Еки дос қаладағы көшелердиң биринде турар еди. Балалықтан бирге ойнап өсти, мектептеде бирге оқыды. Соң жигит болып Армияға кетти. Араларынан қыл өтпейди деп сыртлай айтысып жүрди журт. Бир күнлери журттың "Япырмай"ы себеп болдыма еки дос айтысып қалды. Бири ҳәр жылы ортадағы қыспақ қораны қыйсайып турмасын деп бузып және дүзиўлеп қайтадан қуратуғын еди. Жылда сол аҳўал бузып ҳәм қайта қурыў. Бир күнлери екинши достың үйине қыдырып келген ағайыны оған: - Ҳә бала сениң жериң киширейип қалғанба бурын кеңлеў қусаған еди деп қалды. -Оны қайдан билдиңиз, -десе мынаў сизиң үй беттиң тереги, соның түскен саясының ушынан бир қарыс арыға дейинги жер сеники еди. Бурынғы келгенимде сол саяның жеткен жеринен бир қарыс арыда еди, ҳәзир болса бир қарыс бериде сениң жериңниң еки қарысын қоңсың өзиники қылып алған, -деп от берип кетти.
Буннан соң еки достың арасына суўықшылық түсти. Үйине келип кеткен ағайынның сөзи жалын болып лаўлап, екинши достың кеўлиндеги көп жыллық исенимди күлге айландырды. Ол сыртқа шығып, ортадағы қыйсық қоршаўға ҳәм теректиң түсип турған саясына қарады. Расында да, сая қоршаўдан өтип, оның жерине тереңирек кирип турғандай көринди.
Ертеңине ол биринши достың алдына барды. Сөзден-сөз шығып, ақыры үлкен жәнжелге айланды:
— Сен ҳәр жылы қоршаўды оңлаған болып, мениң жериме қарай жылжытып атырсаң! — деп бақырды ол.
— Не деп турсаң? Мен тек қыйсайған жерлерин дүзетип атырман, сениң жериңниң маған кереги жок! — деп биринши дос та қалыспады.
Сол күннен баслап еки айырылмас достың арасы ашылды. «Араларынан қыл өтпейди» деген дослардың халық енди олардың бир-бирине терис қарасып жүргенлерин көрип, басларын шайқасты. Жақсы қоңсышылық қатнаслары бузылып, ҳәтте той-марекелерде де бир-бири менен сөйлеспейтуғын болды.
Арадан бир неше ай өтип, гүз келди. Бир күни аўылдың жасы үлкен, көпти көрген ақсақалы бул жағдайды еситип, еки досты қасына шақырды.
— Келиңлер, балаларым, мына таласлы, даўлы жерди бирге өлшейик, — деди ақсақал.
Олар қоршаўдың түбине барды. Ақсақал терекке ҳәм оның саясына итибар менен қарап, күлимсиреди:
— Гәп мынада екен, — деди ол теректи көрсетип. — Сизлео өкпелесип жүргенде, мына терек өсип, бойы бийиклеген. Шақалары жайылып, үлкейген. Өзлериңиз билетиндей, терек қанша бийик болса, оның түсетуғын саясы да сондай узын болады. Саяның жерге көбирек түсип турғаны — қоңсыңның қоршаўды жылжытқаны емес, ал тәбияттың иси.
Еки дос аң таң болып қалысты. Өлшеп көрсе, қоршаў сол бурынғы орнында, ески қазықлардың изиде тур екен. Тек теректиң саясы ғана «жылжыған» болып шықты.
Еки дос қызарғанша уялып, бир-бириниң қолын қысысты. Бирақ, жоқ жерден шыққан сондай үлкен жәнжелден соң, бурынғыдай жақын болыў ушын енди көп ўақыт керек еди.
"Таўды-тасты жел бузар, Адамзатты сөз бузар" дейди халық даналығы. Қыдырып келген ағайынның бир аўыз сөзи менен усыншама кеўилсизлик келип шықты.
"Қыямет күни қоңсыдан" деген қоңсылар менен жақсы болғанға не жетсин!
"Алыстағы ағәйиннен, жақындағы қоңсың артық"
Егер достың зейниңе тийсе жыла, душпаның зейниңе тийсе күл.
"Уйқысыз түнлер" повести
Кисиниң берген қаймағынан өз анаң берген ашшы айран абзалырақ...
"Қарақалпақнама"
Топырақ бүгин аяқларыңның астында болғаны менен, ўақыт өтиўи менен ол сениң мәңгилик төсегиңе ҳәм мәңгилик жамылатуғын көрпеңе айланады...
"Қарақалпақпан.Тәўекелшимен"
Тилден жаман сөз шықса да, аяқ жаман жерди басса да, қол патас нәрсени усласа да, көз патаслыққа қарай берсе де, бас айыплы.
"Қарақалпақнама"
Адамзат ушын еки қуяш бар: бириншиси - тәбийий қуяш күн, екиншиси - руўхый қуяш китап.
"Қарақалпақнама"
Халқың кийген кийим - кепиниң, халқың минген ат - ысқатың, халқың - анаң, халқыңның тили - анаңның тили. Халқыңа қылап қылыў - өз анаңа қол салыў менен барабар.
"Маман бий әпсанасы"
Дос болып жүрип душпаныңа айланған бир дос, сениң сырыңды билмейтуғын жүз душпаннан қәўипли.
"Қарақалпақнама"
Әззи деп ҳәтте қумырсқаға орынсыз ҳазар берсең, соның қолынан өлесең...
"Қарақалпақнама"
Ҳәр күни азанда оянып, "Мениң тирилигимнен жақынларыма, халқыма қайғурлым пайда бар?" деп өзиңе сораў қойыўды, ал кеште төсекке кирип, "Бүгин мен қанша адамға, халқыма пайдалы не иследим?" деп есап бериўди умытпа.
"Қарақалпақнама"
Тири адамның өмирлик үш жолдасы бар. Биринши жолдасы - досты, екиншиси - душпаны, үшиншиси - тамашагөйи...
"Түсиниксизлер"