Oqqo‘rg‘onda paxtachilik: ilm-fan va amaliyot bir maydonda
Bugun Toshkent viloyatining Oqqo‘rg‘on tumanida paxtachilikda yuqori hosildorlikka erishish, zamonaviy agrotexnologiyalarni keng joriy etish hamda ilmiy yondashuvni amaliyot bilan uyg‘unlashtirish masalalariga bag‘ishlangan amaliy seminar o‘tkazdim.
Seminarda Oqqo‘rg‘on tumani va unga yondosh tumanlardagi fermerlar, agronomlar, tuman hokimlarining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosarlari, olimlar hamda soha mutaxassislari ishtirok etdi.
Tadbir davomida “Paxtachilikda yuqori hosildorlikka erishishning 8 ta qonuni” asosida g‘o‘za parvarishining bugungi mas’uliyatli bosqichida amalga oshirilishi zarur bo‘lgan agrotexnik tadbirlar, sug‘orish va oziqlantirish tizimini to‘g‘ri tashkil etish, zararkunanda va kasalliklarga qarshi kurashish hamda hosildorlikni oshirish masalalarini muhokama qildik.
Mutaxassislar tomonidan har bir dala sharoitidan kelib chiqib agrotexnik tadbirlarni rejalashtirish, suv va mineral o‘g‘itlardan samarali foydalanish, g‘o‘za rivojlanish bosqichlariga mos parvarish ishlarini olib borish hamda zamonaviy agrotexnologiyalarni keng joriy etish bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar berildi.
Shuningdek, seminar davomida mikroplastik ifloslanish, uning tuproq unumdorligi va oziq-ovqat xavfsizligiga ta’siri, antibiotiklarga chidamlilik muammosi hamda g‘o‘za yetishtirishda kremniy o‘g‘itlarini qo‘llash bo‘yicha mahalliy olimlarning yangi ilmiy ishlanmalari bilan tanishdik.
Men dala ishlarini belgilangan muddatlarda, sifatli va ilmiy yondashuv asosida tashkil etish, ilg‘or tajribalarni keng joriy etish hamda har bir agrotexnik tadbirni o‘z vaqtida amalga oshirish mo‘l va sifatli hosil yetishtirishning eng muhim sharti ekanini ta’kidladim.
Seminar yakunida fermerlar va mutaxassislarning savollariga javob berib, ilmiy tavsiyalarni amaliyotga izchil tatbiq etish, zamonaviy agrotexnologiyalardan samarali foydalanish va har bir gektardan yuqori hosil olish bo‘yicha fikr almashdik.
Ishonchim komilki, ilm-fan yutuqlarini ishlab chiqarish bilan uyg‘unlashtirish, zamonaviy agrotexnologiyalarni keng joriy etish va ilg‘or tajribalarni ommalashtirish paxtachilikda yuqori hosildorlikka erishishning muhim omillaridan biri bo‘lib xizmat qiladi.
🌱Takroriy ekinlarda yuqori hosildorlikka erishish urug‘lik kartoshkani ekishdan oldin to‘g‘ri tayyorlashga bog‘liq. Milliy markaz tizimidagi Sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy-tadqiqot institutida olib borilgan ilmiy-tajriba ishlari urug‘lik tuganaklarini qizil LED nurida nishlatish samarali usullardan biri ekanini ko‘rsatmoqda.
🔬Mazkur usul tuganaklarning fiziologik faolligini oshirib, bir tekis nish hosil bo‘lishini ta’minlaydi. Natijada qisqa, yo‘g‘on va mustahkam nishlar shakllanib, maysalarning tez unib chiqishi hamda ertaroq tuganak hosil qilishi kuzatiladi. Ekishga tayyor nishlar 0,5–2 sm uzunlikda, yo‘g‘on va sinishga chidamli bo‘lishi tavsiya etiladi.
Urug‘likni tayyorlashda quyidagi talablarga amal qiling:
✅Sovutilgan ombordan olingan tuganaklarni 2–3 kun davomida tashqi haroratga moslashtiring va 15–18 °C haroratda qizil LED nurida nishlating.
