Ген-нокаут технологияси
Ўн уч йилдан кейин берилган жавоб
Ўзбекистонда яратилган РНК интерференцияси, яъни ҳужайра ичида муайян генларнинг фаоллиги (экспрессияси)ни сусайтириш ёки бутунлай тўхтатиб қўйиш жараёнига асосланган ген-нокаут технологияси дунё пахтачилигида катта янгилик бўлди.
Энди эса ўн уч йил ўтиб, ўша технологиянинг энг муҳим саволига жавоб бериш пайти келди: у вақт синовидан ўтдими, авлодлар алмашинуви, уруғ кўпайтириш ва турли дала шароити унинг асосий белгиларини сусайтириб юбормадими? Бу савол бежиз эмас эди. Молекуляр генетикада айрим РНК интерференцияси конструкцияларининг таъсири авлодлар давомида сусайиши, хусусан, ДНК метилланиши ва конструкциянинг ўзини ўзи сукутга тушириши натижасида самарадорлик пасайиши мумкинлиги ҳақида жиддий илмий савол мавжуд эди. “Порлоқ”нинг ўн уч йиллик дала ҳаёти ана шу саволга янги жавоб берди.
Батафсил, Янги ўзбекистон газетасининг 2026 йил, 8 сентябрь, 185-сонида ўқинг:
🌱Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonovning “Yangi O‘zbekiston” gazetasining bugungi sonida “Gen-nokaut texnologiyasi: o‘n uch yildan keyin berilgan javob” sarlavhali maqolasi e’lon qilindi.
🤩Maqolada zamonaviy genetika va biotexnologiyaning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan gen-nokaut texnologiyasi, uning ilmiy asoslari va qishloq xo‘jaligida qo‘llash imkoniyatlari haqida so‘z yuritilgan.
✅Shuningdek, maqolada genlarni maqsadli o‘zgartirish orqali o‘simliklarning muhim biologik xususiyatlarini boshqarish, seleksiya jarayonlarini jadallashtirish, hosildorlik va sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilash hamda zamonaviy biotexnologik yondashuvlardan samarali foydalanish masalalari tahlil qilingan.
☘️Unda ilm-fan va innovatsiyalarni qishloq xo‘jaligiga keng joriy etish, genomika va biotexnologiya yutuqlaridan foydalanish orqali yangi avlod, yuqori samarador va zamonaviy talablarga mos qishloq xo‘jaligi ekinlarini yaratish istiqbollariga alohida e’tibor qaratilgan.
🔗Maqolaning to‘liq matni bilan ushbu havola orqali tanishishingiz mumkin.
Prezidentimiz tashrifi sharafiga Serbiya poytaxtidagi “Kula Belgrade” osmono‘par binosi O‘zbekiston bayrog‘i ranglarida yoritildi.
—
В честь визита Президента нашей страны небоскреб «Kula Belgrade» в столице Сербии окрасился в цвета флага Узбекистана.
Serbiyaning ilg‘or bog‘dorchilik tajribasi O‘zbekistonda joriy etiladi
Bugun Serbiyaning “KALEM VOĆE MILADINOVIĆ” kompaniyasi vakillari bilan O‘zbekistonda zamonaviy intensiv bog‘dorchilikni rivojlantirish va sifatli mevali ko‘chatlar yetishtirish masalalarini muhokama qildik.
Asosiy e’tibor O‘zbekiston hududida zamonaviy mevali ko‘chatlar pitomnigini tashkil etish, ilg‘or ko‘chat yetishtirish va payvandlash texnologiyalarini joriy qilish, shuningdek, zamonaviy intensiv bog‘larni barpo etishga qaratildi.
Dastlabki bosqichda loyihani Akademik M. Mirzayev nomidagi Bog‘dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy-tadqiqot instituti hududida boshlashni taklif qildik. Bu yerda zamonaviy mevali ko‘chatlar yetishtirishni yo‘lga qo‘yish va tajriba maydonlarini tashkil etish ko‘zda tutilmoqda.
Hamkorlikning yana bir muhim jihati — ilm, ta’lim va amaliyotni birlashtirish. Shu maqsadda soha mutaxassislari va talabalar uchun Serbiyada amaliy o‘quv va stajirovka dasturlarini tashkil etish masalasini ham muhokama qildik.
Dastlabki kelishuvlarga ko‘ra, 20–30 nafar talaba va soha vakilini zamonaviy ko‘chat yetishtirish, payvandlash, payvandtaglarni tanlash hamda intensiv bog‘larni tashkil etish bo‘yicha o‘qitish imkoniyatlarini ko‘rib chiqdik.
Kelishuvimizga ko‘ra, “KALEM VOĆE MILADINOVIĆ” kompaniyasi vakillari 2026-yil sentyabr–oktyabr oylarida O‘zbekistonga tashrif buyuradi. Tashrif davomida istiqbolli hududlar o‘rganilib, loyihaning dastlabki parametrlari va uni amalga oshirish mexanizmlari belgilanadi.
Bizning maqsadimiz — O‘zbekistonda sifatli va sertifikatlangan mevali ko‘chatlar yetishtirish bazasini kengaytirish, zamonaviy bog‘dorchilik texnologiyalarini keng joriy etish va yuqori hosildor, eksportbop bog‘larni ko‘paytirish.
Serbiyaning ilg‘or tajribasi, O‘zbekistonning ilmiy salohiyati va amaliy imkoniyatlarini birlashtirish orqali bog‘dorchilikda yangi loyihalarni amalga oshiramiz.
Prezidentimiz rafiqasi hamrohligida rasmiy tashrif bilan Serbiyaga keldi.
—
Президент нашей страны вместе с супругой прибыл с официальным визитом в Сербию.