Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

📸 30 жыл бұрын Қазақстанның мемлекеттік аудит тарихы басталды…

***

📸 30 лет назад началась история государственного аудита Казахстана…

🚀 @auditpalatasy

Международный уровень

📌С 2000 года высший орган аудита Казахстана является полноправным членом профессиональной международной организации ИНТОСАИ, объединяющей 195 стран, а также региональных объединений – АЗОСАИ и ЕВРОСАИ.

🤝 За это время подписано свыше 30 соглашений и меморандумов с зарубежными партнерами.

В рамках этих организаций ВАП активно участвует в рабочих группах по IT-аудиту, экологическому аудиту, аудиту Целей устойчивого развития, последующему аудиту и др.

▫️В 2025 году значимым событием стало подписание в Стамбуле декларации об учреждении Организации высших органов аудита тюркских государств –ТЮРКСАИ – с участием Высшей аудиторской палаты РК.

▫️А уже в сентябре 2026 года Астана впервые примет заседание Совета правления АЗОСАИ, что вновь подчеркнет высокий статус не только Высшей аудиторской палаты, но и всего нашего государства.

▫️Кроме того, с 2015 года ВАП совместно с высшими органами аудита Армении, Беларуси, Кыргызстана и России ежегодно проводит внешний аудит органов ЕАЭС – одного из крупнейших экономических объединений Евразии.

✔️При этом проверки деятельности самой ВАП, проводимые по международным стандартам ИНТОСАИ при участии ВОА России (2012), Эстонии (2019) и международной группы ВОА Португалии, Литвы и Турции (2024-2025), подтвердили соответствие казахстанского аудита всем международным требованиям.

🤝 В 2026 году Высшей аудиторской палатой подписано еще одно важное соглашение – о партнерстве с Инициативой развития ИНТОСАИ «IDI»: в период 2026-2029 годов ВАП выступит партнером по поддержке высших органов аудита стран Центральной Азии, делясь накопленным опытом. Это – высокий знак доверия к ВАП Казахстана.

Параллельно все эти годы ВАП также успешно развивает сотрудничество с Азиатским банком развития, Всемирным банком, Исламским банком развития и ПРООН.

В условиях нарастающих глобальных вызовов роль высших органов аудита продолжает усиливаться. И опыт ВАП Казахстана убедительно показывает, что сильный, независимый и профессиональный аудиторский институт является неотъемлемым элементом современного государства.

📌Отмечая 🔴🔴-летний юбилей, ВАП не просто фиксирует важные вехи своего развития, но и одновременно открывает новый горизонтпрофессионального роста, устремленный в цифровую эпоху.  

🚀 @auditpalatasy

📌Халықаралық деңгей

2000 жылдан бастап Қазақстанның жоғары аудит органы – 195 елді біріктіретін ИНТОСАИ кәсіби халықаралық ұйымының, сондай-ақ АЗОСАИ және ЕУРОСАИ өңірлік бірлестіктерінің толыққанды мүшесі.

🤝 Осы уақыт ішінде шетелдік әріптестермен 30-дан астам келісім мен меморандумға қол қойылды.

Осы ұйымдар шеңберінде Жоғары аудиторлық палата IT-аудит, экологиялық аудит, Орнықты даму мақсаттарының аудиті, кейіннен аудит жүргізу және т.б. жұмыс топтарына белсенді қатысуда.

▫️2025 жылдың маңызды оқиғасы – Стамбулда ҚР Жоғары аудиторлық палатасының қатысуымен Түркі мемлекеттерінің жоғары аудит органдарын біріктіретін ТҮРКСАИ ұйымын құру туралы декларацияға қол қойылды.

▫️Ал 2026 жылғы қыркүйекте Астанада алғаш рет АЗОСАИ Басқарма кеңесінің отырысы өтеді. Бұл – тек Жоғары аудиторлық палатаның ғана емес, жалпы мемлекетіміздің жоғары беделінің тағы бір көрінісі.

