Телеграм канал «Huquqshunos yordami»

❓Boquvchim vafot etdi. Boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasini olish uchun ariza topshirsam qancha miqdorda pensiya olishim mumkin? Qonunchilikka muvofiq boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasi vafot etgan boquvchining ish staji va ish haqidan kelib chiqib tayinlanadi. Demak, ushbu pensiya miqdori qancha bo‘lishi vafot etgan boquvchining mehnat faoliyati davridagi ish staji va ish haqiga bog‘liq. Bugungi kunda boquvchisini yo‘qotganlik pensiyasining eng kam miqdori — oyiga 820 000 so‘m etib belgilangan.     @Huquqshunos_yordami      Savol yuborish uchun 👇👇     @Online_maslaxatchii

#Bilasizmi #Mehnat_huquqlari 🔰 Qonunchilikka ko'ra, 3 yoshga to'lmagan bolaning byudjet tashkilotlarda ishlaydigan onasi haftasiga 35 soatdan oshmaydigan ish vaqti belgilanadi va bunda ish haqi kamaytirilmaydi. ⏰ Ish beruvchi homilador ayolning, 14 yoshga to'lmagan bolaning (16 yoshga to'lmagan nogironligi bo'lgan bolaning) onasining iltimosiga ko'ra tibbiy xulosa asosida to'liqsiz ish vaqtini belgilashi shart. 💰16 yoshga to'lmagan nogironligi bo'lgan bolani tarbiyalayotgan onaga oyiga qo'shimcha bir dam olish kuni berilib, davlat ijtimoiy sug'urta mablag'lari hisobidan shu vaqt uchun bir kunlik ish haqi miqdorida nafaqa to'lanadi.     @Huquqshunos_yordami       Savol yuborish uchun 👇👇      @Online_maslaxatchii

Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining olingan malaka toifalarining fanlar kesimida tatbiq etish bo'yicha ko'rsatma xati e'lon qilindi. Unda umumtaʼlim muassasalarida faoliyat olib borayotgan xodimlarning olgan malaka toifalari fanlar kesimida tatbiq etilishi boʻyicha hamda davlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida faoliyat olib borayotgan xodimlarning olgan malaka toifalari tatbiq etilishi boʻyicha ma'lumotlar keltirilgan. Shuningdek, hujjatga ko'ra, 5-11-sinflarda “Tarbiya” fanidan dars beradigan “Tarix”, “Milliy istiqlol gʻoyasi va huquq” mutaxassisligiga ega oʻqituvchilarga “Tarbiya” fanidan malaka toifasi boʻlmagan hollarda amaldagi malaka toifasiga tatbiq etiladi. Bunda, “Tarbiya” fanidan dars oʻtish huquqiga ega boʻlgan oʻqituvchilarda bir vaqtning oʻzida “Tarbiya” hamda tegishli fanlardan malaka toifalari boʻlsa, bunda “Tarbiya” fanidan dars berganda faqatgina ushbu fan boʻyicha malaka toifasi tatbiq etiladi.     @Huquqshunos_yordami      Savol yuborish uchun 👇👇     @Online_maslaxatchii

