«А ў вас увогуле ёсць план?»: адказваем на пытанні, якія Офіса Святланы Ціханоўскай задаюць часцей за ўсё
Што рабіць, калі скончыўся беларускі пашпарт? Чым Офіс можа дапамагчы беларусам? У чым розніца паміж Офісам, Кабінетам і Каардынацыйнай Радай? Ці магчымыя перамовы з прадстаўнікамі рэжыму?
І так — ці ёсць у Офіса план?
Гэтыя і дзясяткі іншых пытанняў каманда рэгулярна атрымлівае ў лістах, каментарах, на сустрэчах з беларусамі і асабістых размовах.
Цяпер адказы сабраныя ў адным месцы — у новым раздзеле FAQ на сайце. Там можна даведацца, чым Офіс можа дапамагчы на практыцы, куды звяртацца ў складанай сітуацыі, якія пазіцыі мае па ключавых пытаннях і як прапанаваць сваю ідэю ці далучыцца да працы.
Каб наступны раз не шукаць адказ па дзясятках старонак — захоўвайце спасылку.
📌 Чытаць FAQ
📞 Кантакты Офіса, па якім вы можаце да нас звярнуцца
Святлана Ціханоўская правяла сустрэчу са спікерам і дэпутатамі Сейма Літвы
3 верасня ў Вільні спікер Сейма Літвы Юозас Олекас афіцыйна прыняў Святлану Ціханоўскую. Удзел у сустрэчы таксама ўзялі дэпутаты групы «За дэмакратычную Беларусь» і прадстаўнікі большасці палітычных партыяў. З беларускага боку — дарадцы Ціханоўскай Францішак Вячорка, Дзяніс Кучынскі і Анатоль Лябедзька.
Святлана Ціханоўская выказала глыбокую ўдзячнасць літоўскаму парламенту за паслядоўную і прынцыповую пазіцыю і падтрымку беларускага народа, а таксама за рашэнні, якія не прыраўнялі беларусаў да расіянаў. Асобна была адзначана прамова спікера Олекаса на пленарнай сесіі і яго віншаванне беларусаў з 25 жніўня — Днём прыняцця Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі.
Ключавыя тэмы сустрэчы:
– Старшынства Літвы ў Савеце ЕС. Святлана Ціханоўская заклікала зрабіць Беларусь адным з прыярытэтаў еўрапейскага парадку дня падчас старшынства Літвы;
– Падрыхтоўка да вызваленняў палітычных зняволеных. Ціханоўская падзякавала Літве за падтрымку ў пытаннях лагістыкі і легалізацыі;
– Магчымасць абмену беларускіх правоў кіроўцы без дадатковых экзаменаў для тых, у каго гуманітарны ВНЖ (па прыкладзе Польшчы) і ўвядзенне іспытаў на беларускай мове;
– Вяртанне Беларусі ў спіс краін, грамадзяне якіх могуць атрымліваць дзяржаўныя стыпендыі Літвы для навучання ў магістратуры, і аднаўленне гэтай магчымасці ў наборы на 2027 год;
– Абмеркавалі арганізацыю курсаў літоўскай мовы для беларусаў;
– Сацыяльныя пытанні, у тым ліку падтрымку для дзяцей з інваліднасцю;
– Будучыня Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта і важнасць захавання доступу доступу беларусаў да адукацыі;
– Атрымалі прынцыповую згоду на падпісанне Мемарандума аб супрацоўніцтве паміж дэмакратычнымі сіламі Беларусі і Сеймам Літвы, арганізацыю і правядзенне пасяджэння Альянсу парламенцкіх груп «За дэмакратычную Беларусь» у Вільні.
«Літва застаецца адным з найбольш надзейных палітычных сяброў дэмакратычнай Беларусі. Наша галоўная мэта — ператварыць гэтую падтрымку ў яшчэ больш трывалыя і канкрэтныя дзеянні для беларусаў»,
— падсумавала Святлана Ціханоўская.
Ціханоўская сустрэлася з беларускімі настаўнікамі і адукацыйнымі менеджарамі ў Вільні
З нагоды пачатку навучальнага года Святлана Ціханоўская наведала беларускую адукацыйную ўстанову ў Вільні, каб пагутарыць з камандай, якая працягвае навучаць беларускіх дзяцей у эміграцыі.
Падчас сустрэчы абмяркоўваліся актуальныя выклікі, з якімі сутыкаюцца педагогі: ад пытанняў патрабаванняў да ведання літоўскай мовы да пошуку падтрымкі і ўзаемадзеяння з замежнымі пасольствамі. Кіраўніцтва школы адзначыла, што галоўная мэта каманды — вярнуцца ў Беларусь і працаваць там, як толькі з’явіцца такая магчымасць.
