❓2165-САВОЛ: Биз томонларда бомдод намозининг суннатини уйда ўқиб, фарзини масжидга бориб ўқиш одати бор. Бир танишим уйда ўқимасдан, масжидга бориб ўқиш керак деди. Шунга иккиланиб қолдим. Шу масалага ойдинлик киритиб берсангизлар.
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Масжидга хос ва жамоат билан ўқиладиган нафл намозлардан бошқа суннат ва нафл намозларни уйда ўқиш афзал ҳисобланади. Айрим уламолар буни суннат дейишган. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Айрим намозларингизни уйларингизда ўқинглар, уни қабристонга айлантириб қўйманглар” деб марҳамат қилганлар. Уламолар мазкур маънодаги ҳадисларга таяниб, нафл намозларни уйда ўқиш афзал эканини айтганлар. Шу сабабли кўп жойларда намозхонлар бомдод намозининг суннатини уйда ўқиб чиқишга одатланганлар.
Аммо бошқа намозларнинг суннатини, хусусан фарздан кейин ўқиладиган суннат намозларни масжидда ўқиш керак, кейинги давр олимлари шу иш афзал эканига фатво берганлар. Чунки одамлар ялқовлашиб, суннат амалларга бепарво бўлиб қолган. Шу сабабли суннатларни масжидда ўқимаса, уйга қайтганда ҳам, масжиддан чиқиб борадиган манзилида ҳам ўқимайди. Қолаверса, суннат намозларни тарк этиш Рофизийларнинг одати ҳисобланади, уларга ўхшаб қолмаслик учун суннат намозларни масжидда ўқиш афзал бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi
"Гўзал амал қилганлар учун гўзал савоб ва зиёдалик бордир. Уларнинг юзларини қаролик ҳам, хорлик ҳам қопламас. Ана ўшалар жаннат эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар".
(Юнус сураси, 26-оят).
Тафсир: Аллоҳга иймон келтириб унинг чақириғига лаббай деб жавоб бериб яхши амалларни қилиб яшаган бандалар бу дунёда гўзал ҳаёт кечирадилар. Охиратда эса бу дунёда қилган гўзал амаллари учун
савоб оладилар жаннатга дохил бўладилар. Аммо бу ҳали ҳаммаси эмас. Уларга зиёдалик ҳам бордир. Бу зиёдалик шуки, уларга гўзал амалларининг савоби етти, етмиш, етти юз ва ундан ҳам ортиқ марта кўпайтириб берилади. Шунингдек,
жаннатдаги олий мақомлар нозу неъматлар ва бошқа ато қилинадиган нарсалар ҳам шу зиёдаликка киради. Энг улкан зиёдалик эса Аллоҳ субҳанаҳу ва таолонинг жамолини кўришга муяссар бўлишдир.
عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ سَرْجِسَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُبَالَ فِي الْجُحْرِ. قَالُوا لِقَتَادَةَ: مَا يُكْرَهُ مِنَ الْبَوْلِ فيِ الْجُحْرِ؟ قَالَ: كَانَ يُقَالُ إنَّهَا مَسَاكِنُ الْجِنِّ. رَوَاهُ النَّسَائِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ.
Абдуллоҳ ибн Саржис розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ердаги тешикка бавл қилишдан қайтардилар. Одамлар Қатодага:
«Нима учун ердаги тешикка бавл қилиш ёмон кўрилади?» дейишди. У:
«Ундай жойлар жинларнинг маскани бўлади, дейилар эди», деди».
Насаий ва Абу Довудлар ривоят қилганлар.
Шарҳ: Ҳадиснинг ровийси Абдуллоҳ ибн Саржис розияллоҳу анҳу билан яқиндан танишиб олайлик:
Абдуллоҳ ибн Саржис ал-Музаний Бани Махзум қабиласининг бошлиқларидандир.
Имом Бухорий ва Ибн Ҳиббон айтадилар:
«Абдуллоҳ ибн Саржис розияллоҳу анҳу Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суҳбатларида бўлганлар ва Расулуллоҳдан кўп ҳадислар ривоят қилганлар».
Бу ҳадисларни Муслим ва бошқа имомларнинг китобларидан топиш мумкин.
Абдуллоҳ ибн Саржис ҳадисларни Умар ибн Хаттоб, Абу Ҳурайралардан ҳам ривоят қилганлар.
Бу зотдан Қатода, Осим ал-Аҳвал, Усмон ибн Ҳаким, Муслим ибн Марям ва бошқалар ривоят қилдилар.
Ушбу ҳадис ердаги тешикларга бавл қилишдан қайтармоқда. Бу қайтаришнинг сабабларидан бирини Қатода розияллоҳу анҳу баён ҳам қилиб бермоқдалар. Ўша тешиклар жинларнинг маскани бўлиши мумкин. Унга бавл қилган одам зарар кўриши эҳтимолдан холи эмас. Шунингдек, ўша тешиклар турли ҳайвонлар ва ҳашаротларнинг уяси бўлиши ҳам мумкин. Улар ҳам зарар кўрмаслиги керак.
