Телеграм канал «Катерина Карпович»

Мая прафесія трымаецца на жаданні зразумець і дапамагчы.
І гэта больш фундаментальныя рэчы, чым мне здавалася раней.
Калі цябе хочуць зразумець, гэта дапамагае абодвум – адчуць сябе жывымі. Калі цябе раумеюць, ты – сусвет са сваёй неад’емнай гісторыяй, пачуццямі і ўнутранымі законамі. Калі ты шчыра намагаешся зразумець, жаданне дапамагчы нараджаецца натуральна.
Калі да цябе ставяцца як да рэчы, як да функцыі, як да памылкі сістэмы, ці як да рэсурсу – гэта забівае і цябе, і таго, хто так да цябе ставіцца.
Дык разумейма ж адзін аднаго, каб не ўмёрлі.

- Але чаму мяне не інфармавалі? Я магла б апынуцца ў аэрапорце. З ануляваным ВНЖ.
Але дзяўчына дакладна хоча пазбавіцца ад мяне як мага хутчэй.
- Проста запоўніце заяўку на новы ВНЖ з новым кодам. Вы ж разумееце, што вам патрэбен документ?
Галава ідзе кругам – з аднаго боку, ад палёгкі, што сітуацыю можна выправіць, з іншага, ад падступаючай нудоты і флэшбэку: ты зноў бяссільны супраць сістэмы, твае правы адабралі і нават забыліся сказаць.
Як у тумане (я ж таго ж хворая), запаўняю заяўку з думкамі пра тое, што хаця б у мяне будуць новыя дакументы.
Выправіўшыся з Мігрыса, бяру ў рукі тэлефон і бачу 5 прапушчаных. Забурыўшыся ў машыну, тэлю: гэта Содра. Праз некаторы час мяне пераключабць на мэнаджарку майго ІП, я некалі вырашала з ёй свае пытанні.
- Лаба дзена, - кажу. – Вы мне званілі.
- Так, есць тэрміновае пытанне, - кажа яна ўстрывожана, а я думаю, што ёй будзе складана мяне здзівіць.
- Так, я ведаю, што мне змянілі асменс код. Я толькі што з міграцыі.
- Справа ў тым, што мне прыйшла даведка з падатковай, - тлумачыць жанчына. – Разумееце… Там напісана, што на дадзены момант вы не працуеце. І ніколі не працавалі. Падобна, што налогавая выдаліла вашу гісторыю.
Пусты капюшон дэментара зноў схіляецца нада мной.
- Але я працавала, і плаціла падаткі.
- Так, - я ўсё разумею, - кажа жанчына. – Але сітуацыю трэба выпраўляць як мага хутчэй. Інакш вам патрэбна будзе вяртаць усе мацярынскія дэкрэтныя выплаты, якія мы вам рабілі…
- А вам – падаткі, якія я вам плаціла, што значна больш выплат, між іншым, - не стрымліваюся я.
- Паспрабуйце патэліць у падатковую.
- Але калі яны даслалі вам дадзеныя, чаму яны самі не могуць выправіць памылку?
- Ім патрэбна асабістая заява ад Вас, што Вы існуеце і патрабуеце аднаўлення стажу і падатковай гісторыі.
- А як я змагу ім даказаць, што я гэта я, калі ў мяне няма нават легальных дакументаў?
- А колькі вам будуць рабіць дакументы? Паслухайце, давайце зробім так: я прыймаю Вашу вусную заяву што інфармацыя ад падатковай не адпавядае рэчаіснасці. І ігнарую іх даведку да той пары, пакуль яны не выправяць памылку.
Болей бы такіх людзей!
Я адпраўляюся ў Цэнтр Рэгістраў – прыстанак злу, які выдаліў мяне, падпіхнуўшы першую костку даміно, пасля якой ўсё пасыпалася.
Там адбываецца прыкладна такі дыялог.
- Вітаю, мне патрэбна даведка, што я – гэта я.
- Што, прабачце?
