Телеграм канал «Ibrohim Abdurahmonov»

Пахтанинг толаси қанчалик узун бўлса, ундан сифатли ип-калава тайёрлаш имконияти ҳам шунчалик юқори бўлади.

Геномика ва биоинформатика марказида олимларимиз яратган “Порлоқ” ғўза навларининг тола узунлигини бошқа навлар билан солиштириб кўрсатишди. Бу навлар генлар фаолиятини бошқаришга асосланган биотехнология ёрдамида яратилган. Натижада нафақат тола сифати, балки ҳосилдорлик ва ноқулай иқлим шароитларига чидамлилик ҳам яхшиланган.

Илмий тадқиқотнинг амалий натижасини мана шундай кўриб, қўл билан ушлаб танишишнинг ўзига яраша завқи бор.

Paxta qabul qilish maskanida ish jarayonlari va hosilni saqlash masalalari o‘rganildi

Toshkent viloyati #ÓrtaChirchiq tumanidagi “#WhiteGoldFabric” paxta tozalash korxonasining paxta qabul qilish maskanida bo‘ldim.

Tashrif davomida paxtani qabul qilish jarayonlari, tarozilar faoliyati, paxta buntlarining holati hamda hosilni saqlash uchun yaratilgan sharoitlarni ko‘zdan kechirdim.

Ayniqsa, yog‘ingarchilik kuzatilayotgan sharoitda paxta buntlarining ustini o‘z vaqtida yopish, hosilni namlikdan himoya qilish va uning sifat ko‘rsatkichlarini saqlab qolish masalalariga alohida e’tibor qaratdim. Mas’ullarga ob-havo sharoitini inobatga olgan holda zarur himoya choralarini oldindan ko‘rish, paxtaning ochiq qolishiga yo‘l qo‘ymaslik yuzasidan ko‘rsatmalar berdim.

Shuningdek, paxtani qabul qilishda shaffoflikni ta’minlash, tarozilarning to‘g‘ri ishlashi va o‘lchov natijalarining haqqoniy qayd etilishiga e’tibor qaratdim. Jarayonlarni raqamlashtirish tizimlarining to‘liq va uzluksiz ishlashini ta’minlash, ma’lumotlarni o‘z vaqtida va aniq kiritish, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan texnik nosozliklarni tezkor bartaraf etish muhimligini ta’kidladim.

Paxta qabul qilish jarayonlarini tartibli tashkil etish, mavjud imkoniyatlardan samarali foydalanish va hosilni nobudgarchiliksiz saqlash bo‘yicha mas’ullarga tegishli tavsiya va topshiriqlar berdim.

#Геномика_ва_биоинформатика марказида бизга яна бир қизиқ ускунани кўрсатишди. Кўриб турганингиз бир вақтнинг ўзида 24 та намунанинг генетик маълумотларини таҳлил қилиш имконини берадиган қурилма.

Унинг ёрдамида пахта, узум каби ўсимликларнинг ДНК кетма-кетлиги ўрганилади. Оддийроқ айтганда, ўсимликнинг ҳосилдорлиги, касалликларга чидамлилиги ва бошқа хусусиятлари билан боғлиқ генетик маълумотларни аниқлаш мумкин. Бундай тадқиқотлар янги, сифатли навларни яратишда муҳим аҳамиятга эга.

