Телеграм канал «Светлана Тихановская»

Святлана Ціханоўская ў АБСЕ: сем крокаў для абароны беларусаў ад пераследу за мяжой

6 кастрычніка Святлана Ціханоўская выступіла на мерапрыемстве «Транснацыянальныя рэпрэсіі ў рэгіёне АБСЕ» ў межах Варшаўскай канферэнцыі па чалавечым вымярэнні. Мерапрыемства арганізавалі паўночныя і балтыйскія краіны: Данія, Эстонія, Фінляндыя, Ісландыя, Латвія, Літва, Нарвегія і Швецыя — разам з Офісам прадстаўніка АБСЕ па свабодзе СМІ.

У мерапрыемстве ўдзельнічалі пасол Эстоніі па правах чалавека Сільвер Кюнгас, старшая дарадца Прадстаўніка АБСЕ па пытаннях свабоды СМІ Антаніна Чараўко, незалежная журналістка Ірына Баблаян і дырэктар праграм Freedom House па Еўропе і Еўразіі Віціс Юрконіс.

Падчас сваёй прамовы беларуская лідарка назвала чатыры асноўныя інструменты пераследу беларусаў за мяжой: пазбаўленне дакументаў, лічбавыя рэпрэсіі, ціск на сем'і і злоўжыванне міжнароднымі праваахоўнымі механізмамі.

Каб абараніць людзей ад такога пераследу, Ціханоўская прапанавала сем канкрэтных крокаў:
1. Прызнаць транснацыянальныя рэпрэсіі асобнай пагрозай у сферы чалавечага вымярэння і бяспекі.
2. Падтрымаць і абараняць журналістаў у выгнанні.
3. Спыніць злоўжыванне экстрадыцыяй і міжнароднымі паліцэйскімі механізмамі.
4. Вырашыць праблему дакументаў.
5. Узмацніць лічбавую абарону.
6. Забяспечыць наступствы для вінаватых.
7. Вынесці гэтае пытанне за межы гэтай залы: уздымаць пытанне транснацыянальных рэпрэсій на Генеральнай Асамблеі ААН і вынесці яго на разгляд Рады Бяспекі ААН у фармаце сустрэчы па формуле Арыі.

Святлана Ціханоўская падкрэсліла:
«Кожны запыт ад дзяржавы, дзе няма незалежнай судовай сістэмы, павінен праходзіць узмоцненую праверку з пункту гледжання правоў чалавека. Ніводнага беларуса нельга вяртаць туды, дзе яму пагражае пераслед, толькі таму, што нехта паставіўся да запыту аўтарытарнага рэжыму як да звычайнай фармальнасці».

Падрабязней пра мерапрыемства.
Прамова цалкам.

«У рэжыму ёсць толькі адна зброя, адзін інструмент — гэта страх»

У інтэрв’ю Еўрарадыё Святлана Ціханоўская расказала пра стан беларускага дэмакратычнага руху, перамовы з рэжымам, жыццё беларусаў у эміграцыі і тое, чаму беларускае грамадства павінна заставацца суб’ектам у вырашэнні будучыні краіны.

Пра галоўную зброю рэжыму
«У рэжыму ёсць толькі адна зброя, адзін інструмент — гэта страх. Лукашэнку няма чаго прапанаваць беларусам, у яго ёсць магчымасць толькі запалохваць, і ён гэтым карыстаецца. Рэжым хоча, каб людзі перасталі ўцягвацца ў беларускі парадак дня, каб рассяродзіліся па Польшчы, Літве і так далей і сядзелі ціха, як мышы. Гэта іх тактыка, гэта іх разуменне, як спыніць вось гэты моцны беларускі грамадскі рух, і яны гэтым карыстаюцца».

Пра перамовы з рэжымам
«Гэта павінен быць дыялог паміж грамадствам і рэжымам, каб вырашыць пытанні, якія нас хвалююць — рэпрэсіі, незалежнасць Беларусі, палітзняволеныя, будучыня Беларусі без расійскага ўплыву. Гэта выцягванне Беларусі з вайны супраць Украіны. Рэжым бачыць гэты дыялог наўпрост з Амерыкай, з Еўропай. Рэжым не дбае пра меркаванне беларусаў. Так не павінна быць. Вось і таму мы за перамовы, але ж вось у такім выглядзе».

