Prezident Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahridagi yangi Zamonaviy sanʼat markaziga tashrif buyurib, bu yerda yaratilgan sharoitlar bilan tanishdi.
—
Президент Шавкат Мирзиёев посетил новый Центр современного искусства в Ташкенте и ознакомился с созданными здесь условиями.
🔺Tez o‘sadi, ko‘p biomassa beradi va bir nechta yo‘nalishda foydalanish imkonini yaratadi. Gap Junsao haqida.
🔰Junsao — asosan G‘alladoshlar oilasiga mansub, ko‘p yillik o‘simliklar guruhiga kiradi. Tashqi ko‘rinishi baland bo‘yli, 3-7 metrgacha yetadi.
⬇️Uning asosiy afzalliklari:
🐄Chorvachilik — yashil massasi ozuqa bazasini kengaytirish uchun istiqbolli.
🍄Qo‘ziqorin yetishtirish — poyalaridan substrat tayyorlash mumkin.
🌱Tuproqni himoya qilish — kuchli ildiz tizimi eroziya jarayonlarini kamaytirishga yordam berishi mumkin.
🏭Sanoat — biomassasidan qog‘oz va ayrim qurilish materiallari ishlab chiqarishda foydalanish imkoniyati mavjud.
EKISH SXEMASI
Junsao qalamchalari odatda:
🟢Qator oralig‘i: 60 sm – 1 metr
🟢Qalamchalar oralig‘i: 40–60 sm
🟢Ekish chuqurligi: 5–10 sm
🟢 Qalamchalar gorizontal yoki 45° burchak ostida joylashtiriladi
❗️Ko'paytirish yo'llari:
➡️ qalamcha usulida (kamida 2 ta sog‘lom kurtak (tugun)
➡️ildiz bachkini ko'chirib ekish usulida
🌿Bir marta ekilgan Junsao to‘g‘ri agrotexnik parvarish asosida bir necha yil davomida qayta hosil berishi mumkin.
📹Junsao qanday ko‘paytiriladi, qanday ekiladi va undan qanday foydalanish mumkin? Batafsil videoda!
🔗Urug'chilikni rivojlantirish markazining ijtimoiy tarmoqdagi rasmiy sahifalari
📱WWW 📱Facebook 📱Instagram 📱Telegram 📱Youtube
Yaylovlar mahsuldorligini oshirish — chorvachilik rivojining muhim sharti
Navoiy viloyatiga ishchi tashrifim davomida Tomdi tumanidagi chorvachilikka ixtisoslashgan xo‘jaliklar faoliyati, yaylovlardan samarali foydalanish va ozuqa bazasini mustahkamlash masalalarini o‘rgandim.
O‘rganish jarayonida tumandagi yaylovlarning mavjud holati bilan tanishib, ulardan samarali foydalanish, o‘simlik turlarini ko‘paytirish, chorva mollari sonini oshirish va ularni to‘yimli ozuqa bilan ta’minlash uchun zarur shart-sharoitlarni yaratish masalalariga e’tibor qaratdim.
Menimcha, chorvachilik samaradorligini oshirishda faqat chorva mollari sonini ko‘paytirish bilan cheklanib qolmaslik kerak. Avvalo, mustahkam ozuqa bazasini shakllantirish, yaylovlarning mahsuldorligini oshirish va degradatsiyaga uchragan maydonlarni qayta tiklash bo‘yicha ilmiy asoslangan agrotexnik yondashuvlarni joriy etish zarur.
Shu nuqtayi nazardan, qishloq xo‘jaligining boshqa yo‘nalishlarida samaradorligini ko‘rsatgan innovatsion usullarni yaylov xo‘jaligida ham sinovdan o‘tkazish bo‘yicha taklif berdim. Xususan, o‘simliklarning o‘sishi va ko‘payishini rag‘batlantiruvchi biologik aralashmalardan foydalanish imkoniyatlarini o‘rganish yuzasidan mutaxassislarga tegishli vazifalarni belgilab berdim.
Mazkur tajribada achitqi, tuproq va suv asosida tayyorlanadigan, foydali mikroorganizmlar ko‘paytirilgan suyuq aralashmadan foydalanish ko‘zda tutilmoqda. Uni yaylov maydonlarida qo‘llash orqali o‘simlik qoplamini tiklash, mavjud o‘simliklarning rivojlanishini rag‘batlantirish va yaylovlarning biologik mahsuldorligini oshirish imkoniyatlarini ilmiy asosda baholash lozim.
