Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг 99 сифатлари
3- Ҳамид (حَامِدٌ)
"Ҳамид" ismi ҳамд айтувчи, Аллоҳга жуда кўп шукрона ва мақтовлар йўлловчи ҳамда ўзи ҳам мақталган шахс деган маъноларни англатади. Bu исм "Муҳаммад", "Маҳмуд" ва "Аҳмад" исмлари билан бир ўзакдан (حَمِدَ — "ҳамида" феълидан) ясалган бўлиб, "ҳамд айтмоқ, шукр қилмоқ, мақтамоқ" деган маъноларни билдиради.
Bu сифат кўп маъноларни ўз ичига олади:
— Ҳар қандай ҳолатда ва вазиятда Аллоҳ таолога энг кўп ва энг гўзал ҳамду санолар айтувчи Зот;
— Тунлари оёқлари ёрилиб кетгунча ибодат қилиб, "Шукронасини қилмай, ношукр банда бўлайинми?" дея Яратганга шукр қилишда бутун умматга ўрнак бўлган Зот;
— Қиёмат кунида "Арш" остида саждага йиқилиб, Аллоҳга илгари ҳеч ким айтмаган энг мукаммал ҳамдлар билан сано aytguvчи ва шафоат izlaguvchi Зот;
— Феъл-атвори, ибодати ва чиройли хулқи билан нафақат инсонлар, балки Аллоҳнинг ҳузурида ҳам мақтовга лойиқ топилган Зот ва ҳоказо.
Хулоса: Аллоҳ таолонинг Рoсули Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг "Ҳамид" сифати У зотнинг Аллоҳга тинмай ҳамду сано ва шукрона айтувчи ҳамда бу фидокорлиги ва гўзал ибодати билан Ўзи ҳам мақтовга сазовор бўлган Зот эканини англатади.
Бу сифат мўминга шундай сабоқ беради: мусулмон инсон бошига тушган ҳар бир синов ва берилган ҳар бир неъматда Аллоҳга ҳамд айтишни, шукр қилишни одат қилиши ва Пайғамбар алайҳиссаломдек шукр қилувчи банда бўлишга интилиши лозим.
Аллоҳ барчамизни Пайғамбар алайҳиссаломга муносиб уммат қилсин ва Аллоҳга доимо кўп ҳамд ва шукрона айтувчи зокир бандаларидан айласин.
«Ўн олти йилда фақат бир мартагина қорним тўйиб таом едим, ўшанда ҳам (қаттиқ пушаймон бўлиб) оғзимга қўлимни тиқиб, қайт қилдим.
Чунки тўйиб таом ейиш баданни оғирлаштиради, қалбни қаттиқлаштиради, зукколикни кетказади, уйқу чақиради ва ибодатга заифлаштириб, дангаса қилади», деди.
Имом Розийнинг «Адабуш шафиъий ва маноқибуҳу» асаридан.
ХУЛОСА:Имом Шофеий раҳимаҳуллоҳнинг бу сўзларида меъёрда овқатланиш ва нафсни тарбия қилиш ҳақида катта ибрат бор. Инсон қорнини ҳаддан ташқари тўлдирса, танаси оғирлашиб, уйқуси кўпайиши ва ибодат ҳамда фойдали ишларга ғайрати сусайиши мумкин.
Шунинг учун мўмин киши таомда ҳам меъёр ва интизомни сақлаши, нафс хоҳишини эмас, соғлиқ ва ибодатга ёрдам берадиган миқдорни кўзлаши мақсадга мувофиқ. Бу ерда асосий ибрат — ўзини қийнаш эмас, балки исроф ва ҳаддан ошишдан сақланишдир.
Аллоҳ таоло бизларга нафсимизни бошқариш, ҳалол неъматларга шукр қилиш ва улардан меъёрида фойдаланишни насиб этсин. Таомларимизни танимизга қувват, қалбимизга хотиржамлик ва ибодатларимизга мадад қилсин.