Телеграм канал «Fikrat»

Ushbu suhbatimiz boshlandi

Bugun 21:00 da tarixçi Nurbek Allaberganov bilan yopiq telegram kanalimizda suhbatimiz bor.

🎙 Mavzu: Praga bahori: Çexoslovakiyada nimalar bölgan edi?

🔗 Suhbat yopiq formatda bölib ötadi. Faqat tölov qilganlar qatnasha oladi.

Murojaat uchun: @nurbekgofurov

Англия қирғоғидаги бегона уруш: Даунс жанги тарихи

1639 йил 21 октябрда Англиянинг Кент графлиги соҳиллари яқинида Испания империяси ҳамда Нидерландия ҳарбий флотлари ўртасида XVII асрнинг энг йирик денгиз жангларидан бири содир бўлди. Тўқнашув инглиз соҳил қалъаларининг тўплари остида, Лондон тўғридан-тўғри ўз суверенитети ва мутлақ паноҳи остидаги нейтрал ҳудуд деб билган сувларда кечди. Испанлар бу ерда бетараф давлатнинг дипломатик ҳимоясига суянишга уринган бўлса, голландлар асрий рақибининг асосий денгиз кучларини яксон қилиш имкониятини қўлдан бой беришни истамади. Натижада Испаниянинг катта эскадраси тор-мор этилди, Англия қироли Карл I нинг денгиздаги ҳукмронлик даъвоси эса халқаро миқёсда очиқчасига обрўсизланди. Тарихга “Даунс жанги” (Battle of the Downs) номи билан кирган бу тўқнашув ўша даврда Англияда амалда бўлган Юлиан тақвимига кўра 11 октябрь санаси билан ҳужжатлаштирилган бўлиб, бу қитъада қўлланилган Григориан тақвимидаги 21 октябрга тўғри келади.

Жангнинг илдизлари Нидерландиянинг Испания Габсбурглари ҳукмронлигига қарши олиб борган узоқ йиллик озодлик кураши – Саксон йиллик урушга (1568-1648) бориб тақалади. Минтақада қуруқликдаги армияларни таъминлаш ва Шимолий денгиз савдо йўлларини назорат қилиш ҳар икки томон учун ҳаёт-мамот масаласи эди. Испания учун Жанубий Нидерландиядаги (Фландрия) қўшинларига янги кучлар, маош ва ҳарбий аслаҳа етказиш ниҳоятда зарур бўлса, голландлар учун бу оқимни Ла-Манш бўғозида тўхтатиш душманнинг ҳарбий машинасини фалаж қилиш демак эди. 1639 йилнинг кузида адмирал Антонио де Окендо қўмондонлигидаги улкан испан флоти Фландрияга қуруқлик аскарлари ва кумуш захираларини етказиш, шунингдек, имкон туғилса, рақиб эскадрасини очиқ тўқнашувда мағлуб этиш топшириғи билан йўлга чиқди. Бироқ Ла-Маншда нидерланд адмирали Мартен Тромп кемалари билан бўлган дастлабки тўқнашувлардан сўнг, жиддий шикастланган Окендо кемалари Даунс рейдига – Англия қирғоқлари яқинидаги табиий ҳимояланган лангар ташлаш маконига кириб паноҳ топди. Испан қўмондони инглизларнинг расмий бетарафлигидан фойдаланиб, таъмир ва таъминот учун вақт ютишни кўзлаган эди. Аммо голланд адмирали Мартен Тромп рақибни қамал ҳолатида ушлаб туриб, зудлик билан қўшимча кучларни жанг майдонига сафарбар этди...

Давоми янада қизиқ: https://fikratonline.uz/angliya-qirgogidagi-begona-urush-dauns-jangi-tarihi/

@fikrat

Сиёсий таҳлилчига позиция керак. Лекин кимнинг позицияси?

ОАВда сиёсий таҳлилчилар иштирокидаги мунозараларда «сиёсатшуноснинг аниқ позицияси бўлиши керак» деган фикр тез-тез янграйди. Бир қарашда, бу талаб ўринли. Сиёсий жараёнларни шарҳлайдиган мутахассиснинг ўз қарашлари бўлиши табиий. Аммо бу ерда муҳим савол бор: аниқ позиция деганда нимани тушунамиз? Муайян сиёсий томонни қўллаб-қувватлашними ёки воқеаларга мустақил баҳо беришними?

Бу икки тушунчани аралаштирмаслик керак. Акс ҳолда, сиёсий таҳлил билан сиёсий тарғибот ўртасидаги чегара йўқолади. Сиёсий таҳлилчи муайян давлат, ҳукумат ёки сиёсий кучни доимо қўллаб-қувватлаши шарт эмас. Унинг вазифаси — воқеаларнинг сабабларини тушунтириш, иштирокчилар манфаатларини очиб бериш ва эҳтимолий оқибатларни тафаккур қилишдир. Баъзан бу бир томонни қўллаб-қувватлашни талаб қилади. Бошқа ҳолларда эса уни танқид қилишга тўғри келади.

Сиёсий таҳлилчига позиция керак. Бу позиция мустақил фикр, далилларга содиқлик ва изчил мезонларга таяниши лозим. Агар «аниқ позиция» деганда ҳар қандай вазиятда бир томонни танлаш тушунилса, бундай талаб муаммоли. Чунки у экспертдан мустақил таҳлилни эмас, сиёсий садоқатни кутишга олиб келади. Гўё ҳар бир масалада кескин баёнот бериш ва қатъий ҳукм чиқариш шарт...

Мақолани тўлиқ ўқиш: https://fikratonline.uz/siyosiy-tahlilchiga-poziciya-kerak-lekin-kimning-poziciyasi/

@fikrat

Ushbu suhbatimiz boshlandi

💡Bugun 21:00 da Siyosatshunos Hamid Sodiq bilan suhbatimiz bor.

🎙Mavzu: Vestfal tartiboti

🔗 Suhbat yopiq formatda bo‘lib o‘tadi. Faqat to'lov qilganlar qatnasha oladi.

Murojaat uchun:➡️@nurbekgofurov