Телеграм канал «Светлана Тихановская»

Пытанне пераследу беларусаў за мяжой узнімуць у Супольнасці Дэмакратыяў — міжурадавай арганізацыі з 31 краіны

У Варшаве беларуская лідарка сустрэлася з генеральным сакратаром Супольнасці Дэмакратыяў (Community of Democracies) Мантасам Адоменасам. Год таму Аб’яднаны Пераходны Кабінет падпісаў мемарандум аб супрацоўніцтве з гэтай арганізацыяй.
Святлана Ціханоўская падзякавала Адоменасу за падтрымку беларусаў, кампанію па вызваленні рэжысёра Андрэя Гнёта, супрацоўніцтва з беларускімі дэмакратычнымі інстытутамі.

Падчас сустрэчы абмеркавалі:
– прасоўванне праблемы транснацыянальных рэпрэсіяў у міжнародных арганізацыях і форумах, у тым ліку ў Берліне ў лістападзе. Ціханоўская перадала даклады, падрыхтаваныя Офісам Святланы Ціханоўскай і праваабаронцамі з рэкамендацыямі да ўрадаў,
– правядзенне адукацыйнай праграмы пры ўдзеле Супольнасці Дэмакратыяў для маладых беларусаў, а таксама развіццё акадэміі жаночага палітычнага лідарства,
– супрацоўніцтва з краінамі Лацінскай Амерыкі, якія ўваходзяць у Супольнасць Дэмакратыяў, у тым ліку з Панамай, якая цяпер старшынюе ў Супольнасці Дэмакратыяў, Коста-Рыкай, Сальвадорам, Мексікай, Чылі, Уругваем,
– падтрымка беларускіх медыя і незалежных журналістаў, а таксама праекты па барацьбе з прапагандай і праекты на ўмацаванне беларускай ідэнтычнасці, папулярызацыю беларускай культуры і спадчыны ў ЕС. 

Ціханоўская распавяла пра актуальную палітычную сітуацыю, працэс вызвалення палітвязняў. Падчас сустрэчы Ціханоўская і Адоменас вызначылі прыярытэты супрацы на бліжэйшыя месяцы.

Святлана Ціханоўская:
«Беларусь пакуль не з’яўляецца сябрам Супольнасці Дэмакратыяў, але гэта пытанне часу. Мы як дэмакратычныя сілы ўжо цяпер фармалізавалі адносіны з гэтай арганізацыяй і будзем удзельнічаць у яе працы, каб прадстаўляць і абараняць інтарэсы беларусаў, як унутры краіны, так і за мяжой. Я ўдзячная Мантасу Адоменасу за тое, што ён паслядоўна падтрымлівае беларусаў і дапамагае знаходзіць новых партнёраў».

Дарадца Ціханоўскай правёў сустрэчы ў Канцылярыі прэм’ер-міністра і Канцылярыі прэзідэнта Польшчы

Дыпламатычны дарадца Святланы Ціханоўскай Дзяніс Кучынскі правёў шэраг сустрэчаў у Варшаве — з кіраўніком палітычнага кабінета прэм’ер-міністра Паўлам Грасем і намеснікам дырэктара Бюро міжнароднай палітыкі Канцылярыі прэзідэнта, амбасадарам Себасцьянам Клецікам.

• У Канцылярыі прэм’ер-міністра абмеркавалі пытанні атрымання ВНЖ, праязных дакументаў і міжнароднай абароны. Дзяніс Кучынскі падкрэсліў: рэпрэсіі ў Беларусі ўзмацняюцца, таму важна, каб беларусы і надалей мелі магчымасць знаходзіць у Польшчы бяспечны прытулак і легальна працаваць. Бакі закранулі тэму супрацоўніцтва з Украінай, узаемадзеянне беларускіх дэмсілаў з украінскім кіраўніцтвам і перспектывы працы ў Люблінскім фармаце.

• Падчас сустрэчы ў Канцылярыі прэзідэнта польскі бок пацвердзіў намер працягнуць традыцыю Каляднага прыёму ў гонар беларусаў у рэзідэнцыі Бельведэр і правесці яго на бліжэйшыя Каляды. Абмеркавалі супольныя праекты — у тым ліку пераклады твораў Сяргея Пясецкага, спартыўныя імпрэзы і мерапрыемствы, прысвечаныя агульнай гістарычнай спадчыне Рэчы Паспалітай.

Дзяніс Кучынскі:
«Польшча была і застаецца адным з найбольш надзейных і паслядоўных саюзнікаў дэмакратычнай Беларусі. Для нас важна забяспечыць сістэмную падтрымку беларусаў, якія з-за рэпрэсій былі вымушаныя пакінуць радзіму і знайсці прытулак у Польшчы. Разам з АПК Офіс працягвае працаваць над тым, каб кожны беларус меў магчымасць атрымліваць неабходныя дакументы, легальна працаваць і адчуваць сябе ў бяспецы.

