Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

Механизмы приватизации госимущества усовершенствованы по рекомендации ВАП РК

📌 В Казахстане усовершенствовано законодательство в области приватизации государственного имущества. Торги теперь защищены от занижения цен, а продажа имущества стала прозрачнее. Необходимые меры приняты по рекомендации Высшей аудиторской палаты РК.

Ранее ВАП проверила эффективность госполитики в сфере приватизации, а также результаты исполнения комплексных планов приватизации на 2016-2020 и 2021-2025 годы. По итогам аудита ВАП выработала рекомендации для Правительства РК по изменению законодательства.

Так, первая рекомендация касалась защиты от занижения цен на повторных торгах. Прежде при проведении аукционов с понижением цены закон не ограничивал нижнюю планку, что создавало риск продажи имущества по символической стоимости.

Аудиторы ВАП предложили законодательно закрепить правило, по которому цена на третьих и последующих торгах не может опускаться ниже размера гарантийного взноса. В результате данная норма была закреплена законодательно (Закон РК «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты РК по вопросам гражданской защиты, электроэнергетики и управления государственным имуществом»).

Второй рекомендацией стала отмена механизма прямой продажи государственного имущества стратегическому инвестору. Такой порядок позволял продавать активы без конкурса, что противоречило принципу открытости. По предложению аудиторов эта норма была полностью исключена из законодательства.

Таким образом, регулирование приватизации стало эффективнее и прозрачнее: установление минимальной цены на торгах защищает активы государства от продажи по заниженной стоимости, а отмена прямых адресных продаж обеспечивает равный доступ для всех потенциальных покупателей.
 
🚀 @auditpalatasy

ҚР Жоғары аудиторлық палатасының ұсынымы бойынша мемлекеттік мүлікті жекешелендіру механизмдері жетілдірілді

📌 Қазақстанда мемлекеттік мүлікті жекешелендіру саласындағы заңнама жетілдірілді. Енді сауда-саттық бағаны төмендетуден қорғалады, ал мүлік ашық түрде сатылатын болады. Қажетті шаралар ҚР Жоғары аудиторлық палатасының ұсынымы бойынша қабылданды.

Жоғары аудиторлық палата бұған дейін жекешелендіру саласындағы мемлекеттік саясаттың тиімділігін, сондай-ақ жекешелендірудің 2016-2020 және 2021-2025 жылдарға арналған кешенді жоспарларының орындалу нәтижелерін тексерді. Жоғары аудиторлық палата аудит қорытындысы бойынша ҚР Үкіметіне заңнаманы өзгерту бойынша ұсынымдар берді.
 
Бірінші ұсыным қайта өткізілетін сауда-саттықта бағаны төмендетуден қорғауға қатысты болды. Бұрын бағаны төмендететін аукциондарды өткізу кезінде заңда ең төмен деңгейге шектеу қойылмайтын, бұл мүлікті тым арзан бағамен сату тәуекелін туындатты.
 
Жоғары аудиторлық палатаның аудиторлары үшінші және кейінгі сауда-саттықта бағаны кепілдік жарна мөлшерінен төмендетпейтін қағиданы заңнамалық түрде бекітуді ұсынды. Нәтижесінде бұл норма заңнамамен бекітілді («ҚР кейбір заңнамалық актілеріне азаматтық қорғау, электр энергетикасы және мемлекеттік мүлікті басқару мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңы).

Екінші ұсыным мемлекеттік мүлікті стратегиялық инвесторға тікелей сату тетігін жою болды. Мұндай тәртіп активтерді конкурс өткізбей сатуға мүмкіндік берді, бұл ашықтық қағидатына қайшы келетін. Аудиторлардың ұсынысы бойынша бұл норма заңнамадан толығымен алып тасталды.

Осылайша, жекешелендіру тиімдірек әрі ашық реттелетін болды: сауда-саттықта ең төмен бағаны белгілеу мемлекет активтерін төмен бағамен сатылып кетуден қорғайды, ал тікелей атаулы сатуды жою барлық әлеуетті сатып алушылар үшін тең қолжетімділікті қамтамасыз етеді.

🚀 @auditpalatasy

По предписанию ВАП устранены уязвимости в системе расчетов на балансирующем рынке электроэнергии

📌Цифровую систему для расчетов на балансирующем рынке электроэнергии проверили на информационную безопасность и ввели в промышленную эксплуатацию. Соответствующая работа проведена по предписанию Высшей аудиторской палаты.

