«Для Беларусі цяпер важна ўжо думаць пра наступны крок». Апублікаваная Канцэпцыя прыцягнення да адказнасці за рэпрэсіі ў Беларусі
На афіцыйным сайце Святланы Ціханоўскай апублікаваная Канцэпцыя прыцягнення да адказнасці за рэпрэсіі ў Беларусі, падрыхтаваная юрыдычнай камандай Офіса.
Дакумент апісвае, як у будучай дэмакратычнай Беларусі могуць расследавацца грубыя парушэнні правоў чалавека, учыненыя пасля 2020 года. У канцэпцыі разглядаюцца роля пацярпелых, захаванне доказаў, права на праўду і кампенсацыю шкоды, а таксама нацыянальныя і міжнародныя механізмы прыцягнення вінаватых да адказнасці.
Асаблівая ўвага ў Канцэпцыі надаецца перспектыве стварэння гібрыднага трыбунала для Беларусі, які аб’яднаў бы нацыянальнае правасуддзе з міжнародным удзелам і вопытам. Такі механізм мог бы стаць найбольш рэалістычнай мадэллю судовага пераследу асоб, адказных за найбольш цяжкія злачынствы.
Леанід Марозаў, дарадца Святланы Ціханоўскай па прававых пытаннях:
«Міжнародны крымінальны суд і Спецыяльны трыбунал па злачынстве агрэсіі супраць Украіны — вельмі важныя прыклады таго, як міжнародная супольнасць рэагуе на найцяжэйшыя злачынствы. Для Беларусі цяпер важна ўжо думаць пра наступны крок — механізм, які будзе працаваць у беларускіх умовах. Я лічу, што такой мадэллю можа стаць гібрыдны трыбунал, які аб’яднае беларускую юрысдыкцыю і міжнародную экспертызу».
Азнаёміцца з канцэпцыяй можна на трох мовах:
— па-беларуску;
— па-руску;
— па-англійску.
Святлана Ціханоўская ўдзельнічае ў галоўнай міжнароднай канферэнцыі па аднаўленні Украіны
Святлана Ціханоўская знаходзіцца з візітам у Гданьску, дзе праходзіць Ukraine Recovery Conference 2026 — міжнародная канферэнцыя, прысвечаная аднаўленню і мадэрнізацыі Украіны. Форум збірае кіраўнікоў дзяржаваў і ўрадаў, міжнародныя фінансавыя інстытуты, прадстаўнікоў бізнесу, грамадзянскай супольнасці і партнёраў Украіны з усяго свету.
У цэнтры размоваў — пытанні бяспекі, падтрымкі Украіны, роля Беларусі ў рэгіёне, асабліва ў святле апошніх падзеяў у беларуска-ўкраінскіх адносінах і папярэджання, якое прэзідэнт Зяленскі накіраваў рэжыму Лукашэнкі.
На палях форуму Ціханоўская ўжо паразмаўляла з міжнароднымі партнёрамі, сярод якіх:
🇪🇺 Антоніу Кошта — прэзідэнт Еўрапейскай рады;
🇪🇺 Урсула фон дэр Ляен — старшыня Еўрапейскай камісіі;
🇱🇹 Гітанас Наўседа — прэзідэнт Літвы;
🇪🇪 Маргус Цахкна — міністр замежных справаў Эстоніі;
🇬🇧 Дэвід Лэмі — намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі;
🇩🇪 Фрыдрых Мерц — федэральны канцлер Германіі;
🇵🇱 Радаслаў Сікорскі — намеснік прэм’ер-міністра і міністр замежных справаў Польшчы;
🇺🇸 Джэрэмі Левін — выканаўца абавязкаў намесніка дзяржсакратара ЗША па пытаннях замежнай дапамогі, гуманітарных спраў і рэлігійнай свабоды.
Асобна прайшла сустрэча з Лехам Валенсам — былым прэзідэнтам Польшчы і лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру.
«Змены ў Беларусі павінны быць сістэмнымі і незваротнымі»
Святлана Ціханоўская – пра неабходнасць захоўваць міжнародны ціск на рэжым, каб спыніць рэпрэсіяў і дасягнуць рэальных зменаў:
«Санкцыі — гэта інструмент. Пакуль адных людзей вызваляюць, іншых арыштоўваюць. Гэта як кругаварот, які трэба спыніць. Змякчэнне санкцыяў магчымае толькі як частка дамоўленасцяў, але без сістэмных зменаў гэта не вырашыць праблему. Акрамя гэтага, еўрапейскія санкцыі звязаныя не толькі з рэпрэсіямі, але і з удзелам рэжыму ў вайне. Пакуль яна працягваецца, размоў пра іх адмену быць не можа».
Святлана Ціханоўскай неаднаразова падкрэслівала: беларускі народ не хоча вайны і не падтрымлівае агрэсію супраць Украіны. Рашэнні, якія рэжым прымае ў інтарэсах Крамля, не адлюстроўваюць волю беларускага народа. Ключавыя выказванні беларускай лідаркі за апошнія паўгода:
«Паміж беларусамі і ўкраінцамі няма варожасці. Мы супрацьстаім агульнаму ворагу — расійскаму імперыялізму, які не прызнае права нашых народаў самастойна вызначаць свой лёс»
«Нас з Украінай аб’ядноўваюць каштоўнасці, імкненне да свабоды, жаданне вырвацца з лап імперыі і еўрапейская будучыня»
«Мы заўсёды будзем на баку людзей, якія абараняюць свае дамы, свае сем’і, сваю свабоду. Беларускі народ падтрымлівае незалежнасць, суверэнітэт і тэрытарыяльную цэласнасць Украіны».
