Телеграм канал «Ibrohim Abdurahmonov»

Yarovizatsiya – hosildorlikni oshirish va resurslarni tejash usuli

✅Mamlakatimizda o‘tgan yildan boshlab g‘alla yetishtirishda yarovizatsiya usuli samarali qo‘llanib kelinmoqda.

💬 Yarovizatsiya – bu urug‘lik g‘allani ekishdan avval ma’lum muddat past haroratda saqlash jarayoni bo‘lib, u odatda +1…+5°C haroratda 45–60 kun davom etadi. Bu usul urug‘ning sovuqqa chidamliligini oshiradi, unib chiqishini bir xillashtiradi hamda o‘simlikning erta va barqaror rivojlanishini ta’minlaydi.

Jarayon quyidagicha amalga oshiriladi: urug‘lik g‘alla yig‘ib olingach, avval omborda 4–5 kun saqlanadi, so‘ng kimyoviy ishlov berilib qadoqlanadi. Shundan keyin urug‘lar sovutkichli omborlarda +1…+5°C haroratda 45–60 kun davomida saqlanadi. Ushbu jarayon yakunlangach, urug‘lik fermer xo‘jaliklariga ekish uchun yetkazib beriladi.

➕Joriy yilda Urug‘chilikni rivojlantirish markazi tomonidan tayyorlanayotgan urug‘lik g‘alla to‘liq yarovizatsiya usuli asosida tayyorlanadi.

🌐Website 💬Telegram 💬Facebook 📺YouTube 📷Instagram

#world_food_prize_foundation
#TAPed

Proud to be among the TAPed by the World Food Prize Foundation.

2026 Top Agri-food Pioneers

Meet the 2026 Top Agri-food Pioneers! The World Food Prize Foundation is recognizing 40 innovators in honor of 40 years of the World Food Prize. Representing 30 countries across six continents and ranging in age from 16 to 81, this cohort showcases the breadth of talent driving innovation in food and agriculture. These pioneers are advancing solutions across the agri-food sector, demonstrating that leadership and impact can emerge from any corner of the world and at any stage of life.

https://www.worldfoodprize.org/index.cfm?nodeid=97224&audienceID=1&action=viewspeaker&id=2661

#SyntheticBiology #Bioethics #HECI #STEM_HECI #ResponsibleInnovation #UNESCO #PublicInterestTechnology #SustainableScience

UNESCO томонидан синтетик биология бўйича этик йўриқномаларнинг эълон қилиниши жуда муҳим ва ўз вақтидаги ташаббусдир. Синтетик биология қишлоқ хўжалиги, тиббиёт, озиқ-овқат хавфсизлиги, иқлимга чидамлилик ва биоэкономика учун катта имкониятлар очади.

Шу билан бирга, у биохавфсизлик, адолат, инсон қадр-қиммати, экологик масъулият ва келажак авлодлар манфаати каби чуқур саволларни ҳам кун тартибига қўяди.

Бу ёндашув бизнинг Journal of Integrative Global STEM журналида чоп этилган мақоламизда илгари сурилган HECI — Humanity, Ethics, Creativity and Imagination концепцияси билан бевосита уйғун.

Бизнинг мақолада HECI STEM таълими ва инновацияларини инсонпарварлик, ахлоқ, ижодкорлик ва келажакни тасаввур қилиш қобилияти билан бойитувчи ёндашув сифатида таклиф этилган.
STEM бизга ҳаёт тизимларини муҳандислик асосида яратиш ва ўзгартириш имконини беради.

HECI эса бу имкониятлар хавфсиз, адолатли, инклюзив, экологик масъул ва жамоат манфаатига хизмат қилиши кераклигини эслатади.
Келажак биотехнологияси фақат “нима қила оламиз?” деган савол билан эмас, балки “нима қилишимиз керак ва қандай масъулият билан?” деган савол билан ҳам бошқарилиши лозим.

STEM бизга воситалар беради. HECI эса йўналиш беради.

