Телеграм канал «HƏRBİ XƏBƏRLƏR»

Türkiyə - Səudiyyə Ərəbistanı - Pakistanın Məkkə Paktı barədə...
 
Məkkədəki üçtərəfli sammit və imzalanmış müdafiə Paktı haqqında artıq çox fikirlər söylənilib. Gəlin bu fikirləri ümumiləşdirək və maraqlı məqamlar üzərində dayanaq.
 
Məkkə Paktı iki illik müzakirələrin nəticəsidir. Daha əvvəl Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında ikitərəfli müdafiə Paktı imzalanıb. Yəni, tərəflər anlayışlı şəkildə hərbi-müdafiə sazişinə doğru gediblər.
 
Hərbi ittifaqlarda iştirak baxımından ən çox təcrübəyə malik Türkiyədir. Ən yüksək inteqrasiya olunmuş hərbi ittifaq sayılan NATO-ya üzvlük Ankaraya hərbi ittifaq quruculuğu təcrübəsini Məkkə Paktına tətbiq etməyə imkan verir. Mərkəzi siyasi ofisin hərbi ofisdən ayrıldığı NATO-dan fərqli olaraq, Məkkə Paktı Səudiyyə Ərəbistanında yerləşən vahid hərbi-siyasi koordinasiya mərkəzinin mövcudluğunu nəzərdə tutur. Nümayəndə heyətlərinə baxsaq, bunlar xarici işlər və müdafiə nazirlikləri, baş qərargahlar və kəşfiyyatdır.
 
İnteqrasiyanın nə dərəcədə effektiv olması və regionun digər ölkələri üçün ittifaqın cəlbedici hala gəlməsi Paktın iştirakçı ölkələrindən asılıdır. Bu gün əsas çağırış Paktın institusionallaşmasıdır. Bu dövr nə qədər tez və ahəngdar şəkildə aşılarsa, regionun bütün digər dövlətləri və dünya mərkəzləri bu Pakta bir o qədər ciddi yanaşacaqlar. İnstitusionallaşma mürəkkəb prosesdir, məsələn, NATO standartları 1100 normativ sənədi əhatə edir.
 
Məkkə Paktı regionda Hörmüz boğazı və Qırmızı dənizidən yan keçən yeni nəqliyyat-logistika yollarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün şərait yaradacaq.
 
Hər bir ölkənin qarşısında müəyyən təhidlər var: Səudiyyə Ərəbistanı üçün bu hüsilər və İranın zərbələri, Pakistan üçün Hindistanla münaqişə, Türkiyə üçün İsraillə ziddiyyətlərdir. Müdafiə Paktı ölkənin kömək üçün müraciət etdiyi zaman işə düşür. Beləliklə, Məkkə Paktı iştirakçı ölkənin təhlükəsizlik təhdidini aradan qaldırmağa çətinlik çəkdiyi təqdirdə əlavə bir alətdir.
 
Məkkə Paktına ciddilik qazandıran amil Pakistanın – nüvə silahına malik ölkənin iştirakıdır. Beləliklə, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanı nüvə silahına malik olan potensial düşmən tərəfindən mümkün nüvə şantajını neytrallaşdırırlar.
 
Məkkə Paktında böyük dövlətlər yoxdur və bu, müdafiə ittifaqına müəyyən spesifik xarakter verir. Burada biz müasir beynəlxalq münasibətlərdə müşahidə edilən bir tendensiyasını görürük: Region dövlətləri öz məkanları üçün getdikcə daha çox məsuliyyət daşıyaraq, böyük dövlətlərlə ənənəvi müttəfiqliklərə alternativ yaradır və ya onları tamamlayırlar. Formalaşmış ittifaqlarda böhran dövründə dövlətlərin bu cür davranışı tamamilə məntiqidir.
 
Hərbi-texniki əməkdaşlıq üçün üç ölkə bütün mümkün resurslara – insan, maliyyə-iqtisadi, təşkilati, texnoloji, siyasi, iradi resurslara malikdir. Paktın səmərəliliyini artırmaq üçün resursları rasional şəkildə bölüşdürmək kifayətdir.
 
Məkkə Paktı Yaxın Şərqin yeni konfiqurasiyasında liderlik iddiasıdır.
 
Hər üç ölkənin ABŞ və Çinlə sıx əlaqələri var ki, bu da Məkkə Paktını planetimizdəki əsas rəqiblər üçün maraqlı edir. Məkkə Paktının hər üç ölkəsi Vaşinqton və Pekin üçün maksimum dərəcədə proqnozlaşdırıla biləndir.
 
Pakt üçün əsas çağırışlar – İran ətrafındakı vəziyyət və İranın özü, İsrailin aqressiv siyasəti, regionun zəif dövlətləri – İraq, Suriya, Livandır. Belə demək olar ki, Pakt regionun güclü dövlətlər qrupunun bu çağırışlara reaksiyasıdır. Məkkə Paktı ölkələrinin vahid mövqeyi regionun nisbi sabitləşməsində müsbət rol oynaya bilər.
 
