Не попадитесь на накрученные каналы! Узнайте, не накручивает ли канал просмотры или
подписчиков
Проверить канал на накрутку
Телеграм канал «Азиз Абидов | Олий суд»
Азиз Абидов | Олий суд
7.5K
0
5.6K
1.9K
0
Ўзбекистон Республикаси Олий суди Жамоатчилик билан алоқалар маркази раҳбарининг расмий канали ————— Официальный канал руководителя Центра по связям с общественностью Верховного суда Республики Узбекистан
Қонунчиликда қанча муддат ичида тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш белгиланган?
ЖАВОБ:
Агар иқтисодий судларнинг ҳал қилув қарори, ажрими, қарори устидан тафтиш тартибида шикоят (протест) берилмоқчи бўлса, саволга амалдаги Иқтисодий процессуал кодексининг 310-моддасидан аниқ жавоб топиш мумкин.
Жумладан, қонунда белгиланганига кўра, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори, ажрими, қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида берилади.
Қорақалпоғистон Республикаси судига, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларига тафтиш тартибидаги шикоят (протест) бериш муддати кассация инстанцияси суди томонидан қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибдаги шикоят (протест) кассация инстанцияси суди қарор қабул қилган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.
Олий суднинг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш муддати Қорақалпоғистон Республикаси суди, вилоятлар ва Тошкент шаҳар судлари томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилингунига қадар ўтган бўлса, тафтиш тартибидаги шикоят (протест) ушбу судлар томонидан ишни кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан уч ой ичида берилиши мумкин.
Олий суднинг Раёсатига Олий суд раисининг, Бош прокурорнинг протести ушбу кодекснинг 307-моддаси биринчи қисми иккинчи ва учинчи хатбошиларида кўрсатилган шахсларнинг мурожаати келиб тушган кундан эътиборан — уч ой ичида, лекин Олий суднинг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан ишни тафтиш тартибида кўриш натижалари бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан олти ойдан ортиқ бўлмаган муддатда киритилиши мумкин.
Тафтиш тартибидаги шикоят (протест) беришнинг ўтказиб юборилган муддати тафтиш тартибида шикоят (протест) берган шахснинг илтимосномаси бўйича суд томонидан, агар илтимоснома шикоятни (протестни) бериш муддати ўтган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай берилган ва тафтиш тартибида шикоятни (протестни) бериш муддати ўтказиб юборилишининг сабаблари суд томонидан узрли деб топилган бўлса, тикланиши мумкин.
Ушбу модданинг бешинчи қисмида кўрсатилган муддат ўтгандан кейин берилган тафтиш тартибидаги шикоят (протест) кўриб чиқилмайди.
Муайян иқтисодий ишни биринчи инстанция судида кўришда иштирок этган судья шу ишни апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси судида кўришда ҳам иштирок этиши мумкинми?
ЖАВОБ:
Иқтисодий процессуал кодекснинг 19-моддасида ишни кўришда судьянинг такрор иштирок этишига йўл қўйилмаслиги ҳақида баён этилган.
Яъни ишни биринчи инстанция судида кўришда иштирок этган судья, агар суднинг ҳал қилув қарори апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси суди томонидан бекор қилинган бўлса, шу ишни биринчи инстанция судида янгидан кўришда иштирок эта олмайди, бундан янги очилган ҳолатлар бўйича ишларни кўриш ҳоллари мустасно.
Ишни биринчи инстанция судида кўришда иштирок этган судья шу ишни апелляция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси судида кўришда иштирок эта олмайди.
Ишни апелляция инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция ёки кассация ёхуд тафтиш инстанцияси судида кўришда иштирок эта олмайди.
Ишни кассация инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция ёки апелляция ёхуд тафтиш инстанцияси судида кўришда иштирок эта олмайди.
Ишни тафтиш инстанцияси судида кўришда иштирок этган судья шу ишни биринчи инстанция, апелляция ёки кассация инстанцияси судида кўришда, шунингдек, ишни юқори инстанция судида тафтиш тартибида қайта кўришда иштирок эта олмайди.
