Телеграм канал «📚Электронды кітаптар»

🪎 Теңге Еуропа мен Азиядағы ең мықты валюта атанды

Қазақстан теңгесі 2026 жылы Еуропа мен Азиядағы ең табысты валютаға айналды. Financial Times мәліметінше, жыл басынан бері ұлттық валюта АҚШ долларына қатысты 9,7%-ға нығайған. Бұл көрсеткіш бойынша теңге екі құрлықтағы барлық валютаны басып озды.

Британ басылымы теңгенің күшеюін мұнай бағасымен емес, ең алдымен Қазақстанның мемлекеттік облигацияларына шетелдік капиталдың жаппай келуімен байланыстырады.

Бір жылдың ішінде шетелдік инвесторлардың теңгемен шығарылған мемлекеттік облигациялар портфелі шамамен $2 млрд-тан $5 млрд-қа дейін өскен. Қазір олардың үлесі ішкі мемлекеттік қарыз нарығының 10%-ына жуықтап қалды.

Шетелдік инвесторларды Қазақстанға бірнеше фактор тартып отыр. Біріншіден, елдегі жоғары пайыздық мөлшерлемелер теңгелік активтердің кірістілігін тартымды етеді. Екіншіден, Қазақстан халықаралық агенттіктерден инвестициялық деңгейдегі кредиттік рейтингін сақтап отыр. Бұл көптеген ірі институционалдық қорлар үшін принципті мәселе: олардың мандаты рейтингі төмен елдердің облигацияларына ақша салуға мүмкіндік бермейді.

Financial Times келтірген ING экономисі Дмитрий Долгиннің бағалауынша, теңгенің биылғы нығаюы сауда балансынан гөрі капитал ағындарымен көбірек байланысты. Яғни қазіргі бағамға экспорттық түсімнен бөлек, Қазақстанның қаржы нарығына кіріп жатқан шетелдік ақша елеулі қолдау көрсетіп отыр.

Бұл процесті алдағы уақытта Euroclear одан әрі күшейтуі мүмкін. Қазақстан теңгемен шығарылған мемлекеттік бағалы қағаздарды халықаралық Euroclear есеп айырысу жүйесіне қосуды жоспарлап отыр. Нәтижесінде әлемдік инвесторларға қазақстандық облигацияларды сатып алу, сақтау және саудалау әлдеқайда жеңілдейді. FT дерегінше, осы жоспар жарияланғаннан кейін капитал ағыны айтарлықтай жандана түскен.

Ендігі үлкен мақсат — Қазақстанның мемлекеттік облигацияларын JPMorgan GBI-EM дамушы елдердің халықаралық облигациялық индексіне енгізу. Егер Қазақстан осы индекске кірсе, қазақстандық қағаздарға сұраныс тағы өсуі ықтимал. Себебі әлемдегі көптеген ірі инвестициялық қорлар активтерін дәл осындай индекстерге сүйеніп бөледі.

Қазақстанға тек портфельдік капитал емес, тікелей инвестициялар да қайта келе бастаған. Financial Times бірінші тоқсанда тікелей шетелдік инвестиция көлемінің $6,3 млрд-қа дейін қалпына келгенін атап өтеді. Шетелдік инвесторлардың қызығушылығы мұнаймен шектелмей, көлік дәліздеріне, цифрлық және технологиялық инфрақұрылымға қарай ауысып келеді.

Бұл Қазақстан үшін маңызды өзгеріс. Теңге бұрын көбіне мұнай бағасына тәуелді валюта ретінде қабылданса, енді оған халықаралық капитал нарығындағы сұраныс та ықпал ете бастады. Қазақстанның ішкі мемлекеттік қарыз нарығы біртіндеп жаһандық инвесторлар үшін жеке инвестициялық активке айналып келеді.

telemetr.me/dalainside

«Больше Меньше» от SattyZhuldyz — выигрыш за секунды!

Не упустите шанс на выигрыш! Угадайте больше или меньше будет следующее число!

Зарегистрироваться

#реклама 16+
sz.kz

🚜 Қазақстан калий импортына тәуелділіктен арылуға шешуші қадам жасады

Қазақстан агрохимиядағы ең осал тұсын жабуға кірісті. Елде азот пен фосфор тыңайтқыштары өндірілгенімен, калийдің 100%-ы әлі күнге дейін импортталады. Қазіргі ішкі қажеттілік жылына шамамен 14 мың тонна болып отыр.

Бірақ парадокс мынада. Қазақстанның өзінде 6,6 млрд тоннадан астам расталған калий тұзының қоры бар. Негізгі база Сәтимола, Шалқар және Жилян кен орындары болып табылады. Яғни ондаған жыл бойы өз жерімізде жатқан стратегиялық шикізатты сырттан сатып алып келгенбіз.

Енді осы дисбаланс жойылғалы тұр. Батыс Қазақстандағы Сәтимола кен орнында Qazaq Kalium ірі тау-кен байыту кешенін салып жатыр. Жобаға шамамен $2,4 млрд инвестиция қарастырылған, өндірістің басталуы 2028 жылдың басына жоспарланған.

Қазақстан калий өндірісін жолға қойса, азот–фосфор–калий деген ауыл шаруашылығының негізгі «химиялық үштігін» түгел өз ішінде өндіруге мүмкіндік алады. Әсіресе қуаңшылық пен топырақтың тұздануы күшейген жағдайда калий егіннің климаттық стресс пен ауруларға төзімділігі үшін стратегиялық маңызға ие.

Оның үстіне ішкі нарықтың өзі тез өсіп келеді. Ауыл шаруашылығында қолданылатын минералды тыңайтқыш көлемі 2023 жылғы 679 мың тоннадан 2026 жылы жоспарланған 2,3 млн тоннаға дейін ұлғаймақ.

Ең қызығы Қазақстанға тек өзін қамтамасыз ету жеткіліксіз болуы мүмкін. Сәтимола секілді қорлар толық игерілсе, ел калий импорттаушыдан экспорттаушыға айналып, Қытай мен басқа да ірі аграрлық нарықтарға шығуға мүмкіндік алады. Осылайша, бізде бұрыннан бар 6,6 млрд тонна шикізат енді экономикалық активке айналғалы тұр.

Қазақстанның калийге импорттық тәуелділігі әзірге аяқталған жоқ. Бірақ оны түбегейлі жоятын өндірістік база қазір салынып жатыр. 2028 жылдан бастап агрохимиядағы соңғы импорттық «ақтаңдақтың» жабылуына нақты мүмкіндік бар.

telemetr.me/dalainside

Опросы в Казахстане — от 4200 KZT на смартфон

5 минут в день. Честные оценки товаров, услуг. Выплаты на смартфон.

Зарегистрироваться

#реклама 16+
focus5g.com

telemetr.me/timur_writer/451

telemetr.me/kzkitap

Дидар Амантай - Гүлдер мен кітаптар

Дидар Амантайдың «Гүлдер мен кітаптар» романы – адам болмысы, жалғыздық, еркіндік, уақыт пен рухани ізденіс туралы философиялық ойларға құрылған өзгеше шығарма.