Аллоҳ таоло инсонларни лойдан, фаришталарни нурдан, жинларни эса оловдан яратди. Аммо ҳайвонларни-чи, нимадан яратди?
Аллоҳ таоло Қуръони каримда бундай марҳамат қилган: “Аллоҳ ҳамма жониворни сувдан яратди. Бас, улардан баъзилари қорни билан юрадир, баъзилари икки оёқ билан юрадир ва баъзилари тўрт (оёқ) билан. Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур..." (Нур, 45).
Аллоҳ таоло яна бундай марҳамат қилади: "... сувдан ҳар бир тирик нарсани қилганимизни билмайдиларми? Иймон келтирмайдиларми?" (Анбиё, 30).
Демак, ер юзидаги қорни билан судралиб юрадиганлари ҳам, икки оёқда ва тўрт оёқда юрадиган чорва ҳайвонлари ҳам ва булардан бошқа бир қанча оёқда юрадиган хилма-хил ҳашаротлар ҳам сувдан яратилган.
Қиёмат куни ҳайвонларнинг барчаси тупроққа айлантирилади.
Жаҳаннам азобидан қийналётган дўзахийлар кўриб: "Кошки эди, ҳайвонларга ўхшаб, тупроқ бўлиб кетсам", деб орзу қиладилар. Лекин бу орзу ҳеч қачон ушалмайди.
#ХУЛОСА:
Қуръони карим инсонни атрофидаги мавжудотлар ҳақида тафаккур қилишга чақирaди. Ҳайвонларнинг турли хил шаклда, турли ҳаракат ва ҳаёт тарзи билан яшаши — Аллоҳ таолонинг буюк қудрати ва ҳикматининг белгисидир. Уларнинг барчаси сувдан яратилгани эса ҳаётнинг асоси ва Роббимизнинг беқиёс қудратини англатади.
Ҳақиқий мўмин бу оятларни ўқиб, қалбида иймон ва ҳайратни зиёда қилади. У ҳар бир махлуқот ортида Аллоҳнинг қудратини кўради ва охиратни эслайди. Мунофиқ ёки ғафлатдаги инсон эса бу аломатларга бепарво бўлиб, дунё билан овора ҳолда яшайди.
Ҳайвонлар қиёмат куни тупроққа айлантирилганда, кофир ва дўзах аҳли “Кошки биз ҳам тупроқ бўлиб кетсак эди”, деб орзу қиладилар. Лекин у вақтда пушаймон фойда бермайди.
Демак, мўмин учун ҳар бир махлуқ — тафаккур ва ибрат сабабидир. Ақлли инсон дунёда туриб охиратни эслайди, Аллоҳнинг оятларидан ғофил бўлиб қолмайди.
Кимки 8 тоифа кишилар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда 8 нарсани зиёда қилади.
1.Ким бойлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда дунёга муҳаббат ва унга рағбатни зиёда қилади
2.Ким фақирлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда шукр ва Аллоҳни қисматига розиликни зиёда қилади
3. Ким золимлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда кибр ва қасовати қалбни зиёда қилади 4.Ким аёллар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда жоҳиллик ва шаҳватни зиёда қилади.
5.Ким ёш болалар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда ўйин-кулгу, мазоҳни зиёда қилади.
6.Ким фосқлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда гуноҳга журат қилиш ва унга қадам қўйишни ва тавбани кечиктиришни зиёда қилади.
7. Ким солеҳлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда тоат, ибодатга рағбатни зиёда қилади.
8.Ким олимлар билан ўтирса Аллоҳ таоло унда илм ва тақвони зиёда қилади.
Сиз кимлар билан ўтирганингизга қараб қўйинг
ХУЛОСА:
Инсоннинг қалби ва хулқи у ўтириб-турадиган муҳит ва суҳбатдошларидан қаттиқ таъсирланади. Чунки инсон табиати кўрган ва эшитган нарсасидан ранг олади. Шунинг учун солиҳлар ва олимлар суҳбати қалбни тирилтирса, фосиқ ва ғафлат аҳли билан ўтириш қалбни қоронғулаштиради.