#WorldCottonDay #Cotton #Uzbekistan #UzbekCotton #Agriculture #CottonProduction #TextileIndustry #SustainableAgriculture
🇺🇿 Ўзбекистон пахта етиштириш бўйича етакчи давлатлар қаторида
Пахтачилик бўйича мамлакатлар кўрсаткичларини тўғри таққослаш учун улар ягона ўлчовда, яъни пахта толаси ҳажмида ифодаланди.
Постерда келтирилган 2025/26 йилги халқаро кўрсаткичлар ва Ўзбекистоннинг 2025 йилги миллий натижаси асосида олти мамлакат қуйидагича жойлашди:
1️⃣ Хитой — 7,79 млн тонна пахта толаси
2️⃣ Ҳиндистон — 5,18 млн тонна
3️⃣ Бразилия — 4,08 млн тонна
4️⃣ Америка Қўшма Штатлари — 3,03 млн тонна
5️⃣ Ўзбекистон — қарийб 1,40 млн тонна
6️⃣ Покистон — 1,15 млн тонна
Шундай қилиб, ушбу олти мамлакат таққосланганда, Ўзбекистон пахта толаси ишлаб чиқариш ҳажми бўйича бешинчи ўринни эгаллайди.
2025 йилда мамлакатимизда 875,6 минг гектар майдондан 3 млн 986 минг тонна пахта хом ашёси етиштирилди. 35 фоизлик тола чиқими асосида бу ҳосил қарийб 1,40 млн тонна пахта толасига тенг бўлади.
Бу натижа юқори ҳосилли навлар, замонавий агротехнологиялар, самарали агротехник бошқарув ва фермерларимизнинг фидокорона меҳнати Ўзбекистон пахтачилигининг халқаро майдондаги ўрнини мустаҳкамлаётганини кўрсатади.
Бизнинг асосий мақсадимиз фақат ялпи ҳосилни кўпайтириш эмас. Ҳар бир гектардан олинадиган ҳосилдорликни ошириш, тола сифати ва қайта ишлаш самарадорлигини яхшилаш ҳамда даладан тайёр маҳсулотгача бўлган қиймат занжирини мустаҳкамлаш устувор вазифамиз бўлиб қолади.
🇺🇸 Uzbekistan among the leading cotton-producing countries
To make the national figures comparable, all production volumes are expressed in a common unit: cotton lint.
Based on the international 2025/26 figures presented in the poster and Uzbekistan’s national 2025 production result, the six countries are positioned as follows:
1️⃣ China — 7.79 million metric tons of cotton lint
2️⃣ India — 5.18 million metric tons
3️⃣ Brazil — 4.08 million metric tons
4️⃣ United States — 3.03 million metric tons
5️⃣ Uzbekistan — approximately 1.40 million metric tons
6️⃣ Pakistan — 1.15 million metric tons
Accordingly, Uzbekistan ranks fifth in cotton lint production among the six countries compared.
In 2025, Uzbekistan produced 3.986 million metric tons of seed cotton across 875,600 hectares. At an assumed 35% ginning outturn, this corresponds to approximately 1.40 million metric tons of cotton lint.
This result reflects the contribution of high-yielding varieties, modern agricultural technologies, improved crop management, and the dedicated work of our farmers in strengthening Uzbekistan’s position in the international cotton sector.
Our objective is not simply to increase total production. We remain focused on raising productivity per hectare, improving fiber quality and processing efficiency, and strengthening the entire value chain from the cotton field to finished textile products.