Тлумачу сваю сітуацыю. Хаос, званкі па тэлефону, перамовы с іншымі спецыялістамі.
- Нажаль, мы не ведаем, чаму так адбылося. Так бывае, калі ад пачатку была недакладная дата народжання. Вы не мянялі дату нараджэння?
- ??
- Добра, давайце зробім вам выпіску пра змену кода. Ваш асабісты дакумент?
- Ён ануляваны.
Паўза.
- Пачакайце, я паспрабую вам дапамагчы.
Рэальна, свет трымаецца на добрых людзях.
Хвілін дзесяць яна шукае ў сістэме, як зрабіць даведку чалавеку без дакументаў. Бо беларускі пашпарт (які дарэчы таксама хутка скончыцца) – гэта не дакумент для лічбавай літоўскай сістэмы.
- Значыцца, мы зробім так: Кацярына **5 заказывае даведку для Кацярыны **7. А ў даведцы напішам, што вы адзін і той жа чалавек.
Наступныя два тыдні даведка ад гэтай добрай жанчыны не раз мяне ратавала. Падатковая вырашала пытанні яшчэ дзён пяць, а новы ВНЖ я дачакалася праз тыдзень – дзякуй і за гэта.
Некалькі дзён я не мала доступу да ніводнага з электронных сэрвісаў – пакуль не памяняла ідэнтыфікацыі ў банках. Дзякуй, што хоць магла карыстацца грашмі.
Давялося таксама скатацца ў Рэгітру – перааформіць машыну з Карповіч **7 на Карповіч **5, і замовіць новае вадзіцельскае пасведчанне (то бок, некалькі тыдзняў я ездзіла на нічыйнай машыне… эх, магла спакойна парушаць). Агулам працэс заняў больш за месяц.
Дарэчы, я напісала заяву ў адміністрацыю Міграцыі наконт тлумачэння сітуацыі. Прычыны змены кода яны растлумачылі – выявілася, што код-прывід існаваў вельмі даўно, а зараз яны проста выдалілі “лішні”. А вось наконт таго, што я не была інфармаваная, не пагадзіліся. Аргумент быў жалезны – “вы самі прыйшлі да нас памяняць ВНЖ, значыць вы ведалі, што код быў зменены”.
І вось, гледзячы на надыходзячы дваццаць шосты, я думаю.

Навагодняя гісторыя з жанру “эмігранцкі экзістэнцыйны хорар” – або Кафка ў лічбавым свеце.
Панядзелкавы ранак недзе напрыканцы восені. Мне трэба адкрыць “бальнічны”, бо чарговы вірусяка з садку такі накрыў. Тэлефаную ў сваю паліклініку, каб мяне запісалі да доктара.
- Так, дыктуйце ваш асменс кодас (асабісты нумар).
Дыктую.
- Вы ведаеце, я не бачу вашай страхоўкі ў сістэме.
Ня веру – ўсе падаткі заплочаны, як звычайна. Дзіўна.
- Званіце ў бальнічныя касы, а пакуль што запішам вас на 15.30.
Тэлю ў бальнічныя касы. Як звычайна, шмат гудкоў і спроб прапанаваць вырашыць пытанні праз сайт – нарэшце жывы чалавек адказвае.
- Чым дапамагчы?
- Паліклініка кажа, што я не застрахавана, але я дакладна плаціла ўсе ўнёскі.
- Ваш код?
Клац клац клац.
- Так, сістэма вас ня бачыць. Можа, усе ж такі забылі заплаціць? Тэлефануйце ў Содру.
(Содра – аналаг ФЗСНу).
Тэлю ў Содру, да жывога чалавека за 10 хвілін не папаўшы, заходжу сама праз інтэрнэт праверыць дадзеныя.
Нешта ня так.
Сістэма не кажа, што няма страхоўкі – сістэма кажа:
Памылка ідэнтыфікацыі.
Заказваю зваротны званок з Содры і вяртаюся да бальнічных кас. Ізноў слухаю мелодыю пад называй “усе аператары занятыя”. Нарэшце спачувальная цётухна на тым канцы прапануе:
- Я вас праверу па даце народжання і прозвішчы, пачакайце.
