“Яқин Шарқдаги “чексиз уруш” ҳеч кимга керакмас”
Исроил расмийлари Эронга қарши урушнинг узоқ давом этишидан хавотирда – WP
2026 йилнинг 10 мартига келиб, АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши бошлаган кенг кўламли ҳарбий операцияси ўн биринчи кунига қадам қўйди. Бироқ дастлабки “тезкор ғалаба” ваъдалари ўрнини глобал энергия бозорларидаги беқарорлик ва узоқ давом этувчи можаро қўрқуви эгалламоқда. Нефт нархи аллақачон 100 долларлик довондан ошиб ўтди, бу эса жаҳон иқтисодиёти учун жиддий сигналдир.
The Washington Post нашрининг хабар беришича, Исроил юқори мартабали расмийлари орасида урушнинг “очиқ ва чекланмаган” тус олаётгани борасидаги хавотирлар кучаймоқда. Исроил сиёсий элитаси вазият минтақавий иқтисодиётни жарликка етаклашидан чўчиб, можарони тўхтатишнинг дипломатик ёки ҳарбий “чиқиш йўлларини” излашга чақирмоқда. Бундай хавотирларга асосли сабаблар бор: Эрон тузуми кутилганидек заифлашгани йўқ. Аксинча, олий раҳбар Али Хоманаийнинг ўлими ва унинг ўрнини Можтабо Хоманаий эгаллаганидан сўнг, Теҳрон ичида ташқи тажовузга қарши кучли бирлашув кузатилмоқда.
Ҳарбий харажатларнинг кўлами эса ҳайратланарли: Пентагон маълумотларига кўра, амалиётнинг дастлабки икки кунидаёқ 5,6 миллиард долларлик ўқ-дори сарфланган. Трамп маъмурияти ваъда қилган “тезкор натижа” ўрнига, эндиликда уруш ҳафталаб, балки ойлаб давом этиши мумкинлиги айтилмоқда. Бу эса нафақат иқтисодий юк, балки жамиятда урушдан чарчоқ ва ички сиёсий беқарорликни келтириб чиқариши тайин.
Феврал ойи охирида Эроннинг ядровий объектлари ва ракета базаларига берилган зарбалар билан бошланган бу можаро аллақачон чегаралардан тошиб чиқди. Ироқ, БАА, Баҳрайн, Кувайт, Саудия ва Қатардаги АҚШ базаларига йўлланаётган дрон ҳужумлари вазиятни янада чигаллаштирмоқда. Исроил ичида Нетаньяху ҳукуматига нисбатан босим ортиб бораётган бир пайтда, баъзи расмийлар ҳатто “тузумни ағдариш бизнинг манфаатларимизга зид бўлиши мумкин” деган хулосага келишмоқда. Ҳозирда дунё ҳамжамияти икки йўлдан бирини кутмоқда: ё Трамп маъмурияти Теҳроннинг янги раҳбарияти билан музокаралар столига ўтиради, ёки вазият бошқариб бўлмас эскалация даражасига кўтарилади.
@gayratkhodjasaydaliev