«Ні Пуцін, ні Лукашэнка не павінны вырашаць лёс нашай краіны. Гэта павінны рабіць самі беларусы»
У інтэрв’ю выданню El Confidencial Святлана Ціханоўская распавяла пра ўплыў апошніх падзеяў у Еўропе на сітуацыю ў краіне, міжнародную падтрымку і стан дэмакратычных сілаў.
Асноўныя моманты з размовы:
Уплыў выбараў у Венгрыі на Беларусь
«Перамога апазіцыі ў Венгрыі — гэта не толькі параза для Пуціна, але і параза для Лукашэнкі. Орбан быў адзіным еўрапейскім лідарам, які падтрымліваў яго перад выбарамі 2020 года; міністр Сіярто ездзіў у Менск, і Венгрыя, усупераць пазіцыі ЕС, адправіла пасла ў рэжым Лукашэнкі, у той час як іншыя прызначалі спецыяльных пасланцоў да дэмакратычных сіл. Венгрыя таксама блакавала сумесныя заявы ЕС па Беларусі і дапамагла выключыць саюзнікаў Лукашэнкі са спісаў санкцый. Цяпер Лукашэнка страціў свайго галоўнага саюзніка ў ЕС. Я лічу, што многія рашэнні ЕС адносна нашай краіны цяпер будуць прымацца больш хутка і рашуча, а пазіцыя ЕС па Беларусі стане больш цвёрдай».
Шляхі дапагамогі для Еўропы
«Што можна зрабіць цяпер? Аслабіць рэжым з дапамогай санкцый і палітычнай ізаляцыі, але ў той жа час дапамагаць грамадству Беларусі выжыць. Пакуль рэжым караюць, народ караць нельга. Мы павінны трымаць межы адкрытымі, спрашчаць візавыя працэдуры і падтрымліваць выгнаннікаў, незалежныя СМІ і грамадзянскую супольнасць. Беларусы павінны адчуваць, што Еўропа кажа ім: «Вы — частка нашай сям'і». Часта здаецца, што краіны, самыя далёкія ад Беларусі, не зацікаўлены ў тым, што адбываецца ў нашай краіне, але гэта не так. Я вельмі ўдзячна іспанскаму кіраўніцтву за іх моцную палітычную падтрымку на міжнароднай арэне».
Неабходнасць арганізоўвацца самастойна
«Пратэсты ў 2020 было цалкам спантанным. Яны не былі арганізавана адным чалавекам ці Захадам, як сцвярджае рэжым. Гэта была выключна ініцыятыва знізу. Мы навучыліся арганізоўвацца. Мы зразумелі, што ніхто нам не прыйдзе на дапамогу. Вызваленне Беларусі — гэта адказнасць саміх беларусаў, хоць нам і патрэбны саюзнікі. Але мы ўжо дасягнулі значнага прагрэсу. Самае галоўнае, Лукашэнка не змог прымусіць грамадства перагарнуць старонку 2020 года. Беларусы нічога не забылі і нічога не даравалі».
Святлана Ціханоўская сустрэлася са Спікерам парламента Эстоніі Лаўры Хусарам
Сустрэча прайшла на палях Ініцыятывы трох мораў. Бакі абмеркавалі пытанні санкцыйнай палітыкі, падтрымкі беларускай моладзі і перспектывы супрацоўніцтва.
«Сустрэлася са Спікерам парламента Эстоніі на палях Ініцыятывы трох мораў. Падкрэсліла важнасць таго, каб у заканадаўчых ініцыятывах выразна адрознівалі беларусаў ад расіян — у тым ліку ў пытаннях маёмасных абмежаванняў, — і каб меры не закраналі беларусаў, якія не падтрымліваюць рэжым, пры гэтым захоўваючы і ўзмацняючы ціск супраць рэжыму».
Напрыканцы сустрэчы ЦІханоўская запрасіла Спікера наведаць Місію дэмакратычных сілаў у Таліне.
