Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон майит қабрга қўйилса ѐки бирингиз уйқуга ѐтсангиз, унга икки қоп-қора, кўм-кўк фаришта келадир. Уларнинг бирини Мункар дейилади ва бошқаси Накир дейилади.
Бас, икковлари унга: «Бу киши ҳақида нима дер эдинг?» дерлар.
Бас, у ўзи айтиб юрган нарсасини айтиб: «У Аллоҳнинг бандаси ва расули. Ашҳаду аллаа илаҳа иллаллоҳу ва ашҳаду аннаа Муҳаммадан абдуҳу ва расулуҳу», дейди.
«Батаҳқиқ, биз буни айтиб юрганингни билар эдик», дерлар. Сўнгра қабр унинг учун етмиш аршинга етмиш аршин қилиб кенгайтирилади. Кейин у унинг учун мунаввар қилинади.
Ва унга: «Ухла», дейилади. «Аҳлимга қайтиб, уларга хабар берайин», дейди.
«Ухла. Худди энг маҳбуб аҳлидан бошқа киши уйғотмайдиган куѐвга ўхшаб ухла», дейилади. Бас, у то Аллоҳ уни ўша ѐтган еридан қайта тирилтиргунча ухлайди.
Агар мунофиқ бўлса: «Билмайман, одамлар айтиб юрган нарсани эшитиб, айтиб юрганман», дейди.
«Биз сенинг ўшани айтиб юрганингни билар эдик», дейди икковлари. Сўнгра ерга «Уни бир сиққин» дейилади. Бас, уни сиққанда, қовурғалари бир-бирига киришиб кетади. Бас, у то Аллоҳ уни ўша ѐтган еридан қайта тирилтиргунча азобланган ҳолда қолади», дедилар».
Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким бозорга кирганда, «Лаа илаҳа иллаллоҳу, ваҳдаҳу лаа шарийка лаҳу, лаҳул мулку ва лаҳул ҳамду, юҳъйи ва юмийту ва ҳува ҳаююн лаа ямуту, биядиҳил хойри ва ҳува алаа кулли шайъин қодийр» деса, Аллоҳ унга милёнта ҳасана ѐзади ва ундан милён ѐмонликни ўчиради ҳамда уни милён даражага кўтаради», дедилар».
Бошқа бир ривоятда: «Уни милён даражага кўтаради ва унга жаннатдан бир уй қуради», дейилган.
✍(Термизий ривоят қилган)
Шарҳ:
Имом Муслим ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳга энг маҳбуб юртлар масжидлардир. Аллоҳга энг мағзуб юртлар бозорлардир», деганлар. Бозорларнинг Аллоҳ таоло энг ѐмон кўрган жойлар бўлиши, одатда, уларда ѐлғон, алдамчилиқ бировнинг молини ҳаромдан ейиш содир бўлиб туришидандир. Исломда савдо-сотиқ ишларида ҳалол-пок бўлиш қаттиқ тарғиб қилинади. Алдамчилиқ бировнинг молини ҳаромдан ейиш, савдо-сотикдаги қаллобликлар қаттиқ қораланади. Ушбу ҳадисда бозорларнинг Аллоҳ энг ѐмон кўрган жой экани айтилиши ҳам шу жумлага киради. Бозор бозор бўлгани учун эмас, унда ҳаром-хариш, ношаръий иш кўп бўлгани учун шундоқ васфга эга бўлгандир. Шунинг учун мусулмон одам бозорда доимо эҳтиѐт бўлиши керак. Бозорга киришда ҳам Аллоҳдан паноҳ сўраб кириш керақ юришда ҳам паноҳ сўраб юриш керак. Хусусан, ушбу ривоятда келган дуони ўқиб юрмоқ лозим.
Оиша разияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Тўғри амал қилинглар, мўътадил ва башоратли бўлинглар.
Бирортанинг амали уни жаннатга киритмас», дедилар. «Сизни ҳамми, эй Аллоҳнинг Расули?» дейишди.
«Менни ҳам. Илло, Аллоҳ мени Ўз раҳмати ва фазли ила қамраб олгандагина. Ва билингларки, Аллоҳ
учун энг маҳбуб амал, оз бўлса ҳам, бардавомидир», дедилар».
✍( Икки шайх ва Насаий ривоят қилишган.)
Шарҳ:
Шунинг учун оз бўлса ҳам, бардавом амалларни қилиб, Аллоҳ таолонинг
фазлидан умидвор бўлиб юрмоқ
лозим.