Пра беларусаў у эміграцыі
«Рэжым разумее толькі мову сілы. Пакуль мы паказваем сваю моц, гатоўнасць бараніць сваё, узмацняць нацыянальную ідэнтычнасць, захоўваць нашы інстытуты і працаваць разам, рэжым з намі лічыцца. Яны разумеюць, што мы як людзі, як народ, як нацыя сталі суб'ектам, які супрацьстаіць рэжыму».

Чэхія змякчыла візавыя абмежаванні для сваякоў беларусаў

Урад Чэхіі ўхваліў змены, якія дазволяць блізкім сваякам беларусаў, што легальна жывуць у краіне, падавацца на кароткатэрміновыя візы. Гэта важны вынік паслядоўнай працы Святланы Ціханоўскай і дэмакратычных сіл Беларусі з чэшскімі партнёрамі, у тым ліку Офіса дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэхіі на чале з Крысцінай Шыянок, беларускай дыяспары і нацыянальнай меншасці.

Пытанне змякчэння візавых абмежаванняў для беларускіх сем’яў неаднаразова ўздымалася на сустрэчах Святланы Ціханоўскай з чэшскімі ўладамі. У чэрвені падчас візіту міністра замежных спраў Чэхіі Пэтра Мацінкі ў Офіс дэмакратычных сіл Беларусі ў Празе бакі асобна абмяркоўвалі магчымасць выдачы візаў сваякам беларусаў, якія жывуць у Чэхіі.

Што зменіцца?
Пасля ўступлення зменаў у сілу магчымасць падавацца на кароткатэрміновыя візы атрымаюць блізкія сваякі грамадзян Чэхіі і грамадзян Беларусі, якія легальна жывуць у Чэхіі на падставе ВНЖ або ПМЖ. Гаворка ідзе пра бацькоў, бабуль і дзядуль, дзяцей і ўнукаў.

Крысціна Шыянок, дырэктарка Офіса дэмакратычных сіл Беларусі ў Чэшскай Рэспубліцы:
«Гэта надзвычай важны крок і выразны сігнал даверу да беларускай дэмакратычнай супольнасці. Сотням сем’яў, раз’яднаных рэпрэсіямі рэжыму Лукашэнкі, гэта вяртае надзею і магчымасць рэальна сустрэцца з блізкімі.

Гаворка пра бліжэйшых сваякоў: бабуль, дзядуль, бацькоў, дзяцей і ўнукаў. Мы будзем дадаткова высвятляць, ці распаўсюджваецца ўхваленая сёння пастанова таксама на сваякоў тых, хто мае ў Чэхіі міжнародную абарону.

Дзякуем чэшскаму міністру замежных спраў Пэтру Мацінку, чэшскаму ўраду і ўсім, хто спрычыніўся да гэтай важнай справы. Гэты вынік — плён супольнай працы дэмакратычных сіл Беларусі, у тым ліку праваабаронцы Алеся Бяляцкага, беларускай дыяспары і нацменшасці ў Чэхіі, нашых чэшскіх сяброў і перадусім абранай лідаркі Святланы Ціханоўскай».

Банк не хоча адкрываць рахунак?

Беларусы ў ЕС па-ранейшаму сутыкаюцца з адмовамі банкаў праз грамадзянства, дакументы або дадатковыя праверкі. Пры гэтым, у многіх выпадках можна звярнуцца па basic payment account — базавы плацёжны рахунак. Але не ўсе ведаюць пра такую магчымасць.

Што гэта і як патрабаваць адкрыцця базавага рахунку ў ЕС — у картках.

