📰 Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonovning "Pravda Vostoka" gazetasining bugungi sonida "К вершинам науки: инновационная цепочка, или О «перевернутой» системе аграрной науки, объединяющей гранты, ученых, домохозяйства, фермеров и рынок" sarlavhali maqolasi e’lon qilindi.
🌱 Mazkur maqolada agrar ilm-fanni tashkil etishning yangi modeli, ilmiy tadqiqotlarni amaliyot bilan uzviy bog‘lash, grantlar, olimlar, xonadonlar, fermerlar va bozor o‘rtasida samarali hamkorlikni yo‘lga qo‘yishga qaratilgan tizimning mazmun-mohiyati atroflicha yoritilgan.
🔬 Unda ilmiy ishlanmalarni bevosita ishlab chiqarishga tatbiq etish, innovatsiyalarni ommalashtirish, qishloq xo‘jaligida yuqori samaradorlikka erishish hamda ilm-fan yutuqlarini aholining kundalik hayotiga olib kirish borasida amalga oshirilayotgan islohotlar va ularning natijalari haqida so‘z yuritiladi.
🤝 Shuningdek, agrar sohada ilm-fan va amaliyot uyg‘unligini ta’minlash, innovatsion g‘oyalarni bozor talablariga mos ravishda rivojlantirish orqali tarmoqning barqaror taraqqiyotiga erishish mumkinligini ta’kidlaydi.
✅ Maqolaning to‘liq matni bilan ushbu havola orqali tanishishingiz mumkin.
Фарғона вилояти Фурқат туманида ғалладан кейин такрорий экин сифатида экилган тезпишар ғўза навлари униб чиқиб жадал ривожланмоқда. Янги имконият-қўшимча даромад! Бобо деҳқонларимиз меҳнатига қойил қолса бўлади!
_
In Fergana,Furqat region the early-maturing cotton varieties, planted at wheat harvested field, are sprouting and developing rapidly. A new opportunity - additional income! You can admire the work of our grandfather farmers!
🌿Jut — Qishloq xo‘jaligimiz uchun istiqbolli ekin!
✅Aziz fermerlar! Jut haqida eshitganmisiz? U— paxtadan keyin dunyodagi ikkinchi eng muhim tabiiy tolali ekin. Uning tolalaridan qop, arqon, geotekstil va ekologik qadoqlar tayyorlanadi!”
🌞Oʻzbekistonning issiq iqlimida jutni yetishtirish mumkin. U bahorda, aprel-may oylarida ekiladi. Buning uchun kuzda yerni 30 sm chuqurlikda shudgor qilib, 20 tonnagacha bio-o‘g‘it solinadi. Ekishda esa, gektariga 8-12 kg urugʻ sarflanadi. Qoʻsh qator 60/12 sxema bilan ekiladi.
Parvarish:
🟢Vegetatsiya davrida 5-8 marta sugʻoriladi.
🟢Azot, fosfor va kaliy berilsa barqaror rivojlanadi.
➡️ Jut 3-4 oyda 4-4,5 metrga yetadi. Hosilni oʻsimlikda 50% koʻsakcha paydo boʻlganda oʻrib olinadi. Tolalari ekologik toza, 100% biologik parchalanadi. Bu — daromadli va tabiat uchun foydali ekin.
✈️Charos Omonova —Urug‘chilikni rivojlantirish markazi matbuot kotibi kanali
Agrotexnologiyaga amal qilish — yuqori hosil garovi
Navoiy viloyatiga ishchi tashrifim davomida Xatirchi tumanidagi “Sadulla bobo Luqmon” fermer xo‘jaligi faoliyati bilan tanishdim.
Mazkur xo‘jalikda joriy mavsumda 70 gektar maydonga paxta ekilgan bo‘lib, ekinlar zamonaviy va samaradorligi bilan ajralib turuvchi “Shinjon” agrotexnologiyasi asosida parvarishlanmoqda. Dala maydonlarini ko‘zdan kechirish jarayonida paxta parvarishida agrotexnik tadbirlarni o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirish masalasiga alohida e’tibor qaratdim.
Xususan, xorijiy g‘o‘za navlarini yetishtirishda ularning biologik xususiyatlarini chuqur o‘rganish, barcha agrotexnologik tadbirlarni ilmiy tavsiyalar asosida tashkil etish zarurligini ta’kidladim. G‘o‘zalarni me’yoridan ortiq bo‘yiga o‘stirib yubormasdan, rivojlanishning muhim bosqichlarida tegishli agrotexnik ishlovlarni o‘z vaqtida bajarish orqali hosildorlikni oshirish va hosilning to‘liq pishib yetilishini ta’minlash mumkin.
Shuni alohida qayd etmoqchimanki, bu tavsiyalar nafaqat bir fermer xo‘jaligi, balki paxta yetishtirish bilan shug‘ullanayotgan barcha fermerlar uchun muhimdir. Shu maqsadda hududlarda muntazam ravishda amaliy seminarlar tashkil etilib, ularda zamonaviy agrotexnologiyalar, ilg‘or tajribalar va ilmiy yondashuvlar keng targ‘ib etilmoqda.
