Bolaning aqliy rivojlanishi haqida qayg'uradigan ota-ona unga albatta kitob o'qib berishi kerak ekan. Bu haqda Kaliforniya Universiteti tadqiqotlari so'zlamoqda.
Bolaga har kuni yotishdan oldin baland ovozda kitob o'qib berilsa, uning aqliy rivojlanishiga katta ijobiy ta'sir etilar ekan.
Psixologik tekshiruvlar shuni ko'rsatdiki, bolaga kitob o'qib berilganida unda:
so'z boyligi oshadi;
kitobga mehri paydo bo'ladi;
muomalasi chiroyli bo'ladi.
Kitobda qanchalik mukammal so'zlar mavjud bo'lsa, kelajakda bolaga bu so'zlarni o'rganishi yanada oson bo'lar ekan.
Yangi tug'ilgan chaqaloqqa 5 daqiqa davomida bo'lsa ham kitob o'qib berish, uning ham aqliy rivojlanishi uchun juda foydali ekan.
Yana bir tadqiqotning ko'rsatishicha, 3 yoshdan 5 yoshgacha bo'lgan bolalarga ko'p kitob o'qilsa, ularning chap miya yarimshari rivojlanar ekan. Bu degani, bolada suhbat qilish, tasavvur, tilga moyillik kabi xislatlar yuksaladi. Kitobni o'qilishini ko'p eshitgan bola buyum va so'zlar orasida bog'liqlik ko'p ko'ra boshlaydi. Bu esa bolaning miyasini ilmiy, akademik yo'nalishda rivojlanishiga turtki bo'ladi.
Undan tashqari uyqudan ketishdan oldin kitob o'qilsa, bola oson uyquga ketadi va tinch uxlaydi, ota-ona va bola orasidagi ruhiy munosabat yanada mustahkamlanadi.
❓Bolaga qanday kitob tanlash lozim?
Eng yaxshi kitob, bu klassik ertak va hikoyalardir. Lekin undan yaxshi tanlov, bola o'zi qiziqqan kitobini o'qib berish. Bola bilan kitob do'konlariga tez-tez borib turish kerak. U yerda bola o'zi qiziqib tanlagan kitobini olib berib, unga o'qib berish maqsadga muvofiq bo'ladi.
Bitta o'yinchoqning narxiga ba'zida 10 dona kichik kitob sotib olsa bo'ladi. Ota-ona pulni sifatsiz, keraksiz va ba'zida zararli plastikdan yasalgan o'yinchoqqa emas, foydasi har tomonlama katta va qiziqarli kitobni olib berib, bolaning kelajagiga katta ijobiy xissa qo'shgan bo'ladi. Keyinchalik bola ham, o'yinchoq do'koniga emas, balki kitob do'koniga borishni afzal ko'rib qoladi.
Farzandingiz sizdan oxirgi marta qachon sovg'a so'radi?
Rejissyor Shohruh Norqulovning "Sovg'a" deb nomlangan videoroligi har bir ota-onani chuqur o'ylantiradigan ajoyib ekran asari bo'libdi. Keling videorolikni biroz tahlil qilamiz.
Rejissor bizga nima demoqchi?
▪️Zamonaviy dunyoda bolalarimizni qimmatbaho gadjetlar, o'yinchoqlar yoki shirinliklar bilan xursand qilishga o'rganib qoldik. Ammo ular kutayotgan haqiqiy sovg'a — biz bilan o'tkazadigan vaqt va ma'naviy yaqinlikdir.
▪️Qizchaning otasiga bergan jumboqlari ortida "Menga vaqt ajrating, men bilan gaplashing" degan yashirin ma'no bor.
▪️Ertak kitob shunchaki sovg'a emas, u ota va farzandni kechalari bir nuqtaga jamlaydigan, ularni suhbatlashtiradigan va rishtalarni mustahkamlaydigan vositadir.
❗️Ish, charchoq va vaqtimiz yo'qligi bu bizning bahonalarimiz. Keling, bugun kechasi uylarimizga shunchaki non yoki yegulik emas, ular kutgan "yangi ertak kitob"ni va eng muhimi — o'zimizni ham birga olib boraylik.
Kichkintoylar dunyoga kelganidan so‘ng ularning organizmida qanday o‘zgarishlar yuz berishini bilasizmi?
Taniqli mutaxassis Dr. Maqsud Muxtorning "Chaqaloqlar o‘tkinchi holatlari" kitobi bilan xotirjam va bilimli ota-onaga aylaning! 📖🥳
Ushbu kitob yordamida quyidagi savollarga javob topasiz:
✅ Chaqaloq terisining po‘st tashlashi va rangi o‘zgarishi normal holatmi?