Bakı üçün Məkkə Paktı – Azərbaycanın müttəfiqlərinin hərbi-siyasi ittifaqıdır. Yaxın Şərqin sabitliyi, proqnozlaşdırıla bilənliyi və inkişafı Azərbaycanın maraqları ilə tam üst-üstə düşür. Yaxın Şərqin Azərbaycanın xarici siyasi və xarici iqtisadi fəaliyyətində yeri və rolu getdikcə artmaqdadır. Əgər regionda sabitliyin təşəbbüskarları Azərbaycana yaxın ölkələr çıxış edirsə, bu, Bakının mövqelərinə yalnız müsbət təsir göstərə bilər.
 
@cssc_cqtm

💥🇷🇺🇺🇦Rusiya Odessaya kütləvi zərbə endirib, şəhər işıqsız və susuz qalıb

▪️Odessa Şəhər Hərbi Administrasiyasının rəhbəri Sergey Lısak ilkin məlumata görə, 6 nəfərin yaralandığını bildirib.

⚡️🇺🇦 Zelenski: “Rusiya ərazisinə 50 000-dək Şimali Koreya hərbçisinin yerləşdirilməsi planlaşdırılır”

🗣️ Onun sözlərinə görə, əvvəlcə söhbət yüzlərlə hərbçidən gedirdisə, indi Rusiyada 30 000-dən 50 000-dək şəxsi heyətdən ibarət qüvvənin saxlanılması qərara alınıb.

🇰🇵 "Şimali Koreya müasir müharibə təcrübəsi qazanacaq, Rusiyadan lisenziyalar və hər cür hərbi texnika əldə edəcək. Biz bunu aydın şəkildə anlayırıq” — deyə Zelenski əlavə edib.

🇺🇸 Vens: Oman dənizində əsas problem İranın müharibənin əvvəlində minalar yerləşdirməsidir.

▪️Biz də təhlükəsiz naviqasiya sistemi yaratmaq üçün çalışırıq.

CNN-in məsələ ilə tanış olan üç mənbəyə istinadən verdiyi məlumata görə, Birləşmiş Silahlı Qüvvələr Rəislərinin sədri general Den Keyn Tramp administrasiyasının yüksək vəzifəli rəsmilərinə ABŞ-ın İranla müharibədən "çıxış yolu" tapmalı olduğunu bildirib. O, eskalasiya üçün mövcud hərbi variantların əks nəticə verə biləcəyi və təkbaşına hava qüvvələrinin prezident Donald Trampın bəyan etdiyi məqsədlərə çata bilməyəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.Keyn MKİ direktoru Con Retkliff, dövlət katibi Marko Rubio və vitse-prezident C.D. Vens ilə vəziyyətin daha da gərginləşməsi risklərini müzakirə edib.

İran XİN başçısı Abbas Əraqçi bildirib ki, Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyanın ratifikasiyası parlamentin qərarından asılıdır.

▪️O qeyd edib ki, digər dörd Xəzəryanı ölkə Konvensiyanı artıq qəbul edib. Əraqçinin sözlərinə görə, sənədin əsas müddəalarından biri Xəzərdə xarici hərbi qüvvələrin yerləşdirilməsinin qadağan edilməsidir.

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən Ağdaş rayon şöbəsinin rəisi Abbasov Nurlan Səxavət oğlu, həmin şöbənin həqiqi hərbi xidmətə çağırış bölməsinin rəisi Usubəliyev Şahlar Usubalı oğlu və qeyd edilən bölmənin zabiti İsmayılov Taleh Rizvan oğlunun qanunsuz əməllərinə dair materiallar daha əvvəl Xidmət tərəfindən Baş prokuror yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə göndərilmisdi. Həmin materiallar üzrə başlanmış cinayət işinin ibtidai istintaqı yekunlaşdırılıb.

İstintaq və əməliyyat-axtarış tədbirləri Nurlan Abbasov, Şahlar Usubəliyev və Taleh İsmayılovun 2025-2026-cı illərdə müvafiq vəzifələrdə işləyərkən xaricdə təhsillə bağlı hüquqi əsas olmadan möhlət hüququnun verilməsi və ölkədən çıxışa məhdudiyyətin tətbiq olunmaması, əvvəllər növbəti həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan azad edilmiş şəxsin təkrar tibbi müayinədən yayındırılması və digər məqsədlərlə ayrı-ayrı şəxslərdən müxtəlif məbləğlərdə pul vəsaitini təkrarən rüşvət qismində istəmələri və almalarına əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

Toplanmış sübutlar əsasında Nurlan Abbasov, Şahlar Usubəliyev və Taleh İsmayılova Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.1, 311.3.2 və 311.3.3-cü (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən təkrarən külli miqdarda rüşvət alma) maddələri ilə ittiham elan edilib, istintaq orqanının vəsatəti və ibtidai araşdırmaya prosessual rəhbərliyi həyata keçirən prokurorun təqdimatı əsasında məhkəmənin qərarı ilə barələrində həbs və vəzifədən kənarlaşdırma qətimkan tədbirləri seçilib.