Телеграм канал «Nuraddin Sham - FHS»

Share Qajeelfama IMXGG (2) (1).PDF

Aangoo bakka bu’ummaa qabeenya bulchuu bu’ura SHH keewwata 2199 fi 2204ttin kennamu ulagaalee akkam guuttachuu qaba.

👉Walliigalteen bakka bu'ummaa akkumaa waliigaltee
waliigalaatti (SHH kwt.1676(2))
👉Gareen lameen dandeetti qabachu(capacity) kwt.1678(a)
👉bakka buusaan feedhii (consent)qabachu (kwt.1678(a),1696-1710)
👉Waliigalteen bakka bu'uummaa biifaa( form)qabachuu (kwt.1719,1720,1725,2180 fi 1678(c))
👉Dirqamaa(object)ttin jiraachu (kwt.1678(b),1715 fi 1716)
👉Barreeffama bakka bu’ummaa akkaataa seeraatiin
qophaa’e
👉Namni aangoo bakka bu’uummaa kennuuf dhihaate mirga ykn aangoo qabaachuu qaba.

👉Aangoo bakka bu’ummaa irratti kan ibsame qabeenyi ykn
mirgi addaa yoo jiraate ragaa abbaa qabeenyummaa
mirkaneessu dhiyaachuu qaba.

👉Waraqaa eenyummaa bakka buusaa dhiyachuu qaba.
👉Aangoo bakka bu’ummaa kan kennu waldaa daldalaa ykn
waldaa bu’a malee yoo ta’e sanadootni kanneen akka
barreeffamaa hundeeffamaa, danbii ittiin bulmaataa fi akka
barbaachisummaa isaatti qaboo yaa’iin dhiyaachuu qaba.

➡️Bakka bu'ummaan kwt.2204ttin kennamtuu keewwataa kana jalatti tarreeffamanii jiruu wantoota akka sanadaa irratti
mallatteessuu, mallaqaa kaffaluu, qabeenyaa sosocho'a
gurguuruu, dokumeentii waliif fuudhuu, liqii sasaabuu, mana
bulchuu,qabeenyaa addaa addaa waliif bulchuu, abbaa mirgaa bakka bu'aanii idaa fudhuudhafi kkf dhaf kan kennamudha.

#የስንብት_ክፍያ_እና_ካሳ_እንደ_ገቢ_ይቆጠራሉ?
✍️በሰ/መ/ቁ 61549 (አመልካች የኦሮሚያ መንገዶች ባለስልጣን እና ተጠሪ ወ/ሮ ብርቄሣ አብራሂም ህዳር 6 ቀን 2004 ዓ.ም. ቅጽ 13) በተሰጠ የህግ ትርጉም ካሳና የስንብት ክፍያ የመክፈል ግዴታ የተጣለበት አሠሪ ክፍያውን ከመፈጸሙ በፊት የገቢ ግብር ቀንሶ ማስቀረት ይኖርበታል፡፡ ለአመልካች አቤቱታ መንስኤ የሆነው የሰበታ ሐዋሳ ወረዳ ፍ/ቤት ተጠሪ ከአመልካች ጋር በነበራቸው የሥራ ክርክር እንዲከፈላቸው የተወሰነላቸው የስንብት ክፍያ፣ ካሳና ሌሎች ክፍያዎች ግብር ተቀናሽ ሳይደረግ አመልካች በደመወዛቸው በጥቅሉ አስቦ እንዲከፍላቸው ትዕዛዝ በመስጠቱ ሲሆን በትዕዛዙ ቅር በመሰኘት አመልካች ለዞኑ ከፍተኛ ፍ/ቤት ያቀረበው ይግባኝ ተሰርዟል፡፡ በመቀጠል አመልካች የሰበር አቤቱታ ለክልሉ ጠ/ፍ/ቤት ሰ/ሰ/ችሎት ቢያቀርብም ተቀባይነት አላገኘም፡፡ በመጨረሻ አመልካች ለፌ/ጠ/ፍ/ቤት ሰ/ሰ/ችሎት ያቀረበው የሰበር አቤቱታ ተቀባይነት አግኝቶ ትዕዛዙና ውሳኔዎቹ ተሽረዋል፡፡

✍️አመልካች ለሰበር አቤቱታ መሰረት ያደረገው የገቢ ግብር አዋጅ ቁ. 286/94 እና የገቢ ግብር ደንብ ቁ. 78/1994 ሲሆን ችሎቱ የገቢ ግብር አዋጁን አንቀጽ 10 በመጥቀስ እንዳብራራው ማናቸውም ሰው በመቀጠር ከሚያገኘው ገቢ ግብር የመክፈል ኃላፊነት ያለበት ሲሆን ማናቸውም ቀጣሪም በሚከፍለው እያንዳንዱ ክፍያ ግብሩን የመቀነስና ለመንግስት ገቢ የማድረግ ግዴታ አለበት፡፡ በተጨማሪም በገቢ ግብር ደንብ ቁጥር 78/1994 አንቀጽ 13 ስር የገቢ ግብር እንደማይከፈልባቸው ከተዘረዘሩት ውስጥ የስንብት ክፍያ፣ካሳ እና ለተጠሪ ይከፈሉ የተባሉት ሌሎች ክፍያዎች ግብር እንደማይከፈልባቸው አልተደነገገም፡፡ ስለሆነም ተጠሪ ከተወሰኑላት ክፍያዎች ላይ የገቢ ግብር ተቀናሽ ሊደረግ ይገባል፡፡

✍️ከካሳ እና ስንብት ክፍያ በተጨማሪ ሌሎች ከአሠሪና ሠራተኛ ህግ የሚመነጩ ክፍያዎችም የገቢ ግብር ይከፈልባቸዋል፡፡ በሰ/መ/ቁ 101040 /አመልካች ዳሽን ባንክ አክስዮን ማህበር እና ተጠሪ እነ አቶ ተፈሪ አሳልፈው ሚያዝያ 30 ቀን 2007 ዓ.ም. ቅጽ 18/ የሥራ ውል ሲቋረጥ በገንዘብ ተለውጦ በሚከፈለው የዓመት ፈቃድ ላይ እንዲሁም በሰ/መ/ቁ 65330 /አመልካች የኢ.ፌ.ዲ.ሪ. ፍትሕ ሚኒስቴር እና ተጠሪ እነ አቶ ተክሌ ጋረደው (6 ሰዎች) ሰኔ 30 ቀን 2003 ዓ.ም. ቅጽ 11/ ለጡረታ ክፍያ የአገልግሎት ዘመን እና የዕድሜ መስፈርት የማያሟሉ የመንግስት ሠራተኞች ከሥራ ሲሰናበቱ ለመልሶ ማቋቋሚያ ድጋፍ እንዲውል በሚከፈላቸው ክፍያ ላይ የገቢ ግብር ተቀናሽ መደረግ እንዳለበት ተመልክቷል፡፡ክ አትዮ ላው