▫️Сонымен қатар 2015 жылдан бері Жоғары аудиторлық палата Армения, Беларусь, Қырғызстан және Ресей жоғары аудит органдарымен бірлесіп жыл сайын Еуразияның ірі экономикалық бірлестіктерінің бірі ЕАЭО органдарына сыртқы аудит жүргізеді.

✔️ Бұл ретте, ИНТОСАИ халықаралық стандарттары бойынша жүргізілген Ресейдің (2012), Эстонияның (2019), сондай-ақ Португалия, Литва және Түркияның (2024-2025) халықаралық ЖАО тобының қатысуымен Жоғары аудиторлық палатаның қызметіне жүргізілген тексерулер қазақстандық аудиттің барлық халықаралық талапқа сәйкестігін растады.

🤝 2026 жылы Жоғары аудиторлық палата тағы бір маңызды құжат – «IDI» ИНТОСАИ Даму бастамасымен әріптестік туралы келісімге қол қойды. 2026-2029 жылдар кезеңінде ЖАП жинақталған тәжірибесімен бөлісіп, Орталық Азия елдерінің жоғары аудит органдарын қолдау бойынша серіктес болады. Бұл – еліміздің жоғары аудит органына деген сенім белгісі.

Сонымен қатар осы жылдар ішінде Жоғары аудиторлық палата Азия Даму Банкімен, Дүниежүзілік банкпен, Ислам Даму Банкімен және БҰҰДБ-мен ынтымақтастықты табысты дамытуда.
 
Жаһандық сын-қатерлер жағдайында жоғары аудит органдарының рөлі күшейе түсуде. Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының тәжірибесі мықты, тәуелсіз әрі кәсіби аудиторлық институт ретінде қазіргі заманғы мемлекеттің ажырамас элементі екенін айқын көрсетіп отыр.

📌Жоғары аудиторлық палата өзінің 🔴🔴 жылдық мерейтойында дамуының маңызды кезеңдерін атап өтіп қана қоймай, цифрлық дәуірге бағытталған кәсіби өсудің жаңа көкжиегін ашады.

🚀 @auditpalatasy

Цифровой контур развития

📌 Масштабная цифровизация в ВАП началась с модернизации IT-инфраструктуры: было внедрено специализированное программное обеспечение, усилена кибербезопасность, организован удаленный доступ сотрудников к внутренним ресурсам, информсистемы перенесены на собственные серверные мощности.

⌨️Центральным элементом трансформации стала Интегрированная информационная система ВАП (ИИС ВАП), объединяющая 13 модулей и охватывающая полный цикл аудита – от анализа рисков до мониторинга исполнения рекомендаций.

На сегодняшний день система интегрирована с 14 информсистемами госорганов и организаций квазигоссектора, охватывает свыше 18 тыс. объектов аудита. В ней работают более тысячи пользователей.

🔍 C 2024 года в ИИС ВАП функционирует аналитический компонент. Он в режиме реального времени отслеживает данные по государственным и квазигосударственным закупкам, налоговым поступлениям и исполнению бюджета, а также автоматически формирует профиль каждой отсматриваемой организации. Сформированные данные затем интегрируются в Систему управления рисками, позволяя ВАП определять наиболее приоритетные аудиторские мероприятия.

В 2025 году ВАП был внедрен цифровой «Кабинет объекта госаудита». Этот модуль переводит взаимодействие аудиторов с объектами аудита в электронный формат, сокращая необходимость в очных контактах. После успешной апробации в Северо-Казахстанской области и Астане модуль был масштабирован на все ревизионные комиссии и центральные государственные органы республики.

⌨️ В настоящее время ведется разработка внутренних ИИ-агентов для предварительной оценки республиканского бюджета и подготовки ежегодного отчета для Парламента.

👥 Еще одним значимым шагом стала цифровизация сертификации госаудиторов. До 2025 года процесс велся в бумажном формате с использованием электронной почты. Теперь же услуга полностью переведена в электронный вид через интеграцию с порталом eGov, вплоть до выдачи электронного сертификата. В результате процесс сертификации стал значительно быстрее и прозрачнее.

