Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ислом беш устун устига қурилгандир:
"Лаа илаҳа иллаллоҳу Муҳаммадур Расулуллоҳ", деб шаҳодат келтириш,
намозни тўкис адо этиш,
закот бериш,
ҳаж қилиш ва
Рамазон рўзасини тутиш», деб марҳамат қилдилар.
(Имом Бухорий, Имом Муслим, Имом Термизий ва Имом Насоий ривояти).
#ХУЛОСА:
Ислом дини мустаҳкам беш устун устига қурилган буюк ҳаёт низомидир. Шаҳодат калимаси — иймоннинг асоси, намоз — диннинг таянчи, закот — молнинг поклиги, рўза — нафс тарбияси, ҳаж эса мўминнинг фидокорлиги ва бирлик рамзидир. Бу устунлар мустаҳкам бўлса, мўминнинг дини ҳам барқарор бўлади.
Ҳақиқий мўмин бу амалларни оддий вазифа деб эмас, балки Аллоҳга яқинлашиш воситаси деб билади. У ибодатларини ихлос билан адо этишга ҳаракат қилади ва шу орқали қалбини поклайди. Мунофиқ ёки ғафлатдаги инсон эса баъзан бу устунларга бепарво бўлиб, диннинг асосини заифлаштиради.
Демак, мўминнинг бахти — Ислом устунларини маҳкам тутишдадир. Ким бу беш асосни ҳаётида тирилтирса, унинг иймони мустаҳкам, қалби нурли ва охирати обод бўлади.
Аллоҳ учун одамларнинг суюклироғи Аллоҳга муҳтож бўлгани ва Ундан сўрагани, Аллоҳга одамларнинг ёмонроғи Ундан беҳожат бўлгани ва ҳеч нарса сўрамаганидир.
#ХУЛОСА:
Инсонлар орасида иззатли бўлишнинг сабабларидан бири — одамларга ортиқча муҳтож бўлмаслик ва қўл чўзмасликдир. Чунки нафсини тийиб, қаноат билан яшаган инсон одамлар наздида ҳурмат топади. Лекин Аллоҳ таоло наздида энг суюкли банда — доимо Унга муҳтожлигини ҳис қилиб, дуо ва илтижо билан Роббисига юзланадиган бандадир.
Ҳақиқий мўмин инсонлардан беҳожат бўлишга ҳаракат қилади, аммо Аллоҳдан бир лаҳза ҳам беҳожат эмаслигини яхши англайди. У ризқда, ҳидоятда, кечирим ва ёрдамда фақат Аллоҳга суянади. Мунофиқ ёки мағрур инсон эса ўзини беҳожат тутиб, Роббисига муҳтожлигини унутиб қўяди.
Демак, мўминнинг камоли — одамлар олдида иззатли, Аллоҳ ҳузурида эса муҳтож ва тавозели бўлишдадир. Чунки ҳақиқий куч ва бойлик фақат Аллоҳга боғланишдадир.
ХУЛОСА:
Аллоҳ таолонинг ҳар бир тақдирида ҳикмат бор. Баъзан банда яхши деб ўйлаган нарса олиб қўйилади, аммо унинг ўрнига инсон хаёлига ҳам келмаган яхшироқ неъмат ато этилади.
Ҳақиқий мўмин мусибат ва йўқотишларда ҳам Роббисига ишониб, сабр қилади. У Аллоҳнинг раҳмати ва ҳикматига суяниб, ҳар бир қийинчилик ортида яхшилик борлигига иймон келтиради. Мунофиқ ёки иймони заиф инсон эса фақат йўқотган нарсасига қараб, умидсизликка тушади.
Демак, мўминнинг қалби таваккул ва умид билан яшайди. Агар Аллоҳ бир эшикни ёпса, демак У зот бандаси учун янада яхшироқ эшикни очишни ирода қилган бўлади. Шунинг учун мўмин ҳар бир ҳолатда Роббисининг ҳикматига рози бўлиб яшайди.