UNESCO report: https://unesdoc.unesco.org/notice?id=p::usmarcdef_0000397969
Our article: https://doi.org/10.1515/jigs-2026-0009

-----------
English
UNESCO’s publication of ethics guidelines for synthetic biology is a timely and important step. Synthetic biology offers major opportunities for agriculture, medicine, food security, climate resilience, and the bioeconomy. At the same time, it raises profound questions about biosafety, fairness, human dignity, ecological responsibility, and the rights of future generations. (https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000397969)

This strongly resonates with our recently published article in the Journal of Integrative Global STEM, where we introduced the HECI framework — Humanity, Ethics, Creativity and Imagination — as a human-centered complement to STEM for responsible and sustainable agricultural innovation.

STEM gives us the power to design and transform living systems.

HECI reminds us that such power must be guided by safety, justice, inclusion, ecological responsibility, and the public good.

The future of biotechnology should not be shaped only by the question “What can we do?” but also by “What should we do, and with what responsibility?”

STEM gives us tools. HECI gives us direction.
UNESCO report: https://unesdoc.unesco.org/notice?id=p::usmarcdef_0000397969
Our article: https://doi.org/10.1515/jigs-2026-0009

#just_published #HECI #AgriSTEM #SustainableAgriculture #Uzbekistan #HumanCenteredAgriculture

Янги мақоламиз чоп этилди:
“Integrating the HECI framework into agricultural education for human-centered and sustainable agriculture”

Унда қишлоқ хўжалиги таълимида STEMни HECI — Humanity, Ethics, Creativity ва Imagination тамойиллари билан уйғунлаштириш орқали инсонга йўналтирилган ва барқарор аграр таълимни ривожлантириш ғояси илгари сурилган.

PDF: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jigs-2026-0009/pdf?licenseType=open-access

HTML: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jigs-2026-0009/html
---------
Our new article has just been published:

“Integrating the HECI framework into agricultural education for human-centered and sustainable agriculture”

The paper proposes integrating STEM with the HECI framework — Humanity, Ethics, Creativity and Imagination— to promote human-centered and sustainable agricultural education.

PDF: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jigs-2026-0009/pdf?licenseType=open-access

HTML: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jigs-2026-0009/html

O‘zbekiston va Shvetsiya: agrar hamkorlikning yangi imkoniyatlari

Bugun O‘zbekiston Respublikasining Shvetsiyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Raxmatulla Nurimbetov bilan uchrashdim.

Muloqot davomida O‘zbekiston va Shvetsiya o‘rtasidagi qishloq xo‘jaligi sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish hamda ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlaridagi aloqalarni kengaytirish masalalarini muhokama qildik.

Xususan, Shvetsiyada qo‘llanilayotgan ilg‘or agrar texnologiyalar, urug‘larni ekologik xavfsiz usulda zararsizlantirish, ularning sifatini oshirishga xizmat qiluvchi innovatsion yechimlar hamda resurslardan samarali foydalanish bo‘yicha tajribalar yuzasidan fikr almashdik.

Shuningdek, ilmiy-tadqiqot markazlari, innovatsion kompaniyalar bilan hamkorlikni rivojlantirish, raqamli texnologiyalarni qishloq xo‘jaligiga keng joriy etish va amaliy tadqiqotlar natijalarini ishlab chiqarishga tatbiq etish istiqbollarini ko‘rib chiqdik.

Uchrashuvda oziq-ovqat mahsulotlarini sertifikatlashtirish tizimini takomillashtirish, baliqchilik tarmog‘ida zamonaviy texnologiyalarni joriy etish hamda ushbu yo‘nalishlarda hamkorlikni kengaytirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratildi.

Ishonchim komilki, O‘zbekiston va Shvetsiya o‘rtasidagi o‘zaro manfaatli hamkorlik agrar sohada yangi loyihalarni amalga oshirish, innovatsiyalarni keng joriy etish va barqaror rivojlanishni ta’minlashga xizmat qiladi.

O‘zbekiston va Shvetsiya: agrar sohadagi innovatsion hamkorlikning yangi bosqichi

🇺🇿🇸🇪Bugun Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov O‘zbekiston Respublikasining Shvetsiyadagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Raxmatulla Nurimbetov bilan uchrashuv o‘tkazdi.

ℹ️Muloqot davomida ikki mamlakat qishloq xo‘jaligi sohasidagi hamkorlikni yangi bosqichga olib chiqish, innovatsion texnologiyalarni joriy etish hamda ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlaridagi aloqalarni kengaytirish masalalari muhokama qilindi.