Ціханоўская адзначыла, што Літва ўсё гэтак жа гатовая аказваць гуманітарную падтрымку беларусам, аднак гэтая сітуацыя патрабуе штодзённай працы. Яна падкрэсліла, што спецслужбы рэжыму актыўна працуюць, каб пасеяць варожасць паміж беларусамі і партнёрамі, таму цяпер прыкладаецца максімум намаганняў, каб захаваць гуманітарную прастору для працы офіса і беларускіх ініцыятыў, у тым ліку адукацыйных. Асобна беларуская лідарка падзякавала настаўнікам за тое, што яны працягваюць развіваць беларускую адукацыю па-за межамі краіны і захоўваюць намер вярнуцца ў Беларусь.
Святлана Ціханоўская:
«Я вельмі рада, што ўдалося сустрэцца, асабіста пагутарыць і пачуць пра вашыя праблемы. Хачу падзякаваць кожнаму з вас за тое, што, нягледзячы на ўсе цяжкасці і жыццё ў эміграцыі, вы працягваеце вучыць нашых дзяцей. Ваша адданасць справе і прафесіяналізм — гэта вялікая каштоўнасць. У вольнай Беларусі нам спатрэбяцца ваш досвед, вашыя сучасныя падыходы і ваша вера ў адукацыю. Дзякуй кожнаму з вас за тое, што, нягледзячы на ўсе цяжкасці, вы працягваеце натхняць дзяцей».
Чтобы имя человека появилось в списках на освобождение, о нем должны узнать. Расскажите о своем человеке!
Освобождение политических заключенных – приоритет Офиса Светланы Тихановской. Мы ежедневно работаем с международными партнерами, дипломатами и правозащитными организациями, чтобы добиваться свободы для каждого и каждой, кто лишен ее по политическим мотивам.
Сегодня правозащитникам известно о тысячах фигурантов политических дел с 2020 года. За каждой этой цифрой – чей-то сын, чья-то жена, чей-то близкий друг. Но мы знаем и о том, что существуют люди, о преследовании которых не знает никто, кроме их семей.
Понять близких можно: почти всегда за молчанием стоит желание защитить и логика «как бы не навредить». Кажется, что тишина – это более безопасно. К сожалению, за эти годы стало очевидно: невидимость не защищает. Чтобы об освобождении человека стали говорить, чтобы его свобода стала предметом дипломатии, о нем должны узнать.
Леонид Морозов, советник Светланы Тихановской по правовым вопросам:
«Мне не раз приходилось объяснять родственникам простую вещь: невозможно требовать освобождения человека, чьего имени мы не знаем. Списки, с которыми работают дипломаты и международные организации, состоят не из цифр, а из имён. Каждое обращение семьи – это ещё одно имя, за которое есть кому вступиться».
Когда начинается разговор об освобождении, дипломаты и переговорщики оперируют зафиксированными историями. Человека, о котором не сообщили, в этих списках просто нет. За него некому попросить.
Как передать информацию безопасно?
– Если ваш родственник, друг или знакомый находится за решеткой по политическим мотивам, напишите в Правозащитный центр «Вясна»: @ViasnaSOS, @Viasnainfo
– Если писать изнутри страны страшно, передайте информацию через знакомых за границей. Так делают многие – это нормально и это безопаснее.
«Пазаймацца з рэпетытарамі карысна не толькі школьнікам, але і некаторым міністрам»
Напярэдадні пачатку новага навучальнага года міністр адукацыі Андрэй Іванец даў інтэрв’ю выданню «Анлайнер», у якім падзяліўся вельмі негатыўным стаўленнем да рэпетытараў. Дарадца Святланы Ціханоўскай па пытаннях навукі і адукацыі Павел Церашковіч пракаментаваў гэтую заяву:
«Тое, што міністру не падабаюцца рэпетытары, мяне не моцна здзівіла. Гэта меркаванне чыноўніка дзяржавы, якая ўсё, што ёй непасрэдна не падначалена, лічыць аўтаматычна варожым і падазроным. Іванец мяркуе, што школьная праграма настолькі простая, што кожны з бацькоў павінен вырашыць задачу па матэматыцы чацвёртага класа і дапамагчы дзіцяці без якога-небудзь рэпетытара. Аднак сам міністр прызнаецца, што пры паступленні ў Ліцэй БДУ ледзь не заваліў матэматыку, бо яму «гэты прадмет быў не надта цікавы».
Выглядае на тое, што гэтая адсутнасць цікавасці захавалася і на міністэрскай пасадзе. На пытанне пра недзяржаўную адукацыю Іванец кажа: «Прыватная адукацыя ёсць. Сёння гэта шэсць прыватных школ і два прыватныя дзіцячыя садкі». Гэта ажно 0,21% ад усіх школ і 0,05% — ад усіх садкоў. За 5 гадоў колькасць такіх школ скарацілася ў 3,5 раза, садкоў — у 7 разоў.
Больш за тое, за 5 гадоў колькасць выхаванцаў дзіцячых садкоў скарацілася на 84,5 тысячы (на 21%). За той самы перыяд сістэма адукацыі недалічылася 13 тысяч настаўнікаў. Доля выкладчыкаў вышэйшых навучальных устаноў са ступенямі кандыдата або доктара ўпала да 40%.
