Hosil taqdirida muhim bosqich: paxta dalasidagi jarayonlar tahlil qilindi
Surxondaryo viloyatidagi safarim davomida Jarqo‘rg‘on tumanidagi paxta dalalarida hosilning pishib yetilishi va uni sifatli yig‘ib-terib olishga tayyorgarlik jarayonlarini o‘rgandim. Menga viloyat hokimi Ulug‘bek Qosimov hamrohlik qilmoqda.
Dastlab “Loyqand chinori” hududidagi “Abduxalil fayz baraka” ko‘p tarmoqli fermer xo‘jaligining 22,4 gektarlik paxta dalasi holati bilan tanishdim.
Daladagi holat mavsum davomida olib borilgan agrotexnik tadbirlarning natijasini yaqqol ko‘rsatib turibdi. G‘o‘zaga o‘z vaqtida va to‘g‘ri ishlov berilgani, parvarish jarayonlari talab darajasida tashkil etilgani natijasida hosil salmog‘i yuqori.
Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, bu maydonda gektaridan 100 sentnergacha paxta olish imkoniyati mavjud.
Endi asosiy e’tiborni mavjud hosilni sifatli va yo‘qotishlarsiz yig‘ib olishga qaratishimiz kerak. Shu bois dalada yakuniy agrotexnik tadbirlarni puxta tashkil etish bo‘yicha tegishli ko‘rsatma va tavsiyalar berdim.
Xususan, desikatsiyani belgilangan me’yor va muddatlarga qat’iy rioya qilgan holda o‘tkazish, g‘o‘zani maksimal darajada quritish hamda paxtani terimga sifatli tayyorlash muhim.
Shuningdek, tumandagi “Surxon sadosi” fermer xo‘jaligiga qarashli 20 gektarlik paxta dalasi holatini ham o‘rgandim.
Bu dalada etefon va avguron qo‘llangan. Ko‘saklarning asosiy qismi bo‘liq ochilgan. Biroq desikatsiya jarayonida dalaga suv berilgani sababli o‘simlikdagi ayrim oziqa elementlarining hosilga to‘liq yo‘nalishi va g‘o‘zaning tabiiy qarish jarayoni kutilgan darajada yakunlanmagan.
Fermer xo‘jaligi rahbariga desikatsiyaning asl mohiyatini batafsil tushuntirdim. Bu jarayonning maqsadi shunchaki g‘o‘zani quritish emas.
Asosiy vazifa — o‘simlikdagi oziqa moddalarining vegetativ qismlarda qolib ketishiga yo‘l qo‘ymasdan, ularni imkon qadar hosilga yo‘naltirish va terimni sifatli tashkil etish.
Shu o‘rinda yillar davomida shakllangan “suv berilsa, paxta vazn oladi” degan qarashga ham yangicha yondashish kerak. Paxtaning aynan pishish bosqichida o‘simlikning fiziologik holatini to‘g‘ri boshqarish hosilning sifati va salmog‘iga bevosita ta’sir qiladi.
Dastlabki hisob-kitoblar bu dalada ham gektaridan 100 sentnergacha paxta hosili shakllanganini ko‘rsatmoqda.
Biroq daladagi hisob-kitob — hali yakuniy natija emas. Haqiqiy natija hosil yig‘ib-terilib, tayyorlov maskanida tarozida tortilganidan keyin ma’lum bo‘ladi.
Bizning vazifamiz — dalada yaratilgan hosilni to‘liq saqlab qolish, sifatli va uyushqoqlik bilan yig‘ib olish.
Qashqadaryo viloyatidagi safarimni yakunlab, Surxondaryo viloyatiga keldim.
Tashrifimning dastlabki manzili Termiz tumanidagi “Qoraxon Yangiariq” fermer xo‘jaligining 19 gektarlik 2 ta konturidagi paxta maydonlari bo‘ldi.
Daladagi g‘o‘zaning rivojlanishi va hosilning pishib yetilish holatini ko‘zdan kechirdim. Maydonda biroz namlik saqlanib qolgani sababli paxtani terib olishga shoshilmaslik, avvalo dalaning qurishini kutish bo‘yicha tavsiya berdim.
Shundan so‘ng terimni to‘liq davom ettirish, yetishtirilgan hosilni sifatli va nobudgarchiliksiz yig‘ib olish zarurligini ta’kidladim.
Keyingi manzil — “Qoraxon Paxtakori” fermer xo‘jaligining 16 gektarlik paxta maydoni bo‘ldi. Bu yerda paxtachilik ishlari yaxshi ketayotgani, g‘o‘zaning holati va hosilning pishib yetilishi qoniqarli ekanini qayd etdim.
Maydonda desikatsiya tadbirlari bo‘yicha bajarilishi lozim bo‘lgan qo‘shimcha ishlarni belgilab berdim. Fermerga terimni sifatli tashkil etish, agrotexnik tadbirlarni o‘z vaqtida yakunlash va hosilni imkon qadar to‘liq saqlab qolish bo‘yicha tavsiyalar berdim.
Ayniqsa, daladagi mavjud imkoniyatlardan to‘liq foydalanish, har bir agrotexnik tadbirni o‘z vaqtida va sifatli bajarish hosildorlikka bevosita ta’sir qilishini ta’kidladim.
Maqsadimiz — yetishtirilgan hosilni shunchaki yig‘ib olish emas, balki uni imkon qadar kam nobudgarchilik bilan yig‘ib, mahsulot sifatini saqlab qolishdir.
👍Sirdaryoda paxta yetishtirishda zamonaviy agrotexnologiya
⚡️Sirdaryo viloyati Boyovut tumanidagi paxta maydonlarida Shinjon texnologiyasi asosida qo‘sh qatorlab ekilgan g‘o‘za parvarish qilinmoqda.
✅Mazkur maydonda 30-iyul kuni etifon preparati qo‘llanilgan bo‘lib, ayni paytda hosilni yig‘im-terimga tayyorlashning muhim bosqichi — desikatsiya jarayoni boshlanish arafasida.
✅Ushbu agrotexnik tadbirlar g‘o‘zaning bir maromda pishib yetilishini ta’minlash, terim jarayonini samarali tashkil etish hamda hosilni qisqa muddatlarda yig‘ib olishga xizmat qiladi.
Bizni kuzating
❤Facebook |❤Instagram |❤YouTube |❤Telegram|🌐web-sayt
🌱Jut: dastlabki tajriba yuqori natijalarni ko‘rsatmoqda
😄Qishloq xo'jaligi vazirligi hamda Urug‘chilikni rivojlantirish markazi tashabbusi bilan respublikamiz hududlarida Hindistondan keltirilgan jut o‘simligi urug‘lari 2 ming gektar maydonga ekildi.
🟢Ayni paytda ekinlar gullash bosqichiga kirgan bo‘lib, o‘simliklarning bo‘yi o‘rtacha 2,5–3 metrga yetmoqda. Kuzatuvlar natijasiga ko‘ra, jut o‘simligi mamlakatimizning turli hududlarida iqlim va tuproq sharoitlariga yaxshi moslashib, yuqori vegetatsion rivojlanishni namoyon etmoqda.
✅Mazkur tajriba O‘zbekistonda jut yetishtirish va kelgusida uning urug‘chiligini rivojlantirish uchun muhim amaliy qadam bo‘lib xizmat qiladi.
🔗Urug'chilikni rivojlantirish markazining ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalari
📱WWW 📱Facebook 📱Instagram 📱Telegram 📱Youtube