«Наказать виновного и лишить его жизни – не одно и то же».
10 октября – Всемирный день против смертной казни. Беларусь по-прежнему остается единственной страной Европы, где людей приговаривают к смерти.
При этом в последние годы беларусские власти не только не отказались от смертной казни, но и расширили возможности ее применения. В 2022 году ее ввели за покушение на совершение акта терроризма, а в 2023 – за государственную измену для отдельных категорий должностных лиц и военнослужащих.
Советник Светланы Тихановской по правовым вопросам Леонид Морозов о том, почему необходимо отменить смертную казнь в Беларуси:
«Самое страшное в смертной казни — после её исполнения у человека больше нет шанса доказать свою невиновность. Ошибку суда можно исправить, пока человек жив. Смертный приговор превращает судебную ошибку в убийство, которое уже невозможно исправить.
Я сам присутствовал в суде в Беларуси, когда людям выносили смертный приговор. И, наверное, каждому, кто рассуждает о смертной казни как о «справедливом наказании», стоило бы хотя бы раз оказаться в таком зале суда. Увидеть человека, которому государство объявляет, что оно его убьёт, увидеть его близких — и после этого ответить себе на вопрос, действительно ли это правосудие.
Мы не говорим, что за тяжкие преступления не должно быть тяжёлого наказания. Должно. Но пожизненное заключение — это наказание. Смертная казнь — это лишение государством человеческой жизни. Для современной демократической Беларуси такой практики быть не должно.
А в сегодняшней Беларуси это особенно опасно: когда суды используются для политических репрессий, а обвинения в терроризме и преступлениях против государства — против политических оппонентов, нельзя оставлять такой системе ещё и право на необратимую ошибку».
«У спісе людзей, пра якіх вы клапоціцеся, вы таксама павінны быць»
Кастрычнік ва ўсім свеце прысвечаны барацьбе з ракам малочнай залозы. Святлана Ціханоўская звярнулася да беларускіх жанчын з важным напамінам пра клопат пра сябе.
«Мы, жанчыны, вельмі добра ўмеем знаходзіць час для ўсіх: памятаем пра справы дзяцей, дапамагаем бацькам запісацца да лекара, трымаем у галаве працу, сустрэчы, просьбы блізкіх. А сябе ў гэтым спісе часта проста не бачым. Таму хачу пакінуць адно маленькае заданне на сёння. Калі вы даўно адкладалі абследаванне ці нешта вас турбуе, адкрыйце каляндар і знайдзіце час для сябе».
– Юлія Міцкевіч прызначаная дарадцай Святланы Ціханоўскай па пытаннях інклюзіўнасці і раўнапраўя.
У гэтай ролі Юлія Міцкевіч будзе кансультаваць Офіс Святланы Ціханоўскай у пытаннях інклюзіўнасці і раўнапраўя, супрацьдзеяння дыскрымінацыі і гвалту, а таксама ўдзельнічаць у выпрацоўцы палітычных пазіцыяў дэмакратычных сілаў, падрыхтоўцы праектаў рэформаў для дэмакратычнай Беларусі. Юлія будзе ўзаемадзейнічаць з беларускімі і міжнароднымі партнёрамі ў напрамку развіцця жаночага палітычнага лідарства і ўдзелу.
Юлія Міцкевіч — беларуская праваабаронца, актывістка і гендарная экспертка з 25-гадовым досведам. Займала пасаду першай намесніцы прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета. Сузаснавальніца FemGroup Belarus, займаецца пытаннямі гендарнай роўнасці, правоў жанчын і ЛГБТК+, іншых уразлівых груп, развіццём жаночага палітычнага лідарства і прасоўваннем прынцыпаў роўнасці і недыскрымінацыі. Мае шматгадовы досвед працы ў грамадзянскай супольнасці, медыя і міжнародных структурах, у тым ліку ў Кантактнай групе Рады Еўропы па Беларусі і Працоўнай групе па гендарнай роўнасці Усходняга Партнёрства. Атрымала за сваю дзейнасць прэстыжную Жаночую прэмію імя Ганны Кляйн за 2025 год.
