Сёння да 19:00 па Мінскім часе — апошняя магчымасць зарэгістравацца на канферэнцыю ў Дубліне з удзелам Святланы Ціханоўскай
Беларусы і ірландцы ведаюць, чаго каштуе барацьба за незалежнасць і права гаварыць на сваёй мове. 27 кастрычніка ў Дубліне пагаворым пра гэты досвед і пра тое, што можа дапамагчы беларускай культуры сёння — ва ўмовах русіфікацыі, рэпрэсій і вымушанага выгнання.
Сярод выступоўцаў — Святлана Ціханоўская, кіраўніца Аб’яднанага Пераходнага Кабінета Беларусі; Томас Бірн, дзяржаўны міністр Ірландыі па еўрапейскіх справах і абароне; Дойран Ні Глахайн, ірландская даследчыца, журналістка і тэлевядоўца; Донаха О’Біхан, прафесар паліталогіі Дублінскага гарадскога ўніверсітэта.
Таксама ўдзел у канферэнцыі возьмуць пісьменнікі, даследчыкі і дзеячы культуры абедзвюх краін.
На мерапрыемстве абмяркуюць:
• Барацьбу за незалежнасць Беларусі і Ірландыі;
• Захаванне і адраджэнне нацыянальных моваў і культуры;
• Ролю літаратуры, мастацтва і адукацыі ў нацыянальнай свядомасці;
• Уплыў рэпрэсій, падзей 2020 года і вайны на беларускую ідэнтычнасць;
• Падтрымку беларускай культуры дыяспарай і еўрапейскімі партнёрамі.
Канферэнцыю «Ірландыя і Беларусь: нацыянальная і культурная ідэнтычнасць» ладзяць МЗС Ірландыі, Аб’яднаны Пераходны Кабінет і Офіс Святланы Ціханоўскай. Мерапрыемства пройдзе ў межах старшынства Ірландыі ў Радзе Еўрапейскага саюза і стане часткай ірландскай падтрымкі будучай дэмакратычнай Беларусі.
Ноч расстраляных паэтаў — 2026: дзе далучыцца да мерапрыемстваў памяці?
У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 года ў Мінску супрацоўнікі НКВД расстралялі больш за 100 прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі, сярод якіх былі паэты, пісьменнікі, навукоўцы і грамадскія дзеячы. Гэтая падзея стала адным з сімвалаў сталінскіх рэпрэсіяў супраць беларускай культуры і ўвайшла ў гісторыю як Ноч расстраляных паэтаў.
Штогод напрыканцы кастрычніка ў розных гарадах свету праходзяць мерапрыемствы, прысвечаныя памяці загінулых. Сёлета ў розных гарадах пройдуць паэтычныя чытанні, спектаклі, лекцыі і акцыі памяці. Сабралі мерапрыемствы, да якіх можна далучыцца:
🇵🇱 Варшава:
📎 29 кастрычніка, 19:00
Тэатральная пастаноўка паводле апавядання Васіля Быкава «Жоўты пясочак»
📍 ul. Puławska 114
🔗 Падрабязнасці
📎 29 кастрычніка, 19:00
Вечар ушанавання памяці ахвяраў сталінскага тэрору
📍 Музей Вольнай Беларусі (ul. Foksal 11/1)
🔗 Падрабязнасці
📎 30 кастрычніка, 16:00
Вечар салідарнасці з беларускімі палітвязнямі
📍 X павільён Варшаўскай цытадэлі (ul. Skazańców 25)
🔗 Падрабязнасці
🇱🇹 Вільня, 29 кастрычніка
Ноч [не]расстраляных паэтаў
📍 Час і месца ўдакладняюцца
🔗 Падрабязнасці
🇺🇦 Кіеў, 29 кастрычніка, 19:00
Імпрэза да Ночы паэтаў з адкрытым мікрафонам
📍 Бар «Характерники» (вул. Чикаленка 1/3)
🔗 Падрабязнасці
📎 29 кастрычніка, 18:00
Спектакль «Чырвоны крыж» і чытанне вершаў
📍 Zmiana Klimatu (ul. Warszawska 6)
🔗 Падрабязнасці
🇵🇱 Кракаў, 29 кастрычніка, 18:30
Імпрэза да Ночы паэтаў
📍 ul. Beera Meiselsa 18
🔗 Падрабязнасці
🇵🇱 Гданьск, 30 кастрычніка, 19:00
Музычна-літаратурны вечар «Немата і крыкі Мойшэ Кульбака»
📍 Аблацкі цэнтр адукацыі і культуры (ul. Elżbetańska 9)
🔗 Падрабязнасці
🇩🇰 Капенгаген, 29 кастрычніка
Малітва, запальванне свечак і чытанне вершаў
📎 17:45 — збор, 18:00 — малітва
📍 Jesu Hjerte Kirke (Stenosgade 4A)
🔗 Падрабязнасці
Пералік мерапрыемстваў будзе дапаўняцца. Калі вы арганізуеце акцыю памяці і хочаце, каб мы дадалі яе ў спіс, — напішыце нам.
