Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Таомларингизни Аллоҳ таолонинг зикри ва Унга дуо қилиш билан ҳазм қилиб эритинглар. Уни еб бўлгач уйқуга кетманглар, акс ҳолда дилларингиз қотиб, бағритош бўлиб қоласизлар», дедилар.
Ибн Сунний ривояти.
Хулоса
Бу ҳикмат таомнинг фақат жисм учун эмас, балки қалб учун ҳам одоби борлигини ўргатади. Мўмин таомни Аллоҳнинг номи билан бошлайди, шукр ва зикр билан якунлайди. Шунинг учун таомдан кейин Аллоҳни зикр қилиш, дуо қилиш ва бироз ҳаракат қилиш нафақат жисмга, балки қалбга ҳам фойда келтиради.
Ҳадисда таомдан сўнг дарҳол уйқуга кетмасликка тарғиб қилиниши инсонни ғафлатдан сақлашга ҳам ишорадир. Зикр ва дуо билан яшаган қалб юмшоқ ва тирик бўлади, ғафлат эса қалбнинг қотишига сабаб бўлади.
Мўмин ҳар бир неъматдан кейин Аллоҳга шукр қилади, зикр билан қалбини тирилтиради ва таомни ҳам ибодат одоби билан истеъмол қилади.
Таом танани қувватлантирса, зикр қалбни тирилтиради. Қалбнинг ҳақиқий озуғи — Аллоҳнинг зикри ва Унга бўлган шукрдир. Ким қалбини зикр билан озиқлантирса, унинг қалби юмшоқ, ҳаёти эса баракали бўлади.
Аллоҳ таоло бизларни ҳар бир неъмат учун шукр қиладиган, тиллари доимо зикр билан нам, қалблари эса иймон нури билан тирик бўлган бандаларидан қилсин. Омин.
Касаллик фақат жисмда эмас, хулқда ҳам бўлади. Бадхулқ одамни кўрсанг, ҳақига шифо сўраб дуо қил. Унга шу дардни бериб, сени омон қолдирган Аллоҳ таолога ҳамд айт.
"Саодатга етакловчи ҳикматлар" китобидан
Хулоса Бу ҳикмат инсонга хулқнинг ҳам саломатлик каби муҳим эканини эслатади. Жисмоний касаллик танани оғритса, бадхулқлик қалбни ва атрофдагиларни азоблайди. Шунинг учун ёмон хулқли инсонни кўрганда уни ёмонлаш ёки масхара қилиш эмас, балки Аллоҳдан унга шифо ва ҳидоят сўраш лозим.
Шу билан бирга, Аллоҳ таоло бизни бундай ахлоқий дарддан асраган бўлса, бу ҳам катта неъматдир. Бунинг учун Унга ҳамду сано айтиш ва ўз хулқимизни доимо ислоҳ қилишга ҳаракат қилиш керак.
Мўмин одамларнинг айбини кўриб кибрланмайди, балки уларга раҳм қилиб, ҳақларига дуо қилади ва ўзини ҳам ҳисоб-китоб қилади. Мунофиқ эса бошқаларнинг хатосидан кулиб, ўзининг камчиликларини унутади.
Гўзал хулқ — қалбнинг саломатлиги, бадхулқлик эса унинг касаллигидир. Инсоннинг энг катта безаги чиройи эмас, балки гўзал ахлоқидир. Ким ўз хулқини ислоҳ қилса, Аллоҳ унинг дунёси ва охиратини обод қилади.
Аллоҳ таоло бизларга гўзал хулқ, юмшоқ қалб ва покиза муомала насиб этсин. Бизни бадхулқликдан асраб, ахлоқимизни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ахлоқлари билан безасин. Омин.
«Аллоҳнинг зикри билан уйингизни нурга тўлдиринг. Хонадонингизни намоз билан обод қилинг. Аллоҳга қасамки, бундай хонадон эгаларининг номлари само аҳлига маълум бўлади. Улар: "Фалончи ўз уйини Аллоҳнинг зикри билан обод қилмоқда", деб айтадилар».
Яна у киши дедилар:
«"Субҳаналлоҳ", "Алҳамдулиллаҳ", "Ла илаҳа иллаллоҳ" ва "Аллоҳу акбар" зикрлари Арш атрофида асаларининг ғувиллаши каби эшитилиб туради. Улар ўз эгасини ва унинг солиҳ амалларини зикр қилиб турадилар».
Дуолар ижобат этилади
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
"Жума кунида бир вақт борки, мусулмон банда ўша вақтда дуо қилса, Аллоҳ таоло унга албатта ижобат қилади".
(Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти)
У вақт уламоларнинг сўзларига кўра жума кечаси ёки жума куни асрдан кейин бўлиши эҳтимол қилинади.
Шунинг учун жума кечасида дуо қилиш ниҳоятда улуғ амал ҳисобланади.
Қуръон тиловати, хусусан "Каҳф" сураси
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Ким жума куни "Каҳф" сурасини ўқиса, у икки жума ораси нур билан ёритилади".
(Имом Ҳоким ривояти)
Шунинг учун "Каҳф" сурасини жума кечаси ёки жума куни ўқиш фазилатли амаллардан саналади.
Салавот айтишнинг фазилати
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Жума куни ва кечасида менга кўп салавот айтиб туринглар. Чунки сизларнинг салавотларингиз менга етказиб турилади".
(Имом Абу Довуд, Имом Насоий ривояти)
Аллоҳумма солли ъала Муҳаммадин ва ъала али Муҳаммад" каби салавотларни кўпайтириш тавсия қилинади.
Истиғфор ва тавба кечаси:
Жума кечаси қалбни поклаш, гуноҳлар учун истиғфор айтиш ва чин дилдан тавба қилиш учун энг яхши имкониятлардан биридир.
"Жума кечаси нурдир", деганлар уламолар. Чунки бу кеча фазилат, барака ва мағфират кечасидир.
Жума кечаси тавсия этиладиган амаллар:
1 Қуръон ўқиш (айниқса "Каҳф" сураси)
2 Дуо қилиш
3 Салавот айтиш
4 Истиғфор ва тавба қилиш
5 Ота-она ва қариндошлар ҳаққига дуо қилиш