✅Oddiy omborda saqlangan urug‘likni saralab, kasallangan tuganaklarni ajrating. Sog‘lom tuganaklarni 1–2 qatlam qilib joylashtiring.
Tavsiya etiladigan nishlatish rejimi:
• 🌡Harorat — 15–18 °C
• 💧Nisbiy namlik — 80–90 %
• 💡Yoritish — kuniga 8–12 soat
• 📅Nishlatish muddati — 5–10 kun
🔴Qizil LED nurida nishlatilgan sog‘lom urug‘lik takroriy kartoshka ekinlarida o‘simliklarning jadal rivojlanishi va barqaror hosil shakllanishi uchun muhim omillardan biri hisoblanadi.
Milliy markazning rasmiy sahifalarini kuzatib boring.
Qishloq xo‘jaligida har bir qarich yerdan unumli foydalanish — yuqori daromad garovidir. Jizzax viloyatida AKIS ko‘magi hamda “Yuz tashabbus” loyihasi doirasida dala chetlariga ekilgan Gollandiyaning “Mamont Gold” oshqovoq navi bunga yorqin misol bo‘lmoqda.
AKIS mutaxassisi ta'kidlashicha, ushbu nav har bir donasi 30–35 kggacha tosh bosadi va bir tub ko‘chatdan 15–20 tagacha oshqovoq berishi mumkin. To‘g‘ri parvarish orqali 1 gektar maydondan 300–400 tonnagacha mo‘l hosil olish imkoniyati mavjud.
Dala chetlarida yetishtirilgan bu mahsulot nafaqat aholi uchun vitaminga boy ozuqa, balki chorva mollari uchun ham juda foydalidir.
Bizni kuzating
❤️Facebook |❤️Instagram |❤️YouTube |❤️Telegram|🌐web-sayt
Aholining suv resurslariga boʻlgan masʼuliyatini oshirish va ekologik barqarorlikni taʼminlash doimiy eʼtiborimizdagi dolzarb masaladir.
Respublika agroxizmatlar markazi (AKIS) tomonidan suv havzalari hamda kanallarni plastik chiqindilardan tozalash jarayoniga yangi samarali qurilma joriy etildi.
Ushbu maxsus toʻrsimon (setka) moslama suv oqimi bilan kelayotgan plastmassa va boshqa maishiy chiqindilarni tutib qolib, ularni belgilangan tartibda yigʻib olish va qayta ishlashga yoʻnaltirish imkonini beradi.
💧Atrof-muhit tozaligi va ekologiyamizga barchamiz birdek masʼulmiz!
Bizni kuzating
❤️Facebook |❤️Instagram |❤️YouTube |❤️Telegram|🌐web-sayt
Samarqand viloyati agroxizmatlar markazi bosh mutaxassisi M. Hakimovning “Past Dargʻom haqiqati” gazetasida paxtachilikda yuqori hosildorlikka erishishning ilmiy asoslari yoritilgan “Sakkiz qonunning mohiyati” mavzusidagi maqolasi e’lon qilindi.
Bizni kuzating
❤️Facebook |❤️Instagram |❤️YouTube |❤️Telegram|🌐web-sayt
Agrar innovatsiyalar va ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish: yangi imkoniyatlar sari
Bugun AQShning Tijoratlashtirish va innovatsiyalar tadqiqoti alyansi (ACIR) asoschisi hamda O‘zbekiston xalqaro ekspertlar kengashi a’zosi Erik Azulay bilan samarali uchrashuv o‘tkazdik.
Muloqot davomida qishloq xo‘jaligida innovatsiyalarni qo‘llab-quvvatlash, ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish va xalqaro grant dasturlari orqali investitsiyalarni jalb etish masalalarini batafsil muhokama qildik.
Uchrashuvning muhim yo‘nalishlaridan biri Jahon banki moliyalashtirayotgan MUNIS 2 dasturi doirasida Qishloq xo‘jaligi vazirligi ishtirokidagi loyihalar sonini ko‘paytirish bo‘ldi. Bu boradagi hamkorlikni yanada kengaytirish yuzasidan fikr almashdik.
