Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

Прозрачность ценообразования в строительной отрасли обеспечена после аудита ВАП

📌 По итогам аудита Высшей аудиторской палаты (ВАП) принят комплекс мер по совершенствованию системы ценообразования в строительстве, актуализации отраслевой нормативно-технической базы и повышению эффективности соответствующих расходов государства.

✔️ Так, для обеспечения достоверности цен на строительные ресурсы принят совместный приказ Министерства промышленности и строительства (МПС) и Министерства финансов, регламентирующий порядок представления подтверждающих сведений органами госдоходов.

Благодаря этому МПС начал получать данные об участниках внешнеэкономической деятельности, поставляющих строительные ресурсы на внутренний рынок, а также сведения из электронных счетов-фактур производителей, поставщиков и строительных компаний.

✔️ С 1 июля 2026 года МПС также утверждены Правила формирования и ведения перечня субъектов предпринимательства, производящих и поставляющих стройматериалы, изделия, конструкции и оборудование. Такие компании теперь обязаны представлять информацию в ведомство напрямую для мониторинга цен в строительстве.

✔️ Отдельным направлением работы стало урегулирование вопроса авторских прав на проекты, размещенные в Государственном банке проектов строительства. От этого напрямую зависит возможность повторного применения готовой проектно-сметной документации, что позволяет сокращать сроки и стоимость проектирования. Совместно с РГП «Госэкспертиза» и его филиалами проведены совещания по 921 проекту, по итогам которых подписано 917 авторских договоров. По 4-м проектам подписание не потребовалось в связи с изменением источника финансирования.

✔️ Одновременно с этим проблема решена на системном уровне: с 1 июля 2026 года вступили в силу поправки в Строительный кодекс, согласно которым имущественные права на произведения архитектуры и градостроительства, созданные за счет госинвестиций, принадлежат уполномоченному органу и государственной экспертной организации. Такие проекты теперь поступают в банк проектов автоматически, без подписания авторских договоров.

✔️ Актуализирована и нормативно-техническая база отрасли. В новой редакции утверждены Правила формирования и ведения архитектурных, градостроительных и строительных каталогов. Дополнительно совместно с АО «КазНИИСА» проведен анализ актуальности нормативно-технических документов, включенных в действующие каталоги. В результате из 455 документов, разработанных более 20 лет назад и охватывающих энергетику, пожарную безопасность, дорожное строительство, авиацию, телекоммуникации и другие отрасли, 386 устаревших исключены, а 69 сохранены как действующие и не имеющие аналогов.

Таким образом, исполнение поручений Высшей аудиторской палаты обеспечило комплексное обновление правовой и методологической базы ценообразования в строительстве и создало условия для более прозрачного и эффективного использования бюджетных средств, направляемых на проектирование и строительство.
 
🚀 @auditpalatasy

Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудиттен кейін құрылыс саласындағы баға белгілеудің ашықтығы қамтамасыз етілді
 
📌 Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудит қорытындысы бойынша құрылыста баға белгілеу жүйесін жетілдіруге, салалық нормативтік-техникалық базаны жаңартуға және тиісті мемлекеттік шығыстардың тиімділігін арттыруға бағытталған кешенді шаралар қабылданды.

✔️ Мәселен, құрылыс ресурстары бағаларының анықтығын қамтамасыз ету мақсатында Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі мен Қаржы министрлігінің бірлескен бұйрығы қабылданып, мемлекеттік кірістер органдарының растайтын мәліметтерді ұсыну тәртібі регламенттелді.

Осының арқасында Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі ішкі нарыққа құрылыс ресурстарын жеткізетін сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар туралы деректерді, сондай-ақ өндірушілердің, жеткізушілердің және құрылыс компанияларының электрондық шот-фактураларынан алынған мәліметтерді ала бастады.

✔️ 2026 жылғы 1 шілдеден бастап Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі Құрылыс материалдарын, бұйымдарды, конструкциялар мен жабдықтарды өндіретін және жеткізетін кәсіпкерлік субъектілерінің тізбесін қалыптастыру және жүргізу қағидаларын да бекітті. Енді мұндай компаниялар құрылыс саласындағы бағаларға мониторинг жүргізу үшін ақпаратты ведомствоға тікелей ұсынуға міндетті.

