Savol: Men oliy toifali boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman bogʻchada majburiy taʼlim tarbiyachisiman toifam oʻtadimi?
Javob: Vazirlar Mahkamasining 2021 yil 17-sentabrdagi 572-son qaroriga 1-ILOVA sifatida tasdiqlangan "Maktabgacha, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, professional va maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari pedagog kadrlarini attestatsiyadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risida"gi Nizomning 17-bandi Pedagog kadrlarning malaka toifalari (lavozimlari) boshqa taʼlim tashkilotlariga, taʼlim tashkilotlarining bir turidan boshqasiga yoxud nodavlat taʼlim tashkilotidan davlat taʼlim tashkilotiga ishga o‘tganda saqlab qolinadi.
Bunda maktabgacha, umumiy o‘rta va maktabdan tashqari taʼlim tashkilotlari pedagog kadrlarining ikkinchi malaka toifasi o‘rta maxsus va professional taʼlim tashkilotlarining katta o‘qituvchisi lavozimiga, birinchi malaka toifasi — yetakchi o‘qituvchisi lavozimiga, oliy malaka toifasi — bosh o‘qituvchisi lavozimiga tenglashtiriladi.
Yuqoridagilarni inobatga olib, sizga oliy toifali o‘qituvchi sifatida haq to‘lashi kerak. Ish beruvchi sizga oliy toifali o‘qituvchi sifatida ish haqi to‘lashdan bosh tortsa, Adliya bo‘limiga yoki prokuraturaga ariza berishiz kerak ular holatni o‘rganib chiqib sizga amaliy yordam beradi.
SAVOL: Mehnat kodeksining 308 moddasida xizmat tekshiruvi muddati 15 ish kunidan oshmasligi belgilangan shunda Maktabgacha taʼlim muassasalari xodimlariga nisbatan oʻtkaziladigan xizmat tekshiruvi muddatini hisoblashda shanba va yakshanba kunlari hisoblanmaydimi?
Javob: Ha, Mehnat kodeksining 308-moddasida “15 ish kuni” deb belgilanganligi sababli, xizmat tekshiruvining muddatini hisoblashda xodimning ish kunlari hisobga olinadi, dam olish kunlari esa hisobga olinmaydi.
Ya’ni, agar ta’lim muassasasida xodim uchun besh kunlik ish haftasi belgilangan bo‘lsa, odatda shanba va yakshanba kunlari xizmat tekshiruvi muddatining 15 ish kuniga kiritilmaydi. Bunda yakshanba umumiy dam olish kuni, ikkinchi dam olish kuni esa tegishli jamoa shartnomasi, ichki mehnat tartibi qoidalari yoki ish jadvaliga muvofiq belgilanadi.
Muhim jihat: “ish kuni” tushunchasi xodimning aynan o‘sha davrdagi ish rejimidan kelib chiqib aniqlanadi. Demak, 308-moddadagi 15 ish kuni kalendar kunlari emas, aynan xodimning ish kunlari bo‘yicha hisoblanadi.
Qanday hollarda xodimning ruxsatisiz ish haqidan ushlab qolinadi?
☑️soliqlar va yig‘imlarni undirish uchun;
☑️sud qarorlarini va boshqa ijro hujjatlarini ijro etish, shuningdek vakolatli organlarning qonuniy talablarini bajarish uchun;
☑️xodim tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash uchun, (agar zararning miqdori xodimning oʻrtacha oylik ish haqidan oshmasa);
📆 xodim qaysi ish yili hisobiga ta’til olib bo‘lgan bo‘lsa, o‘sha yil tugaguniga qadar mehnat shartnomasi bekor qilinganda ta’tilning ishlab berilmagan kunlari uchun.
🔐Eslatma: Soliqlarni faqat rasmiy servislar orqali to‘lash tavsiya etiladi. Bu to‘lovlarning shaxsiy hisob varaqalarida to‘g‘ri va o‘z vaqtida aks etishini ta’minlaydi.
Ish stajiga qoʻshib hisoblanadigan mehnat faoliyati turlari
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Qonunning 37-moddasi (“b” va “e” bandlari)ga koʻra, pensiya olish huquqini beradigan ish stajiga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi:
☑️harbiy xizmatni oʻtash, shuningdek davlat xavfsizlik organlari, Milliy gvardiya va ichki ishlar organlaridagi xizmat;
☑️oliy taʼlim muassasalarida, aspirantura, doktorantura va boshqa ilmiy bosqichlarda kunduzgi taʼlim olish (jumladan, xorijda oʻqish).
❗️ ESLATMA!
👉 Oliy taʼlimda oʻqigan davr ish stajiga qoʻshilishi uchun kamida 7 yil umumiy ish staji boʻlishi shart.
Harbiy xizmat davrini ish stajiga qoʻshish uchun esa oldindan ish staji talab etilmaydi.
🔹Mehnat kodeksining 217-moddasiga ko'ra, xodimga har yili kamida 21 kalendar kun asosiy mehnat taʼtili beriladi.
🔹Shuningdek, 218-moddaga muvofiq, baʼzi toifadagi xodimlar uchun taʼtil uzaytirilgan bo‘ladi:
☑️18 yoshgacha bo‘lganlar — 30 kalendar kun;
☑️I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlar — 30 kalendar kun;
☑️Davlat hokimiyati va respublika ijro etuvchi organlari xodimlari — 27 kalendar kun.
📎 Bundan tashqari, ayrim kasb yoki lavozimlar uchun taʼtil muddati qonunchilikda alohida belgilanishi mumkin.