«Мы павінны рабіць больш, каб дапамагаць Украіне ўсім, чым можам: палітычна, інфармацыйна, праз падтрымку беларускіх добраахвотнікаў і валанцёраў, праз працу з украінскімі інстытуцыямі і праз сувязь з беларусамі, якія жывуць ва Украіне».
«Галоўнае, што Беларусь можа і павінна даць Украіне ў будучыні, — гэта бяспека. Гарантыя таго, што больш за тысячу кіламетраў супольнай мяжы будуць бяспечнымі. Што Беларусь ніколі больш не стане плацдармам для агрэсіі. Што расійскія танкі ніколі больш не пройдуць праз Беларусь».
«Рэжым зрабіў Беларусь саўдзельніцай. Але Лукашэнка — узурпатар, які не прадстаўляе беларусаў і служыць выключна інтарэсам Крамля. І Беларусь — не Расія, і беларусы не роўныя рэжыму».
«Беларусы з першых дзён стаяць на баку ўкраінцаў. Пратэсныя акцыі, сабатаж расійскіх войскаў, рэйкавыя партызаны, «Беларускі Гаюн», валанцёры, Пункт Нязломнасці, добраахвотнікі, дзясяткі якіх аддалі свае жыцці за Украіну. Сёння беларуская дыяспара ахвяруе на падтрымку Украіны больш сродкаў, чым на ўласна беларускія праекты».
«Нашая агульная задача — не дапусціць, каб Беларусь была канчаткова ўцягнутая ў вайну. Гэта адпавядае перш за ўсё нацыянальным інтарэсам нашай краіны».
Как работает юридическая команда офиса Светланы Тихановской?
За каждым случаем предотвращенной депортации, полученной международной защиты или исключения из баз Интерпола стоит большая работа юристов: анализ дел, консультации, переговоры с международными партнерами и поиск решений в самых сложных ситуациях.
Спросили советника Светланы Тихановской по правовым вопросам Леонида Морозова о помощи беларусам и беларускам в эмиграции, международной правозащитной деятельности, ответственности за репрессии и том, что обычно остается за кадром работы юридического департамента офиса Светланы Тихановской.
Если вы столкнулись с проблемами в легализации, возможностью депортации или с другими юридическими проблемами, обращайтесь в юридическую команду Офиса Светланы Тихановской: legal@tsikhanouskaya.org
📝Тыдзень супраць катаванняў 2026: афіша мерапрыемстваў
26 чэрвеня адзначаецца Міжнародны дзень ААН у падтрымку пацярпелых ад катаванняў. Нягледзячы на шматлікія сведчанні пацярпелых, расследаванні праваабарончых арганізацый ды ўвагу міжнароднай супольнасці, тысячы беларусаў працягваюць сутыкацца з гвалтам, бесчалавечным абыходжаннем і прыніжэннем чалавечай годнасці з боку рэжыму.
З гэтай нагоды «Прававая ініцыятыва» і Міжнародны камітэт па расследаванні катаванняў у Беларусі праводзіць штогадовую кампанію «Тыдзень супраць катаванняў», у межах якой праваабаронцы будуць казаць пра наступствы палітычнага пераследу праз культуру, памяць і сведчанні людзей, што прайшлі праз гэта.
«Амерыканскія санкцыі вызваляюць зняволеных — еўрапейскія павінны вызваліць краіну»
У інтэрв’ю шведскаму выданню «Svenska Dagbladet» Святлана Ціханоўская распавяла пра вызваленне палітвязняў, ролю ЗША і Еўропы, рэпрэсіі супраць беларусаў і будучыню краіны.
Асноўныя моманты з размовы:
Пра пераслед беларусаў
«Рэжым працягвае пераследаваць беларусаў нават за мяжой — праз пагрозы, злоўжыванне Інтэрполам і пазбаўленне людзей дакументаў. Таму нам патрэбныя агульнаеўрапейскія рашэнні для падтрымкі беларусаў у выгнанні. А беларусам унутры краіны я хачу сказаць: не дазваляйце згаснуць агню ў сабе. Не дазваляйце прапагандзе і прыгнёту вас зламаць».
Пра ролю ЗША ў вызваленні палітвязняў
«Ужо каля 400 чалавек былі вызваленыя — або, як мы кажам, прымусова дэпартаваныя з Беларусі. Мы ўдзячныя ЗША і спецпасланніку Джону Коўлу за ўдзел у гэтым працэсе. Але вельмі важна разумець: гэта не сведчыць пра змену палітыкі Лукашэнкі. Ён вызваляе людзей не з добрай волі, а ў абмен на канкрэтныя выгоды. Пры гэтым рэпрэсіі працягваюцца — кожны дзень арыштоўваюць новых людзей».
Пра будучыню Беларусі
«Мы хочам паказаць беларусам, што азначае расійскі ўплыў: вайна, прыгнёт, беднасць і страта незалежнасці. А з іншага боку знаходзіцца Еўропа, дзе магчымы свабода, дабрабыт і павага да чалавека. Беларусь належыць да еўрапейскай сям’і, і вельмі важна, каб свет не забываўся пра нашую краіну».