“Oʻzbekiston tajribasi Markaziy Osiyodagi ayrim qishloq xoʻjaligi tizimlari va maʼlum darajada barqaror intensivlashtirishga intilayotgan boshqa qishloq xoʻjaligi tizimlari uchunnamuna bo’la oladi.
Muhim jihatlar qatoriga fermerlarning individual ehtiyojlari va ekologik sharoitlari nuqtai nazaridan xilma-xilligini hisobga olgan holda texnologik xilma-xillik; iqtisodiy ragʻbatlantirish va barqarorlik maqsadlari oʻrtasidagi moslik; va mavjud yutuqlarga asoslangan holda ketma-ket islohotlar bilan muvofiqlashtirilgan fanlararo tadqiqotlar, doimiy islohotalr va siyosiy saʼy-harakatlari kiradi.
RNAi va MAS navlarini ichki ishlab chiqish va tijoratlashtirish mamlakatda ilgʻor biotexnologik ekinlarni joriy etish va boshqarish yoʻlidagi asosiy qadamlar boʻldi.
Kengroq aytganda, [O’zbekistondagi] bu tajriba rivojlanayotgan mamlakatlar qishloq xoʻjaligi innovatsiyalariga qodir va shunga oʻxshash rol oʻynashga intilayotgan boshqa mamlakatlar uchun foydali tajriba taklif qilishi mumkinligini koʻrsatadi.”
Dunyoda 3-o’rinda eng ko’p o’qiladigan Nature Scientific Reports jurnalida bugun e’lon qilingan maqalomiz bilan quyidagi havolada tanishing:
“The Uzbek experience offers lessons for certain agricultural systems in Central Asia and, to an extent, for other agricultural systems seeking sustainable intensification.
Crucial aspects to address include technological diversity to accommodate farmer diversity in terms of their individual needs and environmental contexts; congruence between economic incentives and sustainability goals; and coordinated interdisciplinary research, extension, and policy efforts, with interventions sequenced to build on existing successes. The domestic development and commercialisation of RNAi and
MAS cultivars were key steps toward introducing and managing advanced biotech crops in the country.
More broadly, this case suggests that developing countries are capable of frontier agricultural innovation and may
offer useful experience for other countries seeking to play similar roles.”
Read our paper, just pre-released in Scientific Reports Journal, the world's number 3 widely read journal:
Xotira va qadrlash — xalqimizning asriy qadriyatlari, ulug‘ fazilatlaridan biri
❤️🔥 9-may Xotira va qadrlash kuni munosabati bilan Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov taniqli olim, biologiya fanlari doktori, professor Said-Akbar Rahmonqulov xonadonida bo‘lib, uning holidan xabar oldi.
🎗️Tashrif davomida vazir ustoz olimni “Mehnat shuhrati” ordeni bilan taqdirlangani munosabati bilan samimiy tabriklab, ushbu yuksak mukofot uning ko‘p yillik fidokorona ilmiy mehnati, paxtachilik seleksiyasi va urug‘chilik sohasidagi ulkan xizmatlarining munosib e’tirofi ekanini ta’kidladi.
📚 Professor Rahmonqulovning qariyb 70 yillik ilmiy faoliyati davomida 400 dan ortiq ilmiy ishlar yaratgani, ko‘plab shogirdlar tayyorlagani, shuningdek, yuqori hosildor g‘o‘za navlarini yaratish va amaliyotga joriy etishda katta natijalarga erishgani alohida qayd etildi.
🔗 U yaratgan ilmiy maktab bugungi kunda ham paxtachilik seleksiyasi, urug‘chilik va agrotexnologiyalarni rivojlantirishda muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qilayotgani e’tirof etildi.
🌱 Shundan so‘ng vazir texnika fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi Fanlari Akademiyasi akademigi Oqil Salimovni ham holidan xabar oldi.
⚙️ Suhbat davomida professor Oqil Salimovning qishloq xo‘jaligini texnik modernizatsiya qilish, sohaga innovatsion ishlanmalarni joriy etish, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasini mustahkamlash borasidagi ko‘p yillik xizmatlari alohida e’tirof etildi.
💬 Shuningdek, ustoz olimning samarali ilmiy-pedagogik faoliyati davomida ko‘plab mutaxassis va ilmiy kadrlar yetishib chiqqani qayd etildi.
🌺 Tashriflar yakunida vazir ustoz olimlarga mustahkam sog‘lik, uzoq umr, ilmiy faoliyatlarida yangi yutuq va muvaffaqiyatlar tilab, ularga bo‘lgan samimiy hurmat va ehtiromini bildirdi.