Поўны спіс мерапрыемстваў — на сайце і на віртуальнай мапе.
22 кастрычніка беларуская лідарка выступіла ў Палаце дэпутатаў Люксембурга на сумеснай сустрэчы з кіраўніцтвам парламента і Камітэтам па замежных справах. У ёй удзельнічалі віцэ-спікер Андрэ Баулер, кіраўнік групы «За дэмакратычную Беларусь» Поль Галес і дэпутаты розных палітычных партый.
Таксама Ціханоўская ўзяла ўдзел у кінафестывалі CinEast.
На сустрэчы з кіраўніцтвам парламента і Камітэтам па замежных справах абмеркавалі:
• вызваленне палітвязняў і дапамогу рэпрэсаваным;
• дакументы, легалізацыю і адукацыю для беларусаў за мяжой;
• падтрымку беларускай мовы і культуры;
• еўрапейскую будучыню Беларусі і дапамогу Украіне.
Таксама Ціханоўская прапанавала правесці ў Люксембургу ў 2027 годзе парламенцкі круглы стол па рэалізацыі «Люксембургскіх рашэнняў» і разгледзець магчымасць стажыровак для маладых беларусаў у парламенце краіны.
На CinEast Ціханоўская далучылася да паказу фільма Волі Чайкоўскай «Not Made for Politics» і дыскусіі «Беларусь на раздарожжы» з дэпутатам Полем Галесам. Гаварылі пра падзеі 2020 года, ролю жанчын у пратэстах, жыццё ў выгнанні і міжнародную падтрымку Беларусі.
«Дзякуй Люксембургу за паслядоўную падтрымку беларусаў. Мы цэнім дапамогу рэпрэсаваным, незалежным медыя і грамадзянскай супольнасці, увагу да беларускай культуры і гатоўнасць працягваць супрацоўніцтва».
Дарадца Ціханоўскай з Еўрапарламента: тры прыярытэты ў працы з Беларуссю
Дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве Анатоль Лябедзька падвёў вынікі двух дзён працы ў Еўрапейскім парламенце і вылучыў тры галоўныя прыярытэты апошніх дзён:
— Падрыхтоўка канферэнцыі высокага ўзроўню ў снежні, якая дапаможа вызначыць стратэгію Еўрасаюза па Беларусі на 2027 год.
— Праца па рэстытуцыі маёмасці, канфіскаванай у беларусаў па палітычна матываваных справах, і пераход ад міжнародных заяваў да практычных дзеянняў.
— Інтэграцыя беларусаў за мяжой і рэалізацыя рэкамендацый Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы на нацыянальным узроўні.
Пра тое, як Еўрапейскі парламент можа паўплываць на гэтыя працэсы — глядзіце ў відэа.
Пытанне пераследу беларусаў за мяжой узнімуць у Супольнасці Дэмакратыяў — міжурадавай арганізацыі з 31 краіны
У Варшаве беларуская лідарка сустрэлася з генеральным сакратаром Супольнасці Дэмакратыяў (Community of Democracies) Мантасам Адоменасам. Год таму Аб’яднаны Пераходны Кабінет падпісаў мемарандум аб супрацоўніцтве з гэтай арганізацыяй.
Святлана Ціханоўская падзякавала Адоменасу за падтрымку беларусаў, кампанію па вызваленні рэжысёра Андрэя Гнёта, супрацоўніцтва з беларускімі дэмакратычнымі інстытутамі.
Падчас сустрэчы абмеркавалі:
– прасоўванне праблемы транснацыянальных рэпрэсіяў у міжнародных арганізацыях і форумах, у тым ліку ў Берліне ў лістападзе. Ціханоўская перадала даклады, падрыхтаваныя Офісам Святланы Ціханоўскай і праваабаронцамі з рэкамендацыямі да ўрадаў,
– правядзенне адукацыйнай праграмы пры ўдзеле Супольнасці Дэмакратыяў для маладых беларусаў, а таксама развіццё акадэміі жаночага палітычнага лідарства,
– супрацоўніцтва з краінамі Лацінскай Амерыкі, якія ўваходзяць у Супольнасць Дэмакратыяў, у тым ліку з Панамай, якая цяпер старшынюе ў Супольнасці Дэмакратыяў, Коста-Рыкай, Сальвадорам, Мексікай, Чылі, Уругваем,
– падтрымка беларускіх медыя і незалежных журналістаў, а таксама праекты па барацьбе з прапагандай і праекты на ўмацаванне беларускай ідэнтычнасці, папулярызацыю беларускай культуры і спадчыны ў ЕС.
Ціханоўская распавяла пра актуальную палітычную сітуацыю, працэс вызвалення палітвязняў. Падчас сустрэчы Ціханоўская і Адоменас вызначылі прыярытэты супрацы на бліжэйшыя месяцы.