✔️ Жұмыстың тағы бір бағыты Құрылыс жобаларының мемлекеттік банкіндегі жобаларға авторлық құқық мәселесін реттеуге арналды. Бұл дайын жобалау-сметалық құжаттаманы қайта қолдану мүмкіндігіне тікелей әсер етеді, соның нәтижесінде жобалау мерзімдері мен құны қысқарады. «Мемсараптама» РМК және оның филиалдарымен бірлесіп 921 жоба бойынша кеңестер өткізілді, оның қорытындысы бойынша 917 авторлық шартқа қол қойылды. 4 жоба бойынша қаржыландыру көзінің өзгеруіне байланысты шарттарға қол қою талап етілмеді.

✔️ Сонымен қатар бұл мәселе жүйелі деңгейде шешілді. 2026 жылғы 1 шілдеден бастап Құрылыс кодексіне енгізілген түзетулер күшіне енді. Оған сәйкес мемлекеттік инвестициялар есебінен жасалған сәулет және қала құрылысы туындыларына мүліктік құқықтар уәкілетті органға және мемлекеттік сараптама ұйымына тиесілі. Енді мұндай жобалар авторлық шарттарға қол қоймастан автоматты түрде жобалар банкіне түсіп отырады.
 
✔️ Саланың нормативтік-техникалық базасы да өзектілендірілді. Сәулет, қала құрылысы және құрылыс каталогтарын қалыптастыру және жүргізу қағидалары жаңа редакцияда бекітілді. Сондай-ақ «ҚазҚСҒЗИ» АҚ-мен бірлесіп қолданыстағы каталогтарға енгізілген нормативтік-техникалық құжаттардың өзектілігіне талдау жүргізілді. Нәтижесінде энергетика, өрт қауіпсіздігі, жолқұрылысы, авиация, телекоммуникациялар және басқа да салаларды қамтитын 20 жылдан астам уақыт бұрын әзірленген 455 құжаттың ішінен 386 ескірген құжат алып тасталды, ал 69-ы баламасы жоқ әрі қолданыстағы құжат ретінде сақталды.

Осылайша, Жоғары аудиторлық палата тапсырмаларының орындалуы құрылыста баға белгілеудің құқықтық және әдіснамалық базасын кешенді түрде жаңартуға мүмкіндік беріп, жобалау мен құрылысқа бағытталатын бюджет қаражатын анағұрлым ашық әрі тиімді пайдалануға жағдай жасады.

🚀 @auditpalatasy

Меры против искусственного дробления госзакупок усилены благодаря исполнению поручения ВАП РК

📌 Портал государственных закупок был модернизирован для усиления борьбы против искусственного дробления закупок и обхода конкурентных процедур. Необходимая работа проведена с учетом поручения Высшей аудиторской палаты РК.

В июле 2025 года ВАП проверила эффективность использования бюджетных средств, выделенных на воспитание и подготовку спортсменов, в том числе в сфере спорта высших достижений.

По итогам аудита Министерству финансов было поручено оптимизировать функционал портала госзакупок так, чтобы система автоматически блокировала размещение через электронный магазин закупок однородных товаров на сумму, превышающую установленный законом предел.

Речь о противодействии дроблению закупок, когда единая потребность искусственно разбивается на несколько мелких покупок, каждая из которых укладывается в пороговое значение и не требует проведения конкурентной процедуры. В результате таких действий цена перестает формироваться рынком, теряется экономия на объеме, сужается круг поставщиков, а сами операции распыляются по реестру и становятся менее прозрачными.

Для спортивной отрасли это особенно ощутимо, так как инвентарь и экипировка, приобретенные разными партиями у разных поставщиков, различаются по качеству и характеристикам, а гарантийные обязательства дробятся на несвязанные договоры.

✔️ Однако для запуска автоматической блокировки требовался единый механизм определения однородности товаров: без формального признака система не могла отличить повторную закупку одного и того же от закупки объективно разных позиций. Эта задача была решена внедрением с 1 января 2026 года Общего классификатора товаров, работ, услуг (ОКТРУ). Министерство торговли и интеграции ввело его в применение в качестве национального классификатора технико-экономической информации.

ОКТРУ унифицирует описания товаров, работ и услуг, обеспечивает сопоставимость закупочных данных и снижает риски дублирования, некорректной классификации и формирования избыточных требований в технических спецификациях. Это касается как государственных, так иквазигосударственных закупок. Таким образом, классификатор дает объективное основание для определения однородности товара.

✔️ Параллельно, с 1 января 2026 года, на веб-портале госзакупок было внедрено дополнительное поле по ОКТРУ. Приказом министра финансов классификатор определен одним из справочников, используемых при осуществлении госузакупок, а с 17 августа 2026 года заполнение этого поля стало обязательным.

