Телеграм канал «ELTUZ»

Ижтимоий тармоқда тарқалаётган видоедан маълум бўлишича афтидан тарихий бино бузиб ташланмоқда. Воқеа Самарқандда юз бергани айтилади. Мутасаддилардан изоҳ кутамиз.

⚡️ВАҚТ МАШИНАСИ: 21 ЯНВАРЬ — ХАЛҚАРО ҚУЧОҚЛАШИШ КУНИ Халқаро қучоқлашиш куни (International Hug Day) — бу шунчаки рамзий байрам эмас, балки инсон саломатлиги ва руҳиятига ижобий таъсир этувчи ўзига хос анъанадир. Байрам илк бор 1986 йил 21 январда АҚШнинг Мичиган штатида нишонланган. Унинг асосчиси — Кевин Заборни исмли шахс бўлиб, у инсонларнинг ўз ҳиссиётларини очиқ ифода этишдан тортинишларини кузатиб, шундай кунни ташкил этишга қарор қилган. Нега айнан 21 январь? Бу сана тасодифан танланмаган. У Янги йил байрамлари ва Севишганлар куни (14 февраль) ўртасидаги даврга тўғри келади. Статистикага кўра, айнан шу вақтда инсонларда қишки тушкунлик ва руҳий толиқиш энг юқори нуқтага чиқади, қучоқлашиш эса бу ҳолатни енгишга ёрдам беради. Қучоқлашишнинг илмий фойдаси Қучоқлашиш пайтида инсон организмида муҳим биокимёвий жараёнлар юз беради. Бу ерда асосий ролни окситоцин - бахт гормони ўйнайди. Қучоқлашганда мияда айнан окситоцин ажралиб чиқади. Бу модда хавотир ва қўрқувни камайтиради, меҳр ва ишонч туйғусини оширади. Қучоқлашиш қондаги кортизол (стресс гормони) даражасини туширади ва қон босимини меъёрлаштиради. Психологларнинг таъкидлашича, тез-тез қучоқлашиб турадиган инсонларнинг иммунитети мустаҳкамроқ бўлади, чунки ижобий ҳиссиётлар тананинг ҳимоя тизимини фаоллаштиради. Машҳур оилавий терапевт Виржиния Сатирнинг фикрича, яшаб қолиш учун кунига 4 марта; Ўзини яхши ҳис қилиш учун 8 марта; Ривожланиш ва ўсиш учун 12 марта қучоқлашиш керак. «Free Hugs» (Бепул қучоқлар) ҳаракати Бу байрам билан боғлиқ ҳолда дунё бўйлаб кўнгиллилар кўчага «Бепул қучоқлар» деб ёзилган плакатлар билан чиқишади ва йўловчиларга меҳр улашишади. Байрам қоидасига кўра, ҳатто нотаниш одамни ҳам қучоқлаш мумкин, бироқ бу доимо ўзаро розилик асосида бўлиши шарт. Бу кун ҳеч қандай харажат талаб қилмайди. Энг яхши усул — яқинларингиз, дўстларингиз ёки оила аъзоларингизга меҳр кўрсатишдир. Психологларнинг фикрича, ҳатто уй ҳайвонини қучоқлаш ҳам худди шундай ижобий таъсир кўрсатади. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️13 ёшли болакай онасига машина олиш учун ўз Xbox’ини сотди ва ойлаб газон ўрди Атиги ўн уч ёшида бўлган бу бола ҳатто кўплаб катталар ҳайиқадиган танловни қилди. У Xbox’ини сотди, компютер ўйинларидан воз кечди ва мактабдан кейин ойлаб газон ўриб ишлади. Дўстлари дам оларкан у сабр билан меҳнат қилиб, топган ҳар бир долларини тежади. Унинг мақсади оддий, аммо жуда кучли эди - машинаси бўлмаган ёлғиз онасига ёрдам бериш. У бу ишни эътибор ёки мақтов учун қилмади. У онасининг ҳар куни иш, рўзғор ташвишлари билан елиб югуришини кўриб турарди. Янги пойабзал ёки гаджет сўраш ўрнига, у пешана тери тўкди. Ҳар бир иш ҳақи уни онасининг кундалик қийинчиликларини енгиллаштиришдек катта мақсадга яқинлаштирди. Ниҳоят, у онасига машина калитларини топширганида, ҳис-туйғулар устун келди. Узун нутқлар керак эмас эди. Ўша он ҳақиқий муҳаббат қандай бўлишини кўрсатди. Бу ҳикоя фидокорликнинг ёш танламаслигини исботлади. Баъзан энг қийин орзулар қатъий ирода билан рўёбга чиқади. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️ЎЗБЕКИСТОНЛИКЛАР ҚИСМАТИГА АРЗОН МАШИНА ОЛИШ ЁЗИЛГАНМИ? Сўнгги йилларда Ўзбекистон автомобиль бозори фаоллашгани кузатилмоқда. 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида 379 мингдан ортиқ автомобиль сотилгани бунга яққол мисол. Бир қарашда бу рақам бозорда имкониятлар кенгайганини англатгандек туюлади. Аммо рақамлар ортидаги манзара бунчалик ижобий эмас. Сотув ҳажмларининг асосий қисми арзон сегментга тўғри келяпти. Энг кўп харид қилинаётган моделлар - маҳаллий ишлаб чиқарилган ва техник жиҳатдан содда машиналар. Замонавий ва қимматроқ моделларга қизиқиш бор, аммо у оммавий тус олгани йўқ. Бу ҳолат фуқароларнинг танлови кенглигидан эмас, харид имконияти чекланганидан далолат беради. Очиқ маълумотларга кўра, харидорларнинг тахминан 75 фоизи маҳаллий арзон автомобилларни танламоқда. Бу рақам бозор эркин рақобат асосида шаклланган танловни эмас, иқтисодий мажбуриятни акс эттиради. Нега маҳаллий арзон машиналар устун? Биринчи омил - нарх. Аҳоли даромадлари қиммат автомобил харид қилиш учун етарли эмас. Иккинчи омил - хизмат кўрсатиш инфратузилмаси. Маҳаллий ишлаб чиқарилган машиналар учун эҳтиёт қисмлар осон топилади, таъмирлаш хизматлари нисбатан арзон. Бу эса узоқ муддатли харажатларни ҳисоблайдиган истеъмолчи учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Бироқ бозорда фаоллик бўлишига қарамай, автомобиль сотиб олиш жараёни ҳануз мураккаб. Машина танлаш, расмийлаштириш, навбатлар ва ҳужжатлар бир неча соатда ҳал бўладиган масала эмас. Бу жараён кўпинча бир кундан ортиқ вақтни олади. Кредит сиёсати - бозорни чекловчи омил Автомобиль харидида кредитнинг ўрни катта, аммо амалда у осон ечим эмас. Фоиз ставкалари юқори, шартлар эса аниқ ва барқарор эмас. Бу ҳолат кўпчиликни кредитдан воз кечишга ёки имконияти етган энг арзон вариантни танлашга мажбур қилади. Чет элда ишлаб чиқарилган янги автомобилларнинг нархи импорт билан боғлиқ юқори божхона тўловлари ва солиқлар сабаб кескин ошади. Япония, Корея ёки Европа ишлаб чиқарувчиларининг машиналари нархи маҳаллий бозорда аҳоли даромадларига мутаносиб эмас. Бундан ташқари, импорт жараёнининг ўзи ҳам мураккаб. Узоқ кутиш муддатлари, норасмий чекловлар ва маъмурий тўсиқлар машиналарни олиб киришни қийинлаштиради. Натижада, ҳатто импорт қилинган автомобилларга нисбатан ҳам ишонч паст. Автомобиллашув даражаси нимани кўрсатади? Ўзбекистонда автомобил кўпинча нафақат ҳаракат воситаси, балки кундалик эҳтиёж ва даромад манбаи ҳисобланади. Шунга қарамай, автомобиллашув даражаси ҳануз паст. 2023 йилда ҳар 1 000 кишига 100 тадан сал кўпроқ автомобиль тўғри келган. Бу кўрсаткич аҳоли эҳтиёжи тўлиқ қондирилмаётганини кўрсатади. Ўзбекистонда фуқароларнинг арзон автомобиль танлаши эркин бозор натижаси эмас. Бу - чекланган даромадлар, юқори божхона тўловлари, қиммат кредитлар, заиф рақобат ва импортдаги тўсиқлар йиғиндиси. Мавжуд шароитда аҳоли кундалик эҳтиёжга жавоб берадиган, техник жиҳатдан оддий ва нисбатан арзон машиналарни танлашга мажбур. Бозор ҳақиқий танлов майдонига айланиши учун эса фақат сотув ҳажмларининг ўсиши эмас, харид имкониятларининг ҳам кенгайиши талаб этилади. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