Shuningdek, vazirlik tizimidagi olimlar, tadqiqotchilar va agrobiznes vakillari uchun grant arizalarini tayyorlash, tijoratlashtirish strategiyalarini ishlab chiqish, bozor tahlilini o‘tkazish hamda intellektual mulkni himoya qilish bo‘yicha tizimli o‘quv dasturlarini yo‘lga qo‘yish imkoniyatlarini ko‘rib chiqdik.
Muzokaralarda innovatsion ekotizimni rivojlantirish, agrotexnologik startaplarni qo‘llab-quvvatlash, ilmiy ishlanmalarni inkubatsiya qilish, grant dasturlarini kengaytirish, istiqbolli g‘oyalarni bozorga olib chiqish va xalqaro tajribani O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish ustuvor vazifalar sifatida qayd etildi.
Bundan tashqari, ACIR bilan hamkorlikda o‘quv, konsalting va innovatsion dasturlarni ishlab chiqish bo‘yicha qo‘shma tashabbuslarni amalga oshirish istiqbollarini ham muhokama qildik.
Ishonchim komilki, bugungi uchrashuv ilmiy tadqiqotlar natijalarini amaliyotga keng joriy etish, innovatsion g‘oyalarni tijoratlashtirish va xalqaro hamkorlikni yanada mustahkamlash yo‘lida muhim qadam bo‘lib, mamlakatimiz agrar sohasining raqobatbardoshligi va innovatsion salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston va Xitoy agrar ilm-fani yangi bosqichga chiqmoqda
Bugun Xitoy Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya instituti Akademik qo‘mitasi direktori Fu Gao hamda Chjenszyan universiteti vitse-prezidenti Li Syaomin boshchiligidagi delegatsiya bilan sermahsul uchrashuv o‘tkazdik.
Muzokaralar davomida zamonaviy ilm-fan yutuqlarini qishloq xo‘jaligiga joriy etish, ilmiy tadqiqotlarni chuqurlashtirish va O‘zbekiston–Xitoy agrar hamkorligini yangi bosqichga olib chiqish masalalarini atroflicha muhokama qildik.
Alohida e’tibor sho‘rlanish va cho‘llanishga qarshi kurashish, suv tejovchi sug‘orish texnologiyalarini rivojlantirish, qurg‘oqchilikka chidamli ekin navlarini yaratish, tuproq unumdorligini oshirish, masofaviy monitoring hamda agrar biotexnologiyalar yo‘nalishlaridagi qo‘shma loyihalar istiqbollariga qaratildi.
Bugungi kunda Xitoy Fanlar akademiyasining Shinjon ekologiya va geografiya instituti bilan hamkorlikda Orolbo‘yi hududida yerlarni tiklash, sho‘rga chidamli o‘simliklarni yetishtirish va paxtachilikda aqlli sug‘orish texnologiyalarini joriy etish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar amaliy natijalar berayotganini alohida qayd etdik.
Muloqot davomida xitoylik hamkorlar mening o‘simliklar biologiyasi, xususan, g‘o‘za genetikasi yo‘nalishidagi ilmiy faoliyatim hamda ZF2001 COVID-19 vaksinasi klinik sinovlariga qo‘shgan hissamni yuksak baholaganlari men uchun mamnuniyat bag‘ishladi.
Shuningdek, Xitoyning yetakchi oliy ta’lim va ilmiy muassasalari bilan hamkorlikni kengaytirish, qo‘shma ilmiy tadqiqotlar, innovatsion ishlanmalar va kadrlar tayyorlash bo‘yicha yangi tashabbuslarni amalga oshirish yuzasidan kelishuvlarga erishdik.
Ishonchim komilki, bugungi uchrashuv agrar ilm-fan, innovatsiyalar va biotexnologiyalar sohalarida O‘zbekiston–Xitoy strategik hamkorligini yanada mustahkamlash hamda qishloq xo‘jaligini zamonaviy ilmiy yechimlar asosida rivojlantirish yo‘lidagi muhim qadamlardan biri bo‘ladi.