Телеграм канал «IBRATLI UMRLAR™»

ҚЎШНИ АЁЛЛАРНИ ЖАНОЗА ЎҚИЛИШИДАН АВВАЛ МУСИБАТХОНАГА ЧИҚИБ ЎТИРИШЛАРИ ТЎҒРИМИ? ЖАНОЗАДАН КЕЙИН ТАЪЗИЯ БИЛДИРИШ МУМКИНМИ?
#жаноза

❓2155-САВОЛ: Қўшнимизникида эркак киши вафот этди. Қўшни аёллар жаноза ўқилмасдан олдин таъзия бўлган хонадонга чиқишлари тўғрими? Чунки таъзия бўлган хонадонда дарвоза олдида эркаклар тизилиб ўтиришади. Аёлларни уларнинг олдидан ўтиши жуда ноқулай. Аёллар жанозадан кейин таъзия билдиришлари мумкинми?

💬ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Мусибат етган хонадон эгаларига таъзия билдириш мустаҳаб амал саналади.
Амр ибн Ҳазм розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
“Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдилар: “Қайси бир мўмин мусибат етган биродарига таъзия билдирса, Аллоҳ унга қиёмат куни улуғлик либосини кийгазади” (Ибн Можа ривояти).
Ҳар бир нарсанинг ўзига хос тартиби бўлгани каби таъзия билдиришнинг ҳам шариат белгилаб берган тартиби бор.
Хусусан, аёллар қўшни хонадонда мусибат бўлиб қолганда таъзия билдиришлари, уларнинг дардларига шерик бўлиб, сабрга чақиришлари, маййитнинг ҳақига истиғфор айтишлари яхши амал ҳисобланади. Чунки мусибат вақтида ҳар бир юпатувчи гап далда беради, мусибатни аритишда ёрдам беради. Лекин бу ҳолатда аёллар эркаклар тўпланган жойда улар билан аралашиб кетмаслиги керак. Яна бир эътиборли жиҳат шуки, аёл ўзи иддада бўлса, таъзия билдириш учун, гарчи қўшнисиникига бўлса ҳам чиқмаслиги зарур.
Бизда одатда маййитга жаноза ўқилгандан кейин барча эркаклар маййитни дафн қилиш учун қабристонга кетадилар ва хонадон улардан фориғ бўлади. Шу пайтда қўшни аёллар чиқиб, мусибатзада аёлларга ҳамдард бўлиб, таъзия билдирсалар, шариат талабини бажарган ҳамда таъзия билдиришни том маънода амалга оширган бўладилар.
Демак, аёлларнинг бир-бирларига таъзия билдиришлари шариатда қўллаб-қувватланади. Фақат бунда номаҳрам эркаклар билан аралашиб кетмаслик, жанозага эргашиб қабристонга бормаслик ва агар иддада бўлса, уйдан чиқмаслик талаб этилади. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.

👍YouTube 👍Instagram 👍Facebook 👍Ummalife

😎 РАСМИЙ САҲИФА ✅ УЛАШИНГ🗣

#Видео
#эркак #кумуш

📹 Эркаклар кумуш тақинчоқ тақиши мумкинми?
🎙 Отабек домла Мамадиев
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази бош мутахассиси

👨‍💻 Тўлиқ ҳолда кўриш
✅ Улашинг: @diniysavollar

Ҳотам Асомга дейишди:
Таваккул борасида ишингизни ниманинг асосига бино қилдингиз?
Жавоб берди: “Тўрт нарсага биноан:
1. Ризқимни мендан бошқа емаслигини билганимдан сўнг у хусусда хотиржам бўлдим.
2. Ишимни мендан бошқа амалга оширмаслигини билгач, мен ўша иш билан машғул бўлдим.
3. Ўлим менга тўсатдан етишини билдим ва унга ҳозирлик кўрдим.
4. Ҳамиша Аллоҳнинг кузатувидан холи эмаслигимни билдим ва (гуноҳ маъсият қилишдан Ундан) ҳаё қилдим.

“Сияру аъламин нубало” китобидан.

#ҳикмат

Бир дирам олмоқ чекибон дасту ранж,
Яхшироқ ондинки биров берса ганж.

Мазмуни: Кишининг ўз халол меҳнати билан бир дирҳам топгани, бировнинг унга хазина совға қилганидан яхшироқдур.

© Алишер Навоий.

Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳнинг тақволари

Имом Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳ бир куни масжид муаззинининг ортида туриб хуфтон намозини ўқидилар. Муаззин «Залзала» сурасини қироат қилди.
Намоз тугаб, одамлар масжиддан чиқиб кетишгач, ичкарида Имом Абу Ҳанифа ва муаззиндан бошқа ҳеч ким қолмади.

Муаззин ҳикоя қилади:
«Абу Ҳанифага назар солсам, у зот чуқур фикрга толиб, оғир-оғир нафас олиб ўтирардилар. Ичимда: "У зотнинг хаёлларини чалғитмай деб туриб чиқиб кета қолсаммикан", дедим ва масжиддан чиқдим. Ичкарида пилиги бор қандил (чироқ) қолганди, унда ҳам жуда озгина мой бор эди. Сўнг тонг отганда қайта келдим...

