Телеграм канал «GOSAUDIT.KZ»

🚀 @auditpalatasy

Высшие органы аудита тюркских государств подписали Устав ТЮРКСАИ

📌В г. Анталье (Турция) состоялась официальная церемония подписания Устава Организации высших органов аудита тюркских государств – ТЮРКСАИ. В мероприятии приняла участие казахстанская делегация во главе с председателем Высшей аудиторской палаты Алиханом Смаиловым.

🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 Решение о создании ТЮРКСАИ было принято в ноябре 2025 года в г. Стамбуле на встрече представителей высших органов аудита стран, входящих в Организацию тюркских государств (ОТГ). Членами ОТГ являются Азербайджан, Казахстан, Кыргызстан, Турция и Узбекистан.

Новая профессиональная организация призвана вывести сотрудничество в сфере аудита на тюркском пространстве на новый уровень. В частности, она будет способствовать активизации обмена знаниями и опытом, совершенствованию действующих аудиторских практик, проведению совместных аудитов и реализации исследовательских проектов.

Сотрудничество по линии ТЮРКСАИ уже начало наполняться практическим содержанием. Так, в преддверии подписания Устава для практикующих аудиторов региона была организована Программа обмена знаниями и опытом по Целям устойчивого развития (ЦУР).

Программа охватила весь цикл аудита ЦУР: выбор тем и формулирование аудиторских вопросов, сбор и анализ доказательств, подготовку рекомендаций и последующий контроль. Участники поделились национальным опытом аудита в этой сфере, рассмотрели мировую практику и выполнили ряд практических занятий, включая подготовку проектов аудиторских планов.

От Высшей аудиторской палаты в Программе приняли участие семь сотрудников: аудиторы, методологи и другие специалисты. Полученные знания будут использованы при планировании и проведении аудитов в сфере ЦУР в Казахстане.

📌В своем выступлении на церемонии подписания Устава ТЮРКСАИ Алихан Смаилов поблагодарил президента Суда счетов Турции Метина Йенера за теплый прием и безупречную организацию проходящих мероприятий.

Председатель ВАП подчеркнул, что окончательное оформление новой структуры стало закономерным итогом решений, принятых почти год назад в Стамбуле.

«Сегодня мы закрепляем достигнутые договоренности фундаментальным документом, который определяет принципы, направления и порядок деятельности ТЮРКСАИ. Организация имеет широкие возможности для практического сотрудничества. Убежден, что подписание Устава станет надежным залогом долгосрочного партнерства», — сказал А. Смаилов.

По его словам, государственные финансы сегодня быстро меняются, возникают новые вызовы, и это требует иных подходов к управлению государственными ресурсами и более совершенных методов аудита.

Как отметил председатель ВАП, общество также ждет все большей эффективности и прозрачности в распоряжении государственными средствами и активами. В этих условиях сотрудничество между высшими органами аудита приобретает особое значение, и ТЮРКСАИ становится для него новой и важной площадкой.

«Именно такое сотрудничество, основанное на дружбе, доверии, солидарности и духе тюркского братства, позволит нашим высшим органам аудита сообща отвечать на современные вызовы и вносить достойный вклад в развитие наших государств», — сказал А. Смаилов.

Он добавил, что подписание Устава ТЮРКСАИ знаменует новый этап в истории сотрудничества высших органов аудита тюркских государств.

«Отныне наши договоренности приобретают прочную институциональную основу, а перед нами открываются новые возможности для реализации совместных инициатив и проектов», — заключил председатель ВАП.

После официальной церемонии главы высших органов аудита стран – участниц ТЮРКСАИ приняли участие в Симпозиуме по Целям устойчивого развития. Делегаты рассмотрели роль государственного аудита в достижении ЦУР, а также возможности использования результатов проверок для повышения эффективности государственной политики в этой сфере.

Высшая аудиторская палата РК нацелена активно участвовать в дальнейшей работе ТЮРКСАИ. Это позволит перенимать лучшие практики для развития госаудита в Казахстане и последовательно укреплять профессиональные связи с коллегами из тюркских государств.

🚀 @auditpalatasy

Түркі мемлекеттерінің жоғары аудит органдары ТҮРКСАИ жарғысына қол қойды
 
📌Анталья қаласында (Түркия) Түркі мемлекеттерінің жоғары аудит органдары ұйымы – ТҮРКСАИ жарғысына қол қоюдың ресми рәсімі өтті. Іс-шараға Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайылов бастаған қазақстан делегациясы қатысты.

