Телеграм канал «ELTUZ»

“Дарахтлар бўронгача кўкаради” Рафик Нишонов китоб ёзмаган, дебди кимдир. Ёзган. Ёзгандаям самимий ва одам юрагига етадиган эсдаликлар шаклида ёзган. Таниқли ўзбек-совет сиёсий арбоби, дипломат, 1989 йилгача Ўзбекистонни бошқарган Рафиқ Нишонов ўз хотираларини акс эттирган китоб ёзганида, мен у киши билан китоб ҳақида гаплашиб, суҳбатни радиода бергандим. “Дарахтлар бўронгача кўкаради” деб номланган 360 саҳифали бу китоб собиқ Совет даври Рафиқ Нишонов тақдирида қандай акс этгани ҳақида ҳикоя қилади. Муаллифнинг ўзи мен билан суҳбатда китоби ҳақида буларни айтган эди: — Мен Ўзбекистоннинг олис тоғли қишлоғида, қашшоқ батрак оиласида туғилиб, то СССР Миллатлар кенгаши раиси бўлгунимгача бўлган ҳаёт хотираларим бу китобдан ўрин олди, — дея ўз китобининг мундарижасини айтганди раҳматли Рафиқ Нишонов. Китоб тақдимотида ҳали босқинчи Путиндан олдинги Россия собиқ бош вазири, академик Евгений Примаков қатнашиб, Рафиқ Нишоновни “Совет ҳаётининг энциклопедик билимдони” деб таърифлаган эди. Китоб таниқли кишилар ҳаёти ҳақида ҳикоялар ёзиш билан танилган россиялик икки журналист — Марина Завада ва Юрий Куликовнинг Рафиқ Нишонов билан суҳбатларига асосланган. Тадбирда сўз олган Марина Завада ва Юрий Куликовлар “бу китоб Рафиқ Нишонов монологи” эканини алоҳида таъкидлаган эди. Рафиқ Нишоновнинг ўзи эринмай мен тутган микрофонга “Дарахтлар бўронгача кўкаради” китоби ҳақида гапириб берганди: 👉 МАҚОЛАНИ ТЎЛИҚ ЎҚИШ УЧУН (БОСИНГ) 👈

НЕВЗОРОВ: РОССИЯ ФАШИСТ ДАВЛАТГА АЙЛАНИБ БЎЛДИ Полша Ташқи ишлар вазири Радослав Сикорскийнинг "Россияда фашист давлат мафкураси шаклланди" деган баёноти халқаро сиёсатда катта шов-шувга сабаб бўлди. Таниқли публицист Александр Невзоров бу фикрни янада кескинроқ талқин қилди. Невзоровнинг фикрича, сиёсатчилар учун "нозик ишоралар", "мавҳум иборалар" даври ўтди. У Сикорскийнинг тўғридан-тўғри айтган гапларини олқишлайди. Бугунги вазиятда воқеаларни ўз номи билан аташ — дипломатик этикетдан кўра муҳимроқ. "Фашизм" сўзи Россиядаги бугунги ҳолатга мос ягона ва энг аниқ термин. РУС РЕЙХИНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ Невзоров Россия барча параметрлар бўйича "Рейх" (империя) таърифига мос келишини таъкидлайди. Бироқ бунда мафкуранинг ташқи кўринишига алоҳида урғу бериш лозим. Невзоровнинг таъбири билан айтганда, рус фашизми "ахлатхона ҳиди анқиган аянчли хароба" кўринишда бўлса-да, бу унинг хавф даражасини камайтирмайди. Бу тузум ташқи кўринишидан қанчалик тартибсиз ёки мантиқсиз туюлмасин, у худди тарихдаги фашизм каби ёвуз ва тажовузкордир. МАФКУРА – ДАВЛАТНИНГ ЯШАШ ШАРТИ Невзоров жуда баҳсли, кескин фикрни илгари суради: фашизм — Россия учун энг қулай яшаш шаклига айланиб бўлган. Унинг фикрича, агар Россия бу мафкурадан маҳрум бўлса, мавжудлик мазмунини йўқотади. Невзоров европаликларни Россия билан мулоқотда ҳеч қандай андиша қилмасликка чақирди. "Аниқ ва кескин терминология аниқ қарорлар қабул қилиш имконини беради." Агар Ғарб Россиядаги тузумни расман "фашизм" деб тан олса, унга нисбатан қилинадиган кейинги қадамлар ва сиёсий ечимлар ҳам шунга яраша қатъий бўлади. Россиядаги ҳозирги сиёсий йўналишни ўзгартириб бўлмайди. Невзоровнинг фикрича, бу шунчаки сиёсий хато эмас, балки тизимнинг моҳиятига айланиб бўлган фашистик мафкурадир. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

ВАҚТ МАШИНАСИ: 15 ЯНВАРЬ - МАРТИН ЛЮТЕР КИНГ ТУҒИЛДИ Мартин Лютер Кинг нафақат АҚШ тарихида, балки бутун дунёда инсон ҳуқуқлари, тенглик ва адолат рамзи ҳисобланади. Унинг ҳаёти ва фаолияти миллионлаб инсонларнинг фикрлашини ўзгартирган. У 1929 йил 15 январда Жоржия штатининг Атланта шаҳрида пастор оиласида туғилган. У жуда иқтидорли бўлиб, мактабни эрта тамомлаган ва 15 ёшидаёқ коллежга ўқишга кирган. Теология соҳасида докторлик даражасини олган. У Маҳатма Гандининг "куч ишлатмасдан қаршилик кўрсатиш" (non-violence) фалсафасини чуқур ўрганган ва уни Америкадаги ирқий ажратиш (сегрегация) тизимига қарши қўллашга қарор қилган. Монтгомеридаги автобус бойкоти Кингнинг сиёсий етакчи сифатида танилишига 1955 йилдаги воқеа сабаб бўлган. Қора танли аёл Роза Паркс автобусда оқ танли кишига жой беришдан бош тортгани учун ҳибсга олинади. Шундан сўнг Кинг бошчилигида қора танли аҳоли 381 кун давомида автобуслардан фойдаланишдан бош тортади. Бу иқтисодий босим натижасида АҚШ Олий суди автобуслардаги ирқий ажратишни қонунга хилоф деб топади. Бу Кингнинг биринчи йирик ғалабаси эди. «Менда бир орзу бор" 1963 йил 28 августда Вашингтонда "Иш ва озодлик учун юриш" ташкил этилади. Унда 250 000 дан ортиқ одам қатнашади. Линкольн мемориали пойида Кинг ўзининг машҳур нутқини сўзлайди: "Менда бир орзу бор: кун келиб менинг тўрт фарзандим терисининг рангига қараб эмас, балки инсоний фазилатларига қараб баҳоланадиган мамлакатда яшайди." Бу нутқ Америка жамиятини уйғотди ва 1964 йилда "Фуқаролик ҳуқуқлари тўғрисида"ги қонуннинг қабул қилинишига туртки бўлди. Бу қонун билан ирқий камситиш расман тақиқланди. Нобель мукофоти ва Фожиа 1964 йил Мартин Лютер Кинг 35 ёшида ирқий тенгсизликка қарши тинч йўл билан курашгани учун Нобель тинчлик мукофотига сазовор бўлди. Ўша вақтда у ушбу мукофотни олган энг ёш эркак эди. 1968 йил 4 апрель куни Мемфис шаҳрида унга қарши суиқасд уюштирилди. Бу шаҳарга у қора танли чиқинди йиғувчиларнинг иш ташлашини қўллаб-қувватлаш учун келган эди. У ерда икки ишчи ҳалок бўлган ва ишчилар бу каби ноҳақлик, паст маош, ёмон меҳнат шароитларига қарши норозилик билдиришаётган эди. Шу куни кечга яқин Кинг Lorraine" мотелининг балконига чиқади. Пастда турган дўстлари билан гаплашаётган вақтда, кўчанинг нариги томонидаги бинодан ўқ узилади. Ўқ унинг ўнг юзига тегиб, бўйни ва орқа миясини шикастлайди. У тезлик билан шифохонага етказилади, бироқ соат 19:05 да унинг жони узилади. У бор-йўғи 39 ёшда эди. Унинг ўлими бутун дунёни ларзага солди ва кўплаб мамлакатларда мотам