Телеграм канал «ELTUZ»

⚡️Вақт машинаси: 29 январь - Автомобиль асрининг бошланиши

Инсоният тарихидаги энг муҳим ихтиролардан бири айнан шу куни расмийлаштирилган. Немис муҳандиси Карл Бенц дунёдаги илк ички ёнув двигателли автомобиль учун патент олган. Шу билан от аравалар даври тугаб, автотранспорт эраси бошланган.

Бу воқеа шунчаки техника янгилиги эмас, балки инсониятнинг яшаш тарзини бутунлай ўзгартириб юборган бурилиш нуқтаси эди.

Дунёнинг биринчи автомобил паспорти

Карл Бенц ўзининг "Benz Patent-Motorwagen" деб номланган уч ғилдиракли машинаси учун Германия императорлик патент идорасига ариза топширади. Бу ҳужжат - №37435 рақамли патент тарихда ички ёнув двигателли автомобиль учун берилган биринчи расмий ҳужжат бўлиб қолди.

Бугунги кун стандартлари билан қараганда, бу "арава" жуда оддий кўринган, аммо ўша пайт учун бу ҳақиқий мўъжиза эди.
Бир цилиндрли, тўрт тактли двигателнинг қуввати атиги 0.75 от кучига эга, тезлиги эса соатига 16 км. бўлган. Машина бензин билан эмас, балки дорихоналарда сотиладиган лигроин (тозаловчи восита) ёрдамида ҳаракатланган.

Биринчи автомобилнинг "реклама агенти"

Гарчи Карл Бенц гениал муҳандис бўлса-да, у жуда тортинчоқ ва ўз ихтиросининг тижорий муваффақиятига шубҳа билан қарарди. Бу ерда унинг рафиқаси Берта Бенц тарих саҳнасига чиқади.
1888 йилнинг августида, эридан бехосдан, Берта икки ўғлини олиб, ушбу машинада Мангеймдан Пфорцхаймгача бўлган 106 километрлик масофани босиб ўтади. Бу тарихдаги илк узоқ масофали автосаёҳат эди.

У йўлда тиқилиб қолган ёқилғи қувурини шляпа тўғноғичи билан тозалайди. Ейилган тормозларга тери қоплатиб, дунёдаги биринчи тормоз накладкасини ихтиро қилади. Шунингдек у одамларга автомобиль нафақат ўйинчоқ ёки киборлик белгиси, балки ишончли транспорт воситаси эканини исботлайди.

Карл Бенцнинг ихтиросигача ҳам буғ билан ишлайдиган машиналар бўлган, аммо улар жуда оғир, секин ва хавфли эди. Бенцнинг машинаси эса енгил, ихчам ва электр ўт олдириш тизимига эга бўлган.

Унда замонавий автомобилларнинг барча асосий принциплари жамланган эди. "Менинг ихтиромга ҳеч ким қизиқмайди деб ўйлагандим, аммо Бертанинг саёҳатидан сўнг буюртмалар кела бошлади," — деб эслаган эди кейинчалик Карл Бенц.

Бу ихтиро кейинчалик Готлиб Даймлернинг ишлари билан бирлашиб, бугунги машҳур Mercedes-Benz брендининг асосини ташкил қилди.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️“БЕЛЛАКТ” КАША СИФАТСИЗМИ?

“Беллакт” кашасидан болам истеъмол қилиб келарди. 26 январь куни олиб келган кашани емади. Қорни оч, мажбурлаб ичирдим. Шу кундан ичи кетди. Каша айниб қолган, таъмидан билиниб турибди.

Видеода кўрганиздек, тайёрланганда ҳам ажралиб турибди. Боламнинг кашадан мазаси қочди. Ҳалиям бетоб. Яна каша сотиб олишга шароитим йўқ. Дўконга олиб борсам, муддати ўтмаган, деб қайтариб олишмади ҳам, алмаштириб беришмади ҳам. Соғлиқни сақлаш вазирлиги керакли чорани кўрар деган умиддаман.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️САРИҚ КАСАЛ БЎЛГАН МИГРАНТ РОССИЯДА ИШЛОЛМАЙДИМИ?