🇦🇿 🇰🇿 🇰🇬 🇹🇷 🇺🇿 ТҮРКСАИ ұйымын құру туралы шешім 2025 жылғы қарашада Ыстанбұл қаласында Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше елдердің жоғары аудит органдары өкілдерінің кездесуінде қабылданған еді. ТМҰ мүшелері – Әзербайжан, Қазақстан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан.

Жаңа кәсіби ұйым түркі кеңістігінде аудит саласындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған. Атап айтқанда, білім мен тәжірибе алмасуды жандандыруға, қолданыстағы аудиторлық практиканы жетілдіруге, бірлескен аудиттер жүргізуге және зерттеу жобаларын іске асыруға ықпал етеді.

ТҮРКСАИ аясындағы ынтымақтастық қазірдің өзінде практикалық іс-шаралармен толыға бастады. Мәселен, Жарғыға қол қою қарсаңында өңірдің практик-аудиторлары үшін Орнықты даму мақсаттары (ОДМ) бойынша білім мен тәжірибе алмасу бағдарламасы ұйымдастырылды.

Бағдарлама ОДМ аудитінің барлық кезеңін қамтыды. Атап айтқанда, аудит тақырыптарын таңдау және аудиторлық сұрақтарды тұжырымдау, дәлелдемелерді жинау мен талдау, ұсынымдар әзірлеу және олардың орындалуын кейіннен бақылау мәселелері қаралды. Қатысушылар осы саладағы ұлттық тәжірибемен бөлісіп, халықаралық практиканы зерделеді.

Бағдарламаға Жоғары аудиторлық палатадан аудиторлар, әдіснамашылар және басқа да мамандарды қоса алғанда жеті қызметкер қатысты. Бұл тәжірибе Қазақстанда ОДМ саласындағы аудиттерді жоспарлау және жүргізуде қолданылады.

📌ТҮРКСАИ жарғысына қол қою рәсімінде сөз сөйлеген Әлихан Смайылов Түркия Есеп сотының президенті Метин Йенерге жылы қабылдауы және іс-шаралардың жоғары деңгейде ұйымдастырылғаны үшін алғыс білдірді.

Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы жаңа құрылымды түпкілікті ресімдеу шамамен бір жыл бұрын Ыстанбұлда қабылданған шешімдердің заңды жалғасы екенін атап өтті.

«Бүгін біз маңызды қадам жасап, қол жеткізген уағдаластықтарды ТҮРКСАИ ұйымның қызмет ету қағидаттарын, бағыттары мен тәртібін айқындайтын негізгі құжатпен бекітіп отырмыз. Ұйымның практикалық ынтымақтастықты дамыту мүмкіндіктері мол. Жарғыға қол қою ұзақ мерзімді әріптестіктің берік кепілі болады деп сенемін», — деді Әлихан Смайылов.

Бүгінде мемлекеттік қаржы саласы жылдам өзгеріп келеді, жаңа сын-қатерлер туындап отыр. Бұл мемлекеттік ресурстарды басқарудың жаңа тәсілдерін және аудиттің барынша жетілдірілген әдістерін талап етеді.

Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы атап өткендей, қоғам мемлекеттік қаражат пен активтерді басқаруда тиімділік пен ашықтықтың артуын күтеді. Мұндай жағдайда жоғары аудит органдары арасындағы ынтымақтастық ерекше маңызға ие болып, ТҮРКСАИ осы бағыттағы жаңа әрі маңызды алаңға айналады.

«Достыққа, сенімге, тілектестікке және түркі бауырластығының рухына негізделген осындай ынтымақтастық қана жоғары аудит органдарымызға қазіргі заманғы сын-қатерлерге бірлесіп жауап беруге және мемлекеттеріміздің дамуына лайықты үлес қосуға мүмкіндік беретініне сенімдімін», — деді Ә. Смайылов.

Сонымен қатар ТҮРКСАИ жарғысына қол қою түркі мемлекеттері жоғары аудит органдарының ынтымақтастық тарихындағы жаңа кезеңнің басталғанын білдіретінін атап өтті.

«Енді біздің уағдаластық берік институционалдық негізге ие, ал алдымызда бірлескен бастамалар мен жобаларды іске асырудың жаңа мүмкіндіктері ашылады», — деп түйіндеді Палата төрағасы.

Ресми рәсімнен кейін ТҮРКСАИ-ға қатысушы елдердің жоғары аудит органдарының басшылары ОДМ-ға арналған симпозиумға қатысты. Делегаттар ОДМ-ға қол жеткізудегі мемлекеттік аудиттің рөлін, сондай-ақ осы саладағы мемлекеттік саясаттың тиімділігін арттыру үшін аудит нәтижелерін пайдалану мүмкіндіктерін талқылады.

