Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм. Аллоҳга ҳамду санолар, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга дуруду салавотлар бўлсин.
аммо баъд.
Каъбаи муаззаманинг мизоби (тарнови)
Каъбаи муаззаманинг мизоби (тарнови) «Раҳмат мизоби» деб ҳам аталади. У Каъба томининг шимолий томонига ўрнатилган ва Исмоил алайҳиссалом ҳижри (Ҳижри Исмоил) томонга йўналтирилган бўлиб, Каъбаи муаззаманинг томи ювилганда ёки ёмғир ёққанда тўпланган сувни чиқариб юборишга хизмат қилади.
Каъбаи муаззамага биринчи бўлиб тарновни Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам таваллудларининг 35-йилида, Қурайш қабиласи Каъбани қайта қурганда ўрнатган. Бунгача Каъбанинг томи бўлмаган.
Ибн Ҳишом Ибн Исҳоқдан ривоят қилиб келтиради:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўттиз беш ёшга тўлганларида Қурайш Каъбани қайта қуриш учун тўпланди. У пайтда Каъба одам бўйидан сал баландроқ, устма-уст терилган тошлардан иборат эди. Бир гуруҳ кимсалар Каъбанинг хазинасини ўғирлаб кетгач, улар Каъбанинг бўйини кўтариб, том ёпишни мақсад қилишди».
Кейинчалик Абдуллоҳ ибн Зубайр розияллоҳу анҳумо Каъбани қайта қурганида, унга мизоб ўрнатди ва унинг сув тушадиган жойини Қурайш қилганидек Исмоил алайҳиссалом ҳижрига қаратди.
Ҳозирги кунгача Каъбаи муаззамада турадиган тарнов (мизоб) Султон Маҳмудхоннинг ўғли Султон Абдулмажидхон томонидан Истанбулда ясалиб, ҳижрий 1276 йилда олиб келиб ўрнатилган. Бу тарнов (мизоб) тилла билан қопланган.
Подшоҳ Сауд ибн Абдулазиз даврида Каъбаи муаззама томи таъмирланганда, тарновнинг устига қушлар қўнишининг олдини олувчи, юқорига қараган михларида қисман таъмирлаш ишлари олиб борилган. Мизоб олтин пластинкалар билан қопланган бўлиб, унга биринчи бўлиб олтин қоплатган шахс Валид ибн Абдулмалик раҳимаҳуллоҳ ҳисобланади.
Тарнов (мизоб) тўғри тўртбурчак шаклида бўлиб, осмонга қараган устки қисми очиқ. Шунингдек, Каъба томига тақалиб турадиган орқа қисми ҳамда Исмоил алайҳиссалом ҳижрига қараган олд қисми ҳам очиқдир.
Техник ўлчамлари:
• Узунлиги: 2,58 метр (шундан 58 сантиметри девор ичида жойлашган).
• Кенглиги: 25 см.
• Баландлиги: 21 см.
• Асоси: Қалинлиги 2 см бўлган қаттиқ тик (саж) дарахти ёғочидан ясалган.
• Қопламаси: Икки ён томони 24 қиротли (99,9% пробали) соф тилла пластинкалар билан қопланган.
Манба: «Мадинаи Мунаввара ёдгорликлари».