– Станіслаў Салавей прызначаны дарадцам Святланы Ціханоўскай па пытаннях аховы здароўя.
У гэтай ролі Станіслаў Салавей будзе кансультаваць Офіс па пытаннях аховы здароўя, дапамагаць рыхтаваць палітычныя пазіцыі, аналітычныя матэрыялы і публічныя каментары. Ён будзе супрацоўнічаць з беларускімі і міжнароднымі партнёрамі, а таксама дапамагаць распрацоўваць рэформы і законапраекты для дэмакратычнай Беларусі, каб яны ўлічвалі патрэбы сістэмы аховы здароўя.
Станіслаў Салавей — беларускі лекар, акушэр-гінеколаг, эксперт у сферы аховы здароўя. Займаў пасаду намесніка прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета. Займаецца пытаннямі рэфармавання беларускай сістэмы аховы здароўя, у тым ліку аналізам яе стану, распрацоўкай прапаноў па рэформах і медыцынскай экспертызай.
Вераніка Станкевіч прызначаная на пасаду прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі
Святлана Ціханоўская прызначыла Вераніку Станкевіч на пасаду прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі. Рашэнне прынятае на падставе рэкамендацыі Каардынацыйнай Рады, у адпаведнасці з працэдурай.
«Я шчыра віншую Вераніку Станкевіч з прызначэннем. Яе досвед працы з былымі палітвязнямі і разуменне патрэбаў людзей, якія прайшлі праз рэпрэсіі, вельмі важныя для гэтай пасады. Сацыяльная палітыка — гэта найперш пра людзей, пра падтрымку тых, хто апынуўся ў складанай сітуацыі і мае патрэбу ў дапамозе. Упэўнена, што досвед Веранікі дапаможа ўзмацніць працу Кабінета ў гэтым кірунку. Зычу ёй поспехаў і плённай працы»,
— адзначыла Кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета.
Нагадаем, напярэдадні ў Каардынацыйнай Радзе прайшлі слуханні трох кандыдатак на гэтую пасаду. Па выніках рэйтынгавага галасавання КР рэкамендавала да прызначэння Вераніку Станкевіч. Яе кандыдатуру вылучыла фракцыя «Кааліцыя Латушкі і Рух “За Свабоду”».
Вераніка Станкевіч — каардынатарка ініцыятывы «Вольныя», якая дапамагае былым палітычным зняволеным адаптавацца да жыцця на волі і атрымаць неабходную сацыяльную, юрыдычную і іншую падтрымку.
Раней абавязкі прадстаўніцы па сацыяльнай палітыцы Кабінета выконвала Юлія Міцкевіч, якая заняла гэтую пасаду пасля прызначэння Вольгі Зазулінскай кіраўніцай Місіі дэмакратычных сіл Беларусі ў Кіеве.
«Рэвалюцыі не з'яўляюцца актамі гераізму аднаго чалавека. Гэта маленькія акты гераізму мільёнаў»
У размове з La Razón Святлана Ціханоўская распавяла пра залежнасць Лукашэнкі ад Расіі, вызваленне палітвязняў, рызыку ўцягвання Беларусі ў вайну і будучыню краіны пасля дэмакратычных пераменаў.
Галоўнае з інтэрв'ю:
Пра залежнасць Лукашэнкі ад Пуціна
«Палітычная, эканамічная і вайсковая залежнасць Беларусі ад Масквы паглыбілася з пачатку поўнамаштабнай вайны. Колькі рэальнай свабоды мае Лукашэнка для прыняцця самастойных ад Пуціна рашэнняў? Мабыць, адзіная вольная прастора, якая ў яго ёсць, — гэта ўнутраная палітыка, рэпрэсіі, таму што Пуціну да гэтага няма справы. Ён проста хоча, каб Лукашэнка заставаўся лаяльным. У іх нешта накшталт сімбіятычнага сяброўства, таму што Лукашэнку патрэбны Пуцін, але і Пуціну патрэбны Лукашэнка. Яны выкарыстоўваюць адзін аднаго, і таму думаць, што мы можам адарваць Лукашэнку ад Пуціна — гэта ілюзія».
