Телеграм канал «ELTUZ»

ВАҚТ МАШИНАСИ: 25 ЯНВАРЬ - МИРЗО УЛУҒБЕК САМАРҚАНД ТАХТИГА ЎТИРДИ Мирзо Улуғбекнинг 1409 йилда Самарқанд тахтига ўтириши шунчаки сиёсий ўзгариш эмас, балки Ўрта Осиё тарихида "Олтин давр"нинг бошланиши эди. Бу воқеа Темурийлар салтанатининг ички тузилиши ва маданий йўналишини бутунлай ўзгартириб юборди. Амир Темур ўлимидан сўнг 1405 йил салтанатда тахт учун курашлар бошланди. Улуғбекнинг отаси Шоҳрух Мирзо Ҳиротда ҳокимиятни қўлга олди. 1409 йилда у Мовароуннаҳрни исёнчилардан тозалаб, Самарқанд тахтини 15 ёшли ўғли Муҳаммад Тарағай Улуғбекга топширди. Шоҳрухнинг ўзи империя марказини Ҳиротга кўчирди, Улуғбек эса 40 йил давомида Мовароуннаҳрнинг мустақил ҳукмдори сифатида бошқарув юритди. Самарқанднинг илм-фан пойтахтига айланиши Улуғбек тахтга ўтиргач, ҳарбий юришлардан кўра илм-фанни ривожлантиришни афзал кўрди. Унинг даврида Самарқанд дунёнинг интеллектуал марказига айланди. Улуғбек нафақат Самарқандда, балки Бухоро ва Ғиждувонда ҳам мадрасалар қурдирди. Бухоро мадрасаси пештоқига "Илм изламоқ ҳар бир мусулмон эркак ва аёл учун фарздир" деган ҳадисни ёздириб қўйган. 1424-1428 йилларда қурилган бу иншоот ўша даврнинг энг мукаммал астрономик асбоби — радиуси 40 метрли секстант билан жиҳозланган эди. Улуғбекнинг тахтдаги фаолиятида энг юксак нуқта унинг астрономик жадваллари бўлди. У 1018 та юлдузнинг ҳолатини юқори аниқликда ҳисоблаб чиқди. У ҳисоблаб чиққан бир астрономик йил давомийлиги замонавий ҳисоб-китоблардан бор-йўғи 1 дақиқаю 2 сонияга фарқ қилади. Бу натижага у ҳеч қандай оптик асбобларсиз (телескопсиз) эришган! Темурийлар Ренессансининг янги босқичи Агар Амир Темур даврида асосий урғу давлат қудрати ва меъморчиликка берилган бўлса, Улуғбек даврида аниқ фанлар - математика, астрономия ва фалсафа биринчи планга чиқди. У Самарқандга ўз даврининг "Афлотун"лари бўлмиш Қозизода Румий, Ғиёсиддин Жамшид Коший ва Али Қушчи каби олимларни йиғди. Улуғбек нафақат олим, балки адолатли ҳукмдор бўлишга интилган. Унинг даврида пул ислоҳоти ўтказилиб, иқтисодий барқарорлик таъминланган. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️НАМАНГАНДА ЭКСТРЕМАЛ ЎЙИНГОҲ ЙЎҚ ҚИЛИНАДИ Наманган вилояти Поп тумани Гулистон маҳалласида жойлашган экстремал ўйингоҳни ҳокимлик буздирмоқчи. Ўйингоҳни 2019 йилда тадбиркорлар ўз ҳисобидан қуришган. Барча хавфсизлик чоралари кўрилган, 2023 йилда Гулистон маҳалласи айнан шу ўйингоҳ сабаб экстремал туризмга қизиқувчи сайёҳлар орасида машҳур бўлиб кетди. 2026 йил январ ойида Поп туман ҳокимлиги ўйингоҳ ноқонуний қурилган деган важ билан аттракционларни буздириб ташламоқда. «Баъзи аттракционларни ҳокимлик ўзи бузяпти. Бошқаларини эса эгалари демонтаж қилсин деб мажбурламоқда. Зиплайн, осма кўприклар, зиналар қанчадан-қанча туристларни жалб қилар эди. Ҳужжати йўқ деб бузиб юборишяпти. Амалдор дегани шунчалик ҳам ичи қора бўладими? Ҳужжатлаштиришга ёрдам бериб, тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш мумкин эдику?» Ўзбек амалдорлари Сингапур иқтисодий мўжизаси ҳақида тўлиб-тошиб гапиришади. Ўша Сингапурда тадбиркор ўз ишини интернетда расмийлаштира олади. Барча ҳужжатлар бир кун ичида онлайн битади. Ўзбекистонда эса йиллар давомида ишлаб турган объектларни пойлаб юриб йўқ қилиб юбориш трендга айланган. Поп тумани ҳокимлиги ўйингоҳ хавфсизликни назоратга олиб, доимий текшириб, хавфсизлик ва модернизация учун тадбиркорларга имтиёзли кредитлар бериши мумкин эди. Бироқ ҳокимлик маъмурий вайронкорлик йўлини танлади. Кўринишдан бу аттракционлар маҳсус техник чизмалар асосида, профессионал мутаҳассис инженерлар томонидан лойиҳаланмаган. Шу сабабдан 6 ишлаган ўйингоҳ айнан хавфсизлик масаласида жиддий қўрқувлар уйғотган бўлиши мумкин. У ҳолда ҳокимлик нега буздиришни 6 йил кутгани қизиқ. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️⚡️⚡️Бирлашган ўзбек мухолифати эмас тўзиган мухолифат экан. Биринчи сониядан бир бирини чаплашга тушди. Ҳалигача тармоқни саситишяпти. Чичқоқлар. Ўша гап - бўқдан нон бўлмайди.

