Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

❗️Аудиторы ВАП могут получать налоговые сведения только в рамках должностных обязанностей и строго по закону

📌 Высшая аудиторская палата получает налоговые сведения, составляющие налоговую тайну, исключительно в рамках проведения государственных аудитов и только в соответствии с законодательством РК.

Так, согласно казахстанского законодательства, ключевой ведомственной обязанностью ВАП является проведение внешнего государственного аудита.

Госаудит позволяет следить за тем, насколько эффективно и законно используются национальные ресурсы Казахстана: бюджетные средства, природные богатства, имущество и т.д.

В частности, в полномочия ВАП входит аудит налогового и таможенного администрирования, проверка использования средств республиканского бюджета, достоверности бухгалтерского учета и финансовой отчетности, а также контроль за полнотой и своевременностью поступления средств в бюджет.

Проверки могут касаться госорганов, госучреждений, компаний квазигосударственного сектора и получателей бюджетных средств.

❗️Субъекты бизнеса тоже могут попасть в орбиту госаудита, но только если их деятельность связана с использованием бюджетных средств или активов государства.

Взаимодействие органов государственных доходов и ВАП регулируется специальными правилами, утвержденными совместно Высшей аудиторской палатой и Министерством финансов. Этот механизм позволяет передавать сведения, составляющие налоговую тайну, без письменного согласия налогоплательщика, но только в рамках закона и только для целей госаудита.

🗓️ Данные правила действуют в республике с 2018 года, однако в связи со вступлением в силу нового Налогового кодекса РК в 2026 году Парламентом были дополнительно приняты необходимые технические поправки.

Вместе с тем Налоговый кодекс прямо запрещает разглашать налоговую тайну: все лица, включая госаудиторов, имеющие доступ к такой информации, обязаны сохранять ее конфиденциальность как во время работы, так и после завершения своих обязанностей. За утрату документов или разглашение таких сведений предусмотрена ответственность.

Таким образом, при работе с данными налогоплательщиков Высшая аудиторская палата действует строго в рамках законодательства РК с полным соблюдением принципов объективности, достоверности и конфиденциальности и касаются бюджетных и квазибюджетных средств.

🚀 @auditpalatasy

❗️Жоғары аудиторлық палата аудиторлары салық мәліметтерін тек қызметтік міндеттері аясында және заңға сәйкес ала алады

📌 Жоғары аудиторлық палата салық құпиясын құрайтын мәліметтерді тек мемлекеттік аудит жүргізу шеңберінде және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қана алады.

Жоғары аудиторлық палатаның негізгі ведомстволық міндеті – сыртқы мемлекеттік аудит жүргізу.

Мемлекеттік аудит Қазақстанның ұлттық ресурстарының, яғни бюджет қаражатының, табиғи байлықтарының, мемлекеттік мүліктің және басқа да активтердің қаншалықты тиімді әрі заңды пайдаланылып жатқанын бақылауға мүмкіндік береді.

Атап айтқанда, Жоғары аудиторлық палата өкілеттігіне салықтық және кедендік әкімшілендіруге аудит жүргізу, республикалық бюджет қаражатының пайдаланылуын, бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің дұрыстығын тексеру, сондай-ақ бюджетке қаражаттың толық әрі уақытылы түсуін бақылау кіреді.

Тексерулер мемлекеттік органдарға, мемлекеттік мекемелерге, квазимемлекеттік сектор компанияларына және бюджет қаражатын алушыларға қатысты жүргізілуі мүмкін.

❗️Бизнес субъектілері де мемлекеттік аудит тізбесіне енуі мүмкін, алайда бұл тек олардың қызметі бюджет қаражатын немесе мемлекеттік активтерді пайдаланумен байланысты болған жағдайда ғана жүзеге асырылады.

Жоғары аудиторлық палата мен мемлекеттік кірістер органдары арасындағы өзара іс-қимыл Жоғары аудиторлық палата мен Қаржы министрлігі бірлесіп бекіткен арнайы қағидалармен реттеледі. Бұл механизм салық төлеушінің жазбаша келісімінсіз салық құпиясын құрайтын мәліметтерді беруге мүмкіндік береді, бірақ тек заң аясында және мемлекеттік аудит мақсаттары үшін ғана қолданылады.

🗓️ Бұл қағида елімізде 2018 жылдан бері қолданыста. Алайда 2026 жылы жаңа Салық кодексінің күшіне енуіне байланысты Парламент қосымша техникалық түзетулер қабылдады.

Сондай-ақ Салық кодексі салық құпиясын жария етуге тыйым салады. Мұндай ақпаратқа ие барлық тұлға, оның ішінде мемлекеттік аудиторлар да қызмет барысында және қызметі аяқталғаннан кейін құпиялылықты сақтауға міндетті. Құжаттарды жоғалтқаны немесе мұндай мәліметтерді жария еткені үшін жауапкершілік қаралған.

Осылайша, салық төлеушілердің деректерімен жұмыс істеу кезінде Жоғары аудиторлық палата Қазақстан Республикасының заңнамасы аясында әрекет етеді және объективтілік, шынайылық пен құпиялылық қағидаттарын толық сақтайды. Бұл жұмыстар бюджет және квазибюджет қаражатына қатысты жүзеге асырылады.

🚀 @auditpalatasy

Высшая аудиторская палата РК завершила участие в коллегии внешних аудиторов IACA

📌 Высшая аудиторская палата Республики Казахстан завершила участие в независимом внешнем аудите Международной антикоррупционной академии (IACA) в рамках трехлетнего мандата в 2024-2026 годах.

В течение указанного периода представитель Высшей аудиторской палаты Ляйлим Кашимова входила в состав коллегии независимых внешних аудиторов Академии совместно с представителями других государств – участников IACA.

В рамках мандата казахстанская сторона принимала участие в ежегодном аудите финансовой отчетности Академии, а также в подготовке рекомендаций, направленных на дальнейшее укрепление системы финансового управления и институциональной устойчивости организации. Работа осуществлялась в соответствии с международными стандартами независимого внешнего аудита, а также принципам и функциональной и организационной независимости.

Участие Высшей аудиторской палаты в деятельности данного механизма подтверждает приверженность Казахстана принципам транспарентности, подотчетности и эффективного международного сотрудничества в сфере противодействия коррупции. Кроме того, это способствует укреплению профессионального взаимодействия с международными организациями и высшими органами аудита других государств.

Справочно:
Международная антикоррупционная академия (International Anti-Corruption Academy, IACA) – международная межправительственная организация со штаб-квартирой в Австрии, созданная для подготовки специалистов, проведения исследований и развития международного сотрудничества в сфере противодействия коррупции. Академия объединяет государства-участники и партнерские организации со всего мира.

🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғары аудиторлық палатасы IACA сыртқы аудиторлар алқасындағы жұмысын аяқтады

📌Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасы 2024-2026 жылдарға арналған үш жылдық мандат аясында Халықаралық сыбайлас жемқорлыққа қарсы академияға (IACA) тәуелсіз сыртқы аудит жүргізудегі жұмысын аяқтады.

Аталған кезеңде Жоғары аудиторлық палатаның өкілі Ләйлім Қашымова IACA-ға мүше басқа мемлекеттердің өкілдерімен бірге Академияның тәуелсіз сыртқы аудиторлар алқасының құрамында жұмыс істеді.

Мандат шеңберінде қазақстандық тарап Академияның қаржылық есептілігіне жүргізілетін жыл сайынғы аудитке, сондай-ақ ұйымның қаржылық басқару жүйесі мен институционалдық тұрақтылығын одан әрі нығайтуға бағытталған ұсынымдарды әзірлеуге қатысты. Жұмыс тәуелсіз сыртқы аудиттің халықаралық стандарттарына, сондай-ақ функционалдық және ұйымдастырушылық тәуелсіздік қағидаттарына сәйкес жүзеге асырылды.

Жоғары аудиторлық палатаның аталған механизм қызметіне қатысуы Қазақстанның ашықтық, есептілік және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы тиімді халықаралық ынтымақтастық қағидаттарына бейілдігін растайды. Сонымен қатар бұл халықаралық ұйымдармен және өзге мемлекеттердің жоғары аудит органдарымен кәсіби өзара іс-қимылды нығайтуға ықпал етеді.

Анықтама ретінде:
Халықаралық сыбайлас жемқорлыққа қарсы академия (International Anti-Corruption Academy, IACA) — штаб-пәтері Австрияда орналасқан халықаралық үкіметаралық ұйым. Академия сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында мамандар даярлау, зерттеулер жүргізу және халықаралық ынтымақтастықты дамыту мақсатында құрылған. Оның құрамына әлем бойынша мемлекеттер мен серіктес ұйымдар кіреді.

🚀 @auditpalatasy

Механизмы приватизации госимущества усовершенствованы по рекомендации ВАП РК

📌 В Казахстане усовершенствовано законодательство в области приватизации государственного имущества. Торги теперь защищены от занижения цен, а продажа имущества стала прозрачнее. Необходимые меры приняты по рекомендации Высшей аудиторской палаты РК.

Ранее ВАП проверила эффективность госполитики в сфере приватизации, а также результаты исполнения комплексных планов приватизации на 2016-2020 и 2021-2025 годы. По итогам аудита ВАП выработала рекомендации для Правительства РК по изменению законодательства.

Так, первая рекомендация касалась защиты от занижения цен на повторных торгах. Прежде при проведении аукционов с понижением цены закон не ограничивал нижнюю планку, что создавало риск продажи имущества по символической стоимости.

