Телеграм канал «HƏRBİ XƏBƏRLƏR»

Cənubi Qafqaz Tədqiqatlar Mərkəzinin (CQTM) direktoru Fərhad Məmmədov Pressklub TV-nin efirində gedən "Əsas sual" verilişində "Müharibələr şiddətlənir: Regionu nələr gözləyir?" mövzusunda fikirlərini bölüşüb.

Daha ətraflı:  https://youtu.be/_Ex0T-quWJA?si=8jCQ3PQjyv0Dz-xa

İran ABŞ-la bağlı hədəflərə endirilən raket və pilotsuz aparat zərbələrinin yüksək keyfiyyətli peyk görüntüləri.

Bəhreyndə ABŞ ordusuna aid “Battleco.” şirkətinin komanda və idarəetmə mərkəzi, eləcə də süni intellekt və məlumat mərkəzi.

Qətərdə yerləşən ABŞ-ın Əl-Udeyd Hərbi Hava Bazasındakı CENTCOM-un əsas logistika anbarı.

Şimal-Cənub vs Şərq-Qərb – Azərbaycan üçün hansı daha vacibdir və seçim etmək lazımdırmı?
 
Azərbaycanın şimalında (Rusiya/Ukrayna) və cənubunda (ABŞ, İsrail/İran) müharibələr davam edir və gərginlik getdikcə artır. Rusiya ilə İran zəifləyir və daha da aqressivləşir. Strateji infrastruktur sıradan çıxır, limanlar, körpülər, dəmir yolları, neft emalı müəssisələri, hasilat platformaları dağılır. Bundan Rusiya və İranın bütün qonşuları ziyan çəkir. Belə görünür ki, orta müddətli perspektivdə vəziyyət yaxşılaşmayacaq!
 
Türkiyədəki NATO sammitindən sonra aydın oldu ki, ABŞ, gözlənildiyi kimi, Avropada qalır, lakin yeni formada. Bu yenilik funksiyaların yenidən bölüşdürülməsini nəzərdə tutur.

ABŞ Yaxın Şərqdə də qalır. Bunun sübutu Türkiyə ilə yaxınlaşma, İsrailin ram edilməsidir. Qalır Körfəz ölkələrilə münasibətlərin nizama salınması - İranla hərbi-diplomatik qarşıdurmanın davam etdirilməsində məqsəd də məhz budur. Paralel olaraq, Körfəz ölkələri Hörmüz boğazından yan keçmək üçün tədbirlər (kanalların və dəmir yollarının tikintisi) görməyə başlayıblar ki, bu da qısa və orta müddətli perspektivdə boğazdan asılılığı azaltmalıdır.

Növbədə Rusiyanın müştəri və resurs mənbəyi roluna salınmasıdır…

Tramp bütün bunları özünəməxsus formada edir, lakin həyata keçirir.

ABŞ heç yerə getmir! Əksinə, ABŞ əvvəllər zəif təmsil olunduğu yerlərdə güclənir. Məsələn, Cənubi Qafqazda və Mərkəzi Asiyada.
 
Cənubi Qafqaz Şərq-Qərb və Şimal-Cənub vektorlarının qovşağında yerləşir. Sanksiyalar və Buzlu okeandan Körfəzədək bağlı sərhədlər Cənubi Qafqaz regionuna diqqəti artırıb.

Son 30 il ərzində Cənubi Qafqazda bütün strateji infrastruktur layihələri Şərq-Qərb vektoru üzrə formalaşıb – boru kəmərləri, dəmir yolları, limanlar və avtomagistrallar. Şimal-Cənub üzrə isə yalnız söhbətlər gedib! Hazırda iki vektor bir-biri ilə münaqişədədir – bu sadəcə rəqabət deyil, əsl müharibələrdir ki, onların alovu tədricən Cənubi Qafqaza yaxınlaşır.