#WorldCottonDay #Cotton #Uzbekistan #UzbekCotton #Agriculture #CottonProduction #TextileIndustry #SustainableAgriculture
🇺🇿 Ўзбекистон пахта етиштириш бўйича етакчи давлатлар қаторида
Пахтачилик бўйича мамлакатлар кўрсаткичларини тўғри таққослаш учун улар ягона ўлчовда, яъни пахта толаси ҳажмида ифодаланди.
Постерда келтирилган 2025/26 йилги халқаро кўрсаткичлар ва Ўзбекистоннинг 2025 йилги миллий натижаси асосида олти мамлакат қуйидагича жойлашди:
1️⃣ Хитой — 7,79 млн тонна пахта толаси
2️⃣ Ҳиндистон — 5,18 млн тонна
3️⃣ Бразилия — 4,08 млн тонна
4️⃣ Америка Қўшма Штатлари — 3,03 млн тонна
5️⃣ Ўзбекистон — қарийб 1,40 млн тонна
6️⃣ Покистон — 1,15 млн тонна
Шундай қилиб, ушбу олти мамлакат таққосланганда, Ўзбекистон пахта толаси ишлаб чиқариш ҳажми бўйича бешинчи ўринни эгаллайди.
2025 йилда мамлакатимизда 875,6 минг гектар майдондан 3 млн 986 минг тонна пахта хом ашёси етиштирилди. 35 фоизлик тола чиқими асосида бу ҳосил қарийб 1,40 млн тонна пахта толасига тенг бўлади.
Бу натижа юқори ҳосилли навлар, замонавий агротехнологиялар, самарали агротехник бошқарув ва фермерларимизнинг фидокорона меҳнати Ўзбекистон пахтачилигининг халқаро майдондаги ўрнини мустаҳкамлаётганини кўрсатади.
Бизнинг асосий мақсадимиз фақат ялпи ҳосилни кўпайтириш эмас. Ҳар бир гектардан олинадиган ҳосилдорликни ошириш, тола сифати ва қайта ишлаш самарадорлигини яхшилаш ҳамда даладан тайёр маҳсулотгача бўлган қиймат занжирини мустаҳкамлаш устувор вазифамиз бўлиб қолади.
🇺🇸 Uzbekistan among the leading cotton-producing countries
To make the national figures comparable, all production volumes are expressed in a common unit: cotton lint.
Based on the international 2025/26 figures presented in the poster and Uzbekistan’s national 2025 production result, the six countries are positioned as follows:
1️⃣ China — 7.79 million metric tons of cotton lint
2️⃣ India — 5.18 million metric tons
3️⃣ Brazil — 4.08 million metric tons
4️⃣ United States — 3.03 million metric tons
5️⃣ Uzbekistan — approximately 1.40 million metric tons
6️⃣ Pakistan — 1.15 million metric tons
Accordingly, Uzbekistan ranks fifth in cotton lint production among the six countries compared.
In 2025, Uzbekistan produced 3.986 million metric tons of seed cotton across 875,600 hectares. At an assumed 35% ginning outturn, this corresponds to approximately 1.40 million metric tons of cotton lint.
This result reflects the contribution of high-yielding varieties, modern agricultural technologies, improved crop management, and the dedicated work of our farmers in strengthening Uzbekistan’s position in the international cotton sector.
Our objective is not simply to increase total production. We remain focused on raising productivity per hectare, improving fiber quality and processing efficiency, and strengthening the entire value chain from the cotton field to finished textile products.

#Biodiversity #RoadSafety #SustainableTransport #SustainableAgriculture #STEM #HECI #Uzbekistan

Йўллар инсонларни боғласин, табиатни бўлиб ташламайлик!

Фермер учун йўл маҳсулотини бозорга етказиш имкониятидир. Ёввойи ҳайвон учун эса шу йўл озуқа, сув ёки боласига етиб бориш йўлини тўсиб қўйиши мумкин.
Conservation Biology журналида чоп этилган Др. Лютер ва ҳаммуаллифларининг илмий шарҳи (https://doi.org/10.1111/cobi.70394) муҳим далилларни жамлади:
• Дунёда ҳар йили қуруқликдаги транспорт билан тўқнашувларда юз миллионлаб ҳайвонлар нобуд бўлади. • 2 311 та умуртқали ҳайвон тури учун транспорт IUCN Қизил рўйхатида таҳдидлардан бири сифатида қайд этилган. • Айрим лойиҳаларда ҳайвонлар учун махсус кўприк ва ерости ўтиш жойлари уларга йўналтирувчи тўсиқлар билан бирга қўлланиб, тўқнашувлар 90 фоиздан ортиқ камайтирилган.

Муаллифлар тавсияси аниқ: табиат муҳофазасини йўлнинг лойиҳасидан бошлаш, ҳайвонларнинг ҳаракат йўлакларини сақлаш ва хавфли участкаларда тезлик чекловларига риоя этилишини таъминлаш. Денгизларда ҳам кемалар йўналиши ва тезлигини мослаштириш ҳаётни асрайди. Сенсорлар ва сунъий интеллект огоҳлантириши эса ўз вақтидаги амалий ҳаракатга айланиши керак.

