Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб: «Мен жиҳодга боришга қизиқаман. Лекин унга қодир эмасман», деди.
Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ота-онангдан бирортаси қолганми?» — дедилар. У: «Онам бор», деди. «Ундоқ бўлса, онанг ҳақида Аллоҳдан қўрққин. Агар шу ишни қилсанг, ҳаж, умра ва жиҳод қилгандек бўласан. Агар онанг чақирса, Аллоҳга тақво қилиб, унга яхшилик қил», дедилар».
"Ал-адаб ал-муфрад асарида ота-онага
яхшилик қилиш баёни" китоби 37 бет
Хулоса
Бу ҳадис ота-онага яхшилик қилишнинг Исломдаги юксак ўрнини баён қилади. Кўпчилик катта савобли амалларни орзу қилади. Лекин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам шуни ўргатдиларки, агар инсон ота-онасига, айниқса онасига ихлос билан хизмат қилиб, унинг ҳаққини адо этса, буюк ибодатларнинг савобига эришиши мумкин.
Онага яхшилик қилиш оддий одоб эмас, балки Аллоҳнинг розилигига элтувчи энг улуғ амаллардан биридир. Унинг хизмати, дуосини олиш ва кўнглини оғритмаслик мўмин учун катта бахт ва охират захирасидир.
Мўмин ота-онасини неъмат деб билади, уларнинг хизматини ғазаб ёки малол билан эмас, муҳаббат ва эҳтиром билан адо этади.
Ота-онага хизмат қилиш — жаннатга элтувчи энг яқин йўллардан биридир. Ким уларнинг розилигини қозонса, Аллоҳнинг розилигига эришади. Шунинг учун ота-онанинг дуосини ғанимат билинг, уларнинг хизматида бўлишни эса буюк саодат деб қабул қилинг.
Аллоҳ таоло бизларни ота-онамизга эҳсон қиладиган, уларнинг ҳаққини адо этадиган ва дуоларига сазовор бўладиган солиҳ фарзандлардан қилсин. Ҳаётдан ўтган ота-оналаримизни Ўзининг кенг раҳмати билан мағфират қилсин, тирикларига эса сиҳат-саломатлик ва барака ато этсин. Омин.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Таомларингизни Аллоҳ таолонинг зикри ва Унга дуо қилиш билан ҳазм қилиб эритинглар. Уни еб бўлгач уйқуга кетманглар, акс ҳолда дилларингиз қотиб, бағритош бўлиб қоласизлар», дедилар.
Ибн Сунний ривояти.
Хулоса
Бу ҳикмат таомнинг фақат жисм учун эмас, балки қалб учун ҳам одоби борлигини ўргатади. Мўмин таомни Аллоҳнинг номи билан бошлайди, шукр ва зикр билан якунлайди. Шунинг учун таомдан кейин Аллоҳни зикр қилиш, дуо қилиш ва бироз ҳаракат қилиш нафақат жисмга, балки қалбга ҳам фойда келтиради.
Ҳадисда таомдан сўнг дарҳол уйқуга кетмасликка тарғиб қилиниши инсонни ғафлатдан сақлашга ҳам ишорадир. Зикр ва дуо билан яшаган қалб юмшоқ ва тирик бўлади, ғафлат эса қалбнинг қотишига сабаб бўлади.
Мўмин ҳар бир неъматдан кейин Аллоҳга шукр қилади, зикр билан қалбини тирилтиради ва таомни ҳам ибодат одоби билан истеъмол қилади.
Таом танани қувватлантирса, зикр қалбни тирилтиради. Қалбнинг ҳақиқий озуғи — Аллоҳнинг зикри ва Унга бўлган шукрдир. Ким қалбини зикр билан озиқлантирса, унинг қалби юмшоқ, ҳаёти эса баракали бўлади.
Аллоҳ таоло бизларни ҳар бир неъмат учун шукр қиладиган, тиллари доимо зикр билан нам, қалблари эса иймон нури билан тирик бўлган бандаларидан қилсин. Омин.
Касаллик фақат жисмда эмас, хулқда ҳам бўлади. Бадхулқ одамни кўрсанг, ҳақига шифо сўраб дуо қил. Унга шу дардни бериб, сени омон қолдирган Аллоҳ таолога ҳамд айт.
"Саодатга етакловчи ҳикматлар" китобидан
Хулоса Бу ҳикмат инсонга хулқнинг ҳам саломатлик каби муҳим эканини эслатади. Жисмоний касаллик танани оғритса, бадхулқлик қалбни ва атрофдагиларни азоблайди. Шунинг учун ёмон хулқли инсонни кўрганда уни ёмонлаш ёки масхара қилиш эмас, балки Аллоҳдан унга шифо ва ҳидоят сўраш лозим.
Шу билан бирга, Аллоҳ таоло бизни бундай ахлоқий дарддан асраган бўлса, бу ҳам катта неъматдир. Бунинг учун Унга ҳамду сано айтиш ва ўз хулқимизни доимо ислоҳ қилишга ҳаракат қилиш керак.
Мўмин одамларнинг айбини кўриб кибрланмайди, балки уларга раҳм қилиб, ҳақларига дуо қилади ва ўзини ҳам ҳисоб-китоб қилади. Мунофиқ эса бошқаларнинг хатосидан кулиб, ўзининг камчиликларини унутади.
Гўзал хулқ — қалбнинг саломатлиги, бадхулқлик эса унинг касаллигидир. Инсоннинг энг катта безаги чиройи эмас, балки гўзал ахлоқидир. Ким ўз хулқини ислоҳ қилса, Аллоҳ унинг дунёси ва охиратини обод қилади.
Аллоҳ таоло бизларга гўзал хулқ, юмшоқ қалб ва покиза муомала насиб этсин. Бизни бадхулқликдан асраб, ахлоқимизни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ахлоқлари билан безасин. Омин.
«Аллоҳнинг зикри билан уйингизни нурга тўлдиринг. Хонадонингизни намоз билан обод қилинг. Аллоҳга қасамки, бундай хонадон эгаларининг номлари само аҳлига маълум бўлади. Улар: "Фалончи ўз уйини Аллоҳнинг зикри билан обод қилмоқда", деб айтадилар».
Яна у киши дедилар:
«"Субҳаналлоҳ", "Алҳамдулиллаҳ", "Ла илаҳа иллаллоҳ" ва "Аллоҳу акбар" зикрлари Арш атрофида асаларининг ғувиллаши каби эшитилиб туради. Улар ўз эгасини ва унинг солиҳ амалларини зикр қилиб турадилар».