ҚР Жоғары аудиторлық палатасы ТҮРКСАИ-дың алдағы жұмысына белсенді қатысуға ниетті. Бұл Қазақстанда мемлекеттік аудитті дамыту үшін озық практиканы игеруге және түркі мемлекеттеріндегі әріптестермен кәсіби байланысты жүйелі түрде нығайтуға мүмкіндік береді.

🚀 @auditpalatasy

Спортсмены со средним образованием смогут получать зарплату из бюджета: исполнено предписание ВАП РК

📌Министерство туризма и спорта РК закрепило наличие среднего образования в качестве обязательного квалификационного требования для должности «инструктор-спортсмен». Соответствующие изменения внесены по предписанию Высшей аудиторской палаты.

Ранее ВАП провела госаудит эффективности использования бюджетных средств, выделенных на воспитание и подготовку спортсменов, в том числе в сфере спорта высших достижений.

По итогам аудита Министерству рекомендовано снизить квалификационные требования для должности инструктор – спортсмен в части наличия высшего (или послевузовского) образования по направлению подготовки кадров: педагогические науки по специальности «Физическая культура и спорт» или технического и профессионального, послесреднего образования по специальности «Физическая культура и спорт» или общего среднего образования при зачислении в состав национальной сборной команды Республики Казахстан по виду (видам) спорта.

Так, данное требование не позволяло принимать на должность инструктора – спортсмена и оплачивать труд молодых спортсменов, продолжающих обучение в колледжах и не имеющих оконченного профессионального образования или общего среднего образования (11 классов), защищающих честь страны на международных соревнованиях. Что в свою очередь, не стимулировало молодых атлетов совмещать спортивную карьеру с учебой.

При этом по таким видам спорта как художественная гимнастика, синхронное плавание и фигурное катание выступление на Олимпиаде и других международных соревнованиях среди взрослых допускается с 16 лет, бокс, плавание, прыжки в воду с 19 лет.

✔️ В результате необходимые изменения были внесены в типовые квалификационные характеристики. Теперь претендент на должность инструктора-спортсмена должен иметь как минимум среднее образование.

Принятая мера закрепляет базовый образовательный стандарт для спортсменов, работающих за счет бюджета, и мотивирует их продолжать обучение параллельно с тренировками и соревнованиями. Кроме того, она создает основу для жизни после большого спорта, например, в виде поступления в вуз, перехода на тренерскую работу или в другие профессии.

Исполнение других поручений и рекомендаций по итогам госаудита остается на контроле Высшей аудиторской палаты.

🚀 @auditpalatasy

Орта білімі бар спортшылар бюджет есебінен жалақы ала алады: Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы орындалды
 
📌Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігі «спортшы-нұсқаушы» лауазымына қойылатын міндетті біліктілік талаптарының қатарына орта білімнің болуын енгізді. Тиісті өзгерістер Жоғары аудиторлық палатаның нұсқамасы бойынша енгізілді.

Бұған дейін Жоғары аудиторлық палата спортшыларды тәрбиелеу мен даярлауға, оның ішінде жоғары жетістіктер спортын дамытуға бөлінген бюджет қаражатының пайдаланылу тиімділігіне мемлекеттік аудит жүргізді.

Аудит қорытындысы бойынша Министрлікке «спортшы-нұсқаушы» лауазымына қойылатын біліктілік талаптарын төмендету ұсынылды. Атап айтқанда, кадрларды даярлау бағытында «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша жоғары (немесе жоғары оқуорнынан кейінгі) білімнің не «Дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің не спорт түрі (түрлері) бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық құрама командасының құрамына қабылданған жағдайда жалпы орта білімнің болуына қатысты талаптарды төмендету ұсынылды.

Аталған талаптар колледждерде оқуын жалғастырып жүрген, аяқталған кәсіби білімі немесе жалпы орта білімі (11 сынып) туралы құжаты жоқ, халықаралық жарыстарда ел намысын қорғап жүрген жас спортшыларды «спортшы-нұсқаушы» лауазымына қабылдауға және олардың еңбегіне ақы төлеуге мүмкіндік бермеді. Соның салдарынан жас спортшылардың спорттық мансабын білім алумен қатар алып жүруіне жеткілікті ынталандыру болмады.

Бұл ретте көркем гимнастика, синхронды жүзу және мәнерлеп сырғанау сияқты спорт түрлерінде Олимпиада ойындарына және ересектер арасындағы басқа да халықаралық жарыстарға 16 жастан бастап, ал бокс, жүзу және суға секіру сияқты спорт түрлеріне
19 жастан бастап қатысуға рұқсат етіледі.