Бу хулосалар Ўзбекистон аграр таълимида жорий этаётган STEM+HECI ёндашувимиз билан ҳамоҳанг. У фан ва муҳандисликни инсонпарварлик, этика, ижодкорлик ва тасаввур билан уйғунлаштиради. Транспортда бу тамойилларни қўллаш ҳаётни асраш масъулиятини лойиҳалашнинг ўзига киритиш, муқобил ечимлар яратиш ва уларнинг келажакдаги оқибатларини олдиндан кўра билиш демакдир.
Фермерлар ва фуқаролар ҳайвонлар ўтадиган ёки тўқнашувлар такрорланадиган жойларни хавфсиз тарзда қайд этиб, масъул хизматларга хабар бериш орқали ёрдам бера олади. Сиёсатчилар эса инфратузилма сармояларини баҳолашда олди олинадиган авариялар, жароҳатлар ва иқтисодий зарарни ҳам ҳисобга олиши зарур.
Тараққиётнинг қадри асраб қолинган ҳаёт билан ҳам ўлчанади.
—
Roads should connect people without cutting nature apart
For a farmer, a road provides access to markets. For a wild animal, that same road can block the way to food, water or its young.
A review by Luther and colleagues, published in Conservation Biology (https://doi.org/10.1111/cobi.70394), brings together compelling evidence:
• Hundreds of millions of animals die annually in collisions with land vehicles worldwide. • 2,311 vertebrate species have transportation listed among their threats in the IUCN Red List. • Some projects combining wildlife overpasses or underpasses with guiding fences have reduced collisions by more than 90%.
The authors recommend building wildlife protection into transport planning, preserving animal movement routes and enforcing speed limits in high-risk areas. At sea, adjusting shipping routes and speeds also protects wildlife. Sensors and artificial intelligence can help, provided their warnings lead to timely action.
These recommendations resonate with the STEM+HECI framework we are implementing in Uzbekistan’s agricultural education. It brings science and engineering together with Humanity, Ethics, Creativity and Imagination. Applied to transport, these principles mean making responsibility for life part of the design process, developing alternative solutions and anticipating their consequences.
Farmers and citizens can contribute by safely recording wildlife crossing locations and recurring collision sites and reporting them to the relevant authorities. Policymakers should include avoided crashes, injuries and financial losses when assessing infrastructure investments.

Progress should also be measured in lives protected.

OZIQ-OVQAT XAVFSIZLIGI — BARQAROR TARAQQIYOT VA FAROVONLIK OMILI

Oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, aholini sifatli va tabiiy mahsulotlar bilan ta’minlash bugungi kunning muhim vazifalaridan biridir. Bu borada chorvachilik va parrandachilikni rivojlantirish, mahsulot yetishtirishda zamonaviy yondashuvlarni keng joriy etish alohida ahamiyat kasb etadi.

Uchqo‘rg‘on tumani Yoshlik mahallasida yashovchi Tolibjon Qosimov ham ushbu yo‘nalishda o‘z tajribasini boyitib, parrandachilik va chorvachilikni izchil rivojlantirib bormoqda.

Xo‘jalikda parrandachilikning turli yo‘nalishlariga e’tibor qaratilgan. Jumladan, Bronza-78 zotli kurkalar, Akrel va kulrang favorit zotli o‘rdaklar, Astrolob hamda Xanhiyar zotli tovuqlar parvarishlanmoqda.

Turli zotlarni boqish va ularning xususiyatlarini o‘rganish orqali parrandachilik imkoniyatlarini kengaytirish, mahsulot turlarini ko‘paytirish hamda xo‘jalik samaradorligini oshirishga intilish kuzatiladi.

Xo‘jalikda Simental va Angus zotli qoramollar ham parvarishlanmoqda. Ushbu zotlarning mahsuldorlik xususiyatlari chorvachilikni ixtisoslashtirish va go‘sht yetishtirish imkoniyatlarini kengaytirishda muhim o‘rin tutadi.

Albatta, chorvachilik va parrandachilikda barqaror natijaga erishish uchun ozuqa bazasini mustahkamlash, veterinariya nazoratini ta’minlash, sanitariya qoidalariga rioya qilish va mahsulot sifatini muntazam nazorat etish muhimdir.

Tolibjon Qosimovning faoliyati mahalliy sharoitda chorvachilik va parrandachilikni rivojlantirishga bo‘lgan intilishning bir namunasidir. Bunday xo‘jaliklarning izchil rivojlanishi ichki bozorda oziq-ovqat mahsulotlari taklifini ko‘paytirish, aholi ehtiyojini qondirish va tadbirkorlik salohiyatini yuksaltirishga xizmat qiladi.

Zero, oziq-ovqat xavfsizligi — faqat mahsulot yetishtirish emas, balki uni sifatli, xavfsiz va barqaror yetkazib berishni ham anglatadi.