YANGI TARTIBGA ASOSAN DEKRET PULI KAMAYADIMI Savol: Endi 1-yanvardan dekret pullarini hisoblash o'zgardimi, miqdor kamayadimi endi❓ Javob: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796 - son qaroriga 4-ilova “Davlat ijtimoiy sugʻurtasi doirasida vaqtincha mehnatga layoqatsizlik hamda homiladorlik va tugʻish nafaqalarini tayinlash hamda toʻlash tartibi toʻgʻrisida” Nizomning 16-bandiga ko’ra, sugʻurtalangan shaxslarga sugʻurta hodisasi yuzaga kelganda, ularga tayinlanadigan davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha toʻlovlar miqdori quyidagi tartibda hisoblanadi: Nafaqa miqdori=OʻOIH÷25,3 x SK x KS , bunda OʻOIH — hisoblangan oʻrtacha oylik ish haqi; 25,3 — ish kunlarining oʻrtacha oylik soni (Muallif izohi: 365 (1 yildagi kunlar soni, kabisa yili mustasno) – 52 (1 yildagi yakshanbalar soni) - 9 (ishlanmaydigan bayramlar soni) = 304 304/12 (1 yildagi oylar soni) = 25.3 ya’ni bu son ish kunlarining o‘rtacha oylik sonini ifodalaydi). SK — sugʻurta stajiga mutanosib ravishda oʻrtacha oylik ish haqiga nisbatan qoʻllaniladigan staj koeffitsiyenti; KS — mehnatga layoqatsizlik varaqasida koʻrsatilgan davr ichidagi Jamgʻarma hisobidan qoplab beriladigan kunlar soni. Nizomning 24-bandiga ko’ra, homiladorlik va tugʻish boʻyicha nafaqa miqdorini hisoblashda sugʻurtalangan shaxsning sugʻurta stajiga mutanosib ravishda oʻrtacha oylik ish haqiga quyidagi staj koeffitsiyenti qoʻllaniladi: oʻn oydan yigirma toʻrt oygacha (yigirma toʻrtinchi oy ham kiradi) sugʻurta stajiga ega boʻlganda — 75 foiz; yigirma besh oydan oltmish oygacha (oltmishinchi oy ham kiradi) sugʻurta stajiga ega boʻlganda — 85 foiz; oltmish bir va undan ortiq oy sugʻurta stajiga ega boʻlganda — 100 foiz. Nizomning 26-bandiga ko’ra, sugʻurtalangan shaxsning oʻrtacha oylik ish haqining nafaqa tayinlanadigan sanada qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalda boʻlgan mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining 10 baravari miqdoridan ortiq boʻlmagan qismi inobatga olinadi. Nizomning 25-bandiga ko’ra, homiladorlik va tugʻish boʻyicha nafaqa mehnatga layoqatsizlik varaqasida koʻrsatilgan barcha davr uchun, biroq ushbu Nizomning 17-bandi talablarini inobatga olgan holda hisoblanadi va toʻlanadi. Nizomning 17-bandiga ko’ra, mehnatga layoqatsizlik varaqasida koʻrsatilgan davr ichida yakshanba kuni hamda Mehnat kodeksining 208-moddasiga muvofiq ishlanmaydigan bayram kunlari mavjud boʻlgan taqdirda, ushbu kunlar davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha toʻlovlar miqdorini hisoblashda inobatga olinmaydi. Endi yuqoridagilarni misol bilan sodda qilib tushuntiraman❗️ Xodim 24 oylik (2 yillik) sugʻurta stajiga ega deb tasavvur qilamiz. Xodimning o’rtacha oylik ish haqi 20 million, lekin Nizomning 26-bandiga ko’ra, mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining 10 baravari miqdoridan ortiq boʻlmagan qismini ya’ni 12 nillion 710 ming so’mni inobatga olamiz! (12 nillion 710 ming: 25.3)*75% (10 oydan 24 oygacha (24 oy ham kiradi) sugʻurta stajiga ega boʻlganda — 75 foiz) * 106 (126/7*6=108 ya'ni yakshanba kunlari inobatga olinmaydi hamda dekret davrida 2ta ishlanmaydigan bayram kunlari mavjud boʻlgan deb tasavvur qilamiz) =taxminan 39 million 938 ming so’m “dekret puli”chiqadi! Ayni shu holatda, eski qoida bo'yicha taxminan 80 milliondan ziyod "dekret puli" chiqar edi! Agar xodim 61 va undan ortiq oy sugʻurta stajiga ega boʻlganda — 100 foiz ya'ni taxminan 53 million 251 ming "dekret puli" chiqadi (12 nillion 710 ming: 25.3)*100% *106). Demak, xulosa qiladigan bo’lsak avvalgi qonunchilik bo’yicha xodimning o’rtacha oylik ish haqi, 20 million bo’lsa, “dekret puli” 20 milliondan kelib chiqib hisoblanar edi. Endi esa, o’rtacha oylik ish haqining mehnatga haq toʻlashning eng kam miqdorining 10 baravari miqdoridan ortiq boʻlmagan qismi inobatga olinadi. Ya'ni xodimning o'rtacha oylik ish haqi 20 million bo'lsada, nafaqa miqdori 12 nillion 710 mingdan kelib chiqib hisoblanadi (MHTEKM oshsa, bu miqdor ham o'zgaradi)! Tabiiyki, bu holatda “dekret puli” miqdori kamayadi! ©mehnat huquqi      @Huquqshunos_yordami       Savol yuborish uchun 👇👇      @Online_maslaxatchii