Акрамя прававых і дыпламатычных пытанняў, важна захаваць і супольны культурны і гістарычны дыялог. Нашы народы аб’ядноўвае багатая спадчына і агульныя героі, і мы ўдзячныя польскаму боку за захаванне добрых традыцый салідарнасці ды гатоўнасць далей развіваць узаемадзеянне на ўсіх узроўнях».

Па выніках сустрэчаў беларускі бок адзначыў важнасць захавання цеснага супрацоўніцтва як з урадам, так і з прэзідэнтам Польшчы, а таксама паслядоўнай падтрымкі дэмакратычных памкненняў беларускага народа.

Святлана Ціханоўская з нагоды Дня бацькі звярнулася з віншаваннем да беларускіх татаў: 
«Быць татам — гэта не толькі вучыць і падтрымліваць. Гэта абдымаць, калі сумна, верыць у сваіх дзяцей, нават калі яны самі ў сябе не вераць, быць побач у важныя моманты і радавацца іх маленькім і вялікім перамогам.

На жаль, сёння не ўсе беларускія таты могуць быць побач са сваімі дзецьмі. Хтосьці знаходзіцца за кратамі па палітычных матывах, хтосьці быў вымушаны з’ехаць з краіны, а хтосьці з’ехаў на заробкі, каб забяспечыць сям’ю, і цяпер прапускае, як растуць яго дзеці. У кожнага свая гісторыя, але ўсіх аб’ядноўвае адно — жаданне быць побач са сваімі роднымі. Хочацца, каб кожны тата мог абняць сваіх дзяцей, пачуць, як прайшоў іх дзень, разам пасмяяцца і не прапускаць важныя моманты іх жыцця.

Дарагія таты, жадаю вам здароўя, сіл і як мага больш часу са сваімі дзецьмі. Каб яны часцей тэлефанавалі проста так, дзяліліся самым патаемным і ведалі, што ваша любоў і падтрымка заўсёды з імі.

З Днём бацькі! Абдымаю ўсіх, хто сёння святкуе, і асабліва тых, хто вельмі чакае сустрэчы са сваімі дзецьмі».

Святлана Ціханоўская, Нобелеўскі лаўрэат Алесь Бяляцкі і журналіст Анджэй Пачобут на на цырымоніі «Залатыя лаўры» ў Варшаве

Анджэй Пачобут атрымаў узнагароду «Асоба года-2026» на цырымоніі ў Варшаве.

Святлана Ціханоўская абмеркавала з рэктарам ЕГУ падтрымку беларускіх студэнтаў і будучыню ўніверсітэта

У Варшаве Святлана Ціханоўская ўпершыню сустрэлася з рэктарам Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта Вілюсам Шадаўскасам. У сустрэчы таксама браў удзел старшыня кіроўнай рады ўніверсітэта Мантас Адоменас.

Беларуская лідарка падкрэсліла, што ЕГУ — вялікі набытак і каштоўнасць для беларускага грамадства, і яго неабходна захаваць як беларускі ўніверсітэт у еўрапейскай адукацыйнай прасторы і зберагчы яго беларускую місію і фокус. 

Абмеркавалі развіццё беларускіх праграмаў у межах універсітэта, выкладанне беларускай мовы, большае ўключэнне беларусаў у працэс прыняцця рашэнняў, а таксама правядзенне ў найбліжэйшы час кансультацый пра будучыню універсітэта з прадстаўнікамі беларускай грамадзянскай і акадэмічнай супольнасці. Раней Ціханоўская накіравала ліст кіраўніцтву ўніверсітэта з прапановамі ад беларускай супольнасці па яго развіцці.

Паводле Ціханоўскай, цяпер важна падтрымаць беларускіх студэнтаў, выпускнікоў і выкладчыкаў ЕГУ, якія ўжо сутыкнуліся з рэпрэсіямі, а многія пасля прызнання ўніверсітэта «экстрэмісцкай арганізацыяй» не могуць вярнуцца дадому. Разам з рэктарам абмеркавалі пытанні бяспекі студэнтаў і абітурыентаў, а таксама праблемы легалізацыі для студэнтаў і супрацоўнікаў у Літве.

Святлана Ціханоўская:
«У маёй камандзе працуюць і выпускнікі, і выкладчыкі ЕГУ. Я ведаю, як шмат гэты ўніверсітэт даў беларусам, і хачу, каб такую магчымасць мелі наступныя пакаленні студэнтаў. Каб таленавітыя студэнты маглі вучыцца незалежна ад даходаў сям’і, а беларускія выкладчыкі — працягваць сваю працу. І, вядома, нам важна, каб універсітэт захоўваў сваю беларускую місію і фокус. Мы працягнем кансультацыі з кіраўніцтвам універсітэта, і, спадзяюся, будзем больш камунікаваць і супрацоўнічаць».

Дэмакратычныя сілы Беларусі і Венесуэлы пашыраюць супрацоўніцтва 

У Офісе Святланы Ціханоўскай у Вільні адбылася сустрэча дарадцы па дыпламатычных пытаннях Дзяніса Кучынскага з Педра Уручурту, кіраўніком міжнародных сувязяў каманды венесуэльскай дэмакратычнай лідаркі Марыі Карыны Мачада.

Галоўнай тэмай сустрэчы стала пашырэнне супрацоўніцтва з Венесуэлай і іншымі краінамі Лацінскай Амерыкі. Бакі дамовіліся развіваць кантакты з палітыкамі, парламентарыямі і прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці рэгіёну пры падтрымцы венесуэльскіх партнёраў, а таксама рыхтаваць сумесныя мерапрыемствы з удзелам Марыі Карыны Мачада.

Сярод ініцыятываў, над якімі плануецца працаваць:
– Правядзенне ў 2027 годзе сумеснай парламенцкай канферэнцыі «Два шляхі да свабоды: Венесуэла і Беларусь супраць дыктатуры».
– Арганізацыя экспертных сустрэч з прадстаўнікамі Лацінскай Амерыкі, прысвечаных дэмакратычнаму пераходу, пераадоленню наступстваў дыктатуры і прыцягненню вінаватых у рэпрэсіях да адказнасці.
– Пашырэнне сувязяў з парламентамі, праваабарончымі арганізацыямі, універсітэтамі і незалежнымі медыя рэгіёну, а таксама правядзенне сумесных мерапрыемстваў у краінах Лацінскай Амерыкі.

Асобную ўвагу надалі магчымасцям узаемнай падтрымкі на міжнародных пляцоўках. Для беларускіх дэмакратычных сілаў важна вывучаць досвед краін Лацінскай Амерыкі, якія прайшлі праз дыктатуры, і дзяліцца ўласнымі напрацоўкамі па падрыхтоўцы дэмакратычных рэформаў.

«Беларусаў і венесуэльцаў аб’ядноўвае барацьба за свабоду і дэмакратыю. Мы дамовіліся пашыраць кантакты ў Лацінскай Амерыцы, праводзіць сумесныя мерапрыемствы і шукаць новых партнёраў»,
— адзначыў дарадца Святланы Ціханоўскай па дыпламатычных пытаннях Дзяніс Кучынскі.

«Усе ацэнкі і пазіцыі сфармуляваныя, гісторыкі мусяць іх прытрымлівацца»

Дарадца Святланы Ціханоўскай па адукацыі і навуцы Павел Церашковіч у размове з «Салідарнасцю» распавёў пра тое, як беларускія ўлады фармуюць афіцыйную версію гісторыі, чаму беларускія ўніверсітэты губляюць міжнародныя сувязі і дзе Беларусь шукае партнёраў у сферы адукацыі і навукі. 

Галоўнае з інтэрв’ю:
Пра афіцыйную палітыку ў галіне гістарычнай памяці
«Беларуская дзяржава не абыходзіць нязручныя тэмы — практычна па ўсіх з іх ужо сфармуляваныя афіцыйныя пазіцыі, якіх павінны прытрымлівацца гісторыкі. Гэта выразна бачна ў рэкамендацыях Міністэрства адукацыі па выкладанні гісторыі. У іх вельмі негатыўна ацэньваецца перыяд, калі беларускія землі ўваходзілі ў склад Рэчы Паспалітай, і, наадварот, станоўча — знаходжанне ў складзе Расійскай імперыі. Фактычна атрымліваецца, што паланізацыя падаецца як зло, а русіфікацыя — як нешта станоўчае, хоць у Расійскай імперыі ўціскаліся беларуская мова, культура і адукацыя».

Пра міжнародную ізаляцыю беларускіх універсітэтаў
«Пасля 2020 года практычна спыніліся кантакты беларускіх універсітэтаў з большасцю краін Еўрапейскай прасторы вышэйшай адукацыі. Сёння сярод краін Балонскага працэсу Беларусь супрацоўнічае толькі з Казахстанам і Азербайджанам. Асноўная арыентацыя цяпер — на ўсход і паўднёвы ўсход, у тым ліку на Расію і Кітай. Беларусь таксама шукае кантакты з такімі краінамі, як Паўночная Карэя і М’янма, а нядаўна беларуская дэлегацыя наведала ўрад Талібана для перамоваў аб супрацоўніцтве ў адукацыйнай сферы».

Пра адкрыццё спецыяльнасці «лічбавая гісторыя» на гістарычным факультэце БДУ
«Лічбавая гуманістыка — гэта трэнд, які развіваецца ўжо дзесяцігоддзі. Таму добра, што гістарычны факультэт БДУ далучыўся да гэтага кірунку, бо лічбавыя тэхналогіі дазваляюць зрабіць гістарычныя веды даступнымі для значна большай колькасці людзей. Аднак жаданне далучыцца да сусветнай навуковай супольнасці выглядае супярэчліва на фоне абмежаванняў міжнароднага супрацоўніцтва. Вярнуцца ў сусветную адукацыйную прастору можна толькі тады, калі ўніверсітэты маюць што прапанаваць і здольныя падтрымліваць высокі ўзровень адукацыі і навукі».