Murtiin Qaama Raawwachiiftuun Kennamu Tokko Murtii Isa Dhumaa fi Murtii MMs ta’ee Qaama Biraa Kamiinuu Jijjiiramuu Hindandeenye Jechuun Tumaan Seerota Tokko Tokko Keessatti Tumamu Dhimmich Dhimma MMti Murtaa’uu Danda’uu Miti Kan Jechisiisudhaa?
============================================================
Heera Mootummaa kwt 37, 25 fi 78; Dambii Ittiin Bulmaata Hojjettoota Abbaa Taayitaa Galiiwwanii fi Gumruuka Itiyoophiyaa Lkk 155/2000 kwt, 37(1); Murtii Mana Maree Federeeshiinii glme Lkk 72/11 ta’erratti gaafa 02/10/2011 kennamee fi glme Lkk 142/17 ta’erratti gaafa 27/01/2018 kenname waliin kan ilaalame.
============================
Ka’uumsi dhimmichaa iyyannoo hiikkoo heeraa iyyataan Komishiinii Calaltuu Dhimmoota Heeraa Federaalaatti dhiyeeffate yoo ta’u , iyyataan hojjetaa Abbaa Taaytaa Galiiwwanii fi Gumruuka Itiyoophiyaa ta’uu, yakka malaammaltummaan shakkamee toohannoo jala turuu fi boodarra ragaan hinjiru jedhamee galmeen yakkaa irraa cufamuu isaa, garuu hoogganaan ol’aanaan abbaa taaytichaa bu’ura shakkii yakka malaammaltummaa iyyataan ittiin shakkameen akkaataa dambii Bulchiinsa hojjettoota abbaa taaytichaa Lkk 155/2000 kwt, 37(1)n hojiirraa kan isa ari’e akka ta’e ibsuun hojii isaatti akka deebi’uu fi kanfaltiin maluufis akka kanfalamuuf gaafatee MM sadarkaa jalqabaa Federaalaatti himannaa dhiyeessee jira.
MM sadarkaa jalaqabaatis abbaa taaytichaa deebii eega itti kennisiise booda abbaan taayitichaa hojjetaa yakka malaammaltummaa ln shakke irratti tarkaanfii naqmusaa hojii irraa gaggeessuu fudhachuuf Labsii Lkk, 587/2000 kwt 19(1(b)) jalatti kan aangeffame ta’uu fi murtiin daayireektara ol’aanaa abbaa taayitichaan haala kanaan kenname murtii dhumaa ta’uu fi mana murtiis ta’ee qaama biroo kamiittuu dhiyaatee ilaalamuu akka hindandeenye dambii Lkk 155/2000 kwt 37(1) jalatti kan tumame ta’u ibsuun dhimmichi dhimma mana murtiitti Murtii argatuu miti jedhee himannaa iyyataa kufaa godhee jira. Manneen Murtii sadarkaan jiran hanga Dhaddacha Ijbta MMWF gahutti Murtii MM sadarkaa jalqabaa cimsuun komii fi iyyannoo iyyataa kufaa godhanii jiru.
Iyyataan dhimmichi hiikkoo heeraa barbaada jechuun Mana Maree Federeeshii kan geesse yoo ta’u Manni Maree Federeeshiin gama isaan dhimmicha ilaaluu:
1) namni kamiiyyuu qaama abbaa seerummaa bilisa ta’etti dhimma isaa dhiyeeffatee haqa argachuun mirga dhala namoomaa Heera Mootummaa kwt 37 jalatti eegumsi godhameef ta’uu fi qaamni abbaa seerummaa bilisa ta’e seeraa fi Seera qofaan hojjetu heericha kwt 79 jalatti hundeeffamuu isaa ibsuudhaan akkaataa kanaan dhimmichi qaama seeraan aangoon abbaa seerummaa kennameefitti otuu hindhiyaatini fi mirgi himannaa fi deebii akkasumas dhagahamuu madaalawaa ta’e otuu hin hin kabajamin adeemsi Murtii hooggansaa qofaan hojii irraa ar’imuus ta’ee himannaan iyyataa dhimma MMn murtaa’uu miti jedhamuun kufaa ta’uun faallaa tumaa heericha kwt 37ti akka ta’e;
2) Kan iyyataa dabalatee seeraa fi murtiin hojjettoota adda baasuun adeemsa seeraa fi Murtii qaama abbaa seerummaa malee hojii irraa gaggeessuu mirga walqixxummaa namootaa heericha kwt 25 jalatti tumamee kan sarbu ta’uu fi;
3) Dhimma walfakkaatu kan biroo kanaan dura galme Lkk 72/11 ta’erratti gaafa 02/10/2011 mana Marichaan kennameen tumaan dambii Bulchiinsa hojjettoota abbaa taaytichaa Lkk 155/2000 kwt 37(1) alheerawaa waan ta’eef raawwatiinsa hinqabu jedhamee hiikkoon kan kennamee fi hiikkoon kunis sadarkaa tumaa heeraa kan qabuu fi Dhimmoota walfakkaatan irratti dirqisiisummaa kan qabu ta’uun murtaa’ee otuu jiru Manneen Murtii jalaa Murtii kana cinatti dhiisuun dogongora heeraa ta’uu isaa bal’inaan xiinxaluun murtiin Dhaddacha Ijbt MMWF dhimmichi MM kan ilaalamuu miti jechuun murtii Manneen Murtii jalaa cimsuun kenne iyyataa tarkaanfii Waajjirri isaa irratti distortion ol’iyyyachuu fi falmachuun mirga haqa argachuu iyyataa kan sarbe waan ta’eef akkaataa Heericha kwt 9(1) raawwatiinsa hinqabu jedheera.