⚡️(Суратда: Озодлик бош муҳаррири Паҳлавон Содиқ ва Озод Европа/Озодлик Радиоси Президенти Жейми Флай Ўзбекистон Сенати раиси Танзила Норбоева билан музокаралар чоғида. Тошкент, 2022 йил, июнь) Озодлик радиоси бош муҳаррири Паҳлавон Содиқ радиодаги фаолиятини якунлаганини эълон қилди. Бу ҳақда у Фейсбукдаги саҳифасида пост қолдирди. Журналист ўзининг истеъфоси радиодаги молиявий қийинчиликлар билан боғлиқ эмаслигига ишора қилган. Ўтган йил февралида АҚШнинг Глобал медиа агентлиги (USAGM) Озод Европа/Озодлик радиоси, шунингдек, Америка овози ҳамда Эркин Осиё радиоларини молиялашни тўхтатганини эълон қилган эди. Шундан кейин Озод Европа/Озодлик радиоси USAGM қарори устидан АҚШ федерал судига мурожаат қилган ва Конгресс ажратган маблағларнинг бир қисмини қайтариб олишга муваффақ бўлган. Озодлик бош муҳаррири Паҳлавон Содиқ 2022 йил ёзида радионинг ўша пайтдаги Президенти ва ижрочи директори Жейми Флай билан бирга Ўзбекистонга сафар қилган ва ўзбек расмийлари билан радио журналистларини аккредитациядан ўтказиш масаласида музокаралар олиб борган эди. Шундан сўнг Озодлик мухбирлари Ўзбекистондаги қатор халқаро тадбирларни ёритган. АҚШ Конгресси томонидан молияланадиган Озод Европа/Озодлик радиоси 1949 йилда таъсис этилган бўлиб, 23 мамлакатга 27 тилда радиоэшиттириш ва телекўрсатувлар узатиб келади. ПАҲЛАВОН СОДИҚ: DREAM TEAM - ОРЗУДАГИ ЖАМОА “Озодлик”даги беш йилнинг икки йили ковидга қарши кураш, охирги бир йил эса ундан ҳам ёмонроқ - сиёсий пандемияга қарши тираниш фонида ўтди. Аммо пировардида радио бу инқироздан янада кучлироқ бўлиб чиқди - молиявий қурбонликлар бериб бўлса ҳам таҳририят мустақиллигини ҳимоя қила олди. (Бу ерда Озодлик Америка ҳукуматининг пропагандаси, дейдиганлар учун муҳим сабоқ бор) Фақат бу орада журналистика билан бир қаторда шахсий ҳаётдаги приоритетлар ҳақида ҳам узун-узун ўйлашга, уларни қайта кўриб чиқишга фурсат бўлди. Афсуски, ниҳоий қарор радио фойдасига бўлгани йўқ. Бироқ, зарарига ҳам эмас. Чунки Озодлик, бу - катта институт ва унда бир журналист ёки муҳаррирнинг келиб-кетиши кўп нарсани ҳал қилмайди. Бу ерда қоидалар, журналистик қадриятлар ва андозалар ишлайди. Шахсан мен учун радио миллий озодлик ва УмумТуркистон ғояларини тирик тутган (радио ва унинг журналистлари ҳақида биринчи марта совет пропаганда мақоласини ўқиганимда бешинчи синфда эдим), жадидчилик бугунгидек урф эмас, балки хурофот деб кўрилган замонларда жадидлар номини унуттирмаган, Озодлик, Ҳуррият ва Эрк сўзларининг ўзбек сиёсий луғатида яшаб қолишига хизмат қилган ва мафкуравий зиддиятлар фонида ҳали қиймати тўлиқ англаб етилмаган