Чэхія змякчыла візавыя абмежаванні для сваякоў беларусаў
Урад Чэхіі ўхваліў змены, якія дазволяць блізкім сваякам беларусаў, што легальна жывуць у краіне, падавацца на кароткатэрміновыя візы. Гэта важны вынік паслядоўнай працы Святланы Ціханоўскай і дэмакратычных сіл Беларусі з чэшскімі партнёрамі, у тым ліку Офіса дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэхіі на чале з Крысцінай Шыянок, беларускай дыяспары і нацыянальнай меншасці.
Пытанне змякчэння візавых абмежаванняў для беларускіх сем’яў неаднаразова ўздымалася на сустрэчах Святланы Ціханоўскай з чэшскімі ўладамі. У чэрвені падчас візіту міністра замежных спраў Чэхіі Пэтра Мацінкі ў Офіс дэмакратычных сіл Беларусі ў Празе бакі асобна абмяркоўвалі магчымасць выдачы візаў сваякам беларусаў, якія жывуць у Чэхіі.
Што зменіцца?
Пасля ўступлення зменаў у сілу магчымасць падавацца на кароткатэрміновыя візы атрымаюць блізкія сваякі грамадзян Чэхіі і грамадзян Беларусі, якія легальна жывуць у Чэхіі на падставе ВНЖ або ПМЖ. Гаворка ідзе пра бацькоў, бабуль і дзядуль, дзяцей і ўнукаў.
Крысціна Шыянок, дырэктарка Офіса дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы:
«Гэта надзвычай важны крок і выразны сігнал даверу да беларускай дэмакратычнай супольнасці. Сотням сем’яў, раз’яднаных рэпрэсіямі рэжыму Лукашэнкі, гэта вяртае надзею і магчымасць рэальна сустрэцца з блізкімі.
Гаворка пра бліжэйшых сваякоў: бабуль, дзядуль, бацькоў, дзяцей і ўнукаў. Мы будзем дадаткова высвятляць, ці распаўсюджваецца ўхваленая сёння пастанова таксама на сваякоў тых, хто мае ў Чэхіі міжнародную абарону.
Дзякуем чэшскаму міністру замежных спраў Пэтру Мацінку, чэшскаму ўраду і ўсім, хто спрычыніўся да гэтай важнай справы. Гэты вынік — плён супольнай працы дэмакратычных сіл Беларусі, у тым ліку праваабаронцы Алеся Бяляцкага, беларускай дыяспары і нацменшасці ў Чэхіі, нашых чэшскіх сяброў і перадусім абранай лідаркі Святланы Ціханоўскай».
Беларусы ў ЕС па-ранейшаму сутыкаюцца з адмовамі банкаў праз грамадзянства, дакументы або дадатковыя праверкі. Пры гэтым, у многіх выпадках можна звярнуцца па basic payment account — базавы плацёжны рахунак. Але не ўсе ведаюць пра такую магчымасць.
Што гэта і як патрабаваць адкрыцця базавага рахунку ў ЕС — у картках.
«Мы зробім так, каб Дзень настаўніка стаў сапраўдным святам»
5 кастрычніка адзначаецца Сусветны дзень настаўніка. 60 гадоў таму Міжнародная арганізацыя працы і ЮНЕСКА прынялі сумесную Рэкамендацыю, якая вызначае міжнародныя стандарты для педагагічнай прафесіі. Дарадца Святланы Ціханоўскай па навуцы і адукацыі з гэтай нагоды:
«Адзначаюць гэты дзень і ў Беларусі. З пафаснымі прамовамі, кветкамі, і з некаторымі асаблівасцямі — не 5-га, а 4-га. Ёсць у гэтым пэўная рацыя: маўляў, хопіць для свята і зарэзерваванай для яго першай нядзелі кастрычніка.
Але ці адпавядае становішча настаўніка тым самым стандартам, пад якімі 60 гадоў таму падпісалася і беларуская дэлегацыя ў ААН? Згодна з прынцыпам акадэмічнай свабоды, настаўнікі павінны мець права на прафесійную аўтаномію — самастойна выбіраць навучальныя матэрыялы, падручнікі і метады выкладання. Чулі пра такое? Ці вось яшчэ — адмова ад дыскрымінацыі: доступ да педагагічнай прафесіі і ўмовы працы павінны быць цалкам свабоднымі ад абмежаванняў па прыкмеце расы, полу, рэлігіі ці палітычных поглядаў. Ці ў адпаведнасці з гэтай Рэкамендацыяй уведзена пажыццёвая забарона на прафесію для асуджаных паводле «экстрэмісцкіх артыкулаў»? За верасень чорны спіс папоўнілі дзве настаўніцы.
Згодна з якімі рэкамендацыямі ЮНЕСКА школы ў Беларусі так упарта пераўтвараюць у казармы? З усімі гэтымі абавязковымі ваенна-палявымі зборамі, мілітарызаванымі гульнямі ад пачатковага класа і да апошняга курса ўніверсітэта, ці пасяджэнне педагагічнай секцыі рэспубліканскай педнарады па дапрызыўнай падрыхтоўцы на базе вайсковай часці 5448 унутраных войскаў Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі, якая з’яўляецца «узорнай» у разгоне мірных пратэстоўцаў і канваяванні асуджаных.
Наладжаныя з пачатку навучальнага года індывідуальныя агляды асабістых рэчаў вучняў дадаюць школе падабенства не толькі з казармай, але і з калоніяй для непаўналетніх.
Я магу толькі паспачуваць тым калегам, якія насуперак сістэме працягваюць выконваць свой прафесійны абавязак. Трымайцеся! Вядома, што сілы зла наймацнейшыя менавіта перад світанкам. І калі сонца загляне ў наша акенца, мы зробім так, каб Дзень настаўніка стаў сапраўдным святам».
«Будучыня краіны пачынаецца з дзяцей — сёння вы дапамагаеце ім расці, а заўтра яны будуць ствараць Беларусь, у якой жыць нам усім»
У дзень настаўнікаў Святлана Ціханоўская павіншавала беларускіх настаўнікаў і настаўніц са святам і выказала падзяку за іх працу:
«Сёння я хачу сказаць вам такое простае, але вельмі важнае слова — дзякуй! Настаўнік — гэта значна больш, чым прафесія. Гэта чалавек, які можа дапамагчы дзіцяці паверыць у сябе, не баяцца памыляцца, задаваць пытанні і шукаць свой шлях, мець уласнае меркаванне і паважаць меркаванне іншага чалавека.
Я ведаю, што сёння быць настаўнікам у Беларусі няпроста. І тым больш каштоўна, што вы працягваеце рабіць галоўнае — вучыць дзяцей.
Будучыня краіны пачынаецца з дзяцей. Сёння вы дапамагаеце ім расці, а заўтра яны будуць ствараць Беларусь, у якой жыць нам усім.
Святлана Ціханоўская і Жазэп Барэль абмеркавалі супраціў беларусаў на міжнародным форуме ў Іспаніі
Святлана Ціханоўская ўзяла ўдзел у дыялогу «Беларусь: ціхі супраціў» у межах міжнароднага Форуму Ла-Тоха ў Іспаніі. Разам з былым Высокім прадстаўніком ЕС па замежных справах і палітыцы бяспекі Жазэпам Барэлем яны абмеркавалі сітуацыю ў Беларусі, дэмакратычны рух і супраціў беларусаў рэжыму.
Падчас размовы Святлана Ціханоўская таксама падзякавала Еўрапейскаму Саюзу і Злучаным Штатам за падтрымку беларускіх незалежных медыя, праваабарончых арганізацыяў, НДА, культурніцкіх і гістарычных ініцыятываў, якія пасля 2020 года былі вымушаныя перанесці сваю працу за межы краіны. Яна адзначыла, што гэтая падтрымка дазволіла беларускай грамадзянскай супольнасці захаваць свае структуры і працягнуць працу ў выгнанні.
Асобна Святлана Ціханоўская звярнула ўвагу на неабходнасць паслядоўнай палітыкі Еўрапейскага Саюза ў дачыненні да дыктатур:
«Можа ўзнікнуць спакуса вярнуцца да ранейшага стану рэчаў — змірыцца з дыктатурай, з Лукашэнкам, з Расіяй. Але Еўропа грунтуецца на каштоўнасцях і прынцыпах, якія яна заўсёды абараняла. Калі ад іх адмовіцца, Расія будзе выкарыстоўваць гэта як слабасць. Таму Еўропе важна заставацца паслядоўнай».
Для Форуму Ла-Тоха тэма супраціву дэмакратыі таксама мае адмысловае значэнне. У 2022 годзе галоўную прэмію форуму атрымаў украінскі народ — за абарону дэмакратыі і супраціў расійскай агрэсіі. У 2024 годзе прэмію атрымаў і сам Жазэп Барэль, дыялог з якім стаў адной з апошніх міжнародных сесіяў сёлетняга форуму.
Святлана Ціханоўская бярэ ўдзел у форуме La Toja у Іспаніі
1–3 кастрычніка Святлана Ціханоўская бярэ ўдзел у Foro La Toja — форуме для палітычных лідараў, бізнесу, дыпламатаў і інтэлектуалаў. Сёлетняя тэма форуму — «Свет у бязладдзі», дзе абмяркоўваюцца крызіс міжнароднага парадку, рост аўтарытарызму, развіццё штучнага інтэлекту і бяспека Еўропы. За высокі ўзровень удзельнікаў і закрыты камерны фармат яго часта называюць «іспанскім Давосам».
Гэта рэдкая пляцоўка, дзе сустракаюцца кіраўнікі дзяржаваў, топ-палітыкі і сусветныя эксперты, сярод якіх сёлета: кароль Іспаніі Феліпе VI, прэм’ер-міністр Іспаніі Педра Санчэс, экс-высокі прадстаўнік ЕС па замежных справах Жазэп Барэль, былыя прэзідэнты і прэм'еры Іспаніі і Партугаліі, прадстаўнікі OpenAI, Palantir, Harvard, Cambridge, Telefónica і Politico.
Беларусі на форуме прысвечаная асобная 45-хвілінная сесія «Беларусь: ціхі супраціў», якая адбудзецца 3 кастрычніка з удзелам Святланы Ціханоўскай і Жазэпа Барэля.
Святлана Ціханоўская:
«Вельмі важна, што Беларусь сёння гучыць на такіх пляцоўках як паўнавартасны суб'ект і частка агульнаеўрапейскай размовы. Мы абмяркоўваем будучыню дэмакратыі нароўні з выклікамі бяспекі, вайны і тэхналогіяў. Голас беларусаў, якія змагаюцца за сваю свабоду і еўрапейскую будучыню, будзе пачуты там, дзе прымаюцца рашэнні для ўсяго рэгіёну».