Телеграм канал «EskiObod.Uz»

ҲИЖРИЙ-ҚАМАРИЙ ОЙЛАРНИНГ ТАРИХИ ВА ТАРТИБИ
#Ислом_тарихи

❓CАВОЛ: Ҳижрий ҳисобда қайси ойдан кейин қай бири келишини билмайман. Иложи бўлса ҳамма ойларни номи билан билишни хоҳлардим. Олдиндан раҳмат!

💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Ҳижрий-қамарий ойлар ўн иккита. Улар қуйидаги номлар билан юритилади:

1. Муҳаррам;
2. Сафар;
3. Рабиул аввал;
4. Рабиус соний (ёки Рабиъул охир);
5. Жумодул аввал;
6. Жумодус соний (ёки Жумодул охира);
7. Ражаб;
8. Шаъбон;
9. Рамазон;
10. Шаввол;
11. Зулқаъда;
12. Зулҳижжа.

Динимизда Рамазон ойи, ҳаж мавсуми каби ибодатларни вақтини белгилашда ҳижрий-қамарий тақвим (календар)дан фойдаланилади. Бу тақвим  ойнинг фалакдаги ҳаракатига асосланади. Ҳилол (янги ой) кўринса, эртаси кундузи ойнинг биринчи куни ҳисобланади. Ҳижрий-қамарий ойлар 29 ёки 30 кун бўлади. Шу сабабли бир ҳижрий-қамарий йил 354 кун бўлиб, мелодий йилдан 11 кун кам бўлади. Ҳижрий-қамарий тақвимнинг биринчи куни Муҳаррам ойининг биринчи кунидан бошланади.

Ҳижий-қамарий тақвимдан фойдаланишга 16 ҳижрий йилнинг Рабеъул аввал ойида қарор қилинди ва келадиган 1-Муҳаррам 17 ҳижрий йилнинг боши деб ҳисобланди. Ҳижрий-қамарий йилнинг бошланишига Пайғамбаримиз саллалоҳу алайҳи ва олиҳи васалламнинг Маккаи мукаррамадан Мадинаи мунавварага ҳижрат қилган йиллари асос қилиб олинди. Бу мелодий 622 йилга тўғри келади. “Ҳижрий”, деган сўз “ҳижрат (кўчиш)га тегишли”, “қамарий” эса “ойга тегишли” деган маънони билдиради.

Қамарий тақвимдан Ислом келишидан аввал ҳам араб қабилалари фойдаланишган. Лекин ойларнинг исмлари ҳар хил бўлган. Мана шу турли хиллик улар учун муҳим тижорат ва ибодат мавсуми бўлган ҳаж вақтини белгилашда мушкиллик туғдирган. Пайғамбаримиз саллалоҳу алайҳи ва олиҳи васалламнинг бешинчи боболари Килоб ибн Мурра ҳаётлигида қабила бошлиқлари мажлис қилишиб, ой номларини бир хил қилишга келишадилар. Ой номларини эса воқеъликдан келиб чиқиб қўйишади:
1. Муҳаррам (луғатда “ҳаром қилинган”) – жоҳилият даврида ва Исломнинг аввалида уруш ҳаром қилинган 4 ойдан бири.
2. Сафар (луғ. “сарғайиб қолиш”) – араб қабилалари уруш қилиш учун чиқиб кетишарди, ерлари эса сап-сариқ кимсасиз бўлиб қоларди.
3. Рабиул аввал (луғ. “аввалги баҳор”) – бу ойнинг номланиши баҳорга тўғри келган.
4. Рабиус соний (луғ. “иккинчи баҳор”) – маъносида. Бунинг номи аввалгисига эргаштириб қўйилган.
5. Жумодул аввал (луғ. “аввалги музлаш”) – Бу ойнинг номланиши қишга тўғри келгани учун шундай аталган.
6. Жумодус соний (луғ. “иккинчи музлаш”) –  юқоридагига эргаштирилиб ном берилган.
7. Ражаб (луғ. “ўқни ёйдан олиш”, “тўхтаб туриш” маъносида) – бу ой ҳам уруш ҳаром қилинган ойлардан бири эди.
8. Шаъбон (луғ. “икки тоғни бўлиб турувчи дара”, “тарқалиш”) – Ражаб ва Рамазонни бўлиб тургани учун шундай аталган ёки қабилалар Ражаб ойида урушдан тўхтаб қолгандан кейин яна тарқаб кетишар эди.
9. Рамазон (луғ. “қаттиқ қизиш”) – бу ойнинг номланиши йилнинг энг иссиқ пайтларига тўғри келган.
10. Шаввол (луғ. “думнинг кўтарилиши”) – номланиши туялар ориқлаб, сутлари қуриб, думлари кўтарилиб қоладиган вақтга тўғри келган.
11. Зул-қаъда (луғ. “ўтирувчи”) – бу ой уруш ҳаром қилинган ойларнинг биринчиси, одамлар урушдан ўтириб қолгани учун шундай номланган.
12. Зул-ҳижжа (луғ. “ҳаж эгаси”) – қадимдан одамлар мана шу ойда ҳаж қилиш учун чиқишган. Бу ҳам уруш ҳаром қилинган ойлардан.