бир актив, яқин ўтмишимизда эса овози ўчирилганларнинг овозидир. Унинг 75 йиллик архивлари қаърида Ўзбекистоннинг узоқ ва яқин тарихи, шахсиятлари, сиёсий тафаккури ва тадрижини муҳрлаган минглаб материаллар, ёзувлар, ҳужжатлар ётибди. Уларни тадқиқ қилиш, янгилаш ва умумхазинага қўшиш - биздан кейин келадиганларнинг иши. Юқорида “Орзудаги жамоа” дедим. “Жамоадаги орзу” ҳам бор. Бу - худди шундай ҳур ва эркин матбуотни Ўзбекистоннинг ўзида ҳам кўриш орзуси. Бу эҳтимол, узоқ йўл. Аммо журналистика - зотан, бир йўл, манзил эмас. Бу йўлда ҳамроҳ бўлган барча ҳамкасбларимга, улар хоҳ Ўзбекистон ичкариси, хоҳ ташқарисида бўлсин, келгуси фаолиятларида муваффақиятлар тилайман. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

ТОШКЕНТДА ҲИНД ТИЛИДА ЁЗИЛГАН ПЕШЛАВҲА ОЛИБ ТАШЛАНДИ Тошкент шаҳрида жойлашган тиббиёт университети яқинида ҳинд тилида ёзилган реклама пешлавҳаси олиб ташланди. Ушбу ҳолат ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамаларга сабаб бўлгач, пойтахт ҳокимлиги томонидан ҳолат юзасидан тезкор текширув ўтказилди. Маълум бўлишича, мазкур пешлавҳа тегишли рухсат берувчи ҳужжатларсиз ва амалдаги қонун талаблари бузилган ҳолда ўрнатилган. Хусусан, реклама “Давлат тили тўғрисида”ги ҳамда “Реклама тўғрисида”ги қонунларга зид бўлиб, унда ахборот давлат тилида берилиши лозим ва ҳужжати йўқ. Ўзбекистон қонунчилигига кўра, ташқи реклама ва эълонлар аввало ўзбек тилида жойлаштирилиши шарт. Бошқа тиллардаги матнлар бўлиши мумкин, бироқ улар давлат тилидаги ёзувдан кичикроқ ҳажмда ва иккиламчи кўринишда берилиши лозим. Шунингдек, ҳар қандай ташқи реклама учун маҳаллий ҳокимлик органларидан рухсатнома олиш мажбурий ҳисобланади. Текширув якунларига кўра, аниқланган қоидабузарликлар сабабли ҳинд тилидаги пешлавҳа белгиланган тартибда олиб ташланди. 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube

QUOD LICET IOVI, NON LICET BOVI ЁХУД ХУШНУДБЕК ЮБКАСИ УЧУН ЖАВОБ БЕРАДИМИ? Ўзбекистонлик модель Шаҳризода Мадаминова гўёки «давлат байроғи, давлат герби ёхуд давлат мадҳияси тўғрисидаги қонунчиликни бузгани» учун одил суд томонидан жаримага тортилгани ҳақида Ўзбекистонда эринмаган ким бўлса ёзиб чиқди. (Албаттаки, бу ҳақда бириничи бўлиб хабар берган олабўжи Элтузни тилга олишмади.) Шу ўринда ижтимоий тармоқларда қатор саволлар кўтарилмоқда. Хусусан, давлат хизматчиси, давлат ахборот агентлиги раҳбари ўринбосари Хушнудбек Худойбердиев ҳам худди шундай жавобгарликка тортиладими? Ёки унинг ҳаракати ҳурматсизлик ҳисобланмайдими, Шаҳризоданинг иши эса айнан ҳурматсизлик сифатида баҳоланадими? Агар Шаҳризода Мадаминованинг ҳаракати «давлат рамзларига ҳурматсизлик» деб малакаланган бўлса, суд ушбу иш билан Хушнудбек Худойбердиевга тааллуқли ҳолат ўртасида қандай ҳуқуқий фарқ борлигини очиқ-ойдин тушунтириб бера оладими? Ёки бу фарқ фақат лавозим бор ёки йўқлиги билан изоҳланадими? 👉 ХАБАР БЕРМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ ЁКИ МУРОЖААТ ЙЎЛЛАМОҚЧИ БЎЛСАНГИЗ 💬Telegram |📱Facebook | 🐦Twitter |📱Instagram |📺YouTube