❓Bolalarda yassioyoqlik profilaktikasi uchun ortopedik oyoq kiyimlar qachondan kiygiziladi?
✅ Dr. Muxtorov javobi:
Ilmiy manbalarga (AAP, ESPR va bolalar ortopediyasi bo‘yicha klinik tavsiyalar) ko‘ra, sog‘lom bolalarda 3–4 yoshgacha kuzatiladigan yassioyoqlik ko‘pincha fiziologik holat hisoblanadi. Chaqaloq va kichik yoshdagi bolalarda oyoq kaftida yog‘ qavati qalin bo‘lgani hamda boylam-apparati yetilmagani sababli oyoq kafti tekis ko‘rinadi. Bu patologiya emas va maxsus ortopedik oyoq kiyim talab qilmaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, sog‘lom, og‘riqsiz va funksional buzilishsiz bolalarda profilaktik maqsadda ortopedik poyabzal yoki supinator qo‘llash yassioyoqlikning oldini olmaydi. Aksincha, oyoq mushaklarining tabiiy rivojlanishi uchun bola imkon qadar yalangoyoq (xavfsiz muhitda) yurishi tavsiya etiladi.
Ortopedik oyoq kiyimlar quyidagi holatlarda tavsiya etiladi:
▪️4–5 yoshdan keyin saqlanib qolgan va rigid (qotib qolgan) yassioyoqlik;
▪️Oyoqda og‘riq, tez charchash yoki yurish buzilishi;
▪️Nevrologik yoki ortopedik kasalliklar;
▪️Shifokor tomonidan aniqlangan anatomik deformatsiyalar.
❓Bolalarning aqliy faoliyatiga rebuslar qanday ta’sir qiladi?
Rebuslar — bu vizual-belgili mantiqiy topshiriqlar bo‘lib, bolalarda kognitiv jarayonlarni kompleks rivojlantiradi. Pediatrik neyropsixologiya ma’lumotlariga ko‘ra, rebus yechish jarayonida bir vaqtning o‘zida diqqat, xotira, tafakkur va nutq markazlari faollashadi. Bu esa bosh miya po‘stlog‘ining frontal va parietal sohalarida neyron aloqalar mustahkamlanishiga yordam beradi.
Rivojlanish psixologiyasi tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, mantiqiy o‘yinlar ijro funksiyalarini — ya’ni rejalashtirish, muammoni hal qilish, kognitiv moslashuvchanlikni rivojlantiradi. Rebuslar ayniqsa 5–10 yosh oralig‘ida foydali bo‘lib, bu davrda abstrakt tafakkur va simvolik fikrlash shakllanadi.
Rebus bolada sabr-toqat va motivatsiyani oshiradi. Muammoni mustaqil hal qilish dofamin tizimini faollashtirib, ijobiy mustahkamlash effektini beradi. Bu esa o‘qishga qiziqishni kuchaytiradi.