📑 Стратегия развития ВАП на 2026-2030 годы закрепляет курс на дальнейшую цифровизацию, развитие IT-аудита, а также обеспечение абсолютной защиты и конфиденциальности обрабатываемых данных.

🚀 @auditpalatasy

Цифрлық даму контуры

📌 Жоғары аудиторлық палатадағы ауқымды цифрландыру IT-инфрақұрылымды жаңғыртудан басталды. Арнайы бағдарламалық қамтылым енгізіліп, киберқауіпсіздік күшейтілді, қызметкерлерге ішкі ресурстарға қашықтан қол жеткізу ұйымдастырылды және ақпараттық жүйелер меншікті серверлік қуаттылыққа ауыстырылды.

⌨️ Трансформацияның негізгі элементі – 13 модульді біріктіретін және тәуекелдерді талдаудан бастап ұсынымдардың орындалуын мониторингтеуге дейінгі тұтас аудит циклін қамтитын Жоғары аудиторлық палатаның интеграцияланған ақпараттық жүйесі.

Бүгінде жүйе мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор ұйымдарының 14 ақпараттық жүйесімен интеграцияланған, 18 мыңнан астам аудит объектілерін қамтиды. Онда мыңнан астам қолданушы бар.

🔍 2024 жылдан бері Жүйенің талдамалық компоненті жұмыс істейді. Ол нақты уақыт режимінде мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алулар, салықтық түсімдер мен бюджеттің атқарылуы бойынша деректерді қадағалайды, сондай-ақ қаралатын әрбір ұйымның бейінін автоматты түрде қалыптастырады. Содан кейін қалыптасқан деректер тәуекелдерді басқару жүйесіне интеграцияланып, Жоғары аудиторлық палатаға басымдығы жоғары аудиторлық іс-шараларды айқындауға мүмкіндік береді.

2025 жылы цифрлық «Мемлекеттік аудит объектісінің кабинеті» енгізілді. Бұл модуль аудиторлар мен аудит объектілері арасындағы өзара іс-қимылды электрондық форматқа көшіруге мүмкіндік беріп, бетпе-бет байланыс қажеттілігін қысқартады. Солтүстік Қазақстан облысы мен Астанада сәтті апробациядан өткеннен кейін модуль республиканың барлық тексеру комиссиялары мен орталық мемлекеттік органдарында қолданылуда.

⌨️ Қазіргі уақытта республикалық бюджетті алдын ала бағалау және Парламентке жыл сайынғы есепті дайындау үшін ішкі ЖИ-агенттері әзірленуде.

👥Мемлекеттік аудиторларды сертификаттау процесін цифрландырутағы бір маңызды қадам болды. 2025 жылға дейін бұл процесс қағаз түрінде және электрондық пошта арқылы жүргізіліп келді. Енді қызмет толықтай eGov порталымен интеграциялау арқылы электрондық форматқа көшірілді, соның ішінде сертификатты электрондық түрде беру де қарастырылған. Нәтижесінде сертификаттау процесі едәуір жеделдеп, ашық әрі айқын бола түсті.

📑Жоғары аудиторлық палатаның 2026-2030 жылдарға арналған даму стратегиясы цифрландыруды арттыруға,IT-аудитті дамытуға, дамытуға, сондай-ақ өңделетін деректердің абсолютті қорғалуы мен құпиялылығын қамтамасыз етугебағытталған.

🚀 @auditpalatasy

Последовательный рост результатов

📌 В своей работе Высшая аудиторская палата опирается на риск-ориентированную модель, когда объекты для проверок отбираются на основе анализа больших массивов данных. При таком подходе в первую очередь проверяются те сферы и организации, где вероятность нарушений или неэффективного использования средств выше.

В последние годы эта модель раскрылась особенно сильно за счет автоматизации и использования новых цифровых решений в области аудита. И лучше всего это видно на конкретных цифрах.

📊 К примеру, в 2023 году ВАП было проведено 20 госаудитов с охватом 19,5 трлн тенге. По итогам выявлено нарушений на 522 млрд тенге, в том числе финансовых нарушений – 69,8 млрд тенге, из которых на сегодня восстановлено (возмещено) 28,9 млрд тенге.