Аудит эффективности госполитики в сфере электроэнергетики проведен в 2025 году. Проверка показала, что на балансирующем рынке электроэнергии, которым управляет АО «KOREM», расчеты между участниками выполнялись с помощью программного обеспечения, которое не прошло обязательную проверку на кибербезопасность и не было официально введено в эксплуатацию.

Такая ситуация создавала для рынка ряд негативных эффектов. В их числе: отсутствие должного контроля со стороны государства, повышение рисков сбоев и остановки торгов, а также потенциальное снижение доверия участников.

В этой связи ВАП поручила АО «KOREM» до 31 марта 2026 года завершить проект системы расчетного центра, провести обязательные проверки на информбезопасность и ввести систему в промышленную эксплуатацию.

✔️ Во исполнение предписания ВАП АО «KOREM» необходимая работа была проведена досрочно и в полном объеме. По информации АО «Корем», принятые меры повысят надежность работы балансирующего рынка электроэнергии, снизят риски киберугроз и технических сбоев, а также обеспечат прозрачность и контроль со стороны государства.

Справочно: АО «KOREM» – Акционерное общество «Казахстанский оператор рынка электрической энергии и мощности».
 
🚀 @auditpalatasy

Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша электр энергиясының теңгерімдеуші нарығында есеп айырысу жүйесіндегі олқылықтар жойылды
 
📌 Электр энергиясының теңгерімдеуші нарығында есеп айырысуға арналған цифрлық жүйе ақпараттық қауіпсіздікке тексеріліп, өнеркәсіптік пайдалануға берілді. Тиісті жұмыс Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша жүргізілді.

Электр энергетикасы саласындағы мемлекеттік саясаттың тиімділігіне аудит 2025 жылы жүргізілді. Тексеру «Электр энергиясы мен қуаты нарығының казақстандық операторы» АҚ («ЭЭҚРҚО» АҚ) басқаратын электр энергиясының теңгерімдеуші нарығында қатысушылар арасындағы есеп-қисаптар киберқауіпсіздік тұрғысынан міндетті тексеруден өтпеген және ресми түрде пайдалануға берілмеген бағдарламалық қамтылым арқылы жүргізілгенін көрсетті.

Аталған жағдай нарық үшін жағымсыз әсер тудырды. Олардың ішінде: мемлекет тарапынан тиісті бақылаудың болмауы, сауда-саттықтың іркілу және тоқтап қалу тәуекелдерінің ұлғаюы, сондай-ақ қатысушылар сенімінің төмендеу ықтималдығы.

Осыған байланысты Жоғары аудиторлық палата «ЭЭҚРҚО»
АҚ-ға 2026 жылғы 31 наурызға дейін есеп айырысу орталығы жүйесінің жобасын аяқтауды, ақпараттық қауіпсіздікке міндетті тексерулер жүргізуді және жүйені өнеркәсіптік пайдалануға беруді тапсырды.

✔️ «ЭЭҚРҚО» АҚ Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасын орындау үшін қажетті жұмысты мерзімінен бұрын әрі толық көлемде жүргізді. «ЭЭҚРҚО» АҚ ақпараты бойынша қабылданған шаралар электр энергиясының теңгерімдеуші нарығы жұмысының сенімділігін арттырады, киберқауіптер мен техникалық іркілістер тәуекелдерін азайтады, сондай-ақ мемлекет тарапынан ашықтық пен бақылауды қамтамасыз етеді.

Анықтама ретінде: «ЭЭҚРҚО» АҚ – «Электр энергиясы мен қуаты нарығының қазақстандық операторы» акционерлік қоғамы.

🚀 @auditpalatasy

Повышение прозрачности и подотчетности: в АО «СПК «Тобол» приняли меры после госаудита ВАП

📌 Руководством АО «Социально-предпринимательская корпорация «Тобол» приняты меры по исполнению предписания Высшей аудиторской палаты РК после проведенного государственного аудита.

Масштабная проверка, охватившая тринадцать СПК республики, состоялась в 2025 году. В рамках нее в АО «СПК «Тобол» был выявлен ряд системных нарушений.

В частности, установлено, что за 2023-2024 годы не проводилась независимая и комплексная оценка результатов деятельности Совета директоров и членов Правления.

Система оценки эффективности управленческого звена фактически не функционировала, а стимулирующие выплаты распределялись по усмотрению первых руководителей без учета финансовых результатов СПК.