«Ҳадис ва ҳаёт» китоби 4-жузидан
✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi
⏺️Бировнинг ҳаққи бизда, бизнинг ҳаққимиз бировда қолмасин.
⏺️Озор ҳам бермайлик, озор ҳам кўрмайлик.
⏺️Жароҳат ҳам етказмайлик, жароҳат ҳам олмайлик.
⏺️Хор ҳам бўлмайлик, хор қилмайлик ҳам.
⏺️Бахтиқаро бўлмайлик, биров ҳам бизни деб бадбахт бўлмасин!
⏺️Бу дунёдан пок ҳолда чиқиб кетайлик🤲
❓2164-САВОЛ: Баъзи одамлар: “Намозни бошлашдан аввал, ният қилаётганда кўзлар тўғрига қаратилиши ва рўпарамда Қибла турибди, деб тасаввур қилиниши керак”, дейишади. Бошқалар эса: “Кўзлар сажда қилинадиган жойга қаратилиши керак”, дейишади. Илтимос, шу борада тўғри йўл кўрсатсангиз.
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Намозда кўзларни маълум жойларга қаратиш намознинг одобларидан ҳисобланади. Яъни бажарса, яхши ва савоб, қилмаса, гуноҳ ёки хато бўлмайдиган амал.
Бундан асосий мақсад намозхон нигоҳини ҳар томонга қаратиб намоздан чалғимасдан, хушусини сақлаб, хаёлини жамлашдан иборатдир.
Намозда тўрт ҳолат бор: тик туриш, яъни қиём, руку, сажда ва қаъда. Намозхон қиёмда сажда қилинадиган жойга, рукуда оёқлар устига, саждада бурун учига, қаъдада бағрига қарайди. Бошқа бир ривоятда эса тўртала ҳолатда ҳам фақат сажда қилинадиган жойга қараши айтилган.
Бу ҳукм ҳар қандай ҳолатда амал қилади. Ҳатто бир киши Каъбанинг рўпарасида намоз ўқиётган бўлса ҳам, юқорида зикр этилган одобларга риоя қилиши керак, яъни намоз давомида нигоҳини Каъбага қаратмайди.
Ният қилинаётган пайт қиёмга тўғри келгани учун кўзларни пастга қаратади. Каъбани тасаввур қилиб, нигоҳни тўғрига қаратиб туриш ҳақидаги гапнинг асоси йўқ. Ҳатто, фақиҳлар очиқ-ойдин баён қилганларки, агар киши Каъбанинг рўпарасида намоз ўқиётган бўлса ҳам, қиём ҳолатида сажда жойига қарайди. Каъба рўпарада бўлмаган ҳолатда эса бунга амал қилиш янада авлороқдир.
Лекин агар саждагоҳга қараганда хаёли чалғийдиган бўлса, масалан, гиламда турли нақшлар бўлиб, хаёлини чалғитадиган бўлса, у жойга қарамаслиги мумкин бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi
Ўқилиши: Робби авзиъний ан ашкура ниъматакал-латий анъамта ъалаййа ва ъалаа ваалидаййа ва ан аъмала солиҳан тарзоҳу ва адхилний би роҳматика фий ъибаадикас-соолиҳийн.
Маъноси: Роббим! Менга ва ота-онамга инъом этган неъматингга шукр қилишга ва Ўзинг рози бўладиган яхши амалларнигина қилишга мени муваффақ этгин ва мени Ўз фазлинг билан солиҳ бандаларинг қаторига киритгин! (Намл сураси, 19-оят).
Ўқилиши: Роббана ҳаблана мин азважина ва зурриййаатина қуррота аъйунин важъална лил-муттақийна имама.
Маъноси: Роббимиз аёлларимиздан ва зурриётларимиздан бизга кўз қувончини бахш эт ва бизни тақводорларга пешво қилгин! (Фурқон сураси, 74-оят).
﴿رَبِّ هَب لي حُكمًا وَأَلحِقني بِالصّالِحينَ واجعَل لي لِسانَ صِدقٍ فِي الآخِرينَ واجعَلني مِن وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعيم﴾
Ўқилиши: Робби ҳаблий ҳукман ва алҳиқний бис-солиҳийн важъал лий лисаана сидқин фил-аахирийн важъалний мин варасати жаннатин-наъийм.
Маъноси: Роббим, менга ҳикмат ҳадя эт ва мени солиҳларга қўшгин. Ва менга кейин келгувчилар ичида содиқ мақтовлар бўладиган қилгин. Ва мени наъийм жаннати ворисларидан қилгин.
✹꯭꙰꙲🦅꯭꯭꯭꯭✶꯭ᯱᯱᯱᯱᯱ͜͡➢꯭ESKIOBOD. UZ☰꯭❬꯭❶꯭➣꯭❳꯭
ДЎСТЛАРИНГИЗГА ҲАМ УЛАШИНГ!!!
@eskiobodmasjidi