Янги мақоламиз чоп этилди:
“Integrating the HECI framework into agricultural education for human-centered and sustainable agriculture”
Унда қишлоқ хўжалиги таълимида STEMни HECI — Humanity, Ethics, Creativity ва Imagination тамойиллари билан уйғунлаштириш орқали инсонга йўналтирилган ва барқарор аграр таълимни ривожлантириш ғояси илгари сурилган.
HTML: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/jigs-2026-0009/html
---------
Our new article has just been published:
“Integrating the HECI framework into agricultural education for human-centered and sustainable agriculture”
The paper proposes integrating STEM with the HECI framework — Humanity, Ethics, Creativity and Imagination— to promote human-centered and sustainable agricultural education.
Янги мақоламиз чоп этилди:
“Integrating the HECI Framework into Agricultural Education Promotes Human-Centered Agriculture and Its Sustainability”
Унда қишлоқ хўжалиги таълимида STEMни HECI — Humanity, Ethics, Creativity ва Imagination тамойиллари билан уйғунлаштириш орқали инсонга йўналтирилган ва барқарор аграр таълимни ривожлантириш ғояси илгари сурилган.
“Integrating the HECI Framework into Agricultural Education Promotes Human-Centered Agriculture and Its Sustainability”
The paper proposes integrating STEM with the HECI framework — Humanity, Ethics, Creativity and Imagination— to promote human-centered and sustainable agricultural education.
Чиллаки буғдой навлари уруғи учун оддий, ёзилган "software" , яъни гектарига анъанавий 200 кг ўрнига 500 кг ҳамда уруғни 2 ой +4 С да тиндириб экишни ўзи 105 центнергача ҳосил бермоқда. Бу кам ҳаражат лекин ҳаммани қўлидан келадиган иш. Фермер иқрори! Баракасин берсин!
Hazorasp dalalaridan yangragan tashabbus: ilm, tajriba va mehnat uyg‘unligi
Xorazm viloyatiga amalga oshirayotgan amaliy tashrifim davomida Hazorasp tumanidagi “Soliy Turkman” fermer xo‘jaligi faoliyati bilan tanishdim.
Xo‘jalikning 64 gektar paxta maydonini ko‘zdan kechirar ekanman, ekinlar yakka qator usulida parvarishlanayotgani, nihollarning to‘liq va bir maromda unib chiqqani e’tiborimni tortdi. Agrotexnik tadbirlarning o‘z vaqtida va sifatli bajarilgani natijasida g‘o‘zaning sog‘lom rivojlanayotgani yaqqol ko‘zga tashlanmoqda.
Daladagi holatni o‘rganish jarayonida yana bir bor amin bo‘ldimki, ilmiy yondashuv, amaliy tajriba va mehnat intizomi uyg‘unligi hosildorlikni oshirishning eng muhim omillaridan biridir. Shu bois mutaxassislar va fermerlarga vegetatsiya davridagi agrotexnik tadbirlarni qat’iy nazorat ostida olib borish bo‘yicha tavsiyalar berdim.
Tashrif davomida fermerlar o‘rtasida hamkorlikni kuchaytirishga qaratilgan muhim tashabbusni ilgari surdim. Unga ko‘ra, paxta va g‘alla yetishtirishda yuqori natijalarga erishayotgan ilg‘or fermerlar hamda qoloq xo‘jaliklar o‘rtasida 10 kunlik tajriba almashinuvi tizimini yo‘lga qo‘yish taklif etildi. Ishonchim komilki, bunday amaliyot fermerlarning bilim va ko‘nikmalarini boyitib, hosildorlikni oshirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, xo‘jalikning 67 gektar g‘alla maydonini ham ko‘zdan kechirdim. Ayni paytda bu yerda o‘rim mavsumiga start berilgan. Dastlab gektaridan 90 sentner hosil olish rejalashtirilgan bo‘lsa-da, mavjud holat hosildorlik 100 sentnerdan ham yuqori bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.
Hazoraspdagi ushbu tajriba ilm-fan yutuqlari, ilg‘or agrotexnologiyalar va fermerlar o‘rtasidagi hamkorlik orqali qishloq xo‘jaligida yanada yuqori natijalarga erishish mumkinligini yana bir bor tasdiqlamoqda.
Bu esa nafaqat Xorazm viloyati, balki butun mamlakatimiz agrar tarmog‘i rivoji uchun muhim ahamiyatga ega.
Kartoshkachilikda zamonaviy agrotexnologiyalar o‘z samarasini bermoqda
Xorazm viloyatiga amalga oshirayotgan amaliy tashrifim davomida Bog‘ot tumanidagi “Olloberganov Farhod” fermer xo‘jaligiga tashrif buyurib, kartoshka maydonlaridagi agrotexnik tadbirlar va ekinlarning holati bilan yaqindan tanishdim.
Mazkur xo‘jalikning 7 gektar maydonida kartoshkaning hosildorligi yuqori bo‘lgan “Arizona” va “Gala” navlari parvarishlanmoqda. Kuzatuvlar shuni ko‘rsatdiki, ekinlarni oziqlantirish, sug‘orish va himoya qilish ishlari ilmiy tavsiyalar hamda zamonaviy agrotexnologiyalar asosida tashkil etilgan.
Mutaxassislar hisob-kitoblariga ko‘ra, hosilning to‘liq pishib yetilishiga qariyb 20 kun vaqt qolgan bo‘lib, maydonlardan gektariga 45–50 tonnagacha hosil olish kutilmoqda. Bu esa aholini sifatli kartoshka mahsulotlari bilan ta’minlash va ichki bozor barqarorligini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Fermer xo‘jaligida yer resurslaridan oqilona foydalanish tajribasi ham e’tiborga molik. Kartoshka yig‘ishtirib olingach, bo‘shagan maydonlarga takroriy ekin sifatida tarvuz ko‘chatlari ekilishi rejalashtirilgan. Bu yondashuv bir mavsum davomida yer unumdorligidan samarali foydalanish va qo‘shimcha daromad olish imkonini yaratadi.
Maydonlarni ko‘zdan kechirish jarayonida hosilni qisqa muddatlarda va talafotlarsiz yig‘ib olish, texnika vositalaridan samarali foydalanish, shuningdek, mahsulotni saqlash va bozorga yetkazib berish tizimini puxta tashkil etish bo‘yicha mas’ullarga tegishli tavsiyalar berdim.
Bugungi natijalar ilm-fan yutuqlari va ilg‘or agrotexnologiyalarni amaliyotga keng joriy etish orqali yuqori hosildorlikka erishish mumkinligini yana bir bor tasdiqlamoqda.