Кроме того, действовавшие Правила оплаты труда и премирования работников позволяли председателю Правления единолично устанавливать надбавки себе и членам Правления, что противоречит Закону РК «Об акционерных обществах», относящего данные вопросы к исключительной компетенции Совета директоров.

Во исполнение предписания Высшей аудиторской палаты АО «СПК «Тобол» приняло следующие меры.

✔️ Так, решением Совета директоров разработано и утверждено Положение о мотивационных ключевых показателях деятельности Правления АО «СПК «Тобол».

Наряду с этим утверждены обновленные Правила оплаты труда и премирования руководящих работников, в соответствии с которыми условия выплаты вознаграждений руководящему составу, включая председателя и членов Правления, теперь определяются на основании решения Совета директоров, а не по усмотрению первого руководителя.

Согласно новым правилам, персональные надбавки теперь выплачиваются исключительно по итогам исполнения планов работы структурных подразделений за месяц, квартал или год, что исключает их произвольное назначение. Размер таких надбавок как для руководящих, так и для рядовых работников ограничен двумя должностными окладами за отчетный период.

К Коллективному договору на 2023-2026 годы заключено дополнительное соглашение, закрепившее нормирование доплат и персональных надбавок для всех категорий работников, включая членов Правления.

✔️ Аудитом ВАП было также установлено, что в Инвестиционной декларации и Регламенте осуществления инвестиционной деятельности АО «СПК «Тобол» при определении дочерних и зависимых организаций отсутствовало понятие «совместное предприятие». Это не соответствовало Гражданскому кодексу РК. В результате для исключения данного пробела оба документа приняты в новой редакции.

В совокупности принятые меры исключают произвольное распределение выплат, усиливают роль Совета директоров в управлении и создают условия для более эффективного использования средств СПК в интересах региона.

🚀 @auditpalatasy

Ашықтық пен есептілікті арттыру: Жоғары аудиторлық палата жүргізген мемлекеттік аудиттен кейін «Тобыл» ӘКК»АҚ шаралар қабылдады

📌 «Тобыл» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы» АҚ басшылығы мемлекеттік аудит жүргізілгеннен кейін ҚР Жоғары аудиторлық палатасының нұсқамасын орындау мақсатында шаралар қабылдады.

Республиканың он үш әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясын (ӘКК) қамтыған ауқымды тексеру 2025 жылы өтті. Оның аясында «Тобыл» ӘКК» АҚ-да бірқатар жүйелі бұзушылықтар анықталды.

Атап айтқанда, 2023-2024 жылдар аралығында Директорлар кеңесі мен Басқарма мүшелері қызметінің нәтижелеріне тәуелсіз және кешенді бағалау жүргізілмегені анықталды.

Басқарушы буынның тиімділігін бағалау жүйесі іс жүзінде жұмыс істемеген, ал ынталандырушы төлемдер ӘКК-нің қаржылық нәтижелерін есепке алмай, бірінші басшылардың қалауы бойынша бөлінген.

Сонымен қатар Жұмыскерлерге еңбекақы төлеу мен сыйлықақы берудің қолданыстағы қағидалары Басқарма төрағасына өзіне және Басқарма мүшелеріне үстемеақыларды жеке-дара белгілеуге мүмкіндік берді. Бұл «Акционерлік қоғамдар туралы» ҚР Заңына қайшы келеді, оған сәйкес аталған мәселе Директорлар кеңесінің айрықша құзыретіне жатады.

«Тобыл» ӘКК» АҚ Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасын орындау үшін мынадай шаралар қабылдады.

✔️ Директорлар кеңесінің шешімімен «Тобыл» ӘКК» АҚ басқарма қызметінің уәждемелік негізгі көрсеткіштері туралы ереже әзірленіп, бекітілді.

Сондай-ақ Басшылық қызметтегі жұмыскерлерге еңбекақы төлеу мен сыйлықақы берудің жаңартылған қағидалары бекітілді. Оған сәйкес Басқарма төрағасы мен мүшелерін қоса алғанда, басшылық құрамға сыйақы төлеу шарттары енді бірінші басшының қалауы бойынша емес, Директорлар кеңесінің шешімі негізінде айқындалады.

Жаңа қағидаларға сәйкес дербес үстемеақылар енді құрылымдық бөлімшелердің айға, тоқсанға немесе бір жылға арналған жұмыс жоспарларын орындау қорытындылары бойынша ғана төленеді. Бұл үстемеақыларды өз қалауы бойынша еркін тағайындауға жол бермейді. Басшы жұмыскерлер үшін де, қатардағы жұмыскерлер үшін де мұндай үстемеақылардың мөлшері есепті кезеңде екі лауазымдық жалақымен шектеледі.