📄Uchrashuvda Shvetsiyaning agrar tarmoqda qo‘llanilayotgan ilg‘or ishlanmalari, xususan urug‘larni ekologik xavfsiz usulda zararsizlantirish va sifatini oshirishga xizmat qiluvchi innovatsion texnologiyalar, shuningdek resurslardan samarali foydalanishga qaratilgan zamonaviy yechimlar yuzasidan atroflicha fikr almashildi.

✍️Tomonlar Shvetsiyaning ilmiy-tadqiqot markazlari va innovatsion kompaniyalari bilan hamkorlikni rivojlantirish, qishloq xo‘jaligida raqamli texnologiyalarni keng joriy etish hamda amaliy tadqiqotlar natijalarini ishlab chiqarish jarayonlariga tatbiq etish istiqbollarini muhokama qildilar.

Shuningdek, oziq-ovqat mahsulotlarini sertifikatlashtirish tizimini takomillashtirish, baliqchilik tarmog‘ida zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va ushbu yo‘nalishlarda hamkorlikni yanada kengaytirish masalalari yuzasidan fikr almashildi.

✅Uchrashuv yakunida rasmiylar qishloq xo‘jaligi sohasidagi o‘zaro manfaatli hamkorlikni izchil rivojlantirish va istiqbolli loyihalarni birgalikda amalga oshirish muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladilar.

🌐Website 💬Telegram 💬Facebook 📺YouTube 📷Instagram

🟦🟦🟦

Tritikale — yuqori oqsilli va serhosil don ekini

🏢 Qishloq xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar milliy markazi tizimidagi Don va dukkakli ekinlar ilmiy-tadqiqot institutida tritikale ekinlarining urug‘ ko‘paytirish maydonlari o‘rganildi. Ishchi guruh rahbari O‘lmasbek Sobitov va institut direktori Ravshanbek Siddiqov Izboskan tumanidagi tajriba maydonlarida yetishtirilayotgan tritikale navlari holati bilan tanishdi.

🧪Bugungi kunda institut olimlari tomonidan Rossiyadan keltirilgan 7 ta tritikale nav namunasi respublikamizning sug‘oriladigan maydonlarida introduksiya qilinib, urug‘chilik ishlari olib borilmoqda.

❗️Tritikalening ahamiyati uning yuqori ozuqaviy qiymati bilan izohlanadi. Uning doni tarkibidagi oqsil miqdori bug‘doyga nisbatan 1,0–1,5 foizga, javdarga nisbatan esa 3,0–4,0 foizga yuqori ekani aniqlangan. Shuningdek, don tarkibida 3,8 foiz lizin va 2,0–4,0 foiz yog‘ mavjud.

✅ Tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, mineral o‘g‘itlar me’yori oshirilganda tritikale hosildorligi gektariga qo‘shimcha 0,83–1,68 tonnaga ortishi kuzatilgan. Ekinning yashil massasi ham yuqori ozuqaviy qiymatga ega bo‘lib, 1 kilogramm ko‘k massasida 0,3 ozuqa birligi mavjud. Shu bois tritikale doni va yashil massasi chorvachilikda qimmatli ozuqa manbai hisoblanadi. U sifatli yem-xashak tayyorlashda keng qo‘llaniladi.

🌾 Ayni paytda institutning Izboskan tumanidagi Istiqlol dala tajriba maydonining 7,5 gektarida TIT-1 (1,3 ga), Tixon (1,3 ga), Xleborob (1,2 ga), Kunak (1,2 ga), Svat (1,0 ga), Sergiy (1,0 ga) va Yarilo (0,5 ga) nav namunalarining urug‘ ko‘paytirish ishlari olib borilmoqda. Bu navlar kelgusida respublikada tritikale yetishtirish hajmini kengaytirish va chorvachilik uchun ozuqa bazasini mustahkamlashga xizmat qilishi kutilmoqda.

Milliy markazning rasmiy sahifalarini kuzatib boring.

📱WEB | 📱Telegram | 📱 Instagram | 📱Facebook |📱 Youtube