Телеграм канал «Huquqshunos yordami»

#Bilasizmi

❗️ Zo'ravonlikdan jabrlangan bolalarga ijtimoiy xizmatlarni tashkil qilish tartibi belgilandi

Batafsil infografikada👆

    @Huquqshunos_yordami 

     Savol yuborish uchun 👇👇

     @Online_maslaxatchii

🚗 YHXX xodimi mashinani tintuv qilishi mumkinmi? Qonun nima deydi?

Amaliyotda ko‘p uchraydi Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX) xodimi haydovchini to‘xtatib, hech qanday asos ko‘rsatmasdan avtomobilni “tekshiraman” deb tintuv qilishga urinadi.

❗️ Bu qonuniymi? — Yo‘q.

🔍 TASHQI KO‘ZDAN KECHIRISH va 🧳 TINTUV o‘rtasidagi katta farq bor:

1️⃣ Transport vositasini tashqi ko‘zdan kechirish bu — haydovchi yoki yukni kuzatib borayotgan shaxs ishtirokida, transport vositasi va yuklarni ochmasdan, faqat tashqi tomondan ko‘zdan kechirishdir.

Bunda haydovchi ishtirok etadi, buyumlar ochilmaydi.

Maqsad — tashqi holatni vizual tekshirish, bu holat tintuv hisoblanmaydi hamda bunga (YHXX) xodimining huquqlari bor.

Biroq TINTUV (ya'ni yuklarni, buyumlarni ichini ochib ko'rish, tekshirish) bu — majburiy protsessual harakat bo‘lib, u faqat qonunda belgilangan asoslar mavjud bo‘lgandagina ( jinoyat, huquqbuzarlik alomatlari mavjud bo‘lganda) prokurorning roziligi bilan sudning ajrimi asosida amalga oshiriladi.

❌ YHXX xodimi o‘z tashabbusi bilan “Shunchaki shubha bor” degan vaj bilan har qanday haydovchini to‘xtatib tintuv o‘tkazishga HAQLI EMAS.

✔️ Tintuv uchun majburiy shartlar jinoyat, huquqbuzarlik alomatlari mavjud bo‘lganda, sudning qarori yoki ajrimi bilan tegishli protsessual rasmiylashtirish orqali amalga oshiriladi.

⚖️ Xulosa qilib aytganda:

🔹 Qonuniy asossiz tintuv o‘tkazilishi mumkin emas hamda bu fuqarolarning huquqlarini buzish hisoblanadi.
🔹 Tashqi ko‘zdan kechirish — tintuv hisoblanmaydi.


📌 Yuriskonsult_UZ

📣 O‘ZINI O‘ZI BAND QILGAN SHAXS SIFATIDA RO‘YXATDAN O‘TGAN SHAXSLARGA MEHNAT STAJI YOZILADIMI

❓ Savol: Meni o‘g‘lim 2 gruh nogironi. Unga pensiya tayinlangan. Qarilik pensiyasiga xam chiqishi uchun xozirdan  õzini band qilish bõlimiga tõlov qilib ish staji yozdirib yursam boladimi?

✅Javob: Oʻzbekiston Respublikasining 03.09.1993 yildagi 938-XII-sonli Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi Qonunning 37-moddasi 1-qismi g) bandi
yakka tartibdagi mehnat va oilaviy tadbirkorlik faoliyati, shu jumladan shaxsiy yordamchi xoʻjalikdagi va yuridik shaxs tashkil etilmagan holdagi dehqon xoʻjaligidagi faoliyat, shuningdek yakka tartibdagi tadbirkorlik va oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatidagi mehnat faoliyati:

      2019-yil 1-yanvarga qadar boʻlgan davr uchun — Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlangan taqdirda;

      2019-yil 1-yanvardan 2019-yil 31-dekabrga qadar boʻlgan davr uchun — yagona ijtimoiy toʻlov toʻlangan taqdirda;

     2020-yil 1-yanvardan — ijtimoiy soliq toʻlangan taqdirda.

     Yuqoridagi qoidaga asosan, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tsa va bir yilda bir marta bazaviy hisoblash miqdorining bir baravarini to‘lasa bir yillik mehnat staji yoziladi hamda yoshga doir pensiyaga chiqishda mehnat staji sifatida hisobga olinadi.

     @Huquqshunos_yordami 

      Savol yuborish uchun 👇👇

      @Online_maslaxatchii

2026 yilda 55 yoshga to‘laman. Mehnat daftarcham yo‘qolgan. Endi men qanday pensiyaga chiqaman?