⚡️ЎЗБЕКИСТОНДА ДИПЛОМ ЭМАС, КОНВЕРТ КЕРАК Ассалом алайкум Элтуз! Ўзбекистонда кундан кунга ишсизлар кўпаймоқда. Хамма ҳусусий сектор ҳам банкрот. Қандай яшасак бўлади? Нимага Давлат завод фабрика қуриб аҳолини иш билан таъминламайди? Шулар хақида ёзинг. Элтуздан жавоб: Ва алайкум ассалом! Жуда тўғри саволлар берибсиз. Айниқса “қандай яшасак бўлади?” деган жойи жуда таъсирли чиққан. Жавоби ҳам оддий: яшамаймиз, чидаймиз. Чунки Ўзбекистонда яшаш эмас, тирик қолиш концепцияси ишлайди. Ишсизлар кўпаяптими? Албатта кўпаяди. Ахир иш бўлиши учун аввал адолат керак. Адолат бўлиши учун эса… узр, бу ерда фантастик жанрга кириб кетдик. Нимага давлат завод-фабрика қурмайди, дейсизми? Қуради-ку. Фақат улар ишлаб чиқариш учун эмас, қариндош-уруғни иш билан таъминлаш музейи сифатида қурилади. Бир завод – бир оила, бир фабрика – бутун авлод. Танишинг борми? Йўқми? Демак сизга “бўш иш ўрни” ҳам йўқ. Коррупция масаласига келсак, у бизда муаммо эмас ишлаш услуби ҳисобланади. Порахўрлик - тизимдаги мой. Мойсиз машина занглаб қолади-ку. Шунинг учун ҳам ишга кириш учун диплом эмас, ички ёғланган “конверт” талаб қилинади. Илминг борми? Қизиқ эмас. Кимнинг ўғлисан? Мана бу муҳим. Хусусий сектор банкрот бўляптими? Албатта, а как иначе! Солиқ, текширув, жарима, яна солиқ, яна текширув… охирида тадбиркор ҳам тушунади: ишлаб чиқаришдан кўра ёпиб қочиш осонроқ экан. Хулоса шуки, давлат завод қурмайди, чунки ишлайдиган одам керак эмас. Садоқатли, сукут сақлайдиган, таниш-билишли одам керак. Қолганлар эса статистика учун. Cиздан миннатдормиз, сизга ўхшаганлар туфайли савол бериш ҳали ҳам жиноятга айланмаган ягона фаолият бўлиб турибди. Ҳозирча... 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ХОРАЗМЛИК ЎҚИТУВЧИЛАР “ҚЎТОСКАЛЛА”ЛАРДАН ЧАРЧАДИ Ассалому алайкум, ҳурматли Элтуз жамоаси! Сизга Хоразм вилоятидаги бир нечта туман ўқитувчилари номидан ёзмоқдамиз. Ҳозирги кунда вилоятдаги малака оширишга борадиган устозлар Хива шаҳрига бориб ўқиб келишлари керак. Қайси қутос калла қилган иш бу? Ахир узоқроқ тумандагилар аввал Урганч шаҳрига, кейин Хива шаҳрига бориш учун қанча километр йўл босиб ўтишади, қанча йўл ҳақи билан боришларини бу қутос каллалар ҳисоблаб чиқишмаган-ку. Ҳурматли Элтуз, биз устозларнинг мурожаатини қўллаб-қувватлаб, малака оширишни ҳамма туманлар учун қулай бўлган Урганч шаҳрига кўчиришларида амалий ёрдам беришингизни, ушбу мурожаатимизни керакли жойларга етказишда амалий ёрдам беришингизни сўраймиз. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ ИСТАНБУЛДА ЎЗБЕК АЁЛИНИ ЎЛДИРГАНЛАР ҚЎЛГА ОЛИНДИ Истанбулнинг Шишли туманида чиқинди контейнеридан боши кесилган ҳолда топилган аёл жасади 37 ёшли Ўзбекистон фуқароси Дурдона Ҳакимовага тегишли экани аниқланди. Ҳодиса юзасидан олиб борилган тезкор тергов натижасида қотилликда гумонланаётган икки нафар Ўзбекистон фуқароси Грузияга қочмоқчи бўлган пайтда аэропортда қўлга олинди. Фожиа Дуотепа маҳалласи Куюлубоғ кўчасида содир бўлган. Соат тахминан 20:00 ларда маҳаллада қоғоз тўплаб юрган шахс чиқинди контейнеридан чойшабга ўралган жасадни кўриб қолган ва полицияга хабар берган. Ҳодиса жойига етиб келган ҳуқуқ-тартибот органлари текширув давомида жасаднинг боши йўқ экани ва у аёл кишига тегишли эканини аниқлаган. Бармоқ излари орқали шахсни аниқлаш жараёнида ҳалок бўлган аёлнинг Ўзбекистон фуқароси Дурдона Ҳакимова экани тасдиқланган. Контейнер ичидаги жасаднинг боши ва оёқлар бўлмаган. Гувоҳлар кўрсатмасига асосан гумонланувчиларга тегишли деб қаралган жомадон эса худди шу маҳалладаги Бозқурт кўчасидан топилиб, далилий ашё сифатида текширувга олинган. Ҳодисадан сўнг Истанбул полицияси юзлаб кузатув камералари ёзувларини таҳлил қилган. Тергов жараёнида қотилликни марҳуманинг севгилиси деб баҳоланган Ўзбекистон фуқароси содир этгани, унга яна бир ҳамюрти ёрдам бергани аниқланган. Тезкор тадбирлар давомида икки гумонланувчининг Грузияга қочиш учун аэропортга йўл олгани маълум бўлиб, улар 8 соат ичида қўлга олинган. Марҳуманинг жасади суд-тиббиёт экспертизаси ўтказиш учун моргга олиб кетилган. Ҳодиса юзасидан тергов ишлари давом этмоқда. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

ПЕШКУДА ЯКШАНБА БЕКОР ҚИЛИНДИ: МАҲАЛЛА ХОДИМЛАРИ УЧУН ДАМ ОЛИШ ЙЎҚ Ассалому алайкум, Элтуз! Биз Бухоро вилояти Пешку туманидаги маҳалла ходимлари номидан мурожаат қиляпмиз. Қуйидаги ҳолатни кўриб, очиғи, ҳайратдамиз. Якшанба куни - дам олиш куни бўлишига қарамай, эрталаб соат 7:00 да ишга чиқиш талаб қилинмоқда. Телеграм гуруҳ орқали берилган буйруққа кўра, барча маҳалла фуқаролар йиғини ходимлари рўйхатдан ўтказилиб, иш жараёнлари текширилар экан. Кунлик режа 10 фоизга оширилиб, натижа бўлмаса “кескин чора” кўрилиши айтилаяпти. Савол туғилади: маҳалла ходимлари одам эмасми? Улар ҳам дам олишга, оиласи билан вақт ўтказишга ҳақли эмасми? Якшанба кунини ҳам иш кунига айлантириш қайси қонунга, қайси адолатга тўғри келади? Биз қандай даврда, қандай давлатда яшаяпмиз ўзи? Қоғозда “инсон қадри”, амалда эса босим ва таҳдид. Шу ҳолатга аниқлик киритилишини ва бу амалиётга барҳам берилишини сўраймиз. Элтуз изоҳи: Демак, дам олиш куни деган тушунча календар учун ўйлаб топилган. Пешку туманида якшанба - “ихтиёрий-мажбурий” иш куни. Соат 7:00 да саф тортиб, рўйхат, текширув, режа, фоиз… Қолгани тўй-аза, оила, саломатлик - иккинчи даражали масалалар. Айниқса “ўзгариш бўлмаса кескин чора кўрилади” деган жумла жуда илҳомлантирувчи. Маҳалла ходимлари одам эмас, фоиз чиқариш учун яратилган механизм. “Инсон қадри” деган шиор баланд минбарларда қолиб кетган, Пешкуда эса қадр режа билан ўлчанади. Якшанба дам олиш куни эмас, сабр-тоқатни синовдан ўтказиш кунига айлантирилган. Балки бир куни дам олиш куни ҳақиқатан дам олиш куни бўлиб қолар. Балки… 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube