Ish stajiga qoʻshib hisoblanadigan mehnat faoliyati turlari
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Qonunning 37-moddasi (“b” va “e” bandlari)ga koʻra, pensiya olish huquqini beradigan ish stajiga quyidagilar qoʻshib hisoblanadi:
☑️harbiy xizmatni oʻtash, shuningdek davlat xavfsizlik organlari, Milliy gvardiya va ichki ishlar organlaridagi xizmat;
☑️oliy taʼlim muassasalarida, aspirantura, doktorantura va boshqa ilmiy bosqichlarda kunduzgi taʼlim olish (jumladan, xorijda oʻqish).
❗️ ESLATMA!
👉 Oliy taʼlimda oʻqigan davr ish stajiga qoʻshilishi uchun kamida 7 yil umumiy ish staji boʻlishi shart.
Harbiy xizmat davrini ish stajiga qoʻshish uchun esa oldindan ish staji talab etilmaydi.
🔹Mehnat kodeksining 217-moddasiga ko'ra, xodimga har yili kamida 21 kalendar kun asosiy mehnat taʼtili beriladi.
🔹Shuningdek, 218-moddaga muvofiq, baʼzi toifadagi xodimlar uchun taʼtil uzaytirilgan bo‘ladi:
☑️18 yoshgacha bo‘lganlar — 30 kalendar kun;
☑️I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlar — 30 kalendar kun;
☑️Davlat hokimiyati va respublika ijro etuvchi organlari xodimlari — 27 kalendar kun.
📎 Bundan tashqari, ayrim kasb yoki lavozimlar uchun taʼtil muddati qonunchilikda alohida belgilanishi mumkin.
O‘rindoshlik asosida ishga qabul qilish mehnat shartnomasi asosida amalga oshiriladi va ish beruvchining buyrug‘i bilan rasmiylashtiriladi.
▫️Asosiy ish to‘g‘risida ish beruvchi bilan mehnat shartnomasini tuzgan xodimning ichki o‘rindoshligi chog‘ida xodim bilan o‘rindoshlik asosida ishlash to‘g‘risida alohida mehnat shartnomasi tuziladi.
▫️O‘rindoshlik asosida ishlash to‘g‘risida tuzilgan mehnat shartnomasida ish o‘rindoshlik asosida bajarilayotganligi ko‘rsatilishi shart.
▫️O‘rindoshlik asosida ishga qabul qilinayotgan shaxslar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin.
✈️ 2028-yil 1-apreldan boshlab pensiya tayinlashda inobatga olinadigan ish haqining yuqori chegarasini amaldagi pensiya hisoblash bazaviy miqdorining 12 baravaridan 13 baravarigacha oshirish taklif etilmoqda. Bu qanday taklif? Bu fuqaroga nima beradi?
✈️ Mazkur taklifni fuqaro misolida tushunishga harakat qilamiz.
Misol uchun, fuqaro — xususiy kompaniyada yetakchi IT mutaxassis. 10 mln so‘m ish haqi oladi.
✈️ Amalda: fuqaroning faqat 6,0 mln so‘mgacha (PHBMning 12 baravari) bo‘lgan ish haqi hisobga olinadi va unga 3,3 mln so‘m pensiya tayinlanadi. Bunda, ish haqining yuqori qismi uchun to‘langan ijtimoiy soliqlar uning pensiyasi miqdoriga ta’sir qilmaydi.
➡️ Taklif bo‘yicha: fuqaroning 6,6 mln so‘mgacha (PHBMning 13 baravari) bo‘lgan ish haqi hisobga olinib, uning bazaviy pensiyasi 3,6 mln so‘m (+277 ming so‘m) ni tashkil qiladi.
➡️ Qo‘shimcha rag‘batlantirish sifatida fuqaroning 7,6 mln so‘mdan yuqori 2,4 mln so‘mlik qismining (10,0 – 7,6 = 2,4 mln so‘m) 1 foizi, ya’ni oyiga 24 ming so‘m, yiliga 288 ming so‘m fuqaroning shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘iga o‘tkazib beriladi.
❗️Ayrim ishdan bo‘shatilgan xodimlarga muddatidan oldin pensiya tayinlanadi
Hukumat qarori (519-son, 28.09.2026 y.) bilan tasdiqlangan ma’muriy reglamentga ko‘ra,
📝 Mehnat shartnomasi alohida asoslarga ko‘ra bekor qilingan, umumiy mehnat staji 25-yildan kam bo‘lmagan 58 yoshdan 60 yoshgacha erkaklar va umumiy mehnat staji 20-yildan kam bo‘lmagan 53 yoshdan 55 yoshgacha ayollar muddatidan oldin yoshga doir pensiya tayinlash uchun taqdimnoma rasmiylashtirish bo‘yicha YAIDXP orqaliso‘rovnoma yuboradi.
📄 Mehnat shartnomasi bekor qilingani haqidagi buyruq nusxasi ilova qilinadi. Mehnat staji to‘liq raqamlashmagan bo‘lsa, mehnat daftarchasi nusxasi ham taqdim etiladi.
⏱️ Mahalliy mehnat organi hujjatlarni 2 ish kuni ichida tekshiradi.
👨💼 Ariza beruvchi ish qidirayotgan shaxs sifatida ro‘yxatga olinadi va unga 3 oy davomida maqbul ish topish choralariko‘riladi.
⚖️ Agar 3 oy davomida maqbul ish topilmasa, shaxs ishsiz deb e’tirof etiladi va muddatidan oldin pensiya tayinlash uchun taqdimnoma Pensiya jamg‘armasiga yuboriladi.
💰 Pensiya tayinlanganidan keyin ishsizlik nafaqasini to‘lash keyingi oydan boshlab to‘xtatiladi.
Mehnat shartnomasi alohida asoslarga ko‘ra bekor qilingan xodimlarga ish joyidan uchinchi oyga o‘rtacha oylik ish haqi to‘lash tartibi belgilandi
Hukumat qarori (519-son, 28.09.2026 y.) bilan mehnat shartnomasi alohida asoslarga ko‘ra bekor qilinganda, moddiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha kafolatlardan foydalanishda davlat xizmatlari ko‘rsatishning ma’muriy reglamentlari tasdiklandi.
💻 Mehnat shartnomasi alohida asoslarga ko‘ra bekor qilingan shaxs bo‘shagan ish joyidan uchinchi oyga o‘rtacha oylik ish haqi to‘lash bo‘yicha mehnat shartnomasi bekor qilingan kundan so‘ng 30 kalendar kun ichida YAIDXP orqali murojaat qiladi.
❗️30 kunlik muddat o‘tgandan keyin berilgan murojaat ko‘rib chiqilmaydi.
☑ Hujjatlar to‘liq bo‘lsa, mahalliy mehnat organi shaxsni ish qidirayotgan shaxs sifatida ro‘yxatga oladi va bu haqda ma’lumotnoma yuboradi.
💰 Berilgan ma’lumotnoma asosida uchinchi oy uchun ham avvalgi ish joyidan o‘rtacha oylik ish haqini olish huquqiga ega bo‘ladi.
🆓 Davlat xizmati ko‘rsatilgani uchun to‘lov undirilmaydi.