Ҳақиқий мўмин ким билан дўст ва ҳамсуҳбат бўлаётганига эътибор беради. У ўзини Аллоҳга яқинлаштирадиган, илм, тақво ва яхши ахлоққа чорлайдиган инсонлар билан бирга бўлишга ҳаракат қилади. Мунофиқ ёки ғафлатдаги инсон эса муҳитнинг таъсирини енгил санаб, нафсига ёққан суҳбатни танлайди.
Демак, инсоннинг ҳолати кўп жиҳатдан унинг суҳбатига боғлиқдир. Ким солиҳлар билан юрса — қалби нурланади, ким гуноҳ аҳли билан юрса — қалби қаттиқлашади. Шунинг учун мўмин ўзининг дўст ва суҳбатдошларини эҳтиёткорлик билан танлаши лозим.
Иймонини ютганлар ҳам уни сақлаганлар ҳам ўтиб кетдилар! Энди айтинг ким ютди-ю, ким ютқазди.
ХУЛОСА:
Дунёда энг катта ютуқ — мол, мансаб ёки шуҳрат эмас, балки иймонни сақлаб, шу ҳолатда Роббисига қайтишдир. Чунки бу дунё ўткинчидир: бой ҳам, камбағал ҳам, кучли ҳам, ожиз ҳам ўтиб кетади. Аммо инсон билан қабрга фақат иймони ва амалигина киради.
Ҳақиқий мўмин ҳаёти давомида нафақат иймон топишга, балки уни асраб қолишга ҳам ҳаракат қилади. У фитна, гуноҳ ва ғафлатдан қўрқиб, қалбини иймон билан тирик сақлашга интилади. Мунофиқ ёки ғафлатдаги инсон эса дунё ютуғини ҳақиқий ғалаба деб ўйлаб, охиратини унутиб қўяди.
Демак, ҳақиқий ғолиб — иймонини сақлаб, Аллоҳ таолонинг розилиги билан дунёдан ўтган инсондир. Ҳақиқий ютқазган эса дунёда ҳамма нарсага эришиб, лекин иймон ва охиратини бой берган кишидир.
Ризқингиз (уйланишингиз) вақти келганида, Аллоҳ сизга унинг сабабларини кўрсатиб ва сиз учун унга олиб борувчи барча эшикларни очиб қўяди. Шундай экан, сабр қилинг ва хотиржам бўлинг!
Ўғри бўлиб кириб, амир бўлиб чиқди
Кимга берсам экан, кимга? Ёлғизгина қизимни кимга турмушга берсамикан?
Подшоҳ ҳар куни кечаси тахти устида сукут қилиб, узоқ вақт тафаккур қиларди. Қизининг келажаги, унга муносиб бўлган йигит, азиз куёви ҳақида ўйларди...
Бир кеча вазирни чақирди. Унга бугун тунда масжидга бориб, уйқудан ибодат ва муножотни устун қўядиган бирор йигит бўлса, топиб келишни буюрди.
Ишлари юришмаган бир ўғри эса шу кеча масжиддан бирор жўяли нарса ўғирлаш қасдида келди. Масжид қулфланганини кўриб, девордан ошиб ичкарига кирди. Қўлга илинадиган нарса топаман деб пайпаслаб юрган бир вақтда кимдир эшикни очаётганини эшитиб қолди. Энди нима қилади? Ҳайрон бўлиб қолди. Дарҳол ўзини намоз ўқиётгандек кўрсатди.
Вазир ёрдамчилари билан эшикни очишди. Қарасалар, бир йигит намоз ўқияпти.
Субҳаналлоҳ! Намозга бўлган муҳаббатнинг кучлилигидан эшик берклигини кўриб, бу йигит девордан ошиб ўтибди! — деб ҳайратланишди.
Ўғри қўрққанидан бир намозни тугатиб, яна бошқасини бошларди. Уни кузатиб турганлар эса йигитнинг тақвоси ва ибодатига лол қолиб, тасаннолар айтишарди.
Охири намозни тугатгач, уни саройга олиб кетишди. Ўғри эса нима бўлаётганини тушунмасди. Хаёлида: "Мени кимдир кузатиб, қилмоқчи бўлган ишимдан хабар топган", деб ўйларди.