эълон қилинди. Қотил — қамоқдан қочган жиноятчи Жеймс Эрл Рей бўлиб чиқди. У суиқасддан сўнг қочишга муваффақ бўлади. Бироқ июнь ойида у Лондоннинг Хитроу аэропортида сохта паспорт билан қўлга олинади. У 99 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган ва 1998 йилда қамоқда ўлган. Кингнинг мероси ва аҳамияти Мартин Лютер Кингнинг асосий ютуғи шундаки, у нафратга нафрат билан эмас, балки муҳаббат ва мантиқ билан жавоб бериш мумкинлигини исботлади. Унинг ҳаракатлари натижасида АҚШда қора танлилар овоз бериш ҳуқуқига тўлиқ эга бўлдилар. Мактаблар, ресторанлар ва транспортдаги "фақат оқлар учун" деган таҳқирли чекловлар бекор қилинди. Унинг фалсафаси кейинчалик Жанубий Африкадаги апартеидга қарши курашда Нельсон Мандела каби етакчиларга илҳом берди. Ҳар йили январнинг учинчи душанбаси АҚШда "Мартин Лютер Кинг куни" сифатида умумхалқ байрами ва дам олиш куни деб нишонланади. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️⚡️⚡️АҚШ ўзбекистонликларга ҳам виза беришни тўхтатди Давлат департаменти давлат бюджетига юк бўлиши мумкин бўлган аризачиларга қарши кураш доирасида 75 мамлакат фуқароларига виза олиш учун аризаларни кўриб чиқишни тўхтататди. Бу рўйхатда Ўзбекистон ҳам бор. Аризаларни кўриб чиқиш 21 январдан бошлаб тўхтатилади. Қайд этилишича, вазирлик виза бериш тартибини қайта кўриб чиқаётган бир пайтда пауза “ноаниқ муддатга” давом этади.

⚡️ҚАРҒИШ УРГАН КИНО КОНТОРА Олдин давлатга алоқаси бўлмаган мардум чўнтагидан 40 минг доллар чиғориб «Хонтахта фильм» студияда кино олиб, кинохоналарда қўйдириб тирикчилик қиларди. Йилига иккиюзталабам олиб ташашди. Кейин Шухрат Ризаев деган этномиллатчи чиқиб «бу бачкана кинони томирини кесиб» «маънавият градуси юқори» ва давлат пулига қиммат кино оламиз деб ўртага чиқди. Киноконторага бошлиқ званиясини қўлга киритган Федя бирот президентни кинохонага еталаб келиб пул дарëсини оқиздириб берди. Худди Холливуд бюджети каби миллион-миллон долларлар давлатдан кино учун ажратилди. Охирида яна итам кўрмайдиган бачкана "ужас" кино чиқди. Булар давлатдан бир миллион олиб, яна 40 мингга кино овурди. Энди киноларда совет ўтмиши ва Сталинга севги улуғланди. Федя биротни ўрусиятга севгиси қаттим дейишади. Хуллас, кино ўхшамади. Федя биротни ишдан олиб музей тарафларга адаштириб келишди. Энди ўша этномиллатчи Шухрат Ризаев билан «Жаннатдан репортаж» деган стилда Каримов бобой учун ўзбек ТВ яратиб одамларни бездириб ахолини ëппасига ўрис ТВга қарам қилган коррупционер, Бош вазир қудаси Алишер Ходжаев ўзбек киносига давлат ажратган ашинча пулди ўтин каби арралаб ейишди. Бирдан буни таги олганини билган Арипов зудлик билан қудани бу жойдан эвакуация қилди. Кино идорасини муфаттиш босди. Ревизорлар бундай наглий ўғирликни кўриб кўзлари олайибам кетди. Шухрат Ризаев духтирга қараб югурди юрагини чангаллаб. Духтрхонанани тарозисини ҳам синдирди оғирлигидан. Хуллас, бир вақтлар "босмачи фильм" деб ном чиқарган бу конторада ишлар ҳалта. Ўзбеклар балки мошкичирини яхши пиширар ва лекин асло кино суратга ололмайди. Аши кино оладиғион жойи суннат бўлиб кеткан. Домкинони биносини ҳимоя қилолмаган тавия киночиларни ўша Домкинони қарғиши урган. Бундан беш йил олдин Ўзбеккинодаги холатни ҳажвия қилиб ëзувдим. Ҳамма кулувди. Бугун шу ишлар фош бўлиб кино ëшуллилари жилаб ўтирибди тирсак тишлаб. Мана яна ўқишиб қўйиш: Президентга бир саллали одамни расми обкирилади. Бу Фалоний саккиз аср олдин Арнасойда яшаган донишманд дейишади. Президент хурсанд бўлиб кино қилинглар бу одам ҳақида дейди. Муддао шу эди ўзи. Президент молиячиси 500 мингга қўл қўйдириб тўрт юз минг долларди саллали расм обкирган одамга беради. У одам тўрюзмингни юз мингини маслаҳатчи билан бўлишиб олади. Қолган 300 мингни кинони каттаси 30 минг откат бериб олади ва дарров 70 мингни чўнтагига уради. 200 мингди 50 мингини беш нафар худсовет аъзоси ўзаро бўлиб олади. Ютган киночи 50 мингни кинони каттасига откат қилиб беради. 30 мингини ўзига ойлик қилиб ëзади. 70 мингига кино олади. Кинони президентга кўрсатишади. Президент ҳайрон: "фалонийни салласи қани?» Бюджет оз бўлгани учун костюмдан пул тежашга тўғри келди. Ўзи бош кийим суннат кийса ҳам бўлади, киймаса ҳам. Президент бош ирғаб маъқуллайди. Эшикда анави одам яна бир саллали кишини расмини кўтариб келган эди. Бу кеннайимизни юрти Ҳўқанди Шарифда яшаган Пистиëний. Президент маъқуллайди ва саллага пул етмай қолмасин деб биратўласи 800 мииг доллар ажратади. Президент молиячиси 800 мингга қўл қўйдиради........................................................................................................................................................................................................................................................ Савол: тақдимотда: Пистиëний салла киядими ëки йўқ?: 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ПРОПАННИ АРЗОНЛАШТИРИШ МУМКИНМИ? Совуқ тушди дегунча Ўзбекистонда ёқилғидан муаммо бўлади. Метан қўйиш шохобчаларида турнақатор навбатлар пайдо.  Шу навбатдан безор бўлган аксарият ҳайдовчилар мошинга пропан газ балон ўрнатган. Пропан нархи ҳам кўтарилиб норозилик орта бошлаган эди. Энди эса пропан нархини барқарорлаштиришга қаратилган чора-тадбирлар натижасида ўртача биржа нархлари 9,3 млн сўмдан 7,8 млн сўмгача ёки 18 фоизга пасайди, деб хабар бермоқда Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси матбуот хизмати. 2025 йил ноябр-декабр ва 2026 йил январ ойларида биржа савдоларида пропаннинг бошланғич нархларини асоссиз ошириш ва биржага чиқиш ҳажмларини сунъий равишда чеклаш ҳолатлари бўйича 92 та импорт қилувчида рақобатга зид келишилган ҳаракатлар аломатлари аниқланган. Хўжалик юритувчи субектларда мана шунча қоидабузарликлар аниқланди: Қорақалпоғистон — 5; Андижон — 7; Бухоро — 3; Фарғона — 13; Наманган — 4; Қашқадарё — 5; Самарқанд — 17; Сирдарё — 4; Тошкент — 21; Тошкент вилояти — 1; Хоразм — 12. Уларга