Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «ҳеч бир кундаги солиҳ амал Аллоҳ учун ушбу ўн кунчалик маҳбуб эмас», дедилар. «Эй Аллоҳнинг Расули, Аллоҳнинг йўлидаги жиҳод ҳам-а?!» дейишди. «Аллоҳнинг йўлидаги жиҳод ҳам. Магар, бир одам жони ва моли ила чиқсаю ундан бирор нарса қайтмаса, бундан мустасно», дедилар».
✍(Термизий, Бухорий ва Абу Довуд ривоят қилишган).
📝Шарҳ:
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ушбу ўн кунчалик, деганлари Зулҳижжа ойининг биринчи ўн кунлиги, деганларидир. Мулоҳаза қиладиган бўлсак, бу ҳадисда мазкур кунларда рўза тутиш ҳақида бевосита сўз юритилаётгани йўқ. Балки солиҳ амал қилиш ҳақида сўз кетмоқда. Нафл рўза тутиш эса, энг солиҳ амаллардан бири ҳисобланади. Зулҳижжа ойининг биринчи ўн кунида кўпроқ солиҳ амал қилишга қаттиқ тарғиб этишдан мурод, ўша кунлари қилинадиган солиҳ амаллар Аллоҳ учун энг маҳбуб амал эканлиги сабабидандир . Саҳобаи киромлар бу сўзларни эшитгунларича Аллоҳ учун энг маҳбуб солиҳ амал Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилиш, деб юрганлари учун мазкур ўн кунликдаги солиҳ амал Аллоҳ ҳузурида унинг йўлида қилинган жиҳоддан ҳам маҳбуброқми, деб сўрадилар. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Зулҳижжа ойининг биринчи ўн кунлигида қилинган солиҳ амаллар Аллоҳнинг йўлидаги жиҳоддан ҳам афзал эканини тасдиқлаш билан бирга, биргина ҳолат бундан мустасно эканини таъкидладилар. У ҳам бўлса, Аллоҳнинг йўлида ўз моли ила жиҳодга чиқиб, шаҳид бўлган одамнинг иши устун эканлигидир. Демак, Зулҳижжа ойининг биринчи ўн кунлигида кўпроқ солиҳ амаллар қилишга уринмоғимиз лозим.
Каъб ибн Иёз розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳар бир умматнинг ўз фитнаси бордир. Умматимнинг фитнаси молдир», дедилар».
✍(Имом Термизий ривояти).
Шарҳ:
🔶«Фитна» сўзининг маъноларидан бири «синов»дир. Дарҳақиқат, мол-дунѐ мусулмон уммати учун бош синов бўлди.
Абу Зарр Ғифорий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан кимдаким ғазабланса, тик турган бўлса, ўтириб олсин, ғазаби кетса кетади, бўлмаса, ѐнбошласин», дедилар».
✍(Абу Довуд ва Ахмад ривоят қилишган).
📝Шарҳ:
🔹Албатта, бу ишлар ғазабни сўндириши тажрибада ҳам собит бўлган.
🔸Имом Абу Довуд Абу Воил ал-Оссдан қуйидаги ривоятни келтиради: «Урва ибн Муҳаммад Саъдийнинг олдига кирган эдик.
Бир одам гапириб унинг ғазабини қўзғади. Шунда у ўрнидан туриб, таҳорат қилди.
✅Сўнгра отам менга бобом Атийя розияллоҳу анҳудан ушбу ривоятни айтиб берган эди, деб қуйидагиларни айтди:
Абу Мусо розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бир тепалик ѐки довонга чиқа бошладилар. Унинг устига чиқилганда бир киши баланд овоз билан: «Лаа илаҳа иллаллоҳу, Аллоҳу акбар!» деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хачирларининг устида туриб: «Сизлар кар ѐки ғойиб Зотга дуо қилаѐтганларингиз йўқ. Эй Абу Мусо! Ёки эй Абдуллоҳ! Сенга жаннат хазинасидан бўлган калимага далолат қилайми?!» дедилар. «Ҳа», дедим. «Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳи», дедилар».
✍(Тўртовлари ривоят қилишган).
Шарҳ:
🔶«Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳи»нинг маъноси ўзгариш ҳам, қувват ҳам Фақатгина Аллоҳ ила бўлади, демакдир.
🔷 Ким ихлос билан «Лаа ҳавла ва лаа қуввата иллаа биллаҳи»ни айтиб юрса, жаннатнинг хазинасига эга бўлар экан.
Собит ибн Заҳҳок розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким Исломдан бошқа миллат ила қасам ичса, у ўшандоқдир. Одам боласига ўзи молик бўлмаган нарсада назр йўқ. Ким бу дунѐда ўзини бир нарса ила қатл қилса, қиѐмат куни ўша нарса билан азобланади. Ким бир мўминни лаънатласа, бу уни қатл қилган кабидир. Ким бир мўминни кофирликда айбласа, бу уни қатл қилган кабидир», дедилар».
✍(Бешовлари ривоят қилишган).
📝Шарҳ:
Мўмин кишини лаънатлаш уни Аллоҳ таолонинг раҳматидан узоқда бўлишини тилашдир. Мўмин киши учун Аллоҳ таолонинг раҳматидан узоқда бўлиш ўлим билан баробар. Шунинг учун ҳеч қачон мўмин кишини лаънатлаб бўлмайди.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Бир аѐл ўзининг мушуги туфайли дўзахга кирди. Уни боғлаб қўйиб, унга таом ҳам бермади, уни ердаги нарсалардан емоғи учун қўйиб ҳам юбормади. У озиб- тўзиб ўлди», дедилар».
✍(Икки шайх ривоят қилишган)
📝Шарҳ:
🔹Исломда ҳайвонот оламига қанчалар катта эътибор
берилганини шундан билиб олса ҳам бўлади.
🔸 Бир мушукни боқмай ѐки унинг ўзига кун кўриш учун шароит яратиб бермаган кишининг дўзахга тушиши ҳақида ҳукм чиқиши кичкина нарса эмас.
✅Ҳа, Ислом барча оламлар
учун Аллоҳ таоло томонидан раҳмат қилиб юборилган
диндир Ҳайвонга зулм қилиш шунчалик ѐмон оқибатга олиб
келса, инсонга зулм қилишнинг оқибати нима бўлишини ҳар ким ўзи билиб олаверади.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қай бир ѐш қарияни ѐши учун икром қилса,
албатта, Аллоҳ унга ҳам қарилик чоғида ѐши учун икром қиладиган шахсни муҳайѐ қилади», дедилар».
✍ (Иккисини Термизий ривоят килган )
📝Шарҳ:
🔹 Кекса ѐшдаги кишиларни эҳтиром қилиш мусулмонларнинг ҳаммага маълум одатига айланиб
қолганини кўпчилик яхши билади.
🔸Ана ўша ҳаммага маълум одатлар Ислом таълимотлари асосида шаклланганини ҳам билиб қўймоқ лозим. Ким ўзи қариган чоғида ўзгалар унга ҳурмат-эҳтиром кўрсатишини истаса, ѐшлик чоғида қарияларга ҳурмат- эҳтиром кўрсатмоғи шарт.
🔹Аксинча, ким ѐшлик чоғида кексаларни икром қилмаса, қарилик чоғида ўзи ҳам ҳеч кимдан икром кўрмайди.
✅Қарияларга икром кўрсатиш, уларни эҳтиром қилиш, улуғлаш каби ишлар уларга раҳм қилишдан иборатдир.