❗️ Nikoh shartnomalarini tasdiqlash tartibi belgilandi “Notariuslar tomonidan nikoh shartnomalarini tasdiqlash tartibi to'g'risida”gi nizom Adliya vazirligida davlat ro'yxatidan o'tkazildi (ro'yxat raqami: 3743-son, 05.01.2026-y.). 📜 Nizomga ko'ra, notariuslar tomonidan nikoh shartnomasi notarial idora binosida, videokonferensaloqa orqali yoki murojaat qiluvchilarning xohishiga ko'ra sayyor tartibda rasmiylashtiriladi. ✍️ Murojaat qiluvchi shartnomani rasmiylashtirish uchun notarial idoraga o'zi kelib murojaat qiladi yoki YIDXP (my.gov.uz) yoxud “E-notarius.uz” axborot portali orqali ro'yxatdan o'tadi. ✅ Notarius murojaat qiluvchi(lar)ning shaxsiga aniqlik kiritadi. 🗒 Shartnomani tasdiqlashda notarius quyidagilarni aniqlaydi: ▫️ taraflarning nikoh yoshiga yetganligini; ▫️ taraflar o'rtasida nikoh tuzilgan yoki tuzilmaganligini; ▫️ taraflardan birining boshqa shaxs bilan nikohi qayd etilmaganligini; ▫️ ilgari shartnoma tuzilmaganligini. ⏭️ To'lovlar amalga oshirilib, shartnoma loyihasi to'liq tayyor bo'lgandan so'ng, taraflar shartnomani imzolash uchun notarius huzuriga bir vaqtda taklif etiladi. 📝 Shartnomaning barcha nusxalarini taraflar familiyasi, ismi va otasining ismini to'liq yozib notarius ishtirokida shaxsan imzolaydilar.     @Huquqshunos_yordami       Savol yuborish uchun 👇👇      @Online_maslaxatchii

❓ Uch yoshga to‘lmagan farzandi bor xodimni ishdan bo‘shatish mumkin emasmi? Savol❓Men Davlat Ishida yaniy tuman bandlik bo‘limida 5 yilga yakin ish faoliya olib kelmokdaman. Meni 2 yoshga tulmagan farzandim  bor. Bizga vazirlikning buyrug‘iga asosan attestatsiya o‘tkazilishi xabar berishdi, ushbu attestatsiyadan men utaolmadim, Endilikda meni ogoxlantirish berilishini tushuntirishdi. Lekin, meni 2 yoshga tulmagan farzandim borligini inobatga olishmayapti. Menga yani 2 yoshga tulmagan farzandi bor xodimni mehnat kodeksida xukuk imtiyozlari xakidi tushuntirib bering. Mehnat koddeksida kaysi modda va qaysi bandiga asosan ximoyalangan? HUQUQSHUNOS JAVOBI: Mehnat kodeksi 409-moddasiga ko‘ra, 3 yoshgacha bolasi bor ayol yoxud 3 yoshgacha bo‘lgan bolani yolg‘iz tarbiyalayotgan ota (vasiy) bilan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra bekor qilishga faqat ushbu Kodeks 161-moddasi ikkinchi qismining 1, 4 va 5-bandlarida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha yo‘l qo‘yiladi. Yaʼni 3 yoshgacha bolasi bor ayol yoxud 3 yoshgacha bo‘lgan bolani yolg‘iz tarbiyalayotgan ota (vasiy) o‘z mehnat vazifalarini muntazam ravishda yoki bir marta qo‘pol ravishda buzsa mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra bekor qilish mumkin bo‘ladi. Demak, Sizni 3 yoshga to‘lmagan farzandiz borligi uchun attestatsiyadan o‘ta olmaganiz uchun yaʼni malakangiz yetarli bo‘lmaganligi sababi bilan sizni ishdan bo‘shata olmaydi, shu sababli, Adliya bo‘limiga yoki prokuraturaga ariza berishiz kerak ular holatni o‘rganib chiqib sizga ish o‘rnizni saqlab qolishizda amaliy yordam beradi.     @Huquqshunos_yordami       Savol yuborish uchun 👇👇      @Online_maslaxatchii

Mehnat daftarchasini raqamlashtirish bo‘yicha ayrim savollarga javoblar ❓Mehnat daftarchamni raqamlashtirish jarayonida avval ishlagan korxonalarim tugatilgan bo‘lsa, qayerga murojaat qilaman? Hozirda mehnat faoliyatini yuritmayotgan (ishsiz) bo‘lsangiz, mehnat daftarchangiz bilan Kambag‘allikni qisqartirish va bandlikka ko‘maklashish bo‘limlariga murojaat qiling. Agarda ishlayotgan bo‘lsangiz ish joyingizdagi kadrlar bo‘limiga murojaat qilishingiz mumkin. ❓Mehnat daftarchamdagi barcha ishlagan joylarim haqidagi maʼlumotlar elektron tizimga o‘tkazilishi (raqamlashtirish) shartmi? Albatta raqamlashtirib qo‘yish kerak. Pensiya yoshiga to‘lishingiz munosabati bilan Pensiya jamg‘armasi tegishli tashkilotlarning axborot tizimlaridan elektron maʼlumotlarni oladi va shu maʼlumotlarga asosan sizning pensiyangiz miqdori mavjud ish stajlaringiz va ish haqlaringizdan kelib chiqib hisoblanadi.      @Huquqshunos_yordami       Savol yuborish uchun 👇👇      @Online_maslaxatchii