Toshkent tumanida mavsumning ilk kartoshka hosili yig‘ib olinmoqda
Toshkent tumanining saxovatli kengliklarida erta bahorda yerga qadalgan mitti tugunaklar bugun barakali hosilga aylandi. 2026-yil hosili uchun belgilangan rejalarga ko‘ra, tumandagi fermer xo‘jaliklari 1600 gektar, aholiga ijaraga berilgan maydonlar esa 400 gektar yerda kartoshka yetishtirishni maqsad qilgan edi. Quyosh nurlari zaminni qizdirishi bilan dalalarda mehnat qaynadi va tuman mirishkorlari viloyatda birinchilardan bo‘lib dasturxonlarimiz ko‘rki bo‘lgan ushbu ne’matni yig‘ishtirib olishga kirishdilar.
Ayniqsa, "G‘iyos Umarov muruvvat fayz" agrofirmasi hududidagi Zargar mahallasida faoliyat yuritayotgan Abbos Tolipovning dehqon xo‘jaligi ko‘pchilikka namuna bo‘lmoqda. Bir gektar maydonda erta bahordan buyon chekilgan zahmat o‘z mevasini berdi. Har bir pushtadagi yashil poyalar ostida go‘yo xazina yashiringandek, tuproq bag‘ridan sarxil va yirik kartoshka tugunaklari birin-ketin bo‘y ko‘rsatmoqda. Bu manzara nafaqat rizq-ro‘z manbayi, balki dehqonning qadoq qo‘llari bilan yaratilgan haqiqiy san’at asariga o‘xshaydi.
"Usta dehqon" unvoniga munosib bo‘lgan Abbos Tolipov hosilni vaqtli yetishtirishda innovatsion usullardan mahorat bilan foydalandi. May oyining ilk kunlaridanoq boshlangan yig‘im-terim jarayoni tumanda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va bozorlardagi narx barqarorligini saqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Yer bilan tillashgan mirishkorning tajribasi va zamonaviy agrotexnologiyalarning uyg‘unligi Toshkent tumani dalalarida haqiqiy baraka to‘yini boshlab berdi.
Vazir va yoshlar uchrashuvi: tashabbus, innovatsiya va kelajak haqida ochiq muloqot
Yoshlar — har qanday jamiyat taraqqiyotining eng muhim harakatlantiruvchi kuchi. Bugungi kunda ular mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarda faol ishtirok etib, yangi g‘oya va tashabbuslari bilan rivojlanish jarayoniga munosib hissa qo‘shmoqda.
Shu maqsadda Samarqand agroinnovatsiyalar va tadqiqotlar institutida talaba-yoshlar bilan ochiq muloqot o‘tkazdik. Tadbir Yoshlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzi madaniyatini shakllantirish kuniga bag‘ishlanib, samimiy va erkin fikr almashish ruhida tashkil etildi.
Uchrashuv davomida yoshlarning ijtimoiy-iqtisodiy masalalari, bandligini ta’minlash, kasbga yo‘naltirish hamda zamonaviy bilim va ko‘nikmalarni shakllantirishga oid muhim mavzular muhokama qilindi. Men bugungi yoshlar oldida tezkor qaror qabul qilish, vaqtni samarali boshqarish, aniq maqsad qo‘yish va doimiy rivojlanishga intilish kabi muhim talablar turganini alohida ta’kidladim.
Muloqot jarayonida yoshlar bilan kasb tanlash, innovatsion loyihalarni ishlab chiqish va ularni amaliyotga joriy etish masalalari yuzasidan fikr almashdik. Bu borada strategik yondashuvni kuchaytirish, to‘g‘ri tanlov qilish va o‘z ustida muntazam ishlash zarurligi haqida tavsiyalar berdim.
Alohida e’tibor texnologik taraqqiyot va raqamli transformatsiya jarayonlariga qaratildi. Xususan, sun’iy intellekt, Big Data texnologiyalari va raqamli tahlil yo‘nalishlarida yoshlarning ishtirokini kengaytirish bugungi kunning muhim vazifalaridan biri ekanini qayd etdik. Shuningdek, ushbu sohalarda talabalar uchun maxsus guruhlar tashkil etish va zamonaviy texnologiyalarni chuqur o‘rganishga qaratilgan tizimli dasturlarni yo‘lga qo‘yish tashabbusini ilgari surdik.
Suhbat davomida talaba-yoshlar tomonidan berilgan savollarga hayotiy misollar asosida batafsil javob berdim. Ishonchim komilki, bunday uchrashuvlar yoshlarning fikrini eshitish, ularni qo‘llab-quvvatlash va salohiyatini ro‘yobga chiqarishda muhim platforma bo‘lib xizmat qiladi.
🗺 Toshkent viloyati Yuqorichirchiq tumani “Xiloliddin” fermer xo‘jaligida 3–4 aprel kunlari ochiq maydonga hamda rangli plyonka ostiga ekilgan paxta maydonlari o‘rganildi.
🌱 Kuzatuvlar natijasida ochiq maydonga ekilgan paxtaga nisbatan rangli plyonka ostiga ekilgan paxtaning rivojlanishi hozirgi vaqtda 10–15 kunga oldinda ekanligi aniqlandi. Ayniqsa, oq plyonkaga qaraganda ko‘k plyonka bilan qoplangan maydonlarda paxta nihollari tezroq rivojlanayotgani kuzatildi.
📺 Batafsil ushbu videoda!
Respublika agroxizmatlari markazining rasmiy sahifalarini kuzatib boring!
Samarqandda seminar: sifatli urug‘ va yuqori hosil sari muhim qadam
Samarqand viloyatidagi safarim davomida Payariq tumani Choshtepa muqobil MTP hududida joylashgan “Erri Proo” fermer xo‘jaligining urug‘lik g‘alla maydonlarida dala aprobatsiya ko‘rigi hamda agrotexnik tadbirlarni tashkil etish bo‘yicha ko‘rgazmali o‘quv-amaliy seminarni o‘tkazdim.
Tadbirda Qishloq xo‘jaligi vazirligi mutasaddilari, tizim tashkilotlari rahbarlari, shuningdek viloyat va tuman hokimlarining qishloq va suv xo‘jaligi masalalari bo‘yicha o‘rinbosarlari ishtirok etdi.
Seminar davomida dastlab bug‘doyning unuv davri, ekinlarni parvarishlash jarayonlari, hosildorlikka xavf tug‘diruvchi zang kasalligi hamda shira kabi zararkunandalarga qarshi kurashish choralariga alohida e’tibor qaratdim. Shuningdek, “Dala burchagi”ni tashkil etish va uni samarali yo‘lga qo‘yish bo‘yicha zarur tavsiyalar berdim.
Tadbirda men agrar sohani rivojlantirish, g‘allachilikda hosildorlikni oshirish, urug‘chilik tizimini sifatli tashkil etish, dala aprobatsiyasi nazoratini kuchaytirish, shuningdek urug‘lik donni saralash va dorilash jarayonlarida ilmiy yondashuvni keng joriy etish masalalariga alohida to‘xtaldim.
Men o‘z nutqimda urug‘lik maydonlarni doimiy monitoring qilish, hududlarning iqlim sharoitiga mos va hosildor navlarni tanlash, sertifikatlash tizimini takomillashtirish, hamda ilm-fan va amaliyot integratsiyasini kuchaytirish bugungi kunning eng muhim ustuvor vazifalaridan biri ekanini ta’kidladim. Shuningdek, urug‘ yetishtirishdan tortib uni fermerlarga yetkazib berishgacha bo‘lgan barcha jarayonlarni zamonaviy talablar asosida tashkil etish zarurligini qayd etdim.
Tadbir davomida eskirgan yondashuvlardan voz kechish, zamonaviy va ilmiy asoslangan tizimlarni joriy etish bugungi kun talabi ekanini yana bir bor ta’kidladim. Shu maqsadda sohada mavjud muammolarni bosqichma-bosqich bartaraf etish, urug‘chilik laboratoriyalari sonini ko‘paytirish hamda hududlarda sifat nazoratini kuchaytirish bo‘yicha mas’ullarga tegishli topshiriqlar berdim.
Muloqot jarayonida fermerlar tomonidan bildirilgan savol va takliflarni tingladim. Ayrim masalalar joyida hal etildi, qolgan murojaatlar yuzasidan mutasaddilarga zarur topshiriqlar berildi hamda huquqiy tushuntirishlar taqdim etildi.
Seminar yakunida paxtachilikda amalga oshirilishi zarur bo‘lgan agrotexnik tadbirlar, jumladan mavsumiy defoliatsiya ishlariga puxta tayyorgarlik ko‘rish, shuningdek sug‘orish va oziqlantirish jarayonlarini agrotexnik me’yorlar asosida tashkil etish bo‘yicha aniq vazifalarni belgilab berdim.