Телеграм канал «HR Mahalla»

🧠 HR атама: Кронийзм

(Оғайнигарчилик орқали мансаб)

Кронийзм — бу ишда одамлар
натижаси учун эмас,
кимни танийди, ким билан яқинлиги учун кўтарилиши.

Оддий қилиб айтганда:

«У энг самаралиси эмас. Лекин мен билан бирга юради.»

🎯 Мисол

Компанияда 10 кишилик жамоа бор.

8 киши жим ишлаяпти.

1 киши натижа кўрсатяпти.

1 киши эса раҳбар билан:

бирга чой ичади,

бирга тадбирга боради,

ҳар куни кабинетга кириб чиқади.

Бир куни раҳбар айтади:

«Менга ишончли одам керак эди, шуни қўйдим».

Ана шу пайтда жамоа ичида битта фикр туғилади:
“Ишлаш эмас, яқинлашиш керак экан.”

Бу — кронийзм.

❗ Кронийзм нима қилади?

Кучли одамларни жим кетишга мажбур қилади.

Жамоада адолат ўлади.

Раҳбарга ишонч қолмайди.

Компанияда “ўзимизники” ва “бегона” деган икки лагер пайдо бўлади.

Энг хавфлиси:
👉 натижа эмас, муносабат муҳим бўлиб қолади.

⚠️ Кўп раҳбарлар қаерда адашади?

Раҳбар:

«Мен унга ишонаман»

«Уни биламан»

«Командага мос»

Лекин ҳақиқат оддий:
ишонч — KPI эмас.
Ишонч натижа билан текширилмаса — у субъективлик.

✅ Қачон кронийзм БЎЛМАЙДИ?

Агар раҳбар яқин одамни ишга олса, лекин:

Унинг вазифаси ҳаммага очиқ.

KPI’си ёзилган.

Баҳолаш тартиби бошқалар билан бир хил.

Имтиёз йўқ, аксинча талаб юқори.

Шунда бу — кронийзм эмас.
Бу — жавобгарлик ва ишонч.

🔑 Аниқ хулоса

Кронийзм — бу HR муаммоси эмас.
Бу — раҳбарнинг илми етишмаслиги белгиси.

Чунки кучли раҳбар:

дўстни эмас, натижани танлайди;

яқинликни эмас, тизимни қуради.

Непотизм билан жуда яқин лекин фарқини билиш мухим!

#AI/SI

@HRmahalla

Янги рубрика Сунъий интеллект (С.И.) билан бирга HR терминларга пост жойлаб бораман.



🧠 HR атама: Непотизм

Непотизм — бу иш жойида қарорлар касбийликка эмас,
балки қариндошлик, яқинлик ёки таниш-билишга қараб қабул қилиниши.

Оддий қилиб айтганда:

«У зўр мутахассис эмас, лекин бизнинг одам.»

📌 Оддий мисол

Компанияга янги лавозим очилди.
Иккита вариант бор:

1-номзод: тажрибали, натижаси бор, лекин раҳбарга бегона.

2-номзод: тажрибаси кам, лекин директорнинг жияни.

Агар 2-номзод танланса — бу непотизм.

❗ Непотизм нимага олиб келади?

Кучли ходимлар кетиб қолади («барибир ўсиш йўқ» деб).

Жамоада адолат ҳисси йўқолади.

Раҳбарга ишонч пасаяди.

Компания ичида сукутдаги норозилик ўсади.

Энг хавфлиси —
яхши одамлар жим кетади, ёмон тизим қолади.

⚖️ Кўп раҳбарлар қандай ўзини оқлайди?

«Ишончли одам керак эди»

«Ўзимизники — алдамайди»

«Оила — ишонч»

Лекин ишонч касбийлик ўрнини босмайди.

✅ Тўғри йўл қандай?

Агар қариндош ёки таниш ишга олинаётган бўлса:

Унинг вазифаси, KPI’си ва жавобгарлиги аниқ бўлиши керак.

У ҳам бошқалар каби баҳоланиши шарт.

Имтиёз эмас, жавобгарлик кўпроқ бўлиши керак.

Акс ҳолда — бу непотизм бўлади.

🔑 Хулоса

Непотизм — бу фақат HR муаммоси эмас.
Бу — бошқарувдаги ишонч инқирози.

Компанияни қариндошлик эмас,
адолат ва касбийлик ушлаб туради.

П.С. Бу ерда тупо С.И. га запрос берилмайди яъни анча боқилган ва мослаштирилган ҳолда. Фикрларимни жамлаб беришга яхши ёрдамчи экан.
#AI/SI

Норм чиқган бўлса ва давом этиш керак бўлса реактион қолдиринг👍халтурить қилма ўзимиз сўраб олаверамиз ИИ дан десангиз 👎

@HRmahalla

LinkedIn — bu shaxsiy yutuqlar muzeyi emas. Ego-ni yig‘ishtirib, ishga o‘tamiz.

LinkedIn lentasini ochish — xuddi kibrlar paradiga tushib qolgandek gap. Hamma eng aqlli, hamma eng muvaffaqiyatli, hamma "sohaning otasi". Lekin bir savol: bularning menga nima foydasi bor?

Sening muvaffaqiyating — bu sening shaxsiy ishing. Auditoriyaga esa sening "qanchalik zo‘rliging" emas, ularning muammosini qanday hal qilib berishing qiziq.

Nega hadeb o‘zini maqtash — bu autsayderlik belgisi?

Ego-kontent — bir martalik. "Men g‘olib bo‘ldim" degan postingga layk bosishadi va sening kimligingni unutishadi. Lekin bitta real foydali yechim bersang, seni mutaxassis sifatida eslab qolishadi.

Foyda — bu valyuta. Hozirgi kunda eng qimmat narsa — vaqt. Odamlar vaqtini sening maqtovlaringga emas, o‘zlari uchun kerakli instrumentlarga sarflashni xohlashadi.

Kaktus bo‘lish — tikanli, lekin foydali. Kaktusning sirti tikanli (ya’ni u doim ham "yoqimli" gaplarni gapirmaydi), lekin kaktus atirguldan ko`ra ancha foydaliroq. LinkedIn’da ham o‘sha "foyda"ni bering, "atirgul" bo‘lib chiroyli ko‘rinish shart emas.

Obunachilar sonini emas, sizdan qoladigan foydaning sifatini o‘ylash vaqti keldi. O‘zini maqtashni to‘xtatib, real keyslar, xatolar va ularning yechimi haqida yozish — mana shu haqiqiy professionallik.

Siz oxirgi marta qachon LinkedIn’da kimningdir maqtovini emas, haqiqiy foydali maslahatini o‘qidingiz? (Agar eslay olsangiz, albatta).

Linkedindagi post: Bekzod Kasimov

@HRmahalla