«Гэта гісторыя пра тое, што імкненне народаў да свабоды і незалежнасці немагчыма спыніць. Рана ці позна яны дасягаюць сваёй мэты»
Дырэктар Офіса Святланы Ціханоўскай у Вільні і дыпламатычны дарадца Дзяніс Кучынскі далучыўся да ўрачыстага мерапрыемства з нагоды 35-ай гадавіны Мядзінінкайскай трагедыі. Менавіта тут ноччу 31 ліпеня 1991 года да мытнага пункта ўварваліся людзі ў камуфляжы з аўтаматамі, якія потым расстралялі 8 супрацоўнікаў мытні і паліцыі — толькі адзін з іх застаўся жывым.
Дзяніс Кучынскі:
«Мядзінінкайская трагедыя — гэта напамін пра тое, якой высокай можа быць цана свабоды і незалежнасці. Літва захавала памяць пра сваіх герояў, дамаглася справядлівасці і працягвае адстойваць каштоўнасці, за якія яны аддалі жыццё. Для Беларусі гэта таксама важны ўрок: гісторыя паказвае, што гвалтам і рэпрэсіямі немагчыма спыніць імкненне народа да свабоды. Сёння, ад імя Святланы Ціханоўскай, я ўшаноўваю памяць ахвяраў Мядзінінкайскай трагедыі. Мы з Літвой у захаванні памяці пра тых, хто аддаў жыццё за свабоду і незалежнасць сваёй краіны».
Адчуванне адзінства, якое застаецца з намі: далучайцеся да акцый 9 жніўня
9 жніўня — дзень, які стаў пераломным у сучаснай беларускай гісторыі. Шэсць гадоў таму беларусы выйшлі на вуліцы, каб абараніць свой выбар. Мы памятаем, як гэта — быць разам і адчуваць адзінства. Тое адчуванне і падтрымка застаюцца з намі і сёння, дзе б мы ні былі.
Да гадавіны мірных пратэстаў, каманда Офіса Святланы Ціханоўскай падрыхтавала спіс публічных мерапрыемстваў, якія пачнуцца на наступным тыдні.
9 жніўня
🇱🇹Вільнюс
– 13:00, Кафедральная плошча
Мітынг
Дэталі
– 14:00, Кафедральная плошча
Марш свабоды да Вахты Святла
Дэталі
– 15:00, Хвіліна маўчання каля Вахты Святла
Дэталі
🇦🇹 Вена
– 11:30, Касцёл Святой Альжбеты
Адкрыццё выставы
Дэталі
🇵🇱Варшава
– 18:00, помнік Мікалаю Каперніку
Івэнт да гадавіны выбараў
Дэталі
🇨🇦Таронта
– 09:30, High Park
Дзень памяці
Дэталі
– 18:30
Дзень памяці
Дэталі
🇺🇸 Ролі
– 13:00, Moore Square
Акцыя-перформанс
Дэталі
15 жніўня
🇺🇸 Ілінойс
– 13:00, Arlington Heights Memorial Library
Паказ фільма
Дэталі
Далучайцеся, але дбайце пра сваю бяспеку!
Пералік івэнтаў будзе дапаўняцца. Калі вы арганізуеце акцыю і хочаце, каб мы дадалі яе — запоўніце, калі ласка, гэтую форму ці напішыце ў зваротную сувязь любым зручным для вас спосабам.
Святлана Ціханоўская сустрэлася з чальцамі Беларускай асацыяцыі палітвязняў «ДаВолі»
Падчас размовы ўдзельнікі падзяліліся праблемамі, з якімі сутыкаюцца былыя палітвязні і іх сем'і, задалі наўпрост пытанні Ціханоўскай, а таксама абмеркавалі пытанні падтрымкі, рэабілітацыі і абароны правоў людзей, якія прайшлі праз палітычныя рэпрэсіі.
Святлана Ціханоўская:
«Для мяне вельмі важна чуць людзей, якія перажылі рэпрэсіі. Іх досвед і патрэбы застаюцца ў цэнтры нашай увагі. Дзякуй кожнаму за гэтую размову — і тым, хто прыйшоў асабіста, і тым, хто быў на сувязі анлайн. Дзякуй усім, хто штодня дапамагае былым палітвязням і робіць усё магчымае, каб сістэма падтрымкі працавала эфектыўна».
Святлана Ціханоўская — пра тое, што дыктатары рана ці позна губляюць уладу.
«Усе дыктатары рана ці позна падаюць. Гэта адбываецца, калі ніхто гэтага не чакае. Нашая задача — падрыхтавацца да гэтага моманту. Лукашэнка можа знікнуць па самых розных прычынах. Але рэжым — гэта не проста Лукашэнка, гэта сістэма, якую ён будаваў трыццаць гадоў. Мы ведаем, што нават людзі ўнутры сістэмы стаміліся ад Лукашэнкі. Вось чаму мы прапануем тым, хто ў сістэме, магчымасць для дыскусіі, перамоваў і супрацоўніцтва, каб захаваць суверэнітэт Беларусі.
Лукашэнка ўжо вычарпаў сябе. Яму ўсё роўна да Беларусі, народа ці нацыянальнай ідэнтычнасці — ён проста хоча застацца ва ўладзе. На дадзены момант Лукашэнка здольны выжыць дзякуючы падтрымцы Расіі. Аднак з-за новай дынамікі вайны паміж Украінай і Расіяй і з-за палітыкі Украіны ў дачыненні да Беларусі ён апынуўся ў пастцы. Мы павінны працягваць аказваць ціск».