Бундан ташқари ушбу кодекснинг 20-моддасида судьяни рад қилиш ҳақида ҳам баён этилган.
Судья қуйидаги ҳолларда ишни кўришда иштирок этиши мумкин эмас ва рад қилиниши лозим, агар у:
1) мазкур иш илгари кўрилганда судья сифатида иштирок этган бўлса ва ишни кўришда унинг такрорий иштирок этишига ушбу кодекс талабларига мувофиқ йўл қўйилмаса;
2) мазкур иш илгари кўрилганда унда ҳакамлик суди судьяси, арбитр, прокурор, эксперт, мутахассис, таржимон, суд мажлиси котиби, вакил ёки гувоҳ сифатида иштирок этган бўлса;
3) ишда иштирок этувчи шахсларнинг ёки улар вакилларининг қариндоши бўлса;
4) ишнинг натижасидан шахсан, бевосита ёки билвосита манфаатдор бўлса ёхуд унинг холислигига шубҳа туғдирувчи бошқа ҳолатлар мавжуд бўлса;
Маълумки, ҳайдовчиларнинг транспорт воситаларини алкоголи ичимликдан мастлик ҳолатида ёки гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари, психотроп ёки шахснинг ақл-идрокига таъсир кўрсатувчи бошқа моддалар таъсири остида бошқариши кутилмаган фожеаларга сабаб бўлиши мумкин. Шу боисдан ҳам, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 131-моддасига мувофиқ, бундай ҳолатлар транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқидан уч йил муддатга маҳрум қилиб, базавий ҳисоблаш миқдорининг қирқ баравари миқдорида жарима солишга асос бўлади.
Агар худди шундай ҳуқуқбузарлик транспорт воситаларини бошқариш ҳуқуқи бўлмаган шахс томонидан содир этилган бўлса-чи?
Бундай вазиятда айни ҳуқуқбузарлик базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик баравари миқдорида жарима солиш ёки ўн беш сутка муддатга маъмурий қамоқ жазоси тайинланишига олиб келади.
Шунингдек, 2025 йил 20 февралдаги қонун билан Жиноят кодексига ҳам транспорт воситасини мастлик ҳолатида бошқарганлик учун жиноий жавобгарлик белгиланди. Аниқроқ айтганда, Жиноят кодексининг 261-1-моддасига кўра, ҳайдовчиларнинг транспорт воситаларини мастлик ҳолатида ёки гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари, психотроп ёки шахснинг ақл-идрокига таъсир кўрсатувчи бошқа моддалар таъсири остида бошқариши, шундай қилмиш ёхуд мастлик ҳолатида ёки гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари, психотроп ёки шахснинг ақл-идрокига таъсир кўрсатувчи бошқа моддалар таъсири остида эканлигини аниқлаш учун текширувдан ўтишдан бўйин товлаганлиги учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин содир этилган бўлса, уч йилгача муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиб, икки йилдан уч йилгача ахлоқ тузатиш ишлари ёки икки йилдан уч йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.
Агар ҳайдовчи биринчи маротаба маст ҳолатда транспорт воситасини бошқарса, унинг ҳаракатлари маъмурий ҳуқуқбузарлик сифатида квалификация қилинади. Аммо ҳайдовчи маъмурий жавобгарликка тортилгандан кейин такроран транспорт воситасини маст ҳолатда бошқарса, унинг ҳаракатлари жиноят сифатида баҳоланади ва у жиноий жавобгарликка тортилади.
Шу ўринда ҳаётий мисолларга эътибор қаратсак, Қ. Бобожонов (исм-шарифлар ўзгартирилди) транспорт воситасини бошқариш ҳуқуқини берувчи ҳайдовчилик гувоҳномаси бўлмаса-да, 2026 йил 1 январь куни ўғлига тегишли бўлган “COBALT” русумли автомашинани амалдаги “Йўл ҳаракати қоидалари”нинг 12 ва 77-бандлари талабларини бузиб, маст ҳолда бошқариши оқибатида йўл транспорт ҳодисасини содир этган.