Bunday yondashuv, ayniqsa, degradatsiyaga uchragan yaylovlarni qayta tiklash, tuproq unumdorligini yaxshilash va tabiiy ozuqa resurslarini ko‘paytirish uchun muhim. Chunki yaylovlarning mahsuldorligi oshsa, chorva mollarini sifatli va yetarli yem-xashak bilan ta’minlash imkoniyati ham kengayadi.
Shu bilan birga, bu ishlarni alohida tajribalar darajasida qoldirmasdan, aniq mezonlar va ilmiy asoslangan yondashuvlar asosida tizimli tashkil etish kerakligini ta’kidladim.
Buning uchun ilmiy-tadqiqot institutlarining tajribali olimlari va soha mutaxassislarini jarayonga faol jalb etish, hududning tabiiy-iqlim sharoitiga mos, hosildorligi va ozuqaviy qiymati yuqori bo‘lgan o‘simlik turlarini aniqlash va ko‘paytirish bo‘yicha ilmiy izlanishlarni kuchaytirish zarur.
Shuningdek, yaylovlarda yetishtiriladigan o‘simliklarning chorva mollari uchun ozuqaviy qiymatini chuqur o‘rganish muhim. Jumladan, ularning foydalilik darajasi, sifatli yem tayyorlash imkoniyati va ozuqaviy tarkibini ilmiy jihatdan baholash bo‘yicha tadqiqotlarni yo‘lga qo‘yish lozim.
Yaylov — chorvachilikning tabiiy ozuqa manbai. Uni asrash, tiklash va mahsuldorligini oshirish orqali chorvachilikning ozuqa bazasini mustahkamlaymiz.
Biochar — yerga quvvat, fermerga qo‘shimcha daromad
Bekobod tumani "Marziyaxon agro" fermer xo'jaligi rahbari Abdumannon Abdullayev biochardan foydalanish samarasini o‘z tajribasida sinab ko‘rdi. Uning ta’kidlashicha, biochar tuproq unumdorligini oshirishga xizmat qilishi bilan birga, fermer uchun qo‘shimcha iqtisodiy manfaat ham keltirmoqda.
Abdumannon Abdullayev biochar tayyorlash loyihasida faol ishtirok etgani uchun 30 million so‘m karbon mablag‘i xalqaro kompaniya tomonidan xo'jalik hisob raqamiga to'lab berildi. Fermerning aytishicha, bu loyiha yerga foyda keltirish bilan birga, qilingan mehnatdan qo‘shimcha daromad olish imkonini ham bermoqda.
Batafsil fikrlar bilan videoda tanishishingiz mumkin.
Қишлоқ хўжалигида инновация ҳар доим ҳам мураккаб технология дегани эмас. Баъзан оддий агротехник ечим ҳам зараркунандаларга қарши кураш самарадорлигини ошириб, кимёвий воситалардан фойдаланишни камайтириши мумкин.
Японияда ўтказилган дала тадқиқотларида қизил рангли ҳашарот тўрлари пиёзсимон экинларни трипсдан ҳимоя қилишда самарали бўлган. Тажрибаларда бундай тўрлар қўлланганда инсектицид ишлатиш сони одатий усулларга нисбатан 25–50 фоизгача камайган. Қизил ранг зараркунандаларнинг ўсимликка яқинлашишига тўсқинлик қилувчи визуал омил сифатида таъсир кўрсатиши мумкин.
Бу усулнинг яна бир афзаллиги, нисбатан йирикроқ тешикли тўрлардан фойдаланиш имкониятидир. Натижада ўсимликлар орасида ҳаво алмашинуви ва ёруғлик яхшироқ сақланади, иссиқлик ва ортиқча намлик тўпланиши хавфи камаяди.
Бу тажриба биз учун ҳам қизиқ. Аввало пиёз ва бошқа сабзавот экинларида, кейинчалик эса тегишли илмий синовлар асосида олма ва бошқа мева боғларида қизил ҳимоя тўрларининг самарадорлигини Ўзбекистоннинг турли тупроқ-иқлим шароитларида ўрганиш мумкин.
Камроқ кимёвий юк, самаралироқ ҳимоя ва соғломроқ агроэкотизим. Илм-фан фермерга содда ва амалий ечим берганда, инновациянинг ҳақиқий қиймати намоён бўлади.