Телеграм канал «Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi / MoD of the Republic of Azerbaijan»

Qərargah – ərəb və fars mənşəli sözlərin birləşməsindən yaranmış mürəkkəb sözdür. Söz ərəb mənşəli “qərar” (قرار) və fars mənşəli “gah” (گاه) komponentlərindən ibarətdir. Ərəb dilində “qərar” sözü “sabitlik”, “dayanıqlıq”, “bir yerdə dayanma, qərar tutma”, eləcə də “qəbul edilmiş hökm, qərar” mənalarını ifadə edir. Fars mənşəli “gah” komponenti isə “yer”, “məkan” mənasında işlənir və müxtəlif mürəkkəb sözlərin tərkibində məkan anlayışı yaradır.
Etimoloji baxımdan “qərargah” sözü “qərar tutulan yer”, yəni “dayanılan, məskunlaşılan məkan” mənasını ifadə edir. Azərbaycan dilində zaman keçdikcə sözün mənası genişlənmiş və müxtəlif semantik çalarlarda işlənməyə başlamışdır.
● Əsas mənası (məskən, dayanacaq): Qərar tutulan, dayanılan, məskunlaşılan yer, məkan.
● Hərbi mənası (ştab): Hərbi hissə və birləşmələrdə qoşunların idarə olunmasını həyata keçirən, komandirə idarəetmə və qərarların icrasında kömək edən orqan.
● İnzibati mənası (rəhbərlik mərkəzi): İctimai-siyasi fəaliyyətə, hərəkata, kampaniyaya və ya hər hansı tədbirə rəhbərlik edən mərkəzi orqan. Məsələn, seçki qərargahı, operativ qərargah.
Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının ən məşhur nümunələrindən olan “Koroğlu” dastanında söz artıq aydın şəkildə hərbi məna daşıyır:
“Koroğlu olunca işlərdən agah,
Çənlibeldə qurdu pusqu, qərargah”
Burada “qərargah” Koroğlunun düşmənə qarşı mübarizə aparan dəstəsinin yerləşdiyi, hərbi fəaliyyətin təşkil edildiyi və pusqu qurulduğu əsas məkan mənasındadır. Beləliklə, sözün “dayanılan, qərar tutulan yer” mənası dastanın hərbi-epik kontekstində konkret şəkildə özünü göstərir.
Sözün daha sonrakı bədii inkişafını Cəfər Cabbarlının “Aydın” əsərində görmək mümkündür. Əsərdə Aydın Gültəkinə müraciət edərək, deyir:
“Budur son qərargah. Gəl, gülüm, gəl!”
Bu nümunədə “qərargah” artıq sırf hərbi termin kimi işlənmir. Söz bədii və məcazi məna qazanaraq son dayanacaq, hadisələrin ən gərgin və həlledici məqamının yaşandığı yer anlayışını ifadə edir.
Beləliklə, “qərargah” sözünün ilkin mənası “qərar tutulan yer”, yəni “dayanılan, məskunlaşılan məkan” anlayışı ilə bağlıdır. Zaman keçdikcə bu məna genişlənmiş və söz əsas qərarların qəbul edildiyi, fəaliyyətin planlaşdırıldığı və idarəetmənin həyata keçirildiyi hərbi və inzibati mərkəz mənasını ifadə etməyə başlamışdır. Bədii dildə isə hər hansı fəaliyyətin, hadisənin və ya mübarizənin mərkəzi, əsas dayaq və həlledici məkanı mənasında işlənə bilir.

Şəhla Məcid - filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

#AnaDiliAndınDili
#DilimizKimliyimizdir
#QalibAzərbaycanOrdusu
#MüdafiəNazirliyi

“Birliyin Gücü - 2026" birgə hərbi təliminin komanda-qərargah məşqləri keçirilib

Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistan hərbi qulluqçularının iştirakı ilə ölkəmizdə keçirilən “Birliyin Gücü - 2026" birgə hərbi təliminin komanda-qərargah məşqləri keçirilib.

Ətraflı: https://mod.gov.az/az/news/birliyin-gucu-2026-birge-herbi-teliminin-komanda-qerargah-mesqleri-kecirilib-video-57893.html
————
Проведены командно-штабные тренировки в рамках совместных военных учений «Сила единства – 2026»

Состоялись командно-штабные тренировки в рамках совместных военных учений «Сила единства – 2026», проводимых в нашей стране с участием военнослужащих Азербайджана, Турции и Узбекистана.

Подробнее: https://mod.gov.az/ru/news/provedeny-komandno-shtabnye-trenirovki-v-ramkah-sovmestnyh-voennyh-uchenij-sila-edinstva-2026-video-57894.html

Birlikdə daha güclü, daha möhkəm!

#BirliyinGücü2026
#PowerOfUnity2026
#Azərbaycan
#Türkiyə
#Özbəkistan
#Azerbaijan
#Türkiye
#Uzbekistan

“Birliyin Gücü - 2026" birgə hərbi təliminin açılış mərasimi keçirilib

Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistan hərbi qulluqçularının iştirakı ilə keçirilən “Birliyin Gücü - 2026" birgə hərbi təliminin açılış mərasimi keçirilib.

Ətraflı: https://mod.gov.az/az/news/birliyin-gucu-2026-birge-herbi-teliminin-acilis-merasimi-kecirilib-video-57891.html
————
Состоялась церемония открытия совместных военных учений «Сила единства – 2026»

Состоялась церемония открытия совместных военных учений «Сила единства – 2026», проводимых с участием военнослужащих Азербайджана, Турции и Узбекистана.

Подробнее: https://mod.gov.az/ru/news/sostoyalas-ceremoniya-otkrytiya-sovmestnyh-voennyh-uchenij-sila-edinstva-2026-video-57889.html