Святлана Ціханоўская сустрэлася з прэзідэнтам Румыніі Нікушарам Данам
На палях Ініцыятывы трох мораў у Харватыі бакі абмеркавалі:
— паглыбленне супрацоўніцтва паміж Румыніяй і дэмакратычнымі сіламі Беларусі;
— магчымасць далучэння Румыніяй да Міжнароднага гуманітарнага фонду;
— супрацоўніцтва з недзяржаўнымі арганізацыямі;
— і перспектывы візіту ў Бухарэст.
«Мы абмеркавалі паглыбленне супрацоўніцтва паміж Румыніяй і дэмакратычнымі сіламі Беларусі, а таксама магчымы візіт у Бухарэст. Таксама падзякавала прэзідэнту за падтрымку Румыніі — разам з Малдовай, Польшчай і ЗША — ва ўчорашнім вызваленні палітычных зняволеных».
«Менавіта беларуская ідэнтычнасць — гэта галоўны бар’ер супраць “рускага міру”»
23 красавіка ў Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы адбыўся сайд-івэнт «Як працуе “рускі мір”: ідэалогія і практыкі гібрыднай агрэсіі супраць Еўропы». Галоўным дакладчыкам стаў дарадца Святланы Ціханоўскай па адукацыі і навуцы, член дэлегацыі ў ПАРЭ Павел Церашковіч. Пасля дыскусіі ён падзяліўся ключавымі высновамі пра тое, як сёння працуе «рускі мір» і чаму гэта пагроза для ўсёй Еўропы:
Асноўныя моманты:
Пагроза ідэалогіі
«Вельмі часта “рускі мір” успрымаюць як выключна прапаганду — тэлебачанне, медыя. Але гэта значна больш: гэта ідэалогія з глыбокімі інтэлектуальнымі каранямі — ад еўразійства да сучасных канцэпцый імперыі. Яна трансфармавалася з “мяккай сілы” ў інструмент агрэсіі. І каб ёй супрацьстаяць, патрэбны паўнавартасны інтэлектуальны адказ, якога сёння ў Еўропе не хапае».
Уплыў расійскай прапаганды на Беларусь
«Гэтая ідэалогія працуе праз цэлую сетку структур — ад Россупрацоўніцтва да розных фондаў і арганізацый. Яны нібыта займаюцца культурай і мовай, але насамрэч гаворка пра ўплыў. У гэты працэс уцягваюцца і дзяржаўныя інстытуты, і частка чыноўнікаў, і сілавыя структуры. Ствараюцца пляцоўкі, якія фактычна становяцца цэнтрамі распаўсюджвання “рускага міру”. Сёння гэта ўжо не “мяккая сіла”. Мы бачым, як яна ператвараецца ў “цвёрдую”: праз міграцыйныя крызісы, дэзынфармацыю, сабатаж. Усё гэта накіравана на дэстабілізацыю еўрапейскіх краін і стварэнне атмасферы страху».
Шлях да беларускай ідэнтычнасці
«Мы не можам змагацца з расійскай прапагандай наўпрост — у нас няма такіх рэсурсаў. Таму наш адказ асіметрычны: умацаванне беларускай ідэнтычнасці, мовы і культуры. Большасць беларусаў не прымае ідэю знішчэння сваёй дзяржавы. І менавіта беларуская, еўрапейская ідэнтычнасць — гэта галоўны бар’ер супраць “рускага міру”».
Святлана Ціханоўская сустрэлася з Прэзідэнтам Польшчы Каралем Наўроцкім
Сустрэча прайшла сёння падчас Саміту Ініцыятывы трох мораў у Дуброўніку. Бакі абмеркавалі вызваленне Анджэя Пачобута, апошнія падзеі, а таксама далейшыя крокі ў супрацоўніцтве паміж Беларуссю і Польшчай.