Клац клац клац.
- Так, бачу Кацярыну Карповіч з вашай датай народжання. Яна застрахаваная. Але ў яе іншы асабісты код, **5 на канцы. Вы ўпэўнены, што ваш код **7?
Я трымаю ВНЖ перед вачыма, так, я ўпэўненая.
- Пачакайце, - кажа заклапочаная цётухна. – Гэта дзіўна, але Карповіч **5 з’явілася 5 дзён таму. Можа, вы згубілі дакументы? Можа, вам патэліць у міграцыю?
Падзякаваўшы за гэтую светлую ідэю і маючы змрочныя прадчуванні (бо кожны, хто меў справу з мігрысам, ведае, што больш маруднай бюракратычнай машыны ў Літве няма), я зноў слухаю пачакайце-мелодыю. Калі нарэшце бяруць трубку, літоўскія словы губляюцца ў роце. Я канешне разумею, што эміграцыя – гэта развал і перабудова ідэнтычнасці, пастаянныя пытанні “хто я? Дзе я? Навошта я тут?”, але такога перфомансу ад рэальнасці я не чакала.
- Лаба дзена, у мяне праблемы з асменс кодасам. Здаецца, мне яего памянялі.
- Такога ня можа быць! Хто вам сказаў?
- Бальнічныя касы.
- Гэта нямае сэнсу. Нічым не магу дапамагчы. Пішыцеся на асабістую кансультацыю ў Мігрыс.
На сайце мігрыса бачу, што бліжэйшая дата – праз тыдзень.
Злосць перамагае над страхам, і я тэлю ім зноў і зноў, просячы аператара праверыць мае дадзеныя ў сістэме – яны клянуцца, што не маюць доступу, я набіраю ўсё новыя нумары, але "никто по-прежнему никому не может помочь" (с) Tatsiana Zamirouskaya пакуль нарэшце мне не шанціць. Яшчэ адна спачувальная цётухна нарэшце робіць клац клац клац.
- Так, - асцярожна кажа яна. – Ваш асмянс код ануліравалі ў прошлы чацвер. Ваш від на жыхарства таксама.
Раптам адчуваю ледзяны подых дэментара лічбавай дыктатуры. “Вось і ўсё”, - кажа ён.
- Мяне дэпартуюць? – першае, што пытаюся.
- Улічваючы, што вам далі новы код – не, - адказала кабета, але голас яе гучаў трывожна. – Мяркую, вам трэба прыйсці да нас як мага хутчэй. Паспрабую запісаць вас на сёння.
Свет трымаецца на дабразычлівых кабетах, думаю я. Дэментар робіць крок назад, але нікуды не зыходзіць.
А другой гадзіне я на Віцянё гатве, вакол майго акенца з вылупленымі вачыма двое супрацоўнікаў міграцыі глядзяць у манітор сваёй калегі.
- Нам трэба пазваніць. Чакайце.
Я чакаю, назіраючы праз шкло, як дзяўчына з майго акенца нахмурыўшы бровы, нешта гаворыць у трубку. Больш за ўсё здзіўляе, што ў дыджытал сусвеце, дзе можна выпадкова памяняць чалавеку ID, яшчэ карыстаюцца стацыянарнымі трубкамі.
Праз некаторы час вяртаецца супрацоўніца.
- Не хвалюйцеся, мы зробім вам новы ВНЖ як мага хутчэй.
- Пачакайце-пачакайце. Я проста хачу назад свой стары код.
- Баюся, гэта немагчыма. Цэнтр Рэгістраў ужо выдаліў Ваш стары код, і мы проста нямаем магчымасці зрабіць дакументы не неіснуючую асобу.
Вось так я стала гарачай бульбай: нязручны, неідэнтыфікаваны чалавек, іншароднае цела на чужой зямлі, якое нідзе не мае прытулку.
А праз 2 тыдні я павінна ляцець на канферэнцыю.