Gəlin bu iki vektoru aşağıdakı kontekstdə nəzərdən keçirək:
• iştirakçı ölkələr;
• onların fəaliyyət iradəsi;
• konkret layihələrin (dəmir yolu, boru kəmərləri) həyata keçirilməsi üçün maliyyə resursları;
• təşkilati imkanlar;
• çətir funksiyasını həyata keçirən ölkənin mövcudluğu.

Şərq-Qərb
 
Mərkəzi Asiyanın bütün ölkələri, Cənubi Qafqaz, Türkiyə yeni layihələrlə razıdır. Əsas maliyyə aktivləri ABŞ, Çin və Avropadadır – infrastruktura sərmayə qoyurlar (TRIPP, Gürcüstana investisiyaların başlanması, Azərbaycan, Ermənistan və Mərkəzi Asiyada Aİ-nin resursları; Çin, Qazaxıstandakı infrastrukturdan sonra Qırğızıstan vasitəsilə Özbəkistana infrastruktur qurmağa başlayıb və s.). Region ölkələri layihələrin həyata keçirilməsi üçün təşkilati imkanlara və ənənəyə malikdir. ABŞ və Çin isə çətir-ölkə rolunu oynayır.

Şimal-Cənub
 
Bu vektorun əsas iştirakçıları Rusiya və İrandır ki, onlar da hazırda öz strateji infrastrukturlarını hava hücumlarından qorumağa çalışırlar. Moskva və Tehranın layihələri həyata keçirmək iradəsi var, lakin imkanları yoxdur – pul yoxdur və olmayacaq! Rusiya və İranın təşkilati imkanları minimaldır və getdikcə də azalır.
Dəmir yolu və qaz kəməri haqqında uca səslə danışılanlar isə yalnız bəyanatlar səviyyəsində qalır. Rusiya və İran bu qış artıq istilik təchizatı ilə bağlı problemlərlə üzləşəcəklər, hansı layihələrdən söhbət gedə bilər?! Şimal-Cənubun çətir-ölkəsi yoxdur. Çin isə Rusiya və İranın iştirakı ilə layihələrə sərmayə qoymayacaq, çünki Moskva və Tehrana etibar yoxdur.

Təəssüf ki, Azərbaycanda hələ də Şimal-Cənubun tərəfdarı olan ekspertlər var, halbuki bu vektor obyektiv olaraq heç bir meyara görə perspektivə malik deyil. Onların mövqeyi təbliğat xarakteri daşıyır və suallar doğurur.

Beləliklə də, hər iki vektor üzrə layihələrin həyata keçirilməsi üçün əsas ölkə olan Azərbaycan heç bir istiqamətdən imtina etməməlidir. Lakin prioritet Şərq-Qərb vektoruna verilir, çünki burada uğur qazanmaq, öz geosiyasi və geoiqtisadi rolunu artırmaq üçün bütün imkanlar mövcuddur.
 
@cssc_cqtm

İran XİN: "Ölkəmizə qarşı hücumlar davam etdikcə, silahlı qüvvələrimizin buna cavab verməyə davam etməsi təbiidir".

❗️SEPAH Hörmüz boğazında iki neft tankerini vurduğunu açıqlayıb

Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti Saratov vilayətindəki Engels-2 aviabazasında Rusiyanın Tu-95 strateji bombardmançı və raket daşıyıcısını məhv edib.
Volodimir Zelenski

Zelenski: Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti (SBU) Rusiyanın Stavropol diyarında yerləşən üç neft bazasına eyni vaxtda zərbələr endirib.

▪️Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin bölmələri isə həmin regionda yanacaq infrastrukturuna aid daha bir obyektə zərbə endirib.

▪️Ukrayna Prezidenti əlavə edib ki, Qara dənizdə Rusiyanın “kölgə donanması”na aid üç tankerin dəqiq vurulduğu qeydə alınıb.


✅Kanala abone olun ,ən son xəbərlər üçün 👉 https://t.me/herbixeber