На сегодняшний день автоматическая блокировка размещения через электронный магазин закупок однородных товаров сверх допустимого предела уже обеспечивается посредством ОКТРУ.

Таким образом, поручение Высшей аудиторской палаты реализовано в полном объеме, а у системы госзакупок появился встроенный барьер против дробления.
 
🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының тапсырмасын орындау нәтижесінде мемлекеттік сатып алуды жасанды түрде бөлшектеуге қарсы шаралар күшейе түсті

📌 Сатып алуды жасанды түрде бөлшектеуге және бәсекелестік рәсімдерден айналып өтуге қарсы күресті күшейту мақсатында мемлекеттік сатып алу порталы жаңғыртылды. Бұл Жоғары аудиторлық палатаның тапсырмасын ескере отырып орындалды.

Жоғары аудиторлық палата 2025 жылғы шілдеде жоғары жетістіктер спортын да қамтыған спортшыларды тәрбиелеу мен даярлауға бөлінген бюджет қаражатының пайдаланылу тиімділігіне аудит жүргізді.

Аудит қорытындысы бойынша Қаржы министрлігіне мемлекеттік сатып алу порталының функционалын оңтайландыру тапсырылды. Жүйе электрондық дүкен арқылы біртекті тауарларды заңда белгіленген шектен асатын сомаға сатып алуды орналастыруды автоматты түрде бұғаттайтын болады.

Бұл жерде сатып алуды бөлшектеуге қарсы іс-қимыл туралы мәселе қозғалып отыр. Мұндай жағдайда бірыңғай қажеттілік бірнеше шағын сатып алуға әдейі бөлінеді, олардың әрқайсына шекті мән белгіленіп, бәсекелестік рәсім өткізуді талап етпейтін болады. Аталған іс-қимыл нәтижесінде баға нарықтық тетіктер арқылы қалыптаспайды, көлем есебінен үнемдеу мүмкіндігі жоғалады, өнім берушілер тобы азайып, операциялардың өзі тізілім бойынша бөлшектенеді де, ашықтығы төмендей түседі.
 
Спорт саласында аталған әдіс өте өзекті, өйткені әртүрлі өнім берушілерден әртүрлі партиялармен сатып алынған спорт құрал-жабдықтары мен экипировканың сапасы, сипаттамалары өзгеше болуы мүмкін. Ал кепілдік міндеттемелер өзара байланысы жоқ бірнеше шартқа бөлінеді.

✔️ Алайда автоматты түрде бұғаттау тетігін іске қосу үшін тауарлардың біртектілігін анықтайтын бірыңғай тетік қажет болды. Формалды белгі болмаған жағдайда жүйе бір тауарды қайта сатып алуды объективті түрде ерекшеленетін әртүрлі позицияларды сатып алудан ажырата алмайтын еді. Бұл міндет 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің жалпы жіктеуішін (ТЖКҚЖЖ) енгізу арқылы шешілді. Сауда және интеграция министрлігі оны техникалық-экономикалық ақпараттың ұлттық жіктеуіші ретінде қолданысқа енгізді.

ТЖКҚЖЖ тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің сипаттамаларын біріздендіреді, сатып алу деректерінің салыстырмалы болуын қамтамасыз етеді, қайталану, сатып алуды қате жіктеу және техникалық ерекшеліктерде артық талаптардың болу тәуекелдерін төмендетеді. Бұл мемлекеттік сатып алуға да, квазимемлекеттік сатып алуға да қатысты. Осылайша, жіктеуіш тауардың біртектілігін анықтау үшін объективті негіз береді.

✔️ Сонымен қатар 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік сатып алу веб-порталына ТЖКҚЖЖ бойынша қосымша жол енгізілді. Қаржы министрінің бұйрығымен жіктеуіш мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде қолданылатын анықтамалықтардың бірі ретінде белгіленді, ал 2026 жылғы 17 тамыздан бастап бұл жолды толтыру міндетті болды.

Қазіргі уақытта электрондық дүкен арқылы біртекті тауарларды белгіленген рұқсат етілген шектен асатын көлемде сатып алуды орналастыруды автоматты түрде бұғаттау ТЖКҚЖЖ арқылы қамтамасыз етіледі.

Осылайша, Жоғары аудиторлық палатаның тапсырмасы толық көлемде орындалды, ал мемлекеттік сатып алу жүйесінде сатып алуды жасанды түрде бөлшектеуге қарсы кіріктірілген тосқауыл пайда болды.
 