Ҳижрий-қамарий йил мелодий йилдан 11 кун камлиги ва ҳар йили 11 кун эрта келганлиги сабабли, ойлар йилнинг турли фаслларида айланиб келади. Табиийки, дастлабки номланишидаги маъноларга тўғри келмаслиги мумкин. Валлоҳу аълам.


✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi

--- ∽❧❧۞🍃🕌🍃۞∽❧❧∽ ---

    САККИЗ МАСАЛА БИЛАН
         ЎТГАН ЎТТИЗ ЙИЛ
    Ҳикоя қилинишича, Ҳотамул Асом Шақиқ Балхийнинг шогирди бўлган экан. Бир куни устози Ҳотамул Асомдан:
   - Қанчадан буён мен билан биргасан?
   - Ўттиз уч йилдан буён, деди шогирд.
   - Бу вақт ичида мендан нима ўргандинг?- деди устози.
Саккиз масалани! дея жавоб берди шогирд.
    "Биз Аллоҳникимиз ва, албатта, У Зотга қайтурмиз". Мен билан шунча вақт юриб атиги шу саккиз масалани ўргандинг, холосми? Хўш нима экан у масалалар? - деди устози.
     Ҳотам айтди:
    - Биринчиси, одамларга назар
солдим, кўрдимки ҳар бирининг яхши кўрган нарсаси бор. Суюклилари доим ўзлари билан бирга. Қабрга кирсалар суйган нарсаларидан айриладилар. Шунинг учун ҳам мен яхшиликларни суюклигим қилиб олдим, қабрга кирсам ҳаммаҳбубим мен билан бирга бўлади.
   -  Яхши!
   -  Иккинчиси, Аллоҳ таолонинг «Аммо, Кимки Парвардигорининг (ҳузурида) туриши (ва ҳисоб бериши)дан қўрққан ва нафсини ҳаволанишидан қайтарган бўлса, бас, фақат жаннатгина (унга) макон бўлур» (Назиат сураси, 40-41-оятлар.) деган оятига амал қилиб, Аллоҳ таолонинг каломи ҳақлигини билганим ҳолда, нафсимга қарши жанг қилишга зўр бердим, охир бориб у Аллоҳ тоатида барқарор турадиган бўлди.
   -Учинчиси, одамларни кузатар эканман, уларнинг ҳар бири ўзининг қадрли нарсасига эгалигини кўрдим. Уша нарсани еру кўкка ишонмайдилар. Кейин Аллоҳ таолонинг мана бу «Сизларнинг ҳузурингиздаги нарсалар тугаб кетур. Аллоҳ даргоҳидаги нарсалар эса боқийдир...» (Наҳл сураси 96-оят.) оятига амал қилиб, қадрли бўлган ниманики қўлга киритсам, уни Аллоҳ йўлида сарф қилдим ва бу орқали ўша қадрли нарсам Аллоҳнинг ҳузурида боқий туришини хоҳладим.
    -Тўртинчиси, яна бандаларни кузатар эканман, улар ўзаро моллари, насаб ва мансаблари билан бир-биридан ажралиб туришини билдим. Мен Аллоҳ таолонингҲужурот сураси, 13-ояти каримасида «... Албатта, Аллоҳнинг наздида ҳурматлироғингиз тақводорроғингиздир...» деганини англадим. Аллоҳинг ҳузурида ҳурмат топайин деб тақво қилдим.