Пра змены ў беларускай ідэнтычнасці
«Шэсць гадоў таму адбыўся злом у ментальнасці беларускага народа. Мы пачалі верыць у сябе і пабачылі, што сапраўды можам выклікаць змены. Многія пачалі больш ганарыцца сваёй ідэнтычнасцю. Раней, жывучы пад парасонам Расіі, наша нацыянальная ідэнтычнасць была абмежавана. Але за гэтыя годы шмат людзей зразумела, што азначае быць беларусам. Наша мова, якая душылася дзесяцігоддзямі, становіцца ўсё больш папулярнай. Бацькі размаўляюць з дзецьмі пра нашу гісторыю і культуру. Было б глупствам чакаць, што 30-гадовая дыктатура і спадчына Савецкага Саюза могуць знікнуць за адзін, два ці тры дні. Мусіць адбыцца трансфармацыя нацыі. Таму што рэвалюцыі звычайна не з'яўляюцца актамі гераізму аднаго чалавека. Гэта маленькія акты гераізму мільёнаў».
Что делать, если вас задержала миграционная служба США?
Беларусы, оказавшиеся в США, могут столкнуться с задержанием миграционными органами. Юридическая команда Офиса Светланы Тихановской уже сопровождала более 30 подобных случаев и знает, какие шаги могут помочь защитить вас.
В новом видео советник Светланы Тихановской по правовым вопросам Леонид Морозов рассказывает:
— что делать сразу после задержания; — почему важно как можно быстрее найти иммиграционного адвоката; — к кому обращаться за поддержкой в беларусской диаспоре и правозащитных организациях; — каких ошибок нельзя допускать при взаимодействии с миграционными органами США;
📩 Если ваше дело связано с политически мотивированным преследованием со стороны режима Лукашенко, обращайтесь в юридическую команду Офиса Светланы Тихановской: legal@tsikhanouskaya.org
Чем мы можем помочь:
– подготовим необходимые юридические документы (supportive letters и affidavits),
– при необходимости, предоставим экспертную информацию о политических репрессиях в Беларуси для использования в вашем деле.
Святлана Ціханоўская сустрэлася з вызваленымі палітвязнямі і камандай «Вольных» у Варшаве
У Музеі Вольнай Беларусі беларуская лідарка сустрэлася з вызваленымі палітзняволенымі, камандай арганізацыі «Вольныя», ментарамі і валанцёрамі, якія дапамагаюць людзям пасля выхаду на волю.
Святлана падзякавала валанцёрам, камандзе «Вольных» і іншым арганізацыям, якія дапамагаюць вызваленым. Самі палітвязні таксама адзначылі ўсебаковую падтрымку і клопат, хуткую дапамогу і якасныя кансультацыі.
Падчас сустрэчы разбіралі праблемы, з якімі беларусы сутыкаюцца ў Польшчы: легалізацыю, замену пасведчанняў кіроўцы, афармленне банкаўскіх картак і адкрыццё рахункаў.
Шмат пытанняў было пра далейшае вызваленне палітвязняў: як ідзе гэтая праца і што яшчэ можна зрабіць для тых, хто застаецца за кратамі. Асобна абмеркавалі ціск на сваякоў палітзняволеных, які працягваецца ў Беларусі.
Святлана Ціханоўская:
«За дапамогай пасля вызвалення стаіць вялікая штодзённая праца. Нехта дапамагае разабрацца з дакументамі, нехта суправаджае ў банк ці знаходзіць адказ на пытанне, з якім чалавек сутыкнуўся ўпершыню. Я вельмі ўдзячная камандзе «Вольных», валанцёрам і ўсім арганізацыям, якія бяруць на сябе гэты клопат. Важна, каб чалавек мог звярнуцца па дапамогу і атрымаць яе своечасова.
Мы павінны працягваць прыкладаць намаганні, каб усе несправядліва зняволеныя выйшлі на волю».