Аудиторы ВАП предложили законодательно закрепить правило, по которому цена на третьих и последующих торгах не может опускаться ниже размера гарантийного взноса. В результате данная норма была закреплена законодательно (Закон РК «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты РК по вопросам гражданской защиты, электроэнергетики и управления государственным имуществом»).

Второй рекомендацией стала отмена механизма прямой продажи государственного имущества стратегическому инвестору. Такой порядок позволял продавать активы без конкурса, что противоречило принципу открытости. По предложению аудиторов эта норма была полностью исключена из законодательства.

Таким образом, регулирование приватизации стало эффективнее и прозрачнее: установление минимальной цены на торгах защищает активы государства от продажи по заниженной стоимости, а отмена прямых адресных продаж обеспечивает равный доступ для всех потенциальных покупателей.
 
🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының ұсынымы бойынша мемлекеттік мүлікті жекешелендіру механизмдері жетілдірілді

📌 Қазақстанда мемлекеттік мүлікті жекешелендіру саласындағы заңнама жетілдірілді. Енді сауда-саттық бағаны төмендетуден қорғалады, ал мүлік ашық түрде сатылатын болады. Қажетті шаралар ҚР Жоғары аудиторлық палатасының ұсынымы бойынша қабылданды.

Жоғары аудиторлық палата бұған дейін жекешелендіру саласындағы мемлекеттік саясаттың тиімділігін, сондай-ақ жекешелендірудің 2016-2020 және 2021-2025 жылдарға арналған кешенді жоспарларының орындалу нәтижелерін тексерді. Жоғары аудиторлық палата аудит қорытындысы бойынша ҚР Үкіметіне заңнаманы өзгерту бойынша ұсынымдар берді.
 
Бірінші ұсыным қайта өткізілетін сауда-саттықта бағаны төмендетуден қорғауға қатысты болды. Бұрын бағаны төмендететін аукциондарды өткізу кезінде заңда ең төмен деңгейге шектеу қойылмайтын, бұл мүлікті тым арзан бағамен сату тәуекелін туындатты.
 
Жоғары аудиторлық палатаның аудиторлары үшінші және кейінгі сауда-саттықта бағаны кепілдік жарна мөлшерінен төмендетпейтін қағиданы заңнамалық түрде бекітуді ұсынды. Нәтижесінде бұл норма заңнамамен бекітілді («ҚР кейбір заңнамалық актілеріне азаматтық қорғау, электр энергетикасы және мемлекеттік мүлікті басқару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңы).

Екінші ұсыным мемлекеттік мүлікті стратегиялық инвесторға тікелей сату тетігін жою болды. Мұндай тәртіп активтерді конкурс өткізбей сатуға мүмкіндік берді, бұл ашықтық қағидатына қайшы келетін. Аудиторлардың ұсынысы бойынша бұл норма заңнамадан толығымен алып тасталды.

Осылайша, жекешелендіру тиімдірек әрі ашық реттелетін болды: сауда-саттықта ең төмен бағаны белгілеу мемлекет активтерін төмен бағамен сатылып кетуден қорғайды, ал тікелей атаулы сатуды жою барлық әлеуетті сатып алушылар үшін тең қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

🚀 @auditpalatasy

По предписанию ВАП устранены уязвимости в системе расчетов на балансирующем рынке электроэнергии

📌Цифровую систему для расчетов на балансирующем рынке электроэнергии проверили на информационную безопасность и ввели в промышленную эксплуатацию. Соответствующая работа проведена по предписанию Высшей аудиторской палаты.

Аудит эффективности госполитики в сфере электроэнергетики проведен в 2025 году. Проверка показала, что на балансирующем рынке электроэнергии, которым управляет АО «KOREM», расчеты между участниками выполнялись с помощью программного обеспечения, которое не прошло обязательную проверку на кибербезопасность и не было официально введено в эксплуатацию.

Такая ситуация создавала для рынка ряд негативных эффектов. В их числе: отсутствие должного контроля со стороны государства, повышение рисков сбоев и остановки торгов, а также потенциальное снижение доверия участников.

В этой связи ВАП поручила АО «KOREM» до 31 марта 2026 года завершить проект системы расчетного центра, провести обязательные проверки на информбезопасность и ввести систему в промышленную эксплуатацию.

✔️ Во исполнение предписания ВАП АО «KOREM» необходимая работа была проведена досрочно и в полном объеме. По информации АО «Корем», принятые меры повысят надежность работы балансирующего рынка электроэнергии, снизят риски киберугроз и технических сбоев, а также обеспечат прозрачность и контроль со стороны государства.

Справочно: АО «KOREM» – Акционерное общество «Казахстанский оператор рынка электрической энергии и мощности».
 
🚀 @auditpalatasy