Javob: Mehnat daftarchasi yoki elektron mehnat daftarchasi mehnat stajini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi.

2005 yil 1 yanvardan avvalgi davrlar uchun mehnat staji shaxsning mehnat daftarchasi (elektron mehnat daftarchasi)dagi mavjud yozuvlar asosida, tasdiqlovchi hujjatlar talab etilmasdan belgilanadi.

Mehnat daftarchasi mavjud bo‘lmaganda, shuningdek, mehnat daftarchasida zarur yozuvlar bo‘lmagan yoki mehnat faoliyati davrlari to‘g‘risida noto‘g‘ri va noaniq yozuvlar mavjud bo‘lgan hollarda ish stajini tasdiqlash uchun:

➡️ maʼlumotnomalar;
➡️ buyruqlardan ko‘chirmalar;
➡️ shaxsiy hisobvaraqlar va ish haqi berish uchun qaydnomalar;
➡️ mehnat shartnomalari;
➡️ arxiv maʼlumotnomalari va mehnat faoliyati davrlari to‘g‘risidagi maʼlumotlar mavjud bo‘lgan boshqa hujjatlar qabul qilinadi.

Shuningdek, mehnat faoliyati davrlari to‘g‘risidagi maʼlumotlar sud tartibida guvohlar ko‘rsatmalariga asosan ham hisobga olinishi mumkin.

     @Huquqshunos_yordami 

     Savol yuborish uchun 👇👇

     @Online_maslaxatchii

HAYFSAN OLGAN XODIMGA BAYRAM PULI BERILADIMI?

Savol: 2 kun oldin hayfsan olgan xodim 2 kundan so‘ng premiya olish xuquqiga egami hayfsan nechchi kundan so‘ng yechiladi?

Javob: Xodimga 2 kun oldin hayfsan (intizomiy jazo) berilgan bo‘lsa, u 2 kundan so‘ng premiyaga haqli emas. Chunki Mehnat kodeksining 299-moddasiga muvofiq, intizomiy jazoning amal qilish muddati davomida xodimga nisbatan rag‘batlantirish choralari, jumladan mukofot (premiya) qo‘llanilmaydi.

Mehnat kodeksining 315-moddasiga ko‘ra, intizomiy jazoning amal qilish muddati 1 yil bo‘lib, u faqat ish beruvchining buyrug‘i bilan muddatidan oldin olib tashlangan taqdirda bekor qilinadi. Hayfsan olib tashlanmaguncha xodim rag‘batlantirishga, shu jumladan premiyaga haqli emas.

     @Huquqshunos_yordami 

     Savol yuborish uchun 👇👇

     @Online_maslaxatchii

📣 O‘qituvchilarga ipoteka krediti boshlang‘ich to‘lovi uchun 25 foiz subsidiya beriladi

Vazirlar mahkamasi qaroriga ko‘ra, 2026 yildan boshlab kamida 15 yil ish staji va oliy malaka toifasiga ega bo‘lgan pedagoglarga subsidiya beriladi.

Subsidiya Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan qayta moliyalashtiriladigan ipoteka kreditlari doirasida, yangi uy sotib olish uchun ajratiladi. Buning uchun byudjetdan har yili 200 mlrd so‘mgacha mablag‘ yo‘naltiriladi.

Unga my.gov.uz orqali bepul ariza topshirish mumkin bo‘ladi. Ariza subsidiya.idm.uz‘da inson omilisiz ko‘rib chiqiladi.

Subsidiyalar vazirlikning subsidyplatform.mf.uz platformasi orqali avtomatik tarzda to‘lanadi.

Bunda kredit tarixi salbiy bo‘lgan o‘qituvchilarga subsidiya berilmasligi mumkin.

Subsidiya qancha beriladi?

Subsidiya ipoteka krediti boshlang‘ich to‘lovining 25 foizi uchun ajratiladi.

Masalan, boshlang‘ich to‘lov 480 mln so‘mlik ipoteka (1 martdan limit oshmoqda) uchun 25 foiz bo‘lsa, subsidiya 30 mln so‘m bo‘ladi.

Boshlang‘ich to‘lov oshgan taqdirda, subsidiya miqdori ham oshishi mumkin.

     @Huquqshunos_yordami 

      Savol yuborish uchun 👇👇

      @Online_maslaxatchii

#Bilasizmi

❗️ Qaysi hollarda nikoh tuzishga yo'l qo'yilmaydi?

Batafsil inofgrafikada 👆

    @Huquqshunos_yordami 

     Savol yuborish uchun 👇👇

     @Online_maslaxatchii