Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

Счетная палата Кыргызстана отмечает 30-летие деятельности: казахстанские госаудиторы посетили Бишкек

🇰🇿 🇰🇬 Делегация Высшей аудиторской палаты Казахстана посетила г. Бишкек с рабочей поездкой для участия в официальных мероприятиях, посвященных 30-летию деятельности Счетной палаты Кыргызстана.  

Так, состоялся международный круглый стол на тему «Роль и место высшего органа аудита в системе государственного управления: независимость как основа эффективности и доверия».

Помимо представителей ВАП РК, в нем также приняли участие представители высших органов аудита Азербайджана, Беларуси, Грузии, Кыргызстана, Турции и ряда других стран. Кроме того, к диалогу присоединились представители Инициативы развития ИНТОСАИ (IDI).

📌Поприветствовав председателя Счетной палаты Кыргызстана Алмазбека Акматова и других участников мероприятия, член Высшей аудиторской палаты Амангельды Исенов поздравил кыргызских коллег с юбилеем профессиональной деятельности. Он подчеркнул, что ведомство вносит значительный вклад в развитие республики, способствует укреплению финансовой дисциплины и эффективному управлению государственными ресурсами.

«Сегодня Счетная палата Кыргызской Республики по праву является авторитетным институтом госаудита, пользующимся уважением как внутри страны, так и в международном аудиторском сообществе», — сказал он.

В частности, Амангельды Исенов отметил деятельность ведомства по укреплению профессиональных и правовых основ госаудита, внедрению международных стандартов и принципов ИНТОСАИ. По его словам, важным шагом в этом направлении стало принятие в 2023 году Конституционного закона «О Счетной палате Кыргызской Республики», укрепившего правовые гарантии ее независимости.

Как отметил Амангельды Исенов, сотрудничество между Высшей аудиторской палатой Казахстана и Счетной палатой Кыргызстана традиционно строится на основе взаимного доверия, уважения и поддержки.

Он подчеркнул, что взаимодействие двух ведомств имеет многолетнюю историю и успешно развивается как в двустороннем формате, так и в рамках ИНТОСАИ,АЗОСАИ, ТЮРКСАИ и других международных площадок.

«Меморандум о нашем сотрудничестве подписан еще в 2008 году и актуализирован 16 сентября текущего года в Астане. Мы рассматриваем это не просто как обновление документа, а как начало нового этапа нашего партнерства», — заключил член ВАП РК.

В рамках круглого стола представители ВАП поделились с коллегами опытом Казахстана в обеспечении независимости высшего органа аудита. Они отметили, что в ходе конституционной реформы 2022 года были повышены статус и расширены полномочия Палаты. Сегодня ВАП проводит аудит эффективности государственного управления, местных бюджетов, а с 2025 года – и внебюджетных фондов.

Независимость Палаты подтверждена завершившейся в текущем году проверкой равными по положению с участием профессиональных аудиторов из Литвы, Португалии и Турции. По итогам оценки PEFA, проведенной Всемирным банком и Азиатским банком развития в 2025 году, Казахстан получил оценку B+ по компоненту «Внешний аудит».

Дальнейшие приоритеты Казахстана в области госаудита закреплены в Стратегии развития ВАП на 2026-2030 годы: дальнейшее развитие Высшей аудиторской палаты с учетом международных стандартов ИНТОСАИ и передовых международных практик внешнего аудита, дальнейшее укрепление независимости, повышение качества аудита и полная цифровизация с элементами искусственного интеллекта.

🚀 @auditpalatasy

Қырғыз Республикасы Есеп палатасына 30 жыл: Қазақстанның мемлекеттік аудиторлары Бішкекке барды

🇰🇿 🇰🇬 Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының делегациясы Қырғыз Республикасы Есеп палатасы қызметінің 30 жылдығына арналған ресми іс-шараларға қатысу үшін Бішкек қаласына жұмыс сапарымен барды.

📌Негізгі іс-шара «Мемлекеттік басқару жүйесіндегі жоғары аудит органының рөлі мен орны: тәуелсіздік – тиімділік пен сенімнің негізі» тақырыбында халықаралық дөңгелек үстел болды.

Іс-шараға ҚР Жоғары аудиторлық палатасының өкілдерімен қатар Әзербайжан, Беларусь, Грузия, Қырғызстан, Түркия және басқа да елдердің жоғары аудит органдарының өкілдері қатысты. Сондай-ақ диалогқа INTOSAI Даму бастамасының (IDI) мамандары қосылды.

Қырғызстан Есеп палатасының төрағасы Алмазбек Акматовты, іс-шараға қатысушыларды және әріптестерді кәсіби мерейтойымен ҚР Жоғары аудиторлық палатасының мүшесі Амангелді Есенов құттықтады. Ол ведомствоның елдің дамуына елеулі үлес қосып, қаржылық тәртіпті нығайтуға және мемлекеттік ресурстарды тиімді басқаруға ықпал етіп келе жатқанын атап өтті.

«Бүгінде Қырғыз Республикасының Есеп палатасы – ел ішінде де, халықаралық аудиторлық қоғамдастықта да құрметке ие, беделді мемлекеттік аудит институты», — деді ол.

Амангелді Есенов ведомствоның мемлекеттік аудиттің кәсіби және құқықтық негіздерін нығайту, халықаралық стандарттар мен INTOSAI қағидаттарын енгізу бағытындағы кәсіби қызметін атап өтті. Оның айтуынша, бұл бағыттағы маңызды қадамдардың бірі – 2023 жылы «Қырғыз Республикасының Есеп палатасы туралы» конституциялық заңның қабылдануы. Бұл заң Палатаның тәуелсіздігінің құқықтық кепілін нығайтты.

Амангелді Есенов атап өткендей, Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы мен Қырғызстанның Есеп палатасы арасындағы ынтымақтастық өзара сенім, құрмет және қолдау қағидаттарына негізделген.

Екі ведомствоның өзара іс-қимылының көпжылдық тарихы бар және екіжақты форматта да, INTOSAI, ASOSAI, TURKSAI және басқа да халықаралық алаңдар аясында да табысты дамып келеді.

«Біздің ынтымақтастығымыз туралы меморандумға сонау 2008 жылы қол қойылды. Ал биыл 16 қыркүйекте Астанада меморандумды жаңарттық. Біз мұны жай ғана құжатты жаңарту емес, әріптестігіміздің жаңа кезеңінің бастауы деп білеміз», — деп түйіндеді Жоғары аудиторлық палатаның мүшесі.

Дөңгелек үстел аясында Жоғары аудиторлық палата өкілдері жоғары аудит органының тәуелсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы Қазақстан тәжірибесімен бөлісті. 2022 жылғы конституциялық реформа барысында Палатаның мәртебесі көтеріліп, өкілеттіктері кеңейді.
Қазіргі уақытта Жоғары аудиторлық палата мемлекеттік басқару тиімділігіне, жергілікті бюджеттерге аудит жүргізеді. Ал 2025 жылдан бастап аудит жүргізу аясына бюджеттен тыс қорлар да енді.

Палатаның тәуелсіздігі биыл аяқталған әріптестік бағалау нәтижелерімен де расталды. Бағалауға Литва, Португалия жәнеТүркиядан келген кәсіби аудиторлар қатысты. Сонымен қатар Дүниежүзілік банк пен Азия даму банкі 2025 жылы жүргізген PEFA бағалауының нәтижелері бойынша Қазақстан «Сыртқы аудит» компонентінен B+ бағасын алды.

Қазақстанның мемлекеттік аудит саласындағы алдағы басымдықтары Жоғары аудиторлық палатаның 2026-2030 жылдарға арналған даму стратегиясында көрсетілген. Олар: INTOSAI стандарттарын енгізу, тәуелсіздікті одан әрі нығайту, аудит сапасын арттыру және жасанды интеллект элементтерін қолдана отырып, қызметті толық цифрландыру.
 
🚀 @auditpalatasy

Риски при планировании расходов республиканского бюджета на 2027-2029 годы на 456 млрд теңге устранены по рекомендации ВАП РК

📌По итогам предварительной оценки проекта республиканского бюджета на 2027-2029 годы Высшей аудиторской палатой Казахстана сформирован ряд рекомендаций по повышению качества бюджетного планирования. Проект бюджета был рассмотрен на заседании Курултая в первом чтении в среду, 14 октября.

✔️ Проведение предварительной оценки предусмотрено Бюджетным кодексом РК. Она осуществляется до внесения нового бюджета на рассмотрение депутатам Курултая.

Важно подчеркнуть, что этот процесс не нацелен на сокращение запланированных объемов финансирования. Напротив, он помогает устранить дисбалансы бюджета, обеспечить качественное планирование средств и выявить расходы, которые могут быть потенциально неэффективными.

По итогам данной работы ВАП формирует экспертное заключение со своими рекомендациями. Однако окончательное решение о корректировке или перераспределении средств принимают только депутаты Курултая во время рассмотрения законопроекта о бюджете.

Так, в текущем году ВАП выявила, что в бюджет развития заложена реализация проектов, не включенных в Портфель государственных инвестиционных проектов. А это напрямую противоречит требованиям Бюджетного кодекса. В этой связи ВАП рекомендовала актуализировать Портфель ГИП.

По отдельным бюджетным направлениям отсутствовали необходимые расчеты и подтверждающие документы, в том числе скорректированное ФЭО с актуализированными показателями результатов.

Таким образом, еще до внесения проекта бюджета в Курултай на основе экспертных рекомендаций Высшей аудиторской палаты приняты меры по корректировке бюджетной документации на 456 млрд теңге.

🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының ұсынымы бойынша 2027-2029 жылдарға арналған республикалық бюджет шығыстарын жоспарлауда 456 млрд теңгеге тәуекелдер жойылды

📌Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы 2027-2029 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасына алдын ала бағалау жүргізу қорытындысы бойынша бюджеттік жоспарлаудың сапасын арттыруға бағытталған бірқатар ұсыным әзірледі. Бюджет жобасы 14 қазан, сәрсенбі күні Құрылтай отырысының бірінші оқылымында қаралды.

✔️ Алдын ала бағалау жүргізу ҚР Бюджет кодексінде көзделген. Бұл республикалық бюджеттің жаңа жобасы Құрылтай депутаттарының қарауына енгізілгенге дейін жүзеге асырылады.

Бұл процестің жоспарланған қаржыландыру көлемін қысқартуға бағытталмағанын атап өткен маңызды. Керісінше, ол бюджеттік теңгерімсіздікті жоюға, қаражаттың сапалы жоспарлануын қамтамасыз етуге және тиімсіз болуы мүмкін шығындарды анықтауға көмектеседі.

Жұмыс қорытындысы бойынша Палата өз ұсынымдары қамтылған сараптамалық қорытынды әзірлейді. Алайда қаражатты қысқарту немесе қайта бөлу туралы түпкілікті шешімді бюджет туралы заң жобасын қарау барысында тек Құрылтай депутаттары қабылдайды.

Сонымен биыл Жоғары аудиторлық палата даму бюджетіне Мемлекеттік инвестициялық жобалар портфеліне енгізілмеген жобаларды іске асыруға қаражат жоспарланғанын анықтады. Бұл Бюджет кодексінің талаптарына қайшы. Осыған байланысты Палата Мемлекеттік инвестициялық жобалар портфелін өзектендіруді ұсынды.

Бюджеттің жекелеген бағыттары бойынша қажетті есептеулер мен растайтын құжаттар, оның ішінде нәтижелік көрсеткіштері өзектендірілген түзетілген қаржылық-экономикалық негіздеме болмаған.

Осылайша, бюджет жобасы Құрылтайға енгізілгенге дейін Жоғары аудиторлық палатаның сараптамалық ұсынымдары негізінде 456 млрд теңгеге бюджет құжаттамасын түзету шаралары қабылданды.

🚀 @auditpalatasy

4️⃣1️⃣1️⃣1️⃣2️⃣5️⃣1️⃣2️⃣ по полочкам. Зачем проводится предварительная оценка проекта будущего бюджета РК

✔️ Помимо проверки того, как уже были использованы государственные средства, Высшая аудиторская палата также участвует и в подготовке будущего бюджета страны. Она проводит предварительную оценку проекта республиканского бюджета, анализируя основные направления егорасходов.

Во время такой оценки аудиторы смотрят, насколько запланированные расходы соответствуют общенациональным приоритетам, целям государственной политики и ключевым бюджетным направлениям. Здесь учитываются документы системы госпланирования, материалы центральных госорганов, а также выводы и рекомендации, подготовленные ВАП по итогам анализа исполнения республиканского бюджета за прошлые годы.

📝Когда работа окончена, соответствующее заключение направляется в Правительство и Құрылтай. Как правило, это происходит в течение 20 дней после поступления проекта бюджета в Высшую аудиторскую палату.

Выводы ВАП носят рекомендательный характер, но при этом они помогают улучшить проект и сделать распределение государственных средств более обоснованным и эффективным.
 
🚀 @auditpalatasy

Мемлекеттік 1️⃣2️⃣5️⃣1️⃣2️⃣ қадам-қадаммен. ҚР бюджет жобасын алдын ала бағалау не үшін жүргізіледі?

✔️ Жоғары аудиторлық палата мемлекеттік қаражаттың бұрын қалай жұмсалғанын тексеруден бөлек, еліміздің болашақ бюджетін жасауға да қатысады. Ол республикалық бюджет жобасына алдын ала бағалау жүргізіп, шығындардың негізгі бағыттарын талдайды.

Бағалау барысында аудиторлар жоспарланған шығындардың жалпыұлттық басымдықтарға, мемлекет саясатының мақсаттарына және негізгі бюджет бағыттарына қаншалықты сәйкес келетінін қарайды. Мұнда мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттары, орталық мемлекеттік органдардың материалдары, сондай-ақ Жоғары аудиторлық палатаның республикалық бюджеттің өткен жылдардағы атқарылуын талдау қорытындысы бойынша әзірлеген тұжырымдары мен ұсыныстары ескеріледі.

📝Жұмыс аяқталған кезде тиісті қорытынды Үкімет пен Құрылтайға жолданады. Әдетте, бұл жұмыс Жоғары аудиторлық палатаға бюджет жобасы түскеннен кейін 20 күн ішінде жүзеге асады.

Жоғары аудиторлық палата қорытындылары ұсынымдық сипатқа ие, бірақ сонымен бірге олар жобаны жетілдіруге және мемлекеттік қаражатты бөлуді неғұрлым негізді әрі тиімді етуге көмектеседі.

🚀 @auditpalatasy