Пачынаем раней! 7 жніўня — сайд-івэнты Канферэнцыі «Новая Беларусь»
7 жніўня ў Варшаве стартуе серыя сайд-івэнтаў Канферэнцыі «Новая Беларусь». Адкрытыя дыскусіі, прэзентацыі і сустрэчы, прысвечаныя будучыні Беларусі, адбудуцца напярэдадні асноўнай праграмы канферэнцыі.
Уваход на ўсе сайд-івэнты вольны, але колькасць месцаў абмежаваная. Перавага будзе аддавацца зарэгістраваным удзельнікам і ўдзельніцам. Звярніце ўвагу: на кожны сайд-івэнт неабходна рэгістравацца асобна.
Праграма сайд-івэнтаў:
🕚 11:00–12:30 — Мова, культура, адукацыя і медыя: нябачны фронт за Беларусь
Дыскусія пра захаванне беларускай ідэнтычнасці, прэзентацыя чатырох policy papers з аналізам сітуацыі і прапановамі па развіцці гэтых сфераў.
Рэгістрацыя.
🕛 12.00 - 14:00 — Роля Беларусі ў агрэсіі супраць Украіны: Прыцягненне вышэйшага кіраўніцтва рэжыму Лукашэнкі да адказнасці
Панэльная дыскусія будзе прысвечана ролі беларускага рэжыму ў агрэсіі Расійскай Федэрацыі супраць Украіны, прадстаўленню сабраных доказаў, а таксама абмеркаванню магчымасцей прыцягнення вышэйшага палітычнага і ваеннага кіраўніцтва Беларусі да адказнасці ў рамках Спецыяльнага трыбунала па злачынстве агрэсіі.
Рэгістрацыя.
🕐 13:00–14:30 — Штучны інтэлект: алгарытм свабоды ці лічбавы аўтарытарызм?
Пра ролю ШІ ў дэмакратычных пераўтварэннях, бяспеку даных і рызыкі новых тэхналогій. Упершыню будзе прадстаўлена платформа на базе штучнага інтэлекту для аналізу дзяржаўных прадпрыемстваў Беларусі.
Рэгістрацыя.
🕝 14:45–16:15 — Соймікі: праз выбары да супрацы і вынікаў
Размова пра магчымасць стварэння мясцовых прадстаўнічых органаў беларускіх супольнасцяў за мяжой як інструмента супрацоўніцтва і самаарганізацыі.
Рэгістрацыя.
🕟 16:30–18:30 — Беларуская грамадзянская супольнасць: выстаялі. Што далей?
Прэзентацыя Індэкса ўстойлівасці арганізацый грамадзянскай супольнасці і дыскусія пра тое, як захаваць іх уплыў ва ўмовах рэпрэсій, эміграцыі і змяншэння міжнароднай падтрымкі.
Рэгістрацыя.
Дадаткова:
З 5 па 23 жніўня ў Музеі Вольнай Беларусі будзе працаваць выстава «2020: Гаворыць Мінск». Уваход вольны.
Праграма канферэнцыі ўжо даступная на сайце, адкрытыя рэгістрацыя для ўдзельнікаў і акрэдытацыя для прадстаўнікоў медыя. Для тых, хто не зможа быць у Варшаве асабіста, будзе арганізаваная анлайн-трансляцыя.
Далучайцеся да Канферэнцыі «Новая Беларусь» — месца, дзе разам абмяркоўваецца і ствараецца будучыня Беларусі.
Павел Церашковіч — да 36-й гадавіны прыняцця Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларусі: «36 гадоў таму дэпутаты Вярхоўнага Савета БССР зацвердзілі тэкст Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце. Гэта стала значным крокам у чарадзе драматычных падзеяў, якія абумовілі развал Савецкага Саюза і адкрылі шлях да незалежнасці нашай краіны.
У той час у Беларусі былі людзі, якія разумелі, што наспявае распад савецкай імперыі. У красавіку 1990 г. прайшлі першыя, умоўна дэмакратычныя, парламенцкія выбары. Перамагла камуністычная наменклатура, а апазіцыя БНФ склала толькі каля 10%. На першай сесіі ў траўні яны прадставілі праект Дэкларацыі аб незалежнасці, але камуністы адкідалі ініцыятыву суверэнітэту. Сітуацыя змянілася ў чэрвені, калі суверэнітэт абвясціла Расія. Гарбачоў запатрабаваў аналагічных крокаў ад іншых рэспублік, і камуністычная большасць была вымушана падпарадкавацца.
Што ж было напісана ў той дэкларацыі? Тое, што Беларусь абвяшчае свой поўны дзяржаўны суверэнітэт, што носьбітам яго з’яўляецца беларускі народ, якому належаць зямля, нетры і прыродныя рэсурсы, што краіна стварае свой нацыянальны банк і грашовую сістэму, што на яе тэрыторыі ўсталёўваецца вяршэнства беларускіх законаў і Канстытуцыі, што дзяржава забяспечвае функцыянаванне беларускай мовы ва ўсіх сферах грамадскага жыцця, і што Беларусь мае на мэце стаць бяз'ядзернай і нейтральнай краінай.
Ці разваліўся ад гэтага СССР? Не адразу. Толькі праз год Вярхоўны Савет надаў Дэкларацыі канстытуцыйны статус. Беларусь стала незалежнай. А 8 снежня 1991 г., пасля белавежскіх пагадненняў, Савецкі Саюз знік як геапалітычная рэальнасць.
Усю гэтую гісторыю вось яшчэ чаму трэба ведаць: «акно магчымасцяў», пра якое ўсё часцей разважаюць апошнім часам, можа з’явіцца ў выніку абсалютна нечаканага і дзіўнага збегу акалічнасцяў. І да таго трэба быць гатовымі».