✔️ Нәтижесінде үлгілік біліктілік сипаттамаларына қажетті өзгерістер енгізілді. Енді спортшы-нұсқаушы лауазымына үміткердің кемінде орта білімі болуға тиіс.

Қабылданған шара бюджет қаражаты есебінен еңбек ететін спортшылар үшін базалық білім стандартын бекітіп, олардың жаттығулар мен жарыстарға қатысумен қатар оқуын жалғастыруына ынталандырады. Сонымен қатар бұл қадам үлкен спорттан кейінгі өмірге дайындалуға, атап айтқанда, жоғары оқу орнына түсуге, жаттықтырушылық қызметке ауысуға немесе басқа мамандықтарды игеруге негіз қалайды.

Мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша берілген басқа да тапсырмалар мен ұсынымдардың орындалуы Жоғары аудиторлық палатаның бақылауында.

🚀 @auditpalatasy

Счетная палата Кыргызстана отмечает 30-летие деятельности: казахстанские госаудиторы посетили Бишкек

🇰🇿 🇰🇬 Делегация Высшей аудиторской палаты Казахстана посетила г. Бишкек с рабочей поездкой для участия в официальных мероприятиях, посвященных 30-летию деятельности Счетной палаты Кыргызстана.  

Так, состоялся международный круглый стол на тему «Роль и место высшего органа аудита в системе государственного управления: независимость как основа эффективности и доверия».

Помимо представителей ВАП РК, в нем также приняли участие представители высших органов аудита Азербайджана, Беларуси, Грузии, Кыргызстана, Турции и ряда других стран. Кроме того, к диалогу присоединились представители Инициативы развития ИНТОСАИ (IDI).

📌Поприветствовав председателя Счетной палаты Кыргызстана Алмазбека Акматова и других участников мероприятия, член Высшей аудиторской палаты Амангельды Исенов поздравил кыргызских коллег с юбилеем профессиональной деятельности. Он подчеркнул, что ведомство вносит значительный вклад в развитие республики, способствует укреплению финансовой дисциплины и эффективному управлению государственными ресурсами.

«Сегодня Счетная палата Кыргызской Республики по праву является авторитетным институтом госаудита, пользующимся уважением как внутри страны, так и в международном аудиторском сообществе», — сказал он.

В частности, Амангельды Исенов отметил деятельность ведомства по укреплению профессиональных и правовых основ госаудита, внедрению международных стандартов и принципов ИНТОСАИ. По его словам, важным шагом в этом направлении стало принятие в 2023 году Конституционного закона «О Счетной палате Кыргызской Республики», укрепившего правовые гарантии ее независимости.

Как отметил Амангельды Исенов, сотрудничество между Высшей аудиторской палатой Казахстана и Счетной палатой Кыргызстана традиционно строится на основе взаимного доверия, уважения и поддержки.

Он подчеркнул, что взаимодействие двух ведомств имеет многолетнюю историю и успешно развивается как в двустороннем формате, так и в рамках ИНТОСАИ,АЗОСАИ, ТЮРКСАИ и других международных площадок.

«Меморандум о нашем сотрудничестве подписан еще в 2008 году и актуализирован 16 сентября текущего года в Астане. Мы рассматриваем это не просто как обновление документа, а как начало нового этапа нашего партнерства», — заключил член ВАП РК.

В рамках круглого стола представители ВАП поделились с коллегами опытом Казахстана в обеспечении независимости высшего органа аудита. Они отметили, что в ходе конституционной реформы 2022 года были повышены статус и расширены полномочия Палаты. Сегодня ВАП проводит аудит эффективности государственного управления, местных бюджетов, а с 2025 года – и внебюджетных фондов.

Независимость Палаты подтверждена завершившейся в текущем году проверкой равными по положению с участием профессиональных аудиторов из Литвы, Португалии и Турции. По итогам оценки PEFA, проведенной Всемирным банком и Азиатским банком развития в 2025 году, Казахстан получил оценку B+ по компоненту «Внешний аудит».

Дальнейшие приоритеты Казахстана в области госаудита закреплены в Стратегии развития ВАП на 2026-2030 годы: дальнейшее развитие Высшей аудиторской палаты с учетом международных стандартов ИНТОСАИ и передовых международных практик внешнего аудита, дальнейшее укрепление независимости, повышение качества аудита и полная цифровизация с элементами искусственного интеллекта.

🚀 @auditpalatasy