Bugungi kunda qishloq xo‘jaligida yuqori natijaga erishish faqatgina mehnat bilan emas, balki ilm-fan yutuqlari va zamonaviy agrotexnologiyalarni amaliyotga to‘g‘ri tatbiq etish bilan chambarchas bog‘liq. Har bir agrotexnik tadbirga mas’uliyat bilan yondashsak, mo‘l va sifatli hosilga erishamiz.
Mas’uliyatli yondashuv — agrar islohotlar samarasining muhim omili
Agrar sohada amalga oshirilayotgan islohotlar natijadorligi bilan tanishish maqsadida Navoiy viloyatida bo‘lib turibman.
Dastlab Xatirchi tumanidagi “Sulaymon Sayqali” fermer xo‘jaligida bo‘ldim. Mazkur xo‘jalikning 50 gektar yer maydonidan 22 gektarida g‘alla, 28 gektarida esa xorijiy paxta navi parvarishlanmoqda.
Paxta maydonlarini ko‘zdan kechirish jarayonida g‘o‘zaning rivojlanish holati, agrotexnik tadbirlarning bajarilishi hamda vegetatsiya davridagi dolzarb masalalarga alohida e’tibor qaratdim. Fermer va mutaxassislarga g‘o‘za parvarishini ilmiy yondashuv asosida tashkil etish, sug‘orish va oziqlantirish tadbirlarini o‘z vaqtida amalga oshirish bo‘yicha tavsiyalar berdim.
Ayni davrda begona o‘tlarning unib chiqishi tabiiy holat ekanini ta’kidlab, ularning ekin rivojiga salbiy ta’sirini oldini olish uchun zarur agrotexnik va kimyoviy ishlovlarni o‘z vaqtida bajarish muhimligini qayd etdim.
Shuningdek, xo‘jalikning 22 gektar maydonidagi g‘alla maydonini ham ko‘zdan kechirdim. G‘alla parvarishida agrotexnik tadbirlar o‘z vaqtida va sifatli bajarilgan. Endilikdagi eng muhim vazifa — hosilni nes-nobud qilmasdan, qisqa muddatlarda va sifatli yig‘ib olishdir.
Fermer xo‘jaligi rahbari tomonidan g‘alla o‘rim-yig‘imini bugunoq texnikalarni jalb qilgan holda boshlash, shuningdek, hosildan keyingi jarayonlarni xitoylik hamkorlar bilan hamkorlikda tashkil etish rejalashtirilayotgani ma’lum qilindi.
Ishonchim komilki, mas’uliyatli yondashuv, ilmiy asoslangan agrotexnologiyalar va samarali hamkorlik agrar islohotlar natijadorligini yanada oshirishga xizmat qiladi.
💧 Qishloq xo‘jaligi vazirining “Qishloq xo‘jaligida innovatsion 100 tashabbus” loyihasi doirasida sholi yetishtirish hajmini oshirish, zamonaviy resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish hamda suv havzalaridan samarali foydalanish orqali mahsulot ishlab chiqaruvchilarning daromadini ko‘paytirish maqsadida yangi innovatsion tajribalar amaliyotga tatbiq etilmoqda.
🌾Shu maqsadda Namangan viloyati Mingbuloq tumani “Gigant” MMTP hududida joylashgan Bosaraliyev Muqimjon baliqchilik xo‘jaligining 1 gektarlik baliq ko‘lida xorijiy tajribalar asosida suzuvchi platformalarda sholi yetishtirish bo‘yicha innovatsion loyiha yo‘lga qo‘yildi.
🧠Mazkur texnologiya ko‘l yuzasida suzib yuruvchi maxsus platformalar yordamida sholi yetishtirish imkonini beradi. Bunda havo qatlamiga ega bo‘lgan ko‘pikli materiallar va plastik tuvaklardan foydalaniladi. Tuvaklar kompost hamda gumus bilan to‘ldirilib, ularning yarmidan ko‘prog‘i suvga botirilgan holda joylashtiriladi. Har bir tuvakka 10–15 kunlik sholi ko‘chatlari 1 santimetr chuqurlikda 1–3 tupdan ekiladi.
✅Vegetatsiya davrida sholi ko‘chatlari 8–10 marotaba makro va mikroelementlarga boy o‘g‘itlar bilan oziqlantiriladi. Ushbu usulda begona o‘tlar deyarli uchramagani sababli gerbitsidlardan foydalanishga ehtiyoj kamayadi. Natijada ekologik toza mahsulot yetishtirish va suv resurslaridan yanada samarali foydalanish imkoniyati yaratiladi.
📈Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ushbu innovatsion tajriba baliqchilik va sholichilikni uyg‘unlashtirish, mavjud suv havzalaridan qo‘shimcha daromad manbai sifatida foydalanish hamda yer maydonlari cheklangan hududlarda sholi yetishtirish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Mazkur loyiha kelgusida viloyatning boshqa hududlarida ham keng joriy etilishi rejalashtirilgan.
Respublika agroxizmatlari markazining rasmiy sahifalarini kuzatib boring!