📊 А уже в 2025 году количество проверок возросло до 32, а объем охваченных средств – до 74 трлн тенге. Госаудиторы выявили нарушений на 2,9 трлн тенге, в том числе финансовых нарушений – 672 млрд тенге, из которых уже восстановлено (возмещено) порядка 368 млрд тенге.

🔗 Только за 2025 год к дисциплинарной ответственности привлечены 404 должностных лиц, к административной – 293 физических и юридических лица.

🔗 По 44 фактам материалы направлены в правоохранительные органы.

🔗 Вынесено 1,4 тыс. пунктов предписаний уполномоченным госорганам и сформулированы 132 точечных рекомендации Правительству.

💰 В целом же за последние пять лет благодаря работе аудиторов в государственный бюджет восстановлено (возмещено) около 1 трлн тенге.

🔗А материалы по 152 фактам нарушений были переданы в правоохранительные органы.

Все эти цифры наглядно показывают качественный рост, которого достигла ВАП за последние годы. И с течением времени тенденция по тотальному усилению контроля за бюджетными средствами будет только расти. Одним из главных факторов здесь выступает дальнейшая цифровизация, которая позволяет проводить больше высокоточных проверок и охватывать аудиторским контролем больше бюджетных ресурсов.

🚀 @auditpalatasy

Нәтижелердің дәйекті өсуі

📌 Өз жұмысында Жоғары аудиторлық палата тексерілетін объектілерді іріктеуде деректердің үлкен ауқымын талдауға негізделген тәуекелге бағдарланған модельге сүйенеді. Бұл тәсілмен, ең алдымен, бұзушылықтар немесе қаражатты тиімсіз пайдалану ықтималдығы жоғары салалар мен ұйымдар тексеріледі.

Соңғы жылдары бұл модель, әсіресе, автоматтандыру және аудит саласына енген жаңа цифрлық шешімдерді қолдану арқылы ашыла түсті. Бұны нақты сандар да жақсы көрсетіп отыр.

📊 Мысалы, 2023 жылы 19,5 трлн теңгені қамтыған 20 мемлекеттік аудит жүргізілді. Нәтижесінде 522 млрд теңге көлемінде бұзушылықтар анықталды, оның ішінде қаржылық бұзушылықтар – 69,8 млрд теңге. Соның 28,9 млрд теңгесі бүгінгі күні қалпына келтірілді (өтелді).

📊 Ал 2025 жылы тексерулер саны 32-ге, ал қамтылған қаражат көлемі 74 трлн теңгеге дейін өсті. Мемлекеттік аудиторлар 2,9 трлн теңгеге бұзушылықтар анықтады, соның ішінде қаржылық бұзушылықтар – 672 млрд теңге, оның ішінде шамамен 368 млрд теңгесі қалпына келтірілді (өтелді).

🔗Тек 2025 жылдың өзінде 404 лауазымды адам тәртіптік жауаптылыққа, 293 жеке және заңды тұлға әкімшілік жауаптылыққатартылды.

🔗44 факт бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберілді.

🔗Уәкілетті мемлекеттік органдарға 1,4 мың нұсқама тармағы шығарылып, Үкіметке 132 нақты ұсыным берілді.

💰 Тұтастай алғанда, соңғы бес жылда аудиторлар жұмысының нәтижесінде мемлекеттік бюджетке шамамен 1 трлн теңге қалпына келтірілді (өтелді).

🔗Ал 152 факті бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберілді.

Бұл сандар соңғы жылдарда аудиторлық қызмет сапасының артқанын көрсетеді. Уақыт өте келе бюджет қаражатын бақылау күшейе түсуде. Мұндағы басты факторлардың бірі – одан әрі цифрландыру. Бұл жоғары дәлдіктегі тексерулерді көбірек жүргізіп, бюджет ресурстарын аудиторлық бақылаумен көбірек қамтуға мүмкіндік береді.

🚀 @auditpalatasy