нисбатан монополияга қарши қонунчиликни бузганлик учун иш қўзғатилган. Ёқилғи чакана нархларининг асоссиз ўсишига йўл қўймаслик учун ёқилғи қуйиш шохобчаларида доимий мониторинг олиб борилади. Бундан ташқари, Қўмита Республика товар-хом ашё биржасида пропан нархининг юқори чегарасини кучайтирган. Қўмитанинг 2026 йил 9 январдаги буйруғига (104/02−15) кўра, 12 январдан бошлаб биржа савдолари учун суюлтирилган газ нархининг ҳар бир сотувчининг бошланғич нархига (спред) нисбатан ўсиш чегараси 20 фоиздан 10 фоизгача пасайтирилди. Шунингдек, пропан импорти билан шуғулланувчи компаниялар, шунингдек, маҳаллий ишлаб чиқарувчилар учун бошланғич нарх тоннаси учун 7,5 млн сўмдан юқори бўлса, буюртмалар қабул қилинмаслиги маълум қилинди. Шу тариқа, тартибга солувчи орган биржа нархининг чекловини 8,25 млн сўм даражасида белгилади. Энди пропанни қиммат нархлаган ва сотаётган тадбиркорларга нисбатан чора кўрилади. Бу бўйича истемолчилар ўзларининг ҳуқуларини талаб қилишлари ва тадбиркорлар устидан шикоят йўллашлари ҳам мумкин. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️БОЛА ЖАННАТДА ТОЖ КИЙИШ УЧУН ВОСИТА БЎЛМАСИН 5 синф болани Мисрга диний таълим олгани жўнатган ота ҳақидаги мақола ҳар доимгидек кўрқори қатламни жумбушга солди. Рассом Туз саҳифасига ёпирилган фанатлар бола Мисрга борса катта олим бўлади, юртга кучли диний уламо керак дейишибди. Биринчидан, Мисрда аллақачон икки уч авлод ўзбек болалари ўқиди. Ҳазрат Аброр домла ҳам ашағда илм ва хотин олган. Нима қипти энди шунга? Олим бўп кетмади, конспирология сўқишдан ва алжираб сўкишдан нарига ўтмайди. Мисрда ўқиган бирор олимингиз турли мазҳабларни муросага келтириб, адекват ва мўтадил диндор бўлишни тарғиб қилмаган. Фиқҳий асосга келсак, Миср ҳужрасидан корочка олган қанчадан-қанча муллалар Сунъий интеллект ҳақида жўяли фатво беролмаяпти. Ёдлаб тўтидек такрорлаган ахборот қачондан бери илм саналадиган бўлди ўзи? Яна бир гуруҳ зомбимуридлар «болани четга юборган бўлса сенларга нима, ўзини боласи юборади-да. Атеистмисан?» мазмунидаги изоҳларни қалаштирган. Уларнинг аксарияти хотин-ҳалаж. Оналик инстинкти ўлган, жаннатни гўдагидан устун қўядиган худбинлар суруви. Уларнинг фикрига ишонсак, бари 10 яшар боласини Мисрга гум қилиб жаннатий тож кутиб ўтирибдими? 10 яшар боласи бегона давлатда қолиб кетса қайси ақли соғ она кечаси тинч ухлайди? Икки йил а? Радикаллик, ғулуга берилишнинг ваҳим жиҳати ҳам шу аслида. Ўз билганидан қолмаслик, баҳсда ютказмаслик учун 10 яшар болани четга сургун қилиш нормал ҳолат эканини исботлашмоқчи. 10 яшар бола ота-онаси бағрида қолсин, ватанида улғайсин дейиш атеистлик эмиш. Эътиқод яхши нарса, инсон руҳини мустаҳкам қилади. Лекин жуда чуқурлашиб, фанатизмга берилиш оқибати сўнгсиз қўрқинч. Бола ота-энанинг мулки эмас. Эътиқод доим мустақил танлов бўлиши лозим. Олтин тож учун бола туққан худбинларга темир кишан ярашиқлиқ. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube