Телеграм канал «HƏRBİ XƏBƏRLƏR»

Azərbaycan əsilli Gündüz Məmmədov Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Hüquq-Mühafizə Xidmətinin rəis müavini təyin edilib.

Bu barədə Ukrayna Müdafiə Nazirliyindəki mənbələrinə istinadla “zn.ua” portalı məlumat yayıb.

Məlumata görə, müvafiq qərarı Ukrayna müdafiə naziri Mixaylo Fedorov verib.

Yeni vəzifəsində Məmmədov Silahlı Münaqişələr Qanununun Pozulmasının Sənədləşdirilməsi Departamentinə rəhbərlik edəcək və döyüş zonalarında birbaşa törədilən müharibə cinayətləri haqqında məlumatların qeydə alınması və qorunmasına məsul olacaq. Yeni departament həmçinin rəqəmsal materialların toplanmasını sistemləşdirmək, onları qorumaq və Ukrayna və beynəlxalq məhkəmələrdə sonrakı istifadə üçün istintaq orqanlarına təqdim etmək üzərində işləyəcək.

Qeyd edək ki, Məmmədov 2019-cu ildən 2022-ci ilə qədər Ukrayna Baş Prokurorunun müavini vəzifəsini icra edib. Məhz onun təşəbbüsü ilə Baş Prokurorluqda ixtisaslaşmış “müharibə şöbəsi” yaradılıb və bu, Rusiyanın Ukraynaya qarşı təcavüzü ilə bağlı ilk beynəlxalq cinayətlərin sistematik araşdırılması üçün əsas olub.

2022-ci ilin fevral ayında Ukrayna-Rusiya müharibəsinin başlamasından sonra o, Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə qoşulub və hazırda “Yakiv Handzyuk” adına 59-cu Hücum Briqadasının zabitidir.

ABŞ Cənubi Qafqazda nə tapıb?

ABŞ-nin Cənubi Qafqazdakı fəaliyyətinin səbəbini anlamağa çalışarkən tez-tez bir sual ortaya çıxır: Vaşinqton Qafqazda nə itirib?! Biz əks istiqamətdə düşünməyə və ABŞ-nin bölgəmizdə nə tapmaq istədiyini anlamağa çalışacağıq.

1990-cı illərin əvvəllərindən bəri ABŞ regionda fəal iştirak edir. Onun ən böyük nailiyyəti Azərbaycandan Aralıq dənizinə neft kəmərinin çəkilməsi idi. Layihənin həyata keçirilməsindən sonra Obamanın rəhbərliyi altında ABŞ praqmatik yanaşmadan ideoloji yanaşmaya keçidə başladı ki, bu da münasibətlərdə böhranlara səbəb oldu.

Obama ABŞ-nin regiondakı maraqlarından imtina edərək, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhə əhəmiyyət vermədən Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşmasını dəstəklədi. Rusiya diplomatiyası solçu-liberal dairələr tərəfindən ABŞ prezidentliyinə gətirilmiş bu təsadüfi şəxsdən məharətlə istifadə etdi.

Bu gün regionda yeni parametrlər ortaya çıxır: Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh, Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması və qalan kommunikasiyaların açılması. Trampın rəhbərliyi altında ABŞ yeni paramterləri nəzərə alaeaq və onları təşviq edərək, regional proseslərdə fəal iştirak etməyə başladı. ABŞ-nin İran və Rusiyadan fərqi də məhz budur.

Mümkün geosiyasi səbəblər

Əvvəlcə coğrafiyanın əsas anlayış kimi çıxış etdiyi geosiyasi amilləri nəzərdən keçirəcəyik. Cənubi Qafqaz Rusiya ilə İran arasında yerləşən bir bölgədir və Moskva ilə Tehran hazırda ən zəif vəziyyətdədirlər. Rusiyanın Gürcüstanla problemlərini həll etmək, yəni Abxaziya və Sxinvali bölgəsinin Gürcüstana qaytarılmasını asanlaşdırmaq niyyəti yoxdur; Rusiya Ermənistanla hələ illərlə davam edəcək ağrılı bir ayrılıq prosesi yaşayır; Azərbaycanla isə yeni bir normallıq formalaşır.

İran isə müharibədən sonra bir neçə il özünə gələcək, hələ yeni toqquşmaların da baş verməsi mümkündür.

ABŞ üçün Mərkəzi Asiyaya çıxış onun motivasiyasının vacib bir hissəsidir və Mərkəzi Asiya istiqamətində görülən bütün işlər Vaşinqtonun Cənubi Qafqazdakı marağına əlavə dəyər qatır.

Həmçinin, burada Çinlə rəqabət məsələsi də var. Pekin artıq region ölkələri ilə strateji tərəfdaşlıqlar qurub, ticarət dövriyyəsini artırır və region ölkələrini ŞƏT-ə cəlb edir.

Başqa sözlə, geosiyasi şərtlər aydındır...

Mümkün iqtisadi səbəblər

ABŞ-nin Azərbaycan və Ermənistanla münasibətlərinin iqtisadi məzmunu ən yüksək səmərəliliklə inkişaf etdirilir. Genişmiqyaslı hazırlıq işləri aparılır, diplomatik nümayəndəliklər, şirkətlər və infrastruktur təminatçıları müntəzəm olaraq regiona səfər edir, artıq konkret layihələr üçün maliyyə ayrılıb. Başqa sözlə, hər şey çox ciddidir. Region ölkələri ABŞ-nin iqtisadi maraqlarına konstruktiv yanaşma nümayiş etdirirlər.

ABŞ-nin Aİ-nin qismində köməkçisi də var, Avropa ölkələrinin resursları geosiyasi və iqtisadi məqsədlərə çatmağa yönəldilə bilər.

Beləliklə də ABŞ-nin regionda tapa biləcəyi çox şey var.

Azərbaycan ənənəvi olaraq regiondakı xarici qüvvələrin fəaliyyətinə ehtiyatla yanaşıb. Lakin indi ABŞ ilə keyfiyyətcə yeni münasibətlərə nail olmaq üçün tarixi bir fürsətdir. Buraya 907-ci maddənin tamamilə ləğv edilməsi, münasibətlərin institusionallaşdırılması və Mərkəzi Asiyaya çıxış üçün yeni strateji funksiya daxildir. Bu vacib komponentlərlə yanaşı, ticarət, silah əldə etmək, investisiya qoyuluşu, olduqca vacib texnologiyaların əldə edilməsi və ABŞ-də maliyyə aktivlərinin yerləşdirilməsi imkanı da mövcuddur.

@cssc_cqtm

❗️SEPAH İsraili Livana qarşı hücumlarını dərhal dayandırmağa, onun ərazilərindən çıxmağa və ərazi bütövlüyünü tanımağa çağırıb.

💥🇺🇦🇷🇺 Ukrayna ordusu Krımda Rusiyanın "Svetlyak" sərhəd gəmisini vurub.

İlkin məlumatlara görə, gəmi ilə bərabər heyət də itki verib

Ukraynanın Krımın Simferopol şəhərinə endirdiyi dron zərbəsi nəticəsində 3 nəfər ölüb, 7 nəfər yaralanıb.

⚡️ABŞ Konqresi İranla bağlı hərbi səlahiyyətlər üzrə qətnaməni təsdiqləyib.

Bu sənəd ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana qarşı hərbi əməliyyat imkanlarını məhdudlaşdırır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM): İranın Küveyt Beynəlxalq Hava Limanının sərnişin terminalına hücum etmədiyi barədə iddialar həqiqəti əks etdirmir.

CENTCOM bildirib ki, hava limanına zərbə İran tərəfindən endirilib və hadisənin ABŞ-a məxsus raketlə bağlı olduğu iddiası yalandır.