🚀 @auditpalatasy

Без «лишних» сопровождающих: после аудита ВАП утвержден новый норматив о спортивных делегациях РК

Министерство туризма и спорта РК утвердило норматив, регулирующий состав делегаций, сопровождающих казахстанских спортсменов на комплексных соревнованиях. Соответствующая работа проведена по предписанию Высшей аудиторской палаты.

📌 Основанием послужил государственный аудит эффективности использования бюджетных средств, выделенных на подготовку к Олимпийским играм 2020 года в Токио.

В ходе проверки выяснилось, что при формировании национальной делегации отсутствовал утвержденный ориентир: сколько тренеров, врачей, массажистов, психологов, представителей штаба и официальных лиц должно приходиться на одного спортсмена. Численность сопровождающего персонала в каждом случае определялась индивидуально, без единого методологического основания, что не позволяло оценить обоснованность расходов на их командирование.

По итогам аудита ВАП поручила профильному министерству установить оптимальное соотношение количественного состава тренеров, клинико-научной группы, представителей штаба и официальных лиц к числу спортсменов, выезжающих на комплексные спортивные мероприятия. В частности, к ним относятся Олимпийские игры, Азиатские игры и другие крупные соревнования.

✔️ В результате новый норматив был утвержден приказом министра туризма и спорта от 8 июля 2026 года. Теперь составы делегаций будут формироваться по точным установленным пропорциям, что сделает расходы прогнозируемыми и проверяемыми. При этом приоритет отдан специалистам из тренерского и медицинского блоков, напрямую работающим со спортсменами.

В целом принятая мера позволит повысить прозрачность бюджетных расходов, усилить контроль за ними и сократить риск необоснованных трат на спортивные делегации.
 
🚀 @auditpalatasy

«Артық» адамдарсыз: Жоғары аудиторлық палата аудитінен кейін ҚР спорт делегацияларының жаңа нормативі бекітілді

ҚР Туризм және спорт министрлігі кешенді жарыстарда қазақстандық спортшыларға ілесіп жүретін делегациялар құрамын реттейтін норматив бекітті. Тиісті жұмыс Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша жүргізілді.

📌Бұған 2020 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарына дайындалуға бөлінген бюджет қаражатының пайдаланылу тиімділігіне жүргізілген мемлекеттік аудит негіз болды.

Тексеру барысында ұлттық делегация құрамын жасақтау кезінде бір спортшыға қанша жаттықтырушы, дәрігер, массажист, психолог, штаб өкілі және ресми тұлға тиесілі болу керектігі жөнінде бекітілген нақты бағдар болмағаны анықталды. Ілесіп жүретін персоналдың саны әр жағдайда жеке айқындалып келген. Бірыңғай әдіснамалық негіз қолданылмаған. Соның салдарынан оларды іссапарға жіберуге жұмсалатын шығындардың негізділігін бағалау мүмкін болмады.

Аудит қорытындысы бойынша Жоғары аудиторлық палата бейінді министрлікке кешенді спорттық іс-шараларға, оның ішінде Олимпиада ойындарына, Азия ойындарына және басқа да ірі жарыстарға баратын спортшылар санына шаққанда жаттықтырушылар, клиникалық-ғылыми топ, штаб өкілдері мен ресми тұлғалардың оңтайлы сандық арақатынасын белгілеуді тапсырды.

✔️ Нәтижесінде Туризм жәнеспорт министрінің 2026 жылғы 8 шілдедегі бұйрығымен жаңа норматив бекітілді. Енді делегация құрамы нақты белгіленген арақатынас негізінде жасақталады. Бұл шығындарды алдын ала жоспарлауға және олардың негізділігін тексеруге мүмкіндік береді. Спортшылармен тікелей жұмыс істейтін жаттықтырушы және медицина блогының мамандарына басымдық беріледі.

Қабылданған шара бюджет шығыстарының ашықтығын арттыруға, оларға бақылау жасауды күшейтуге және спорт делегацияларына жұмсалатын негізсіз шығындар тәуекелін азайтуға мүмкіндік береді.

🚀 @auditpalatasy

🗳️ Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов және Палата мүшелері Қазақстан Республикасы Құрылтайы депутаттарының алғашқы сайлауында дауыс берді.

***

🗳️ Председатель Высшей аудиторской палаты Алихан Смаилов и члены ВАП проголосовали на первых выборах депутатов Курултая Республики Казахстан.

@auditpalatasy