Қарасам, у зот ҳалиям ўтирган жойларида шундай деяётган эканлар:
«Эй зарра миқдоридаги яхшиликка яхшилик билан мукофот берувчи Зот! Ва эй зарра миқдоридаги ёмонликка (жазосини) берувчи Зот! Қулинг Нўъмонни (Абу Ҳанифани) дўзахдан асра ва уни Ўз раҳматинг кенглигига дохил қил».
Муаззин сўзида давом этади: «Ичкарига кирдим, қарасам, қандил ҳалиям ёниб турарди».
Имом Абу Ҳанифа (вақт ўтганини сезмай, ҳали ҳам хуфтон вақти деб ўйлаб): «Қандилни олмоқчимисан?» дедилар.
Мен: «Эй Имом, тонг отиб бўлди-ку!» дедим.

Шунда Абу Ҳанифа: «Кўрганларингни сир тут (ҳеч кимга айтма)», дедилар.
Сўнг икки ракат (бамдоднинг суннатини) ўқидилар ва хуфтон таҳоратлари билан биз билан бамдод намозини ўқиш учун турдилар. Мен бу воқеани Имом вафот этгунларига қадар ҳеч кимга сўзлаб бермадим».

(Манба: Хатиб Бағдодий, «Тарихи Бағдод», 13/355)

#Ҳикмат

Гоҳида фаришта (гўзал ишларимизни кўриб) бизнинг поклигимизга ҳавас қилади. Гоҳида эса шайтон (мендан ҳам нопок бўлиб кетдинг, дегандек) нопоклигимиздан кулади. Агар иймонни гўр лабигача саломат сақлаб борсак, бизнинг эпчиллик ва чаққонлигимизга офарин!

Шарҳ: Гохида фаришта ҳам ҳавас қиладиган даражада яхши ишларни қиламиз. Гоҳида эса ҳолимизга дев ҳам кулади. Хаёт шундай: гоҳ йиқилиб, гоҳ туриб, давом этаверади. Йикилсак кулманг, ғалаба қилсак мақтаманг! Зеро, инсон хакикий мақтовга вафотига қадар иймон билан яшай олсагина сазовор бўлади!

#илмий
#мулоҳаза

Пашша ҳақида қуръоний ва илмий мулоҳазалар

        Пашша тўрт томонга ҳам вертикал ҳолатда уча олади, тепа, пастга учаётганда у секунднинг ўндан бири (10/1) вақтида учиш ҳолатини ўзгартира олади. Бу нарса унга ҳимояланиш ва учишни назорат қилишда юқори имконни беради.
        Пашша - ўта юқори учиш тезлиги билан тавсифланади. У секундига юз марталаб қанот қоқа олади, шу сабаб уни тутиб олиш ўта машаққатдир.
        Пашшанинг 6 та қаноти бор. Танаси эса ёпишқоқ қўшимчалар билан қопланган бўлиб, унинг ёрдамида турли предметларга, ҳатто ойна каби силлиқ нарсаларга ҳам ёпиша олади.
        Пашшада 38 та мускул бўлиб, унинг 20 таси билан қанотларини ҳаракатга келтирса, 18 таси орқали бошини барча томонга қараб ҳаракатлантира олади.
        Пашшанинг икки асосий кўзи бўлиб, унинг ичидаги линзаларнинг сони 4000 тани ташкил этади. Ҳар бир линза мияга уланган ва уларнинг ёрдамида пашшанинг кўзлари барча йўналишларда секундига 100лаб тасвирларни кўра олади... Ақли, иқтидори, қуввати ва илми қай даражага етган бўлмасин, қай бир инсон пашша каби ишларни амалга оширишга қодир?
Пашша овқатга тушиб, бирон нима ейишни бошлар экан, ундаги овқат ҳазм қилиш ферментлари саноқли лаҳзаларда ошқозони ичида уни парчалаб, ҳазм қилиб ташлайди. Демакки, бу оятда келган «...Ва агар пашша улардан бирон нарсани тортиб олса, ундан ўшани қутқариб ололмаслар»ни айнан тасдиқлайди (Ҳаж сураси, 73-оят).
Аллоҳ таоло айтади: «Эй одамлар! Бир масал айтилмиш, бас, унга қулоқ солинг! Албатта, сизлар Аллоҳни қўйиб, топинаётган нарсаларингиз, агар барчалари бирлашсалар ҳам, битта пашша ярата олмаслар. Ва агар пашша улардан бирон нарсани тортиб олса, ундан ўшани қутқариб ололмаслар. Талаб қилувчи ҳам, талаб қилинган ҳам ожиз бўлди. Улар Аллоҳнинг қадрини жойига қўймадилар. Албатта, Аллоҳ кучли ва азиздир!» (Ҳаж сураси, 73-74-оятлар).