І таму зусім не выпадкова, што ў сусветным рэйтынгу QS за 5 гадоў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт абрынуўся з 317-га месца на 533-е, а у рэйтынгу вышэйшай адукацыі Times апынуўся па-за межамі першых 1,5 тысячы найлепшых універсітэтаў.
На апошняй калегіі міністэрства ў ліпені было агучана, што за 4 гады колькасць замежных студэнтаў у Беларусі павялічылася на 10 тыс. і дасягнула 37 тысяч. Праблема толькі ў тым, што супрацоўнікі Дзяржкамстата падаюць зусім іншую лічбу — 24 тысячы замежных студэнтаў — і сцвярджаюць, што за апошнія гады яна амаль не змянілася.
Мараль усяго гэтага наступная: не крыўдзі рэпетытара. Пазаймацца з ім карысна не толькі школьнікам, але і некаторым міністрам».
«Адукацыя мусіць даваць дзіцяці свабоду думаць, а настаўніку — свабоду вучыць»
У Дзень ведаў Святлана Ціханоўская звярнулася да школьнікаў, студэнтаў, настаўнікаў і бацькоў. Яна заклікала маладых людзей захоўваць цікаўнасць і шукаць свой шлях, падзякавала настаўнікам, якія пад ціскам ідэалогіі працягваюць вучыць дзяцей думаць, а бацькам — за падтрымку і сумленныя размовы з дзецьмі дома.
«Адукацыя мусіць даваць дзіцяці свабоду думаць, а настаўніку — свабоду вучыць. Сёння я хачу сказаць усім школьнікам і студэнтам: не страчвайце цікаўнасці. Нягледзячы ні на што, шукайце тое, што цікава менавіта вам, развівайце свае таленты, знаёмцеся і знаходзьце сваіх людзей. Веды і ўменні, якія вы здабываеце сёння, застануцца з вамі пры любых абставінах.
Я ведаю, што прыйдзе час, калі беларуская школа зноў будзе месцам ведаў, развіцця і свабоды, а не страху і ідэалогіі. Таму што тое, якую адукацыю атрымліваюць нашы дзеці сёння, вызначае, якой будзе Беларусь заўтра.
У жніўні галоўнай падзеяй стала Канферэнцыя «Новая Беларусь» у Варшаве. Паралельна працягвалася праца з міжнароднымі партнёрамі, пытаннямі легалізацыі і бяспекі, а таксама падтрымкай культурных і грамадскіх ініцыятываў.
Вынікі месяца:
– Канферэнцыя «Новая Беларусь». Удзельнікі і ўдзельніцы абмяркоўвалі стратэгію дэмакратычных сілаў, супрацоўніцтва з Украінай, будучыя рэформы, медыя, бяспеку і падтрымку беларусаў за мяжой. Вынікі — па спасылцы.
– Святлана Ціханоўская выступіла на адкрыцці Канферэнцыі і прыняла ўдзел у дыскусіі пра выклікі, прыярытэты і далейшую працу дэмакратычных сілаў.
– Беларусы Варшавы адзначылі Дзень Годнасці з удзелам Святланы Ціханоўскай, прадстаўнікоў дэмакратычных сілаў, дыяспары і міжнародных партнёраў.
– Сустрэча Ціханоўскай з амбасадарамі і дыпламатамі, якія працуюць па Беларусі. Гаворка ішла пра падтрымку беларусаў і далейшую каардынацыю з міжнароднымі партнёрамі.
– Сустрэчы з беларусамі і прадстаўнікамі беларускіх ініцыятываў. У жніўні адбыліся сустрэчы падчас Канферэнцыі, жаночы сняданак у Варшаве, адкрыццё Кубка Мікіты Мелказёрава.
– Развітанне з Аляксандрам Мілінкевічам. Ціханоўская ўзяла ўдзел у цырымоніі развітання з палітыкам і грамадскім дзеячам, адным з важных людзей у гісторыі беларускага дэмакратычнага руху.
– Дзяніс Кучынскі цягам месяца правёў шэраг працоўных сустрэчаў. Сярод іх — сустрэча з прадстаўнікамі МЗС Польшчы, з кіраўніцай Дэпартамента міграцыі Літвы Індрэ Гаспарэ, а таксама з канцлерам Міністэрства аховы навакольнага асяроддзя Літвы.
– Даклад “Wanted by Dictator: Red Notice State”. Дакумент паказвае, як рэжым выкарыстоўвае міжнародныя механізмы, у тым ліку Інтэрпол, для пераследу беларусаў за мяжой.
– Зварот Ціханоўскай да беларусаў у 35-ю гадавіну аднаўлення незалежнасці Беларусі. У прамове яна падкрэсліла каштоўнасць незалежнасці і адказнасць за яе захаванне.
Наперадзе — новы палітычны сезон. Будуць новыя сустрэчы, рашэнні і крокі па тых напрамках, якія былі вызначаныя ў жніўні. Сачыце за навінамі!