2023-2026 жылдарға арналған ұжымдық шартқа қосымша келісім жасалды. Мұнда Басқарма мүшелерін қоса алғанда жұмыскерлердің барлық санаты үшін қосымша ақылар мен дербес үстемеақылар бірыңғай етіп бекітілді.

✔️ Жоғары аудиторлық палата жүргізген аудит барысында «Тобыл» ӘКК» АҚ Инвестициялық декларациясында және Инвестициялық қызметті жүзеге асыру регламентінде еншілес және тәуелді ұйымдарды айқындау кезінде «бірлескен кәсіпорын» ұғымы болмағаны анықталды. Бұл ҚР Азаматтық кодексіне сәйкес келмейді. Нәтижесінде бұл олқылықты жою үшін екі құжат та жаңа редакцияда қабылданды.

Барлық қабылданған шаралар төлемдерді ерікті түрде бөлуге жол бермейді, Директорлар кеңесінің басқарудағы рөлін күшейтеді және ӘКК қаражатын өңір мүддесінде барынша тиімді пайдалану үшін жағдай жасайды.

🚀 @auditpalatasy

🇰🇿 🇰🇷 Казахстанские специалисты изучили лучшие корейские практики государственного аудита

📌В целях повышения экспертного потенциала Высшей аудиторской палаты РК группа специалистов среднего и высшего управленческого звена ведомства прошла краткосрочное профильное обучение в Республике Корея.  

Рабочая поездка казахстанской делегации в г. Сеул состоялась 6-17 апреля по приглашению корейской стороны. Организатором профессиональной программы выступил Учебный институт аудита и инспекции (AITI) и Корейского агентства международного сотрудничества (KOICA).

В ходе двухнедельного обучения участники изучили историю развития, конституционный и законодательный статус высшего органа аудита Кореи, местные стандарты и процедуры проведения аудиторских мероприятий, методологию: документальный аудит, выездной аудит, делегированный аудит и др.

На конкретном примере рассмотрен аудит эффективности в сфере общественного транспорта Кореи. Его результаты привели к пересмотру подходов к подобным проверкам: акцент сместился от фиксации уже допущенных нарушений к более глубокому контролю технических этапов до начала строительства.

Специалисты ВАП также познакомились с корейскими системами финансового аудита и оценки эффективности бюджетных программ.

В частности, детально рассмотрена эволюция бюджетной системы Кореи: от постатейного контроля расходов к современному программно-целевому подходу (Performance-Based Budgeting), при котором оценивается не просто факт освоения средств, а достижение конкретных результатов по установленным KPI. При этом аудиторы в Корее особенно внимательно проверяют, почему неосвоенные деньги переносят на следующий финансовый год, как используются резервные фонды и вовремя ли снижается стоимость проектов, если дешевеют строительные материалы.

Отдельное внимание было уделено цифровым аудиторским инструментам Республики Кореи. В частности, изучены: корейская информационно-аналитическая система BARON, методы цифровой криминалистики (Digital Forensics) для выявления финансовых правонарушений и коррупции, а также меры по обеспечению кибербезопасности в финансовом секторе.

Так, для работы системы BARON создан отдельный Центр анализа данных с сильной IT-командой. Он тесно взаимодействует с аудиторами: по их запросу собирает, обрабатывает и передает нужную аналитику для проверок. Сведения формируются на основе интеграции с 53 системами 35 госорганов Кореи.

Учебная программа носила двусторонний характер. Отечественные специалисты детально рассказали о реформах, проводимых в системе казахстанского госаудита по инициативе Президента РК, а также о применяемых рабочих практиках, внедряемых международных стандартах, цифровых инструментах и плане развития на 2026-2030 годы. В рамках специального доклада были презентованы ключевые сведения о ВАП РК: конституционный статус, структура, функции, полномочия и основные этапы развития ведомства.

По итогам обучения специалисты ВАП разработали тематический План действий (Action Plan), направленный на адаптацию лучших корейских практик к условиям казахстанского государственного аудита.

🤝 Сотрудничество с Советом по аудиту и инспекции Республики Корея остается одним из приоритетных направлений международной деятельности ВАП РК. Результаты состоявшейся поездки получат практическое применение в работе ведомства и будут способствовать дальнейшему развитию государственного аудита в Казахстане.

🚀 @auditpalatasy