«Мы зробім так, каб Дзень настаўніка стаў сапраўдным святам»

5 кастрычніка адзначаецца Сусветны дзень настаўніка. 60 гадоў таму Міжнародная арганізацыя працы і ЮНЕСКА прынялі сумесную Рэкамендацыю, якая вызначае міжнародныя стандарты для педагагічнай прафесіі. Дарадца Святланы Ціханоўскай па навуцы і адукацыі з гэтай нагоды:

«Адзначаюць гэты дзень і ў Беларусі. З пафаснымі прамовамі, кветкамі, і з некаторымі асаблівасцямі — не 5-га, а 4-га. Ёсць у гэтым пэўная рацыя: маўляў, хопіць для свята і зарэзерваванай для яго першай нядзелі кастрычніка. 

Але ці адпавядае становішча настаўніка тым самым стандартам, пад якімі 60 гадоў таму падпісалася і беларуская дэлегацыя ў ААН? Згодна з прынцыпам акадэмічнай свабоды, настаўнікі павінны мець права на прафесійную аўтаномію — самастойна выбіраць навучальныя матэрыялы, падручнікі і метады выкладання. Чулі пра такое? Ці вось яшчэ — адмова ад дыскрымінацыі: доступ да педагагічнай прафесіі і ўмовы працы павінны быць цалкам свабоднымі ад абмежаванняў па прыкмеце расы, полу, рэлігіі ці палітычных поглядаў. Ці ў адпаведнасці з гэтай Рэкамендацыяй уведзена пажыццёвая забарона на прафесію для асуджаных паводле «экстрэмісцкіх артыкулаў»? За верасень чорны спіс папоўнілі дзве настаўніцы. 

Згодна з якімі рэкамендацыямі ЮНЕСКА школы ў Беларусі так упарта пераўтвараюць у казармы? З усімі гэтымі абавязковымі ваенна-палявымі зборамі, мілітарызаванымі гульнямі ад пачатковага класа і да апошняга курса ўніверсітэта, ці пасяджэнне педагагічнай секцыі рэспубліканскай педнарады па дапрызыўнай падрыхтоўцы на базе вайсковай часці 5448 унутраных войскаў Міністэрства ўнутраных спраў Беларусі, якая з’яўляецца «узорнай» у разгоне мірных пратэстоўцаў і канваяванні асуджаных. 

Наладжаныя з пачатку навучальнага года індывідуальныя агляды асабістых рэчаў вучняў дадаюць школе падабенства не толькі з казармай, але і з калоніяй для непаўналетніх. 

Я магу толькі паспачуваць тым калегам, якія насуперак сістэме працягваюць выконваць свой прафесійны абавязак. Трымайцеся! Вядома, што сілы зла наймацнейшыя менавіта перад світанкам. І калі сонца загляне ў наша акенца, мы зробім так, каб Дзень настаўніка стаў сапраўдным святам».

«Будучыня краіны пачынаецца з дзяцей — сёння вы дапамагаеце ім расці, а заўтра яны будуць ствараць Беларусь, у якой жыць нам усім»

У дзень настаўнікаў Святлана Ціханоўская павіншавала беларускіх настаўнікаў і настаўніц са святам і выказала падзяку за іх працу:
«Сёння я хачу сказаць вам такое простае, але вельмі важнае слова — дзякуй! Настаўнік — гэта значна больш, чым прафесія. Гэта чалавек, які можа дапамагчы дзіцяці паверыць у сябе, не баяцца памыляцца, задаваць пытанні і шукаць свой шлях, мець уласнае меркаванне і паважаць меркаванне іншага чалавека. 

Я ведаю, што сёння быць настаўнікам у Беларусі няпроста. І тым больш каштоўна, што вы працягваеце рабіць галоўнае — вучыць дзяцей.

Будучыня краіны пачынаецца з дзяцей. Сёння вы дапамагаеце ім расці, а заўтра яны будуць ствараць Беларусь, у якой жыць нам усім.

З Днём настаўніка!»

❤️🇪🇸 Падчас форуму La Toja Святлана Ціханоўская правяла сустрэчу з каралём Іспаніі Феліпе VI.

Фота: Casa de Su Majestad el Rey