✅ Ilk haftalardagi gormonal o‘zgarishlarda nima qilish kerak?
✅ Qaysi holatlar o‘zi o‘tib ketadi va qaysi birida shifokor ko‘rigi shart?
Kitob uydagi ortiqcha vahimalarning oldini oladi va farzandingiz ilk yilini sog‘lom o‘tkazishiga yordam beradi. 🥰
Narxi: 14000 so'm
Elektron kitob: 10000 so'm
📱Kitobni elektron variantini ham sotib olishingiz mumkin.
Bolaning terisi kattalarnikidan farq qiladi, shuning uchun bolaning terisiga alohida ahamiyat berish lozim.
Birinchidan, bolada ter chiqaruvchi bezlar rivojlanmagan bo'ladi. Shuning uchun bola badanidan issiqlikni ter orqali emas, o'pkasi orqali chiqaradi. Quruq yoki issiq havo o'pka orqali badan issiqligini chiqarishga to'sqinlik qiladi va bolaning hali yaxshi rivojlanmagan ter bezlariga og'irilik tushib, bola terisiga ziyon yetadi.
Ikkinchidan, bola terisining eng yuqori qismi kattalarnikiga nisbatan ingichka bo'ladi. Shuning uchun arzimagan kimyoviy yoki mexanik ziyon bola terisiga qattiq ta'sir ko'rsatishi mumkin.
Uchinchidan, bola terisi yog'lar (lipidlar)ga boy bo'ladi. Bu yog'lar kattalar uchun zararsiz bo'lgan moddalarni (kimyoviy poroshok, siydik, kal) bola terisida tez parchalab yallig'lanish oson hosil bo'lishiga olib keladi.
Bola terisining do'stlari:
1. Harorati 20 gradus atrofida, va namlik darajasi 50-70% bo'lgan xona;
2. Sifatli paxta tolasidan qilingan kiyim;
3. Yalong'och bo'lish - bola terisini toza havo bilan kontakt qildirish lozim;
4. Nam gigienik salfetkalar;
Bola terisining dushmanlari:
1. Quruq va issiq havo;
2. Siydik va najas;
3. Teri bilan munosabatda bo'lgan kimyoviy moddalar (kir yuvish vositalari, xlorli suv, sintetik kiyim, sifatsiz parvarish anjomlari);
4. Bola terisi uchun mo'ljallanmagan sovun;
5. Mexanik ziyon keltiruvchi omillar: kiyimga ishqalanish, gilamda emaklash, gigiyenaga rioya qilmaslik.
Krem, losyon, yog'larga kelsak, bu moddalarni ehtiyoj bo'lsagina ishlatish lozim, ya'ni qish kuni ko'chaga chiqmoqchi bo'lsangiz, albatta quruqdan saqlovchi maxsus kremni bola terisi ochiq qolgan joylariga surtib qo'ygan ma'qul. Bolaning terisi siydik va najas bilan doimiy kontaktda bo'lgan joylarni ham maxsus vositalar bilan parvarish qilish lozim.
Lekin ehtiyoj bo'lmaganda turli xil krem va losyonlardan foydalanish kerak emas. Yangi tug'ilgan chaqaloqni cho'miltirib bo'lgach oddiy sterillangan o'simlik(zaytun) yog'i bilan parvarish qilsa, yetarli bo'ladi.
⁉️Baqirish bolalarda miya rivojlanishiga ta'sir qilishini bilasizmi?
🫣 Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, kundalik janjallar bolalarning aqliy rivojlanishiga juda salbiy ta'sir ko'rsatadi va tajovuzkor xatti-harakatlarning rivojlanishiga yoki aksincha, ularning haddan tashqari qattiq qo'llik va o'zini past baholashga olib kelishi mumkin.
🤔 Psixologlar ikki yil davomida 976 oilani tahlil qilib, ota-ona tarbiyasining bir qismi bo‘lgan baqirib so'kisirlarning xulq-atvorida muammolarga, kichkintoylarda esa depressiyaga olib kelishini aniqladilar.
Bundan tashqari, bolalar yanada qaysar bo'lishdi va bunday o'zgarishlar natijasida kelib chiqqan jarohatlardan so'ng, ota-onalar o'zlariga kelganlarida ko'rsatadigan mehr ,e'tibor va boshqa sevgi imo-ishoralari bilan "asliga qaytmadi".