«Была рада сустрэцца з Прэзідэнтам Польшчы Каралем Наўроцкім на палях Ініцыятывы трох мораў у Дуброўніку. Я выказала ўдзячнасць Польшчы і асабіста Прэзідэнту за пастаянную ўвагу на найвышэйшым узроўні да справы Анджэя Пачобута, які сёння быў вызвалены, а таксама за прысуджэнне яму летась найвышэйшай дзяржаўнай узнагароды Польшчы — Ордэна Белага Арла.
Мы абмеркавалі бягучыя падзеі і наступныя крокі ў нашым супрацоўніцтве».
Святлана Ціханоўская сустрэлася з прэзідэнтам Літвы Гітанасам Науседам
Сустрэча прайшла сёння падчас Саміту Ініцыятывы трох мораў у Харватыі. Бакі абмеркавалі вызваленне палітычных зняволеных, сітуацыю вакол ЕГУ, а таксама падтрымку беларусаў у Літве.
«Была радая сустрэцца з Прэзідэнтам Літвы Гітанасам Наўседам. Мы абмеркавалі бягучыя падзеі ў Беларусі і Літве. Вельмі ўдзячная за нязменную і паслядоўную падтрымку беларусаў у Літве. Асабліва цаню прынцыповую пазіцыю Літвы ў дачыненні да рэжыму Лукашэнкі».
Хто выступіць на V Канферэнцыі беларусаў і беларусак свету?
1–2 траўня ў Варшаве пройдзе V Канферэнцыя беларусаў і беларусак свету. На працягу двух дзён удзельнікі будуць абмяркоўваць беларускую ідэнтычнасць у замежжы, паспяховыя кейсы з розных краінаў і практычныя рашэнні для беларусаў за мяжой.
Спікеры першага дня:
📍 Круглы стол «Хто мы: беларусы замежжа, беларусы свету, дыяспара, нацыянальная меншасць?»
Спікеры: Ілона Карпюк (Цэнтр беларускай культуры ў Беластоку), Павал Станкевіч («Тутака»), Міхаіл Рубін (Народная амбасада Беларусі ў Германіі), Яўгенія Валатоўская («Мора беларускіх ідэй»), Святлана Шаціліна (Місія дэмакратычных сіл ва Украіне), Надзея Нортан (Асацыяцыя беларусаў Амерыкі).
📍 Прэзентацыя даследавання «Падлік беларусаў і беларусак свету»
Спікеры: Анастасія Свіркова (Народная амбасада Беларусі ў Аўстрыі), Вадзім Мажэйка (Інстытут бяспекавых даследаванняў імя Касцюшкі).
📍 Пітч-маркет паспяховых кейсаў дыяспараў
Сярод спікераў: Алена Волкава (Літва), Юля Юхно (Італія), Севярын Квяткоўскі (Грузія), Марыя Рудзь (Германія), Аляксандр Паршанкоў (Чэхія), Вікторыя Вальковіч (Швецыя), Аляксандра Мамаева (Славенія), Надзея Нортан (ЗША), Аліса Рыжычэнка (Аўстрыя), Кацярына Баўрэ (Францыя), Уладзімер Булаўскі (Польшча).
📍 Дэбаты кандыдатаў у Каардынацыйную Раду «Навошта Каардынацыйная Рада беларусам замежжа?»
Удзельнікі: прадстаўнікі спісаў на выбарах у Каардынацыйную Раду.
Спікеры другога дня:
📍 Дыскусійная панэль «Палітычная адвакацыя»
Спікеры: Франак Вячорка (галоўны дарадца Святланы Ціханоўскай), Павел Латушка (Аб’яднаны Пераходны Кабінет, НАУ), Ірына Халопіца (Міжнародная камісія Каардынацыйнай Рады), Рыта Гаціх (Каардынацыйная Рада), Зміцер Васерман (Народная Амбасада Беларусі ў Швецыі), Крысціна Шыянок (Офіс дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы).
Праграма канферэнцыі цалкам — па спасылцы.
📌 Як далучыцца:
— рэгістрацыя на канферэнцыю;
— акрэдытацыя для медыя.