вельмі асаблівая. Такія людзі натхняюць сваёй вытрымкай і гераізмам. І сёння галоўнае — каб ён быў у бяспецы. І спадзяюся, што ён гэтак жа свабодна зможа выехаць».

Святлана Ціханоўская — да Дня беларускай вайсковай славы

З нагоды 8 верасня Святлана Ціханоўская звярнулася да беларусаў і нагадала пра Аршанскую бітву як частку нашай уласнай гісторыі — і пра тое, што сёння Беларусь зноў павінна думаць пра сваю бяспеку, сваю армію і права самой сябе абараняць.

«Я ведаю, што і ў цяперашняй беларускай арміі многія афіцэры і салдаты сёння стаяць на баку Украіны. Цэняць нашу незалежнасць. Не падтрымліваюць дыктатуру. І не дазволяць уцягнуць цалкам Беларусь у гэту злачынную вайну. 

Беларускае войска павінна абараняць Беларусь і беларусаў, а не служыць чужым імперскім амбіцыям».

Тэкст цалкам.