❓ 2237-САВОЛ: Ўғил бола неча ёшдан онасига сафарда маҳрам бўла олади? Масалан, аёл киши ёлғиз бормаслик учун 9 ёшли ўғлини сафарга маҳрам сифатида олиб бориши мумкинми?
💬 ЖАВОБ: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳим. Шариатга кўра, аёл киши сафарга чиқиши учун унга маҳрам бўладиган ўғил бола ё балоғатга етган, ёки ҳеч бўлмаганда балоғат ёшига яқинлашган («муроҳиқ») бўлиши шарт. Фиқҳий китобларда бу ёшнинг энг қуйи чегараси ўн икки ёш деб белгиланган.
“Фатовои Оламгирия” китобида бу ҳақда шундай дейилган:
ولا بالغلام المحرم الذي لم يحتلم إلا أن يكون مراهقا ابن ثنتي عشرة سنة، أو ثلاث عشرة
“(Аёл киши) балоғатга етмаган маҳрам бола билан ҳам сафарга чиқмайди. Фақатгина у ўн икки ёки ўн уч ёшли муроҳиқ (балоғат арафасидаги) бола бўлса, мустасно”.
“Дурарул ҳуккам” китобида бундай дейилган:
وإذا أكمل الرجل اثنتي عشرة سنةً ولم يبلغ يقال له: "المراهق"
“Агар ўғил бола ўн икки ёшни тўлдирса-ю, лекин балоғатга етмаган бўлса, унга “муроҳиқ” дейилади”.
Шу боис, тўққиз ёшли бола ҳали бу ёшга етмагани сабабли у шаръий маҳрам бўлолмайди. У сафарга чиқишда маҳрам вазифасини ўтай олмайди. Валлоҳу аълам.
Агар бирор инсон билан хусуматга бориб қолсангиз, афв этиш ва кечиб юбориш сиз учун хусуматда бардавом бўлишдан яхшироқдир.
🔹Чунки хусумат динни йўқотади, ақлни машғул қилади, қалб ва фикр хотиржамлигини ўлдиради, ётар жойларини тор қилади.
🔹Афв этиш ва кечириб юбориш, гарчи соҳиби ҳуқуқи бузилган ва ютқазган бўлса-да, кўп ўлжага эга бўлади. Ушбу таъсирларнинг барчасидан халос бўлади. Эвазига роҳат, сакинат, фазл ва яхшилик берилади.