«Каб абараніцца ад «русского мира», трэба быць беларусам»
Дарадца Святланы Ціханоўскай па пытаннях адукацыі і навукі Павел Церашковіч паразмаўляў з Media IQ і распавёў пра сутнасць ідэалогіі «русского мира», метады расійскага ўплыву ў Беларусі і тое, як беларусы могуць гэтаму супрацьстаяць.
Павел Церашковіч:
«Існуе нямала альтэрнатыўных назваў ідэалогіі «рускага міру»: яе называюць пуцінізмам, рашызмам, рускім імперыялізмам, рускім рэваншызмам або рускім нацыяналізмам. У сярэдзіне 90-х гадоў рускі філосаф Пётр Шчадравіцкі ўпершыню апісаў «русский мир» як супольнасць людзей, якія размаўляюць па-руску і жывуць па-за межамі Расіі.
Аднак ужо ў пачатку 2000-х гадоў канцэпцыя атрымала зусім іншае развіццё. Напярэдадні расійскай агрэсіі супраць Грузіі дырэктар Інстытута этналогіі Расійскай акадэміі навук Валерый Цішкоў апублікаваў артыкул, у якім адзначыў, што да «русского мира» належаць усе людзі, якія падтрымліваюць палітыку расійскага кіраўніцтва.
Больш за тое, Цішкоў прапанаваў і практычныя механізмы рэалізацыі гэтай канцэпцыі. Ён сцвярджаў, што ў краінах, дзе ёсць значная колькасць рускамоўнага насельніцтва, Расія павінна дамагацца надання рускай мове статусу другой дзяржаўнай або прасоўваць ідэю федэралізацыі.
Пасля анексіі Крыма, а асабліва пасля пачатку поўнамаштабнай вайны супраць Украіны, паняцце «русский мир» канчаткова змяніла сваё ўспрыманне. Сёння гэты тэрмін фактычна стаў сінонімам расійскай агрэсіі, імперыялізму і рэваншызму».
Адкрыта рэгістрацыя на ІІІ Акадэмію жаночага палітычнага лідарства!
13–18 верасня ў Празе пройдзе ІІІ Акадэмія жаночага палітычнага лідарства. Гэта інтэнсіўная тыднёвая праграма для жанчын, якія ўжо ўдзельнічаюць у грамадска-палітычным жыцці або хочуць узмацніць свой уплыў. Удзельніц чакаюць сустрэчы з палітыкамі і дыпламаткамі, а таксама практычныя заняткі па камунікацыі, публічных выступах, адвакацыі, кіраванні канфліктамі, палітычным брэндынгу, бяспецы і асновах дыпламатычнага пратакола.
Святлана Ціханоўская:
«Акадэмія жаночага палітычнага лідарства — магчымасць для жанчын, якія прайшлі праз рэпрэсіі, аднавіць свае сілы, набыць новыя веды і ўпэўненасць, каб працягваць змагацца за свабодную і дэмакратычную Беларусь».
З падрабязнасцямі і ўмовамі ўдзелу можна азнаёміцца на сайце.
🔗 Рэгістрацыя адкрыта да 13 жніўня.
Акадэмію арганізуюць Офіс дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы і Офіс Святланы Ціханоўскай пры падтрымцы чэшскага прадстаўніцтва фонду Rosa Luxemburg Stiftung.
Концепция ответственности отвечает на главные вопросы: кто будет судить, за что, каким образом и что необходимо делать уже сейчас
Офис Тихановской представил концепцию привлечения к ответственности за репрессии в Беларуси – рамочный документ о том, как после демократических перемен привлекать к ответственности виновных в репрессиях, начавшихся в 2020 году.
Документ «Ответственность за репрессии: какой трибунал нужен Беларуси?» предлагает модель гибридного правосудия, сочетающую привлечение к ответственности на национальном уровне и международный элемент.
Святлана Ціханоўская: «У сацсетках апошнія дні разыходзяцца кадры з расійскіх АЗС: людзі стаяць у чэргах і шукаюць, дзе заправіцца. А цяпер гэта відаць і на мяжы: расійскія кіроўцы ўжо гадзінамі стаяць не толькі на асноўным пераходзе Мінск — Масква, а нават на другарадных дарогах — многія едуць у Беларусь у тым ліку па паліва, бо за Смаленскам ужо знікае 95-ы бензін. Дэфіцыт паліва ў Расіі — гэта прамы вынік агрэсіўнай вайны супраць Украіны.
Пытанне толькі ў тым, як доўга гэта можа працягвацца без наступстваў для саміх беларусаў. Бо паліва, якое сёння вывозіцца за мяжу, заўтра можа стаць дэфіцытам ужо на нашых АЗС. Калі дзяржава ўсё глыбей звязвае сябе з чужой вайной, наступствы прыходзяць у звычайнае жыццё: уплываюць на цэны ў крамах, пастаўкі прадукцыі і працу прадпрыемстваў, сельскую гаспадарку і галоўнае — спакой людзей.
Беларускае паліва не павінна закрываць праблемы, якія Крэмль стварыў сваёй вайной. Калі рэжым павялічвае пастаўкі паліва ў Расію, яго відавочна цікавіць выключна абслугоўванне агрэсара, а не дабрабыт ці бяспека беларусаў. І кожны такі крок робіць Беларусь больш уразлівай эканамічна, палітычна і з пункту гледжання бяспекі».
На сесіі ПА АБСЕ была прынятая спецыяльная рэзалюцыя па Беларусі
5 ліпеня Святлана Ціханоўская знаходзілася з візітам у Гаазе, дзе на палях сесіі Парламенцкай асамблеі АБСЕ была афіцыйна запушчаная міжпарламенцкая група «За дэмакратычную Беларусь».
Дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і Канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька ў відэа распавядае пра вынікі сесіі. У выніковых дакументах Асамблеі Беларусь згадваецца асобна. Таксама была прынятая спецыяльная рэзалюцыя па Беларусі.
«Упершыню за доўгі час Беларусь фігуруе ў асноўным выніковым дакуменце — рэзалюцыі. Ёсць цэлы абзац, прысвечаны Беларусі, у якім гаворыцца пра найбольш вострую праблему — палітычных вязняў. Вітаецца, што людзі вызваляюцца, але разам з тым з’яўляюцца новыя ахвяры беларускага рэжыму»,
— адзначыў Анатоль Лябедзька.
«Самае важнае пытанне — як вывесці Беларусь з сферы ўплыву Расіі»
Святлана Ціханоўская дала інтэрв’ю LRT, у якім распавяла, якой павінна быць стратэгія Захаду ў дачыненні да Беларусі і аб тым, як важна бачыць краіну шырэй за рэжым Лукашэнкі.
Пра Беларусь па-за Лукашэнкам
«Давайце перастанем думаць пра Беларусь выключна ў кантэксце Лукашэнкі. Я разумею, што за апошнія трыццаць гадоў усе да гэтага прывыклі, але варта паглядзець далей за рэжым — на людзей, якія заявілі пра сваю прыхільнасць да дэмакратыі»
Пра вывад Беларусі з-пад уплыву Расіі
«Самае важнае пытанне — як вывесці Беларусь з сферы ўплыву Расіі і вярнуць яе ў шэраг свабодных, дэмакратычных краін Еўропы. На працягу многіх гадоў да Беларусі ставіліся альбо як да праблемы правоў чалавека, альбо як да прыдатка Расіі. Але Беларусь — гэта пытанне бяспекі для Еўропы. Без свабоднай Беларусі не будзе бяспечнай Еўропы»
Пра стратэгію Захаду
«Захад павінен будаваць сваю стратэгію на некалькіх слупах. Па-першае, на рэжым неабходна аказваць ціск, бо санкцыі вельмі добра працуюць. Лукашэнка можа сцвярджаць адваротнае, але яны маюць эфект. Па-другое, мы павінны падтрымліваць народ Беларусі, а не дыктатара».
Пра мэту партнёраў Беларусі
«Нашай мэтай не павінна быць дапамагчы Лукашэнку перажыць цяжкі перыяд, ні выратаваць яго ад Пуціна; мэта павінна быць выратаваць Беларусь ад Лукашэнкі і Пуціна. Гэта павінны быць стратэгічныя прыярытэты нашых саюзнікаў».
Навошта ехаць на Канферэнцыю «Новая Беларусь», калі пасля ўсё можна паглядзець у запісе?
Спойлер: шмат чаго ў запіс проста не трапляе. Размовы паміж панэлямі, новыя знаёмствы, нязручныя пытанні, выпадковыя сустрэчы і ідэі, якія ўзнікаюць падчас кава-перапынкаў.
Сабралі пяць прычынаў прыехаць у Варшаву 8–9 жніўня. Магчыма, адна з іх — тое, што вам трэба, каб зарэгістравацца:
— форма для ўдзельнікаў Канферэнцыі;
— акрэдытацыя для медыя.