Саройга етиб келишгач, вазир бўлган ишларни подшоҳга айтиб берди. Подшоҳ йигитни қизи ва ҳатто подшоҳлигига муносиб деб билди.
Бошини қуйи солди. Хижолат бўлди. Ичида ўзига ўзи деди:
Эй Худо! Ёлғондан, сохта ўқиган намозим сабабидан мени валиаҳд қилиб, подшоҳнинг қизини насиб қилдинг. Агар намозимни иймон, ишонч ва ихлос билан ўқиганимда, қандай мукофотлар берган бўлар эдинг?..
ХУЛОСА:
Инсоннинг ризқи, насибаси ва тақдири Аллоҳ таолонинг қўлидадир. Агар бир нарсанинг вақти келса, Аллоҳ унга олиб борадиган сабабларни ҳам яратиб қўяди. Шунинг учун мўмин шошқалоқлик ва безовталик билан эмас, сабр ва таваккул билан яшайди.
Бу ҳикоя инсонга яна бир ҳақиқатни ўргатади: намоз ва ибодатнинг қадри жуда улуғдир. Ҳатто сохта ҳолатда намоз ўқиётгандек кўринган инсон ҳам унинг сабабидан дунёда катта неъматга эришди. Энди ҳақиқий ихлос, иймон ва муҳаббат билан қилинган ибодатнинг ажри қанчалик буюк бўлишини тасаввур қилиш мумкин.
Ҳақиқий мўмин ҳар бир амалини ихлос билан қилишга ҳаракат қилади. У Аллоҳнинг раҳмати кенг эканини билиб, гуноҳдан қайтиш ва қалбини ислоҳ қилишга интилади. Мунофиқ ёки ғафлатдаги инсон эса неъмат ортидаги ҳикматни англамай, Аллоҳга яқинлашиш имкониятини бой беради.
Демак, мўминнинг вазифаси - сабр қилиш, Аллоҳга ишониш ва ибодатни ихлос билан адо этишдир. Чунки Аллоҳ таоло бандаси учун кутмаган эшикларни ҳам очиб қўйишга Қодир Зотдир.
Дуолар ижобат этилади
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дедилар:
"Жума кунида бир вақт борки, мусулмон банда ўша вақтда дуо қилса, Аллоҳ таоло унга албатта ижобат қилади".
(Имом Бухорий, Имом Муслим ривояти)
У вақт уламоларнинг сўзларига кўра жума кечаси ёки жума куни асрдан кейин бўлиши эҳтимол қилинади.
Шунинг учун жума кечасида дуо қилиш ниҳоятда улуғ амал ҳисобланади.
Қуръон тиловати, хусусан "Каҳф" сураси
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Ким жума куни "Каҳф" сурасини ўқиса, у икки жума ораси нур билан ёритилади".
(Имом Ҳоким ривояти)
Шунинг учун "Каҳф" сурасини жума кечаси ёки жума куни ўқиш фазилатли амаллардан саналади.
Салавот айтишнинг фазилати
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар:
"Жума куни ва кечасида менга кўп салавот айтиб туринглар. Чунки сизларнинг салавотларингиз менга етказиб турилади".
(Имом Абу Довуд, Имом Насоий ривояти)
Аллоҳумма солли ъала Муҳаммадин ва ъала али Муҳаммад" каби салавотларни кўпайтириш тавсия қилинади.
Истиғфор ва тавба кечаси:
Жума кечаси қалбни поклаш, гуноҳлар учун истиғфор айтиш ва чин дилдан тавба қилиш учун энг яхши имкониятлардан биридир.
"Жума кечаси нурдир", деганлар уламолар. Чунки бу кеча фазилат, барака ва мағфират кечасидир.
Жума кечаси тавсия этиладиган амаллар:
1 Қуръон ўқиш (айниқса "Каҳф" сураси)
2 Дуо қилиш
3 Салавот айтиш
4 Истиғфор ва тавба қилиш
5 Ота-она ва қариндошлар ҳаққига дуо қилиш
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
“Менга жума кунида ва жума кечасида кўп салавот айтинглар, ким шундай қилса, мен унга қиёмат куни гувоҳ ва шафоатчи бўламан”, дедилар (Имом Байҳақий ривояти).