   - Бешинчиси, одамларни ўрганар эканман, улар бир-бирига таъна-дашномлар ёғдираётганининг гувоҳи бўлдим. "Буларнинг бари ҳасад туфайли бўлса керак" деган хулосага келдим. Кейин Аллоҳ таолонинг каломидан: «... Уларнинг дунё ҳаётидаги тирикчиликларини ҳам уларнинг ўрталарида Биз тақсимлаганмиз...» (Зухруф сураси, 32-оят.) деганига амал қилдим ва дарҳол ҳасаддан воз кечдим, менга тегишлиси менга етмасдан иложиси йўқ, дея қатъий ишондим.
    - Олтинчиси, одамларга эътибор берарканман, уларнинг ўзаро душманчилик қилишаётганига гувоҳ бўлдим. Шунда Аллоҳ таолонинг қуйидаги оятига амал қилиб, шайтон билан душман бўлдим ва одамларни яхши кўра бошладим. «Албатта, шайтон сизларга душмандир, бас, уни душман тутингиз!..» (Фотир сураси, 6-оят.)
   - Еттинчиси, одамлар кўпроқ нарсага эришиш илинжида ҳаракат қилишади, бу йўлда, ҳатто, жонларини тикиб юборишларига гувоҳ, бўлдим. Аллоҳ таоло айтади: «Ер юзида ўрмалаган нарса борки, уларнинг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир...» (Ҳуд сураси, 6-оят.). Англадимки, мен ҳам ризқи тайин қилинганларнинг бириман, шунинг учун ҳам Аллоҳга юзландим, қолганига қўл силтадим.
    - Саккизинчиси, яна одамларга
назар солиб, уларнинг бири бошқасига суянаётганини кўрдим. Бири бошқасига тижоратини ишониб топширади, наригиси бунга бирор касбини. Одам бошқа бировга суяниш билан овора бўлиб қолган. Мен Аллоҳ таолонинг «...Кимки Аллоҳга таваккул қилса, бас, (Аллоҳнинг) Ўзи унга кифоя қилар» (Талоқ сураси, 3-оят.) оятига амал қилиб, фақат ва фақат Ўзига суяндим.
     Шақиқ Балхий шогирдига: "Аллоҳ сенга Ўзи тавфиқ ато этсин! Бари ҳикматни йиғиштириб, жамлаб олибсан", деди.

«Жаннат бўстонида оилавий оқшомлар»  китобидан

✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi

🕊Ассалому алайкум ва роҳматуллоҳи ва барокатуҳ

Бугун шанба
- 28 март 2026
-9️⃣шаввол 1447

Майитни аҳлига қайтаришга қодир бўлган кўзёшлар йўқ.
Лекин қабрида уни хурсанд қиладиган (ҳаққига қилинажак) дуолар бордир...

🤲Аллоҳим, ҳар бир вафот этган азиз инсонимизни раҳм қил, уни мағфират эт ва уни икром қил. Уларнинг қабрларини жаннат боғчаларидан эт!

🌸@Muslimaatuz

#МАҚОЛА #АТРОФ #МУҲИТ

АТРОФ-МУҲИТНИ АСРАШ ВА ТОЗА ТУТИШ — ИНСОНИЙ МАСЪУЛИЯТ

•┈┈•┈┈•⊰✿🍃🌸🍃✿⊱•┈┈•┈┈•

Атроф-муҳитни асраш Исломда иккинчи даражали масала эмас, балки ахлоқий ва шаръий мажбуриятдир. Ҳар бир мусулмон табиатга нисбатан масъулиятли бўлиши, уни асраши ва келажак авлодлар учун соғлом муҳитни сақлаб қолишга ҳисса қўшиши лозимдир

Батафсил.....

Шокирхон Тўрахонов,
Чуст тумани “Каттабоғ” жоме масжиди имом ноиби

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!
👇👇
🌐www.Ravza.uz | 📝Telegram
💻Instagram | 📝Facebook |  🎞Youtube

📲Sahifalarimizga obuna boʼling va ulashing!

#МАҚОЛА #ШАЙТОНН #МАКР

ШАЙТОННИНГ МАКРИДАН ЭҲТИЁТ БЎЛИНГ!

•┈┈•┈┈•⊰✿🍃🌸🍃✿⊱•┈┈•┈┈•

Шайтоннинг инсон устидаги ишлари фақат васвасадан иборат холос. Инсонга турли ҳил гуноҳларни зийнатлаб кўрсатади. Ўша гуноҳлар олртидан келадиган лаззатларни, фойдаларни чиройли қилиб кўрсатади.

Батафсил.....

Авазбек Юсупов,
Давлатобод тумани “Ғози Муҳаммад ҳожи” жоме масжиди имом-хатиби

Bizni ijtimoiy tarmoqlarda kuzatib boring!
👇👇
🌐www.Ravza.uz | 📝Telegram
💻Instagram | 📝Facebook |  🎞Youtube

📲Sahifalarimizga obuna boʼling va ulashing!

АЙРИМ ОЯТЛАРНИ ЎҚИШ ХОСИЯТИ

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар: “Ким Аллоҳ йўлида мингта оят ўқиса, Аллоҳ уни набийлар, сиддиқлар, шаҳидлар, солиҳлар билан (бирга) ёзади”.
Абу Умома розияллоҳу анҳу: “Ким минг оят ўқиса, унга бир қинтор (миқдорида) савоб ёзилади. Бу қинтордан бир қийротига сизларнинг дунёингиз тенг келолмайди”, деган. Қинтор ва қийрот ўлчов бирликларидир. “Қинтор” сўзи савобга нисбатан ишлатилганда, “жуда кўп” маъносини англатади.
Ким Қуръондан минг оят ўқиса, номаи аъмолига жуда кўп ажр-савоблар ёзилади. Унинг бир қисмига дунёнинг ҳеч бир матоҳи тенг келолмайди. Дунё зийнатларининг қадрсизлиги шунда.
Миллиардлаб пуллар, ҳисобсиз мол-дунё Қуръон тиловати учун олинадиган савобнинг бир қисмигаям тенг келолмайди. Кўзимизга чиройли кўринадиган бойлик шунақа қийматсиз нарса. Аллоҳнинг мўъжиз Каломи шундай улуғ Китоб.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Ким кечаси ўн оят ўқиса, ғофиллар қаторида ёзилмайди. Ким тунда юз оят ўқиса, Аллоҳга итоат этувчилардан, деб ёзилади. Ким икки юз оят ўқиса, нажот топувчилардан, деб ёзилади”.
Тамим Дорий розияллоҳу анҳу ривоят қилишича, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ким кечаси юз оят ўқиса, унга тунда дуою ибодат (қилиш савоби) ёзилади”, деганлар.
Мусулмон одам озгина амални бажариб, тоғдай савобларга эришиши мумкин. Меҳрибон Аллоҳ бизга шундай имкониятни берган.
Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади: “Кимда-ким Қуръондан бир оят ўқиса, унга жаннатда бир даража, нурдан (бўлган) чироқ берилади”.
Мусулмон киши ақалли бир оят бўлса ҳам ўқиса, жаннатдаги даражаси ҳарна бир поғона кўтарилади, унга нур берилади. Қуръон ўқиган банданинг қалби чароғон, юзи мунаввар бўлади, мартабаси юксалади.

"Қуръон қалблар шифоси" китобидан.

#Манба: @imonuz

✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi