Телеграм канал «Huquqshunos yordami»

Savol: Davlat tashkilotida ishlayman, xizmat safariga borsak, tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) taqdim etsak kundalik xarajatlarimizga faqat 103 ming so’m to’lab berishyapti, aslida 144 ming 200 so’m berilishi shart emasmi❓
 
Javob: Mehnat kodeksining 287-moddasiga ko’ra, xizmat safariga yuborilgan taqdirda ish beruvchi xodimga quyidagilarni qoplashi SHART:
yoʻlkira xarajatlari;
turar joy ijarasi xarajatlari;
doimiy yashash joyidan tashqarida yashash bilan bogʻliq qoʻshimcha xarajatlar (sutkalik);
xodim tomonidan ish beruvchining ruxsati yoki roziligi bilan qilingan boshqa xarajatlar.
 
Bunda xarajatlar oʻrnini qoplash miqdori budjetdan moliyalashtiriladigan tashkilotlar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorlardan kam boʻlishi mumkin emas.
 
Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 2-avgustdagi 424-son qaroriga ilova “Oʻzbekiston Respublikasi hududida xizmat safarlari toʻgʻrisida”gi Nizom tashkilotlarning xodimlarini Oʻzbekiston Respublikasi hududida xizmat safarlariga yuborish, xizmat safari bilan bogʻliq xarajatlarni qoplab berish, xizmat safariga ketayotgan va xizmat safaridan qaytayotgan shaxslarni roʻyxatga olish boʻyicha maxsus elektron jurnallarni yuritish hamda xizmat safariga yuborilgan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini taʼminlash tartibini belgilaydi.
 
Nizomning 16-bandiga ko’ra, kundalik xarajatlar uchun haq jamoa shartnomalari, jamoa kelishuvlari va mehnat shartnomalarida koʻzda tutilgan miqdorlarda, lekin quyidagi miqdorlardan kam boʻlmagan holda belgilanadi (bazaviy hisoblash miqdoriga nisbatan koeffitsiyentlarda), jami 0,35 gacha:

xodimning xizmat safari davrida ovqatlanish (alkogol va tamaki mahsulotlari bundan mustasno) xarajatlarini tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) taqdim etilganda — 0,25 gacha;

boshqa xarajatlari uchun — 0,1.

Bunda umumiy ovqatlanish obyektlarida xaridni amalga oshirganligini tasdiqlovchi hujjatlarni (cheklarni) xizmat safari uchun ishlab chiqilgan maxsus mobil ilovada xarid chekining fiskal belgisini matritsali shtrix kod (QR-kod) yordamida skanerlash orqali roʻyxatdan oʻtkazish imkoniyati mavjud boʻlmaganda, ushbu hujjatlarni (cheklarni) taqdim etishga ruxsat etiladi.

Umumiy ovqatlanish obyektlarida xarid amalga oshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) xizmat safari davrining har bir kuni uchun alohida-alohida rasmiylashtiriladi.
 
❌ Lekin amaliyotda ayrim tashkilot buxgalterlari tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) taqdim etilganda faqat BHM 0,25 koeffitsiyentini ya’ni 103 ming so’m to’lashmoqda ekan. BHM 0,1 koeffitsiyentini ya’ni 41 ming 200 so’mni to’lashamayapti ekan. Bu noqonuniy.

BHM 0,25 koeffitsiyentini to'lash uchun tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) bo’lishi shart!

BHM 0.1 koeffitsiyenti esa hech qanday tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar)siz majburiy tartibda to’lanishi shart❗️
 
Ya’ni BHM 0,1 koeffitsiyenti ya’ni 41 ming 200 so’m xodim xarajatlarini tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar)ni taqdim qilgan yoki qilmaganligidan qat’i nazar to’lab berilishi shart!

Gapni indallosi, agar xizmat safariga borgan xodim tasdiqlovchi hujjatlar (cheklar) taqdim etsa kundalik xarajatlar uchun 103 ming so’m emas, kamida 144 ming 200 so’m to'lab berilishi shart❗️

©️Mehnat huquqi

@Huquqshunos_yordami

Savol yuborish uchun 👇👇

@Online_maslaxatchii

❔ Men yaqinda 54 yoshga to‘laman, umumiy ish stajim 20 yil, shundan 5 yil bola parvarishida bo‘lganman. Men 54 yoshdan pensiyaga chiqishim mumkinmi?

"Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti to‘g‘risida"gi Qonunning 12¹-moddasiga ko‘ra, mazkur Qonun 37-moddasining “a”, “g” va “k” bandlarida nazarda tutilgan kamida 20 yillik ish stajiga ega bo‘lgan ayollar 54 yoshga to‘lgandaimtiyozli shartlarda yoshga doir pensiya olish huquqiga ega hisoblanadi.

❗️ Fuqaroning bola parvarishi (3 yoshgacha) davri umumiy ish stajiga qo‘shiladi, biroq ushbu davr imtiyozli pensiya tayinlash uchun talab etiladigan 20 yillik ish staji tarkibiga kiritilmaydi.

✅ Mazkur holatda fuqaroning umumiy ish staji 20 yilni tashkil etsa-da, uning 5 yili bola parvarishi davriga to‘g‘ri kelgani sababli, imtiyozli pensiya hisobida faqat 15 yillik ish staji inobatga olinadi.

☝️ Shu bois, ushbu holatda fuqaro 54 yoshdan imtiyozli pensiyaga chiqish huquqiga ega emas.

@Huquqshunos_yordami

Savol yuborish uchun 👇👇

@Online_maslaxatchii

Mehnat qonunchiligida pulga oid talablarga da’vo muddati qo’llanilmaydimi❓
 
✅ JAVOB: MEHNAT QONUNCHILIGIDA PULGA OID TALABLARGA DA’VO MUDDATI QO’LLANILADI❗️

  MK 560-moddasiga ko’ra, boshqa mehnat nizolari boʻyicha da'vo muddati xodim oʻzining huquqi buzilganligi toʻgʻrisida bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan kundan 6️⃣ oy. Pulga oid talablar bilan bog’liq nizolar ham boshqa mehnat nizolari turkumiga kiradi, alohida istisno yo'q!

Ha, yana bir gap, sud amaliyotida qiziq holatlar ham bo'lib turadi. Masalan, shu turkumdagi mehnat nizosida javobgarni himoya qilganimda, da'vogar men advokat Karimjonovning videosini ko'rib, huquqim buzilganligini bildim, da'vo muddati shu vaqtdan o'tadi desa bo'ladimi😊 Afsuski, sudda bunday iddaolar o'tmaydi, sud mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni xodim oʻzining huquqi buzilganligi toʻgʻrisida bilgan yoki bilishi kerak boʻlgan deb hisoblaydi!

Shuning uchun, hurmatli xodimlar mehnat shartnomasi bekor qilingan kundan so'ng, 6 oylik da'vo muddatini o'tkazib yubormanglar❗️
 
Ko’pchilik MK 546-moddasiga chalg’imoqda❗️ Unga ko’ra, ish beruvchi xodimning pulga oid talablarini muddati cheklanmagan holda butun davr uchun qanoatlantirishga HAQLI.

Xodimning pulga oid talablari yakka tartibdagi mehnat nizosini koʻrib chiquvchi mehnat nizolari boʻyicha komissiya yoki sud tomonidan asosli deb topilgan taqdirda TOʻLIQ MIQDORDA QANOATLANTIRILADI.

546-moddaning 1-qismida ish beruvchi “butun davr uchun qanoatlantirishga haqli” deyilmoqda, bu yerda majburiyat haqida emas, huquq haqida gap ketmoqda.
Moddaning 2-qismida yoki sud tomonidan asosli deb topilgan taqdirda "TOʻLIQ MIQDORDA QANOATLANTIRILADI" deyilmoqda, gap bu yerda miqdor haqida ketmoqda, da’vo muddati haqida emas!

Na MK 546-moddasida, na 560-moddalarida pulga oid talab bo'yicha da’vo muddati bo’yicha hech qanday istisno mavjud emas❗️ Agar istisno bo’lganda edi, 546 yoki 560-moddalarda ko’rsatilgan bo’lar edi. Masalan, 560-moddada istisno holatlar ko’rsatilgan. Xodimning hayotiga va sogʻligʻiga yetkazilgan ziyonning oʻrnini qoplash toʻgʻrisidagi nizolar boʻyicha, shuningdek xodimga yetkazilgan maʼnaviy ziyonni kompensatsiya qilish haqidagi nizolar boʻyicha sudga murojaat etish muddati belgilanmaydi.
 
MK 172, 234, 254-moddalariga ko’ra mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodim bilan hisob-kitob qilinishi kerak. Ish beruvchi tomonidan xodimga tegishli boʻlgan barcha summalarni toʻlash xodim bilan mehnat shartnomasi bekor qilingan kunda amalga oshiriladi.

Masalan, mehnat shartnomasi bekor qilingan kundan keyin 6 oydan keyin sobiq xodim sudga oxirigacha olinmagan ish haqini undirishni so’rab murojaat qildi. Javobgar tomon da’vo muddatini qo’llashni so’rasa, agar sud ishdagi hujjatlarni har tomonlama tekshirib, sudga murojaat qilish muddati uzrsiz sabablarga koʻra oʻtkazib yuborilganligini aniqlasa, daʼvoni rad etadi. Sud mazkur muddat uzrli sabablarga koʻra oʻtkazib yuborilgan deb topsa, uni tiklaydi.

Diqqat! Agar xodim va ish beruvchi oʻrtasidagi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar davom etayotgan bo'lsa, sodda qilib aytganda xodim tashkilotda ishlab turgan boʻlsa, uning pulga oid talablari, masalan, ish haqi yoki ta'til pullarini undirish haqidagi da'vo talabiga da'vo muddati qoʻllanilmaydi. Chunki, majburiyatlar davom etmoqda. 6 oylik da'vo muddati mehnat shartnomasi bekor qilingandan kundan so'ng o'tishni boshlaydi! MK 172, 234, 254-moddalariga koʻra, xodimga berilishi kerak boʻlgan barcha summalarni toʻlash xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni amalga oshiriladi!

©️Mehnat huquqi

@Huquqshunos_yordami

Savol yuborish uchun 👇👇

@Online_maslaxatchii

Assalomu alaykum va rahmatullohi va barakatuh! 
    
Barcha musulmon ahliga Qurbon hayiti muborak bo‘lsin!

     @Huquqshunos_yordami

Bugun hamma xodimlar 1 soat vaqtli ketishi kerak!

Mehnat kodeksining 187-moddasiga ko‘ra, bayram kunlari arafasida har kunlik ishning (smenaning) davomiyligi barcha xodimlar uchun kamida 1 soatga qisqartiriladi.

Ertaga 27-may, chorshanba — Qurbon hayitining birinchi kuni, yaʼni ishlanmaydigan bayram. Bugun esa Arafa kuni.

Demak, bugun ishga chiqqan xodimlar 1 soat vaqtliroq uyiga ketishga haqli.

🔰 Bayramdan oldingi kuni ishning (smenaning) davomiyligini qisqartirish imkoni bo‘lmagan uzluksiz ishlaydigan tashkilotlarda va ayrim turdagi ishlarda ortiqcha ishlaganlik xodimga qo‘shimcha dam olish vaqti berish yoki xodimning roziligi bilan ish vaqtidan tashqari ish uchun belgilangan normalar bo‘yicha haq to‘lash orqali kompensatsiya qilinadi.

Dam olish kunlari:

✅ 27-may, chorshanba – Qurbon hayiti;
✅ 28-may, payshanba – barcha uchun qo‘shimcha dam olish kuni;
✅ 29-may, juma – barcha uchun qo‘shimcha dam olish kuni;
✅ 30-may, shanba – haftada 6 kun ishlaydiganlar uchun qo‘shimcha dam olish kuni;
✅ 31-may, yakshanba – barcha uchun odatiy dam olish kuni.

@Huquqshunos_yordami

Savol yuborish uchun 👇👇

@Online_maslaxatchii

#xabar #qurbon_hayiti #namoz #vaqt
🌙 ҚУРБОН ҲАЙИТИ НАМОЗИНИ ЎҚИШ ВАҚТЛАРИ

🕌 Юртимиздаги жоме масжидларда 2026 йил 27 май чоршанба куни Қурбон ҳайити намози ўқилади. Унга кўра, Тошкент шаҳридаги жоме масжидларда эрталаб соат 05:10 да Қурбон ҳайити намози ўқилади.

🕓 Республикамиз ҳудудларида Қурбон ҳайити намози жоме масжидларда қуйидаги вақтларда адо этилади:

🟢Андижон 05:05
🟠Наманган 05:05
🟢Фарғона 05:05
🟠Тошкент ш. 05:10
🟢Тошкент в. 05:10
🟠Сирдарё 05:20
🟢Жиззах 05:20
🟠Самарқанд 05:30
🟢Сурхондарё 05:30
🟠Қашқадарё 05:35
🟢Навоий 05:35
🟠Бухоро 05:35
🟢Хоразм 05:50
🟠Қорақалпоғистон Рес. 05:55

🕒 Юқорида кўрсатилган вақтлар қуёш чиққанидан кейин 15-20 дақиқалик фарқни инобатга олиб белгиланди.

✅ Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

📱ISHONCHLI VA RASMIY MANBA📲 OBUNA BO'LING

▶️ YouTube | 📷Instagram | 🔵 Facebook

#eslatma #zulhijja #arafa #roza

☪️ АРАФА КУНИ ТУТИЛГАН РЎЗА 2 ЙИЛЛИК ГУНОҲЛАРГА КАФФОРАТ

⏺ 26 май сешанба куни зулҳижжа ойининг 9-куни – арафа кунидир.

📿 Абу Қатода розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Арафа кунининг рўзаси ўзидан аввалги бир йил ва ўзидан кейинги бир йилнинг гуноҳларига каффорат бўлишини Аллоҳдан умид қиламан", дедилар (Имом Муслим ривояти).

📿 Бошқа ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Арафа кунининг рўзаси икки йилга каффоратдир: ундан олдинги ва ундан кейинги йилга", деганлар (Имом Байҳақий ривояти).

🕰Оғиз ёпиш ва очиш вақти (Тошкент вақти билан):

⏺ Саҳарлик (оғиз ёпиш) вақти: 03:16
⏺ Ифторлик (оғиз очиш) вақти: 19:49

🤲 Нияти: Холис Аллоҳ учун нафл рўза тутишни ният қилдим.

🌙 Ғафлатда қолманг! Арафа куни рўзасини тутишни ўтказиб юборманг! Буни бошқаларга ҳам эслатинг. Эҳтимол Сиз сабабли бошқалар ҳам рўза тутар.

⏰ @fatvouz_taqvim_bot — айнан Сиз турган локация бўйича саҳарлик ва ифторлик вақтларини ҳисоблаб берадиган бот.

✅ Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

📱ISHONCHLI VA RASMIY MANBA📲 OBUNA BO'LING

▶️ YouTube | 📷Instagram | 🔵 Facebook