Святлана Ціханоўская:
«Беларусь пакуль не з’яўляецца сябрам Супольнасці Дэмакратыяў, але гэта пытанне часу. Мы як дэмакратычныя сілы ўжо цяпер фармалізавалі адносіны з гэтай арганізацыяй і будзем удзельнічаць у яе працы, каб прадстаўляць і абараняць інтарэсы беларусаў, як унутры краіны, так і за мяжой. Я ўдзячная Мантасу Адоменасу за тое, што ён паслядоўна падтрымлівае беларусаў і дапамагае знаходзіць новых партнёраў».
Дарадца Ціханоўскай правёў сустрэчы ў Канцылярыі прэм’ер-міністра і Канцылярыі прэзідэнта Польшчы
Дыпламатычны дарадца Святланы Ціханоўскай Дзяніс Кучынскі правёў шэраг сустрэчаў у Варшаве — з кіраўніком палітычнага кабінета прэм’ер-міністра Паўлам Грасем і намеснікам дырэктара Бюро міжнароднай палітыкі Канцылярыі прэзідэнта, амбасадарам Себасцьянам Клецікам.
• У Канцылярыі прэм’ер-міністра абмеркавалі пытанні атрымання ВНЖ, праязных дакументаў і міжнароднай абароны. Дзяніс Кучынскі падкрэсліў: рэпрэсіі ў Беларусі ўзмацняюцца, таму важна, каб беларусы і надалей мелі магчымасць знаходзіць у Польшчы бяспечны прытулак і легальна працаваць. Бакі закранулі тэму супрацоўніцтва з Украінай, узаемадзеянне беларускіх дэмсілаў з украінскім кіраўніцтвам і перспектывы працы ў Люблінскім фармаце.
• Падчас сустрэчы ў Канцылярыі прэзідэнта польскі бок пацвердзіў намер працягнуць традыцыю Каляднага прыёму ў гонар беларусаў у рэзідэнцыі Бельведэр і правесці яго на бліжэйшыя Каляды. Абмеркавалі супольныя праекты — у тым ліку пераклады твораў Сяргея Пясецкага, спартыўныя імпрэзы і мерапрыемствы, прысвечаныя агульнай гістарычнай спадчыне Рэчы Паспалітай.
Дзяніс Кучынскі:
«Польшча была і застаецца адным з найбольш надзейных і паслядоўных саюзнікаў дэмакратычнай Беларусі. Для нас важна забяспечыць сістэмную падтрымку беларусаў, якія з-за рэпрэсій былі вымушаныя пакінуць радзіму і знайсці прытулак у Польшчы. Разам з АПК Офіс працягвае працаваць над тым, каб кожны беларус меў магчымасць атрымліваць неабходныя дакументы, легальна працаваць і адчуваць сябе ў бяспецы.
Акрамя прававых і дыпламатычных пытанняў, важна захаваць і супольны культурны і гістарычны дыялог. Нашы народы аб’ядноўвае багатая спадчына і агульныя героі, і мы ўдзячныя польскаму боку за захаванне добрых традыцый салідарнасці ды гатоўнасць далей развіваць узаемадзеянне на ўсіх узроўнях».
Па выніках сустрэчаў беларускі бок адзначыў важнасць захавання цеснага супрацоўніцтва як з урадам, так і з прэзідэнтам Польшчы, а таксама паслядоўнай падтрымкі дэмакратычных памкненняў беларускага народа.
Святлана Ціханоўская з нагоды Дня бацькі звярнулася з віншаваннем да беларускіх татаў:
«Быць татам — гэта не толькі вучыць і падтрымліваць. Гэта абдымаць, калі сумна, верыць у сваіх дзяцей, нават калі яны самі ў сябе не вераць, быць побач у важныя моманты і радавацца іх маленькім і вялікім перамогам.
На жаль, сёння не ўсе беларускія таты могуць быць побач са сваімі дзецьмі. Хтосьці знаходзіцца за кратамі па палітычных матывах, хтосьці быў вымушаны з’ехаць з краіны, а хтосьці з’ехаў на заробкі, каб забяспечыць сям’ю, і цяпер прапускае, як растуць яго дзеці. У кожнага свая гісторыя, але ўсіх аб’ядноўвае адно — жаданне быць побач са сваімі роднымі. Хочацца, каб кожны тата мог абняць сваіх дзяцей, пачуць, як прайшоў іх дзень, разам пасмяяцца і не прапускаць важныя моманты іх жыцця.
Дарагія таты, жадаю вам здароўя, сіл і як мага больш часу са сваімі дзецьмі. Каб яны часцей тэлефанавалі проста так, дзяліліся самым патаемным і ведалі, што ваша любоў і падтрымка заўсёды з імі.
З Днём бацькі! Абдымаю ўсіх, хто сёння святкуе, і асабліва тых, хто вельмі чакае сустрэчы са сваімі дзецьмі».