Россияда мигрантларга босим кучаймоқда. Энди мигрантларнинг тиббий текширув касалликлари рўйхати кенгайтирилади.

Путин остидаги ҳукумат мигрантларни тиббий кўрикдан ўтказиш тартибини кучайтиришни режалаштирмоқда. Бу ҳақда Қабмин аъзолари қўллаб-қувватлаган янги таклиф эълон қилинди.

Амалдаги қоидаларга кўра, Россияга келаётган меҳнат мигрантлари қатор юқумли касалликлар, ВИЧ инфекцияси, наркотик моддаларга боғлиқлик ва бошқа физиологик ҳолатлар юзасидан мажбурий тиббий текширувдан ўтади. Энди эса ушбу рўйхатни кенгайтириш таклиф қилинди.

Янги ташаббус доирасида вирусли гепатит, жумладан B ва C турлари каби касалликларни ҳам мажбурий текширув рўйхатига киритиш масаласи кўриб чиқилмоқда. Шунингдек, мигрантлар мамлакат ҳудудига кирганидан кейин белгиланган муддат ичида тиббий кўрикдан ўтиши шарт бўлиши мумкин. Текширув учун вақт чегараси ҳам қатъийлашади демак.

Бу чора-тадбирлар аҳоли саломатлигини ҳимоя қилиш, юқумли касалликлар тарқалишининг олдини олиш ҳамда миграция соҳасидаги назоратни кучайтиришга қаратилгани баҳона қилинаётир.

Мутахассислар фикрига кўра, янги талаблар мигрантлар учун ҳужжатлаштириш жараёнини бироз мураккаблаштирса эам соғлиқни сақлаш тизими учун муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Соғлигида муаммо бўлган фуқаролар учун эса ишлаш имкони йўқолади. Бу эса Марказий Осиёлик мигрантларнинг аҳволини танг қилади.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ХОДИМЛАР КЎЧАДА, РАҲБАРЛАР ИССИҚҚИНА ХОНАДА

Айни кезда энергетика тизими 2 та босқичда ишламоқда. Биринчиси энерго савдо, иккинчиси – экспилатсия. Қашқадарё экспилатсия тизимида ишловчиларга қишги форма берилди. Афсуски вилоятда энерго савдо тизимида ишловчиларга ҳанузгача форма берилмаяпти. Ходимлар кўчада совуқда юпун кийимда, раҳбарлар эса иссиққина кондиционерли хонада ишлашмоқда.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️МАҲАЛЛАНГИЗДА ИЧКИ ЙЎЛЛАР ҚАЙСИ ҚЎШНИНИНГ ҚУРИЛИШИДАН СЎНГ АБГОР ҲОЛГА КЕЛДИ?

Қарши тумани Ўзбекистон мустақиллиги маҳалла аҳолиси ички йўлнинг илма тешик бўлиб кетганидан норози. Кўчанинг икки томонида янги қурилган ва ҳали битмаган биноларни кўриш мумкин.

Бу биноларни кўтариш жараёнида оғир юкли мошинлар маҳаллага қатнагани тайин. Одатда ички йўллар бундай «нагрузкага» мослашмаган бўлади. Шу сабабдан ушбу аянчли ҳолатнинг юзага келишида маҳалла аҳлининг ўзи ҳам қисман масъул.

Йўл юзасида цемент қориб, қишин-ёзин шалаббо сувга ботирган, уй олдидаги «захват» ерларни ҳеч бўлмаса чиройли тартибга солмаган фуқароларга ҳам кўзгу тутиш керак ахир.

Қарши туман ҳокимлиги шу йўлларни ўтиб-қайтадиган ёш гўдаклар ҳаққи капитал текислаб бериши лозим. Шу билан бирга кўчани кузатув камералари билан жиҳозлаб уста-бузармон уй қурувчиларни назоратга олиш зарур.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ҒАЛЛАРОЛ АҲЛИГА КИМ ИМКОНИЯТ ЯРАТИБ БЕРАДИ?

