Farg'ona viloyatidagi safarim doirasida Yozyovon tumanidagi “Humo” fermer xo‘jaligida paxta parvarishi bo‘yicha amalga oshirilayotgan ilg‘or tajribalar bilan tanishdim.
132 gektar yer maydoniga ega xo‘jalikning 40 gektar qismida xorijiy g‘o‘za navi qo‘shqator usulda plyonka ostiga ekilgan bo‘lib, dalada olib borilayotgan agrotexnik tadbirlar natijasida g‘o‘zaning vegetativ rivojlanishi yuqori darajada ekanini ko‘rdim.
G‘o‘zaning o‘sish holati, bo‘g‘imlari va hosil elementlarini ko‘zdan kechirar ekanman, uning rivojlanishini ijobiy baholadim. Bu natijalar yer unumdorligini oshirishga qaratilgan ilmiy yondashuvlar va zamonaviy agrotexnologiyalardan samarali foydalanishning amaliy ifodasidir.
Fermer xo‘jaligi rahbarining ta’kidlashicha, ilmiy tavsiyalarni ishlab chiqarishga tatbiq etishdan cho‘chimaslik yuqori natijalarga yo‘l ochmoqda. Unga ko‘ra, ilgari gektaridan 20–30 sentner hosil olish yaxshi ko‘rsatkich hisoblangan bo‘lsa, bugungi kunda ilm-fan yutuqlari va zamonaviy agrotexnologiyalarni qo‘llash orqali 75–80 sentner hosil olish mumkinligi amalda isbotlanmoqda.
Uchrashuv davomida ilmiy tadqiqotlar natijalarini ishlab chiqarishga keng joriy etish, sohaga oid ilmiy maqolalar va uslubiy qo‘llanmalardan samarali foydalanish fermerlar uchun muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidladim.
Shuningdek, ilmiy asoslangan texnologiyalarni qo‘llash orqali yuqori hosildorlikka erishayotgan fermerlar sonining ortishi tarmoqning raqobatbardoshligi, samaradorligi hamda fermerlarning iqtisodiy manfaatdorligini yanada kuchaytirishini alohida qayd etdim.
Sifatli ozuqa – chorvachilik va baliqchilik rivojining muhim omili
Farg‘ona viloyatiga amalga oshirgan ishchi tashrifim davomida Yozyovon tumanida “Hualong Siliao” MCHJ XK tomonidan chorva, parranda va baliqlar uchun ozuqa ishlab chiqarish yo‘nalishida amalga oshirilayotgan loyiha faoliyati bilan tanishdim.
Ma’lumotlarga ko‘ra, mazkur loyiha 1 gektar maydonda tashkil etilgan bo‘lib, unga 10 million AQSH dollari miqdorida investitsiya yo‘naltirilgan. Natijada hududda 60 ta yangi ish o‘rni yaratilgan.
Korxonada yiliga 22,5 ming tonna ozuqa mahsulotlari ishlab chiqarish rejalashtirilgan. Shuningdek, loyiha doirasida 180 milliard so‘mlik mahsulot ishlab chiqarish hamda 5 million AQSH dollari miqdorida eksportni yo‘lga qo‘yish ko‘zda tutilgan.
Ayni paytda loyihaning birinchi bosqichi doirasida baliqchilik tarmog‘i uchun sifatli ozuqa ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. Kelgusida esa mahsulot turlarini kengaytirib, chorvachilik va parrandachilik yo‘nalishlari uchun ham zamonaviy va yuqori samaradorlikka ega ozuqa ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish rejalashtirilmoqda.
Ushbu loyiha bilan tanishuv jarayonida uning chorvachilik, parrandachilik va baliqchilik tarmoqlarining ozuqa bazasini mustahkamlash, mahsulot tannarxini kamaytirish hamda eksport salohiyatini oshirishdagi muhim o‘rni borligini alohida ta’kidladim.
Shuningdek, ishlab chiqarish jarayonlarida xalqaro sifat standartlariga rioya etish, mavjud quvvatlardan samarali foydalanish, mahalliy xomashyo resurslarini keng jalb etish hamda eksport geografiyasini kengaytirish bo‘yicha tegishli tavsiya va topshiriqlar berdim.
Ishonchim komilki, bunday zamonaviy loyihalar qishloq xo‘jaligi tarmoqlarining barqaror rivojlanishi, mahsulot tannarxining pasayishi va eksport salohiyatining oshishiga xizmat qiladi.
O‘zbekistonda zaytunchilikni rivojlantirish bo‘yicha Gruziya bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilmoqda
✅ Farg‘ona viloyatida bo‘lib turgan qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov Yozyovon tumani hokimligi binosida video-konferens-aloqa shaklida hamda Gruziyaning “Global Olive Corporation” kompaniyasi rahbari George Svanidze o‘rtasida uchrashuv bo‘lib o‘tdi.
🫒 Uchrashuv davomida O‘zbekistonda zaytun yetishtirish va ushbu yo‘nalishda qo‘shma loyihalarni amalga oshirish masalalari muhokama qilindi. Tomonlar zaytunchilikni rivojlantirish borasida o‘zaro manfaatli hamkorlikni yo‘lga qo‘yish yuzasidan kelishuvga erishdilar.
🌲 Xususan, loyiha doirasida tuproq-iqlim sharoitlari zaytun yetishtirish uchun mos bo‘lgan hududlarda mahalliy hamkorlar bilan birgalikda zaytun plantatsiyalarini tashkil etish va mazkur yo‘nalishni jadallashtirish masalalari atroflicha ko‘rib chiqildi.
📊 Muzokaralar davomida istiqbolli hududlarni aniqlash, agrotexnik yondashuvlarni joriy etish hamda investitsion hamkorlik mexanizmlarini ishlab chiqish bo‘yicha fikr almashildi.
🔗 Erishilgan kelishuvlarga muvofiq, hamkorlik loyihalarini muvofiqlashtirish va ularni amaliyotga tatbiq etishning aniq mexanizmlarini ishlab chiqish maqsadida qo‘shma ishchi guruh tashkil etiladigan bo‘ldi.
📅 Shuningdek, tomonlar tomonidan joriy yil iyun oyi yakuniga qadar ustuvor yo‘nalishlar va aniq tadbirlar rejasini belgilab olish yuzasidan kelishuvga erishildi.
🌍 Mazkur hamkorlik O‘zbekistonda zaytunchilik tarmog‘ini rivojlantirish, yangi eksportbop mahsulotlar yetishtirish hamda agrar sohada xalqaro tajribani keng joriy etish yo‘lidagi muhim qadamlardan biri bo‘lishi kutilmoqda.
Farg‘onada agrar taraqqiyotning yangi bosqichi: paxtachilikda tizimli yondashuvlar
Farg‘ona viloyatida ishchi tashrifim davomida men Toshloq tumani “Luqmonov” fermer xo‘jaligi dala maydonlarida bo‘ldim va bu yerda olib borilayotgan agrotexnik jarayonlar, ekin parvarishi hamda resurslardan foydalanish samaradorligini joyida o‘rgandim.
Xo‘jalik umumiy hisobda 225 gektar yer maydoniga ega bo‘lib, uning 168 gektarida paxta yetishtirilmoqda. Men 60 gektarlik konturdagi agrotexnik ishlar, jumladan tuproq holati, sug‘orish tizimi, o‘g‘itlash jarayonlari va iqlim sharoitiga mos yondashuvlarni mutaxassislar bilan birgalikda ko‘zdan kechirdim hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshirish bo‘yicha aniq tavsiyalar berdim.
Shundan so'ng, xo'jalik dala shiyponida 70 ga yaqin fermer xo‘jaligi rahbarlari, agrosoha mutaxassislari va hududiy mas’ullar ishtirokida ochiq va amaliy muloqot o‘tkazdim. Uchrashuvda hududdagi dolzarb masalalar, paxta yetishtirishdagi mavjud tajribalar hamda yangi agrotexnologiyalarni joriy etish istiqbollari atroflicha muhokama qilindi.
Aytish kerak, paxtachilik yangi bosqichga chiqmoqda — bu jarayonda an’anaviy yondashuvlar saqlangan holda, soha ilmiy asoslangan, raqamli boshqaruvga ega va yuqori samaradorlikka yo‘naltirilgan tizimga aylanishi zarur. Bugungi kunda hosildorlikni oshirish faqat mehnat emas, balki ilm, texnologiya va aniq hisob-kitobga asoslangan boshqaruv bilan belgilanadi.
Fermerlarga murojaatimda hosil miqdori bilan bir qatorda uning sifati, eksportbopligi va iqtisodiy samaradorligiga alohida e’tibor qaratish lozimligini ta’kidladim. Shuningdek, har bir xo‘jalik zamonaviy agrotexnologiyalar, innovatsion urug‘chilik tizimlari, tejamkor sug‘orish usullari va resurslarni optimallashtirish tamoyillarini keng joriy etishi kerakligini qayd etdim.
Fermer xo‘jaliklari endilikda nafaqat ishlab chiqaruvchi subyekt, balki ma’lumotlarga asoslangan qaror qabul qiluvchi zamonaviy tizim elementi sifatida shakllanishi lozim.
Maqsad — barqaror hosildorlikni ta’minlash, yuqori sifatli mahsulot yetishtirish va fermerlar daromadini oshirishga qaratilgan yangi agrar bosqichni shakllantirishdir.
Tomorqadan baraka: Farg‘onada bir xonadon tajribasi minglab oilalar uchun namunaga aylanmoqda
Avval xabar berganimizdek, Farg‘ona viloyatiga amalga oshirgan ishchi tashrifim davomida qishloq xo‘jaligi obyektlari, dala maydonlari hamda aholi tomorqalarida olib borilayotgan ishlar bilan tanishdim.
Tashrif davomida Quva tumanidagi “Oqtepa” mahallasida istiqomat qiluvchi Muzaffar Po‘latov xonadonida bo‘ldim va tomorqadan samarali foydalanish, oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish hamda daromad manbalarini ko‘paytirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar bilan tanishdim.
Muzaffar Po‘latovning 50 sotixli tomorqasi bugungi kunda mehnat va izlanishning yorqin namunasi bo‘lib xizmat qilmoqda. Xonadonda 20 sotix maydonda karam yetishtirilmoqda, qolgan 30 sotixda esa 5 xil navdagi manzarali gullar parvarishlanmoqda.
Shuningdek, hovlida mevali daraxtlar, asalarichilik va parrandachilik yo‘lga qo‘yilgan. Bugungi kunda xonadonda 2 500 bosh parranda boqilmoqda, shuningdek 5 ta asalari qutisi orqali asal yetishtirish ham rivojlantirilgan.
Xonadon e’tiborini tortgan yana bir innovatsion tajriba — kartoshka urug‘ini qizil lampa ostida nishlatish hisoblanadi. Ayni paytda 50 ta yashikda urug‘lik kartoshka nishlatilmoqda. Karam hosili yig‘ishtirib olingach, ushbu maydonga takroriy ekin sifatida kartoshka ekish rejalashtirilgan.
Shu bilan birga, biocharda yetishtirilgan kartoshka urug‘lari ham sinovdan o‘tkazilmoqda. Tajriba natijalariga ko‘ra, eng samarali usul tanlanib, keyingi mavsumlarda keng joriy etilishi ko‘zda tutilgan.
Agrotexnik jarayonlar bilan tanishar ekanman, xonadonda yo‘lga qo‘yilgan mehnatsevarlik, yer resurslaridan oqilona foydalanish va har bir qarich yerni daromad manbaiga aylantirish tajribasini yuqori baholadim. Shuningdek, tomorqalarda intensiv yetishtirish texnologiyalarini qo‘llash, takroriy ekinlar maydonini kengaytirish va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar berdim.
Bunday ibratli xonadonlar tajribasi tomorqalardan samarali foydalanish orqali aholi bandligini ta’minlash, daromadlarni oshirish va mamlakat oziq-ovqat xavfsizligini mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Ilm-fan va tajriba uyg‘unligi: Quva dalalarida hosil yuqori darajaga yetdi
Farg‘ona viloyatiga amalga oshirgan ishchi tashrifim davomida Quva tumanidagi “Quva elita urug‘chiligi” MCHJga qarashli g‘alla maydonlarini ko‘zdan kechirdim.
Xo‘jalikning 40 gektar maydonida yuqori hosildor xorijiy g‘alla navlari ekilgan bo‘lib, barcha agrotexnik tadbirlar belgilangan me’yorlar asosida amalga oshirilgan. Jumladan, ekishdan oldin urug‘liklar yarovizatsiya jarayonidan o‘tkazilib, tavsiya etilgan talablar asosida tayyorlangan.
Ilmiy yondashuv va zamonaviy agrotexnologiyalarning izchil qo‘llanilishi natijasida ekinlar yuqori hosildorlikni namoyon etmoqda. Mutaxassislar prognoziga ko‘ra, joriy mavsumda ushbu maydonlardan gektariga 85–90 sentnergacha hosil olish kutilmoqda.
Ayni paytda hududda g‘alla o‘rim-yig‘im ishlari jadal sur’atlarda olib borilmoqda. Shuningdek, xo‘jalikka qarashli qo‘shimcha maydonlarda urug‘lik kartoshka navlari yetishtirilib, gektaridan 40 tonnagacha hosil olingan. Kartoshka yig‘ishtirib olingan maydonlarda esa takroriy ekin sifatida makkajo‘xori ekish ishlari boshlangan.
Mazkur yondashuv yer resurslaridan samarali foydalanish, yil davomida qo‘shimcha hosil yetishtirish hamda tuproq unumdorligini saqlash va oshirishga xizmat qilmoqda.
Agrotexnik tadbirlarning borishi va erishilayotgan natijalar bilan tanishar ekanman, bunday ko‘rsatkichlar ilm-fan yutuqlarini amaliyotga samarali tatbiq etish, shuningdek, fermerlar va mutaxassislarning samarali mehnati natijasidir.
Shu bilan birga, mas’ullarga o‘rim-yig‘im ishlarini sifatli tashkil etish, hosilni talafotlarsiz yig‘ib olish hamda mavjud texnika va resurslardan unumli foydalanish yuzasidan tegishli topshiriqlar berildi.