Биз тоғли Ғаллаорол туманида яшаймиз. Деҳқончилик қилишнинг имконияти йўқ. Серёғин келганда ўт-ўланлар сув бўлади. Аҳоли асосан чорвачилик билан шуғулланади.

Яйловларимиз олдин Қоракўл трестга қарарди. Мана беш йил бўлдики, ўрмон хўжалиги ери деб халқдан мажбурий тўлов қилдиришмоқда. Яйловларни бузиб, ўзлари учун арпа экишмоқда. Йилига яйловларни бузиб, писта-бодом экади.

Қиш кунида қарға-қузғинлар ковлаб, еб кетади. Улардан қолгани ёзнинг иссиғида йўқ бўлиб кетади. Баҳорда Тошкентдан текширув келади деб кўчадан топкан кўчатларини ерга қадаб ётибди. Президентимиз халққа имконият яратиб беринглар, деб айтаётган бир пайтда булар бор имкониятни йўққа чиқаришмоқда.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️«UZUM» МАРКЕТ СОЯСИДАГИ ҚАРОҚЧИЛАР — КИБЕРЖИНОЯТНИНГ ЮҚОРИ БЎҒИМЛАРИ КИМ?

Куни кеча президент селекторда юмшоққина қилиб койиган ички ишлар тузилмасидаги киберхавфсизлик бўлинмаларига бугун жон кирди.

Энди улар огоҳ бўлинг дейиш билан чекланмасдан кибержиноятчиларни кўрсатиб ҳам беришяпти. Манов тўда Чилонзордаги панелка дўмни подволида ўрнашиб Uzum маркет мижозларини алдаб-авраб кредит олиш билан шуғулланган.

Хўш, шунча пайт бирор назорат органи билмадими буни? Бирор жабрланган дод солиб бўлинмага ариза кўтариб келмадими? Келган, телефон қилган, ариза ёзган – натижа ҳар доимгидек «сан солар» бўлган.

Элтуз жамоаси кибер жиноятларга қарши курашиш бўйича реал вазиятни текшириш учун қуйидаги сценарий асосида тажриба ўтказди:

Муҳбир «Узум маркет номидан чиққан фирибгарлар мени алдади» дея 71 203 55 11 ишонч рақамига қўнғироқ қилди. Жавоб совуқ, бепарво ва қисқа эди: ҳудудий инспекторга ёки 102 га боғланинг!

Бирор маслаҳат ёки аниқ ҳаракат бўлмаса, ҳатто ҳудудий бўлинмага фуқарони тезкор улаб беролмаса бу ишонч рақамидан нима наф бор ўзи?

Сўнг 102 га уланиб кибержиноят ҳақида хабар бермоқчи бўлдик. Бироқ меров масъуллар энг машҳур фириб схемасини тушунолмади.

«Қандай қилиб Узум сизни алдади?», «Узум билан боғланиб кўрдингизми?» қабилидаги аҳмоқона саволлар янгради. Сўнг бу кибер мутахассис мелиса бўлинмага келиб аризани қўлда ёзиб кетишни амр этди. Иш қанчада ҳал бўлади, ариза қайси босқичлардан ўтади? Саволларимиз жавобсиз қолди.

Кибер ҳужум бўлсаю, фуқаро қўлда оқ қоғозга ариза қоралаб ўтирса! Ҳар дақиқа ғанимат бўлган пайти хатто онлайн тезкор ариза юбориш имкони йўқ. Кринж. Хуллас, киберхавфсизлик бўлинмалари тубсиз қудуқ мисоли, аризангиз тушиб ғарқ бўлади.

Бу каби кибербункерлар фуқаро маълумотларини қаердан олади? Телефон рақамларни банклар берадими? Алоқа компаниялар узатадими? Ёки барчанинг шахсий маълумотлари жойланган OneID тизими жиноят олами билан ҳамкорми? Аввал шунга ойдинлик киритайлик. Жиноий тўда схемаларининг фақат ижрочиларини қувиб юрган киберхавфсизлик ходимлари касални даволаш ўрнига пешонага нам латта қўйиб истима тушириш билан машғул кўрсавод